"Mężczyźni objaśniają mi świat" Rebecca Solnit

"Tresuje się nas w wątpieniu we własne siły i samoograniczaniu się, pozwalając zarazem mężczyznom ćwiczyć się w niczym nieuzasadnionej nadmiernej pewności siebie" pisze Solnit. W jej esejach poznajemy różne oblicza agresji w stosunku do kobiet - nie tylko te związane z przemocą fizyczną. Na dodatek wszystko może zacząć się pozornie całkiem niewinnie... wręcz symbolicznie, zaledwie od uwagi. Po tę pozycję powinien sięgnąć każdy, również mężczyzna. 

10 feministycznych filmów, które trzeba obejrzeć w 2020 roku>>

"Mit urody" Naomi Wolf

Dziennikarka i pisarka w swojej książce bada związek między pięknem a tożsamością. Naomi Wolf zauważa, że mimo rozwoju ruchu kobiecego i zmian, jakie zachodzą na świecie, kreowany społecznie wizerunek wciąż może być dla nas ograniczający. Dziś nie jest to już tylko obraz kobiety jako żony czy gospodyni domowej, ale też obsesyjne dążenie do cielesnej perfekcji wykreowanej przez kanon, który - jak czytamy - "więzi współczesną kobietę w nieskończonej spirali nadziei, samoświadomości i nienawiści do samej siebie, gdy stara się ona spełnić to, co niemożliwe: społeczną definicję 'nieskazitelnego piękna'".

"Czarownice. Niezwyciężona siła kobiet" Mona Chollet 

Zamknięty w książce esej Mony Chollet dokładnie analizuje w sposób historyczny i antropologiczny figurę czarownicy oraz opowiada o historii czarownic (od ich procesów po współczesne czasy, między innymi wypowiedzi Donalda Trumpa). Określenie to jest zazwyczaj narzędziem wykluczenia kobiet odważnych, bezdzietnych, starszych, nonkonformistycznych, ale - jak podkreśla pisarka - może być też ich orężem w walce z patriarchatem. Fascynujący zbiór przykładów z historii, literatury, filmu, pop-kultury, polityki oraz życia codziennego w Europie i Stanach Zjednoczonych.

"Moje życie w drodze" Gloria Steinem

Autobiografia dziennikarki, pisarki, aktywistki i ikony drugiej fali feminizmu. Gloria Steinem w latach 60. zaczęła publikować odważne teksty o problematyce kobiecej, które stały się przełomowe, a jej reportaż o pracy "króliczków" w Klubie Playboya, które sprowadza się do roli obiektów, odbił się w Stanach Zjednoczonych szerokim echem. Równolegle zaczęła działać jako aktywistka - poprowadziła pierwszy ogólnokrajowy marsz równości, w którym wzięło udział 50 tysięcy osób, zbierała fundusze i współorganizowała Krajową Konferencję Kobiet w Houston, stworzyła własny kobiecy magazyn "Ms." i stała się liderką powstającego w USA ruchu emancypacyjnego. "Moje życie w drodze" to opowieść o podróżach i obserwacjach, które ukształtowały Steinem, ale też o spotkaniach z seksizmem, rasizmem, ksenofobią i zatrważającym brakiem tolerancji.

Dziennikarka, szpieg, feministka, bohaterka serialu, o którym mówią teraz wszyscy oraz... ikona stylu. Świat mody kocha Glorię Steinem>>

"Ferwor. Życie Aliny Szapocznikow" Marek Beylin

Alina Szapocznikow - rzeźbiarka i artystka, która w latach 60. przyczyniła się do zupełnej zmiany w tworzeniu polskiej, ale i europejskiej rzeźby. Mówi się o niej, że wyprzedziła sztukę feministyczną: jako pierwsza mówiła za pomocą swoich prac o problemach, które wcześniej były uznawane za zupełnie nieistotne lub regularnie zamiatane pod dywan. Rzeźbami opowiadała o kobiecości, przemijaniu, ciele, śmierci czy seksie, jednocześnie poszukując nowych form i zmagając się z materią. "Ferwor" pokazuje kim tak naprawdę była jedna z najwybitniejszych i bardzo tajemniczych artystek XX wieku, która swoim geniuszem i odwagą fascynuje do dziś. Książka mówi także o rolach, w jakie regularnie wpisuje się kobiety-artystki i o potrzebie łamania tych schematów.

"Kwiaty w pudełku. Japonia oczami kobiet" Karolina Bednarz

Reportaż Karoliny Bednarz to krytyczne przyglądanie się Japonii przez pryzmat tego, jak Kraj Kwitnącej Wiśni traktuje kobiety: nie mogą one decydować w pełni o sobie, a w domach czy pracy wciąż rządzą mity i stereotypy. Okazuje się, że stopień emancypacji jest tam społecznie bardzo niski, chociaż potrzeby Japonek znajdują się na zupełnie drugim biegunie. Nie chcą one być "kwiatami" (narodu, biurowymi, igrzysk), które wychowuje się "w pudełkach" i aranżuje po swojemu jak ikebanę. Bednarz zauważa, z jakimi problemami muszą mierzyć się kobiety w Japonii i mówi o tym, w jakim kierunku dziś zmierza japońskie społeczeństwo.

"Druga płeć" Simone de Beauvoir

Klasyczne dzieło filozofii feministycznej, które wpłynęło na kształtowanie się drugiej fali feminizmu. Beauvoir analizuje w nim nierówności społeczne ze względu na płeć i szuka odpowiedzi, dlaczego kobiety są traktowane podrzędnie, tracą swoją wolność oraz mają tendencję do całkowitego poświęcania się rodzinie. Francuska pisarka zauważa, że tak samo wychowanie, jak i edukacja oraz religia utwierdzają kobiety w przekonaniu, że są gorsze. "Nie rodzimy się kobietami - stajemy się nimi" pisze w "Drugiej płci" Simone de Beauvoir i podkreśla, że obie strony zyskałyby na zmianie sytuacji. 

Jestem za brzydka, za głupia za gruba, nie nadaję się do tej pracy – mówią często piękne i osiągające sukcesy kobiety. Dlaczego nieustannie podważamy swoją urodę i kompetencje?>>

10 feministycznych filmów, które trzeba obejrzeć w 2020 roku>>0

Manal Asz-Sharif jako jedna z pierwszych przedstawicielek płci żeńskiej w Arabii Saudyjskiej usiadła za kółkiem, stając się tym samym symbolem walki o fundamentalne prawa kobiet. Spisana przez nią autobiografia przyjmuje formę historii o przemianie i sile charakteru w obliczu niezrozumienia i dyktatury. Opowiadana bez fanatyzmu, za to z dużą dozą czułości, która inspiruje i porusza. Tu i teraz w sposób szczególny. 

"Smear. Poems for girls" red. Greta Bellamacina

"Smear" to antologia współczesnej poezji feministycznej zebrana przez Gretę Bellamacinę, w którym ceniona brytyjska poetka postanowiła oddać głos młodym twórczyniom. "Odnoszę wrażenie, że nastolatki i dwudziestoletnie dziewczyny nie mają żadnego wygodnego miejsca do wyrażania swoich myśli, przekonań politycznych czy emocji poprzez poezję. Mnie dorastanie frustrowało i znam wielu poetów, którzy wcześnie się zniechęcili. Chciałam więc, by ten zbiór był otwarty na debiutantów" mówiła w jednym z wywiadów Bellamacina. "Smear" jest więc tomikiem pełnym szczerych i odważnych wierszy o kobiecości, relacji z ciałem, dzieciństwie, miłości, macierzyństwie, ale też budowaniu odwagi.

"Myśl to forma odczuwania" Susan Sontag, Jonathan Cott

"Wszystko, co mi się przydarza, daje okazję do rozmyślań" - to dewiza Susan Sontag. Pisarka po jednym ze spotkań z koleżankami i synem zaczęła snuć rozważania na temat ról społecznych kobiet i mężczyzn. Dochodzą do nich kolejne i jeszcze następne, a wreszcie Sontag zbiera je w swoje słynne eseje, które mówią o jej własnym podejściu do feminizmu, postrzeganiu granic seksualności, rodzicielstwie czy związkach faszyzmu z kulturą popularną. "Myśl to forma odczuwania", wywiad-rzeka, który udzieliła Jonathanowi Cottowi, pozwala nam spojrzeć na feminizm Sontag od kuchni, ale też dowiedzieć się kilku ciekawych faktów o autorce - na przykład dlaczego zaczęła słuchać rock&rolla, kto jest jej ulubionym pisarzem czy jak się przygotowuje do pisania (a także w co ubiera). 

10 feministycznych filmów, które trzeba obejrzeć w 2020 roku>>3

10 feministycznych filmów, które trzeba obejrzeć w 2020 roku>>4

Znacie określenie "bić się jak dziewczyna"? Clementine Ford w swojej książce analizuje sposoby, w jakie kobiety są regularnie umniejszane, krzywdzone i powstrzymywane przed wyrażaniem własnego zdania. W "Fight Like A Girl" mówi tez o prawie do walki, bycia wysłuchanym i wyrażania swoich emocji - także złości wbrew temu, co próbuje wmówić społeczeństwo.