Zakończenie tej historii znamy z podręczników, ale droga do niego zasługuje na więcej niż kilka zdań pod datą. „Tenzing” przedstawia losy Tenzinga Norgaya, himalaisty, który w 1953 roku wspólnie z Edmundem Hillarym zdobył Mount Everest. Film skupia się na jego ambicjach, doświadczeniu oraz staraniach o uznanie w środowisku, w którym o pozycji uczestnika wyprawy decydowały również pochodzenie i status społeczny.
WIDEO…
O czym jest „Tenzing”?
W filmowej opowieści Tenzing chce być pełnoprawnym członkiem brytyjskiej ekipy wspinaczkowej. Wspierają go żona Dawa oraz Jill Henderson, sekretarka wyprawy. To one pomagają przekonać jej kierownika, pułkownika Johna Hunta, że umiejętności Norgaya powinny zapewnić mu możliwość walki o szczyt. Równolegle rozwija się jego relacja z Hillarym, oparta na wzajemnym szacunku i zaufaniu.
Ważnym tematem jest też stosunek bohaterów do samej góry. Dla Tenzinga Czomolungma ma znaczenie religijne, podczas gdy zachodni uczestnicy ekspedycji myślą przede wszystkim o jej zdobyciu. Do trudności wspinaczkowych dochodzą więc różnice kulturowe, hierarchia i osobiste ambicje. Jakby na takiej wysokości brakowało jeszcze problemów do rozwiązania.
Tom Hiddleston jako Hillary, Willem Dafoe jako Hunt. Kto gra Tenzinga?
Tytułową rolę powierzono Gendenowi Phuntsokowi. Tom Hiddleston wciela się w Edmunda Hillary’ego, nowozelandzkiego wspinacza i partnera Norgaya podczas decydującego podejścia. Willem Dafoe gra Johna Hunta, człowieka odpowiedzialnego za organizację i prowadzenie brytyjskiej wyprawy. Warto uporządkować to od razu: historyczny duet, który stanął na szczycie, tworzyli Tenzing i Hillary.
W obsadzie są również Caitríona Balfe jako Jill Henderson, Thinley Lhamo jako Dawa oraz Tenzin Dalha w roli młodego Tenzinga. Scenariusz napisał Luke Davies, a reżyserią zajęła się Jennifer Peedom.
Dla Peedom to pierwszy pełnometrażowy film fabularny, ale temat zna od dawna. Wcześniej nakręciła dokument „Sherpa”, przedstawiający wydarzenia na Evereście z perspektywy pracujących tam Szerpów, oraz „Mountain”, poświęcony ludzkiej fascynacji górami. W tym drugim narratorem był właśnie Willem Dafoe. „Tenzing” oznacza więc także kolejne spotkanie aktora z reżyserką.
Prawdziwy Tenzing Norgay miał za sobą lata doświadczenia
Tenzing nie pojawił się pod Everestem przypadkiem i nie potrzebował przyspieszonego kursu wspinaczki. Przed wyprawą z 1953 roku uczestniczył już w brytyjskich ekspedycjach na tę górę w latach 1935, 1936 i 1938 oraz w dwóch szwajcarskich próbach z 1952 roku. Był cenionym sirdarem, czyli kierownikiem zespołu Szerpów, i miał ogromne doświadczenie wysokościowe.
Szczególnie blisko celu znalazł się w 1952 roku. Razem ze Szwajcarem Raymondem Lambertem dotarł na wysokość około 8600 metrów, zanim musieli zawrócić. Ich wyprawa pomogła rozpoznać drogę, którą później wykorzystali Brytyjczycy. Kiedy więc Norgay dołączał do zespołu Hunta, wnosił wiedzę zdobytą podczas wcześniejszych prób.
Hillary pochodził z Nowej Zelandii i zajmował się pszczelarstwem. Miał jednak za sobą również himalajskie wyprawy z brytyjskimi zespołami. Zanim obaj stali się nazwiskami z podręczników, byli doświadczonymi wspinaczami, których umiejętności miały się sprawdzić w konkretnych, bardzo trudnych warunkach.
Co wydarzyło się na Evereście 29 maja 1953 roku?
Pierwszą próbę zdobycia głównego wierzchołka podczas wyprawy Hunta podjęli Tom Bourdillon i Charles Evans. 26 maja dotarli na Wierzchołek Południowy, ale musieli zrezygnować z dalszej wspinaczki. Następna szansa przypadła Hillary’emu i Norgayowi.
28 maja, dzięki pomocy innych uczestników ekspedycji, założyli wysoki obóz na około 8500 metrach. Następnego ranka ruszyli dalej, korzystając z dodatkowego tlenu. Pokonali między innymi stromy fragment skały i lodu, znany później jako Stopień Hillary’ego. 29 maja 1953 roku około godziny 11.30 stanęli na szczycie Mount Everestu. Ich wejście uznaje się za pierwsze potwierdzone zdobycie najwyższej góry świata.
Na wierzchołku spędzili około kwadransa. Zrobili zdjęcia, po czym rozpoczęli zejście. Na długie świętowanie nie było warunków, a przecież należało jeszcze bezpiecznie wrócić. Sukces dwóch wspinaczy był przy tym wynikiem pracy całej wyprawy, ludzi przygotowujących trasę, zakładających obozy i dostarczających wyposażenie.
Gdzie obejrzeć „Tenzinga”?
„Tenzing” jest dostępny w Apple TV od 16 października 2026 roku. Film trwa 2 godziny i 5 minut. To fabularna opowieść oparta na prawdziwych wydarzeniach, dlatego ekranowych rozmów i relacji nie należy traktować jak dosłownego zapisu wyprawy.
Jego punkt wyjścia jest jednak konkretny: przyjrzeć się człowiekowi, którego nazwisko często pojawia się obok Hillary’ego, choć jego wcześniejsze życie i doświadczenie są znacznie mniej znane. Obsada przyciąga uwagę, ale już sam życiorys Norgaya dostarcza materiału na film. Bez konieczności dopisywania mu kolejnej góry do zdobycia.
