Muzyka potrafi opowiadać historie, których nie sposób zamknąć w słowach. Przywołuje wspomnienia, przełamuje bariery i pozwala odnaleźć wspólny język nawet tam, gdzie pozornie wszystko nas dzieli. Właśnie wokół tej idei powstała tegoroczna odsłona festiwalu Eufonie. W programie znalazły się zarówno monumentalne dzieła symfoniczne, jak i kameralne koncerty, opera, muzyka filmowa oraz projekty audiowizualne. Wydarzenia odbędą się m.in. w Warszawie, Krakowie, Łodzi, Szczecinie, Katowicach i Rzeszowie.
WIDEO…
Złote spoiwo. Eufonie 2026 z przesłaniem nadziei
Motywem przewodnim ósmej edycji festiwalu jest „złote spoiwo”, inspirowane japońską sztuką kintsugi, polegającą na naprawianiu potłuczonej ceramiki przy użyciu złota. Zamiast ukrywać pęknięcia, technika ta zamienia je w integralną część przedmiotu, nadając mu nową wartość. Organizatorzy przenoszą tę metaforę na historię Europy Środkowo-Wschodniej – regionu naznaczonego konfliktami, podziałami i trudnymi doświadczeniami, ale jednocześnie niezwykle bogatego kulturowo. Tegoroczny program koncentruje się wokół trzech idei: afirmacji życia i przemijania, pielęgnowania pamięci oraz poszukiwania duchowości i wewnętrznej harmonii. Muzyka staje się tu czymś więcej niż artystycznym doświadczeniem. Jest sposobem opowiadania o zbiorowej tożsamości, budowania porozumienia i odnajdywania nadziei w niepewnych czasach.
To spojrzenie bliskie również historykowi Normanowi Daviesowi, który w eseju poświęconym Eufoniom przywołuje osobiste spotkania z muzyką Europy Środkowo-Wschodniej. Od jazzu słuchanego w warszawskich piwnicach w latach 60. po twórczość Krzysztofa Komedy i Henryka Mikołaja Góreckiego – jego wspomnienia pokazują, jak silnie muzyka splata się z historią regionu, stając się niekiedy symbolem wolności i oporu.
Od operowych gwiazd po „Czarodziejską górę”. Najważniejsze wydarzenia festiwalu
Jednym z najbardziej wyczekiwanych momentów tegorocznej edycji będzie uroczysta inauguracja 13 listopada w Teatrze Wielkim w Łodzi. Na scenie wystąpi światowej sławy łotewska sopranistka Kristine Opolais, której towarzyszyć będzie Orkiestra Teatru Wielkiego w Łodzi pod batutą Rafała Kłoczki. W repertuarze znajdą się dzieła Giacoma Pucciniego, Giuseppe Verdiego, Antonína Dvořáka i Zoltána Kodálya, a także kompozycje polskich twórców przełomu XIX i XX wieku.
Nie mniej emocji zapowiada opera „Czarodziejska góra” Pawła Mykietyna, inspirowana słynną powieścią Thomasa Manna. Spektakl w reżyserii Andrzeja Chyry, ze scenografią Mirosława Bałki, podejmuje refleksję nad czasem, pamięcią i ludzką egzystencją. Warszawska publiczność będzie mogła zobaczyć przedstawienie trzykrotnie – 20, 21 i 22 listopada w Nowym Teatrze. Szczególne miejsce w programie zajmuje także muzyka Gustava Mahlera. Jego IV Symfonia G-dur zabrzmi w interpretacji Orkiestry Symfonicznej Filharmonii Śląskiej pod dyrekcją Yaroslava Shemeta, z udziałem sopranistki Joanny Kędzior. Koncerty zaplanowano w Warszawie i Katowicach.
Ważnym wydarzeniem będzie również prawykonanie nowej kompozycji Zygmunta Krauzego „Spróbuj opiewać okaleczony świat”, inspirowanej wierszem Adama Zagajewskiego. Spotkanie poezji i muzyki nabiera szczególnego znaczenia w kontekście tegorocznego motywu przewodniego festiwalu.
Nie tylko klasyka. Alterfonie odkrywają nowe oblicze muzyki
Eufonie od lat udowadniają, że muzyka Europy Środkowo-Wschodniej nie zamyka się w filharmoniach. Jednym z najbardziej intrygujących punktów programu pozostaje cykl Alterfonie, w którym tradycja spotyka się z elektroniką, jazzem, improwizacją i nowoczesnymi formami ekspresji.
24 listopada w warszawskim klubie SPATiF wystąpi trio Bastarda, prezentując autorskie interpretacje muzyki z filmów Andrzeja Wajdy. W repertuarze znajdą się kompozycje takich twórców jak Wojciech Kilar, Andrzej Korzyński i Krzysztof Komeda. Dzień później w Nowym Teatrze publiczność usłyszy Baascha, który zaprezentuje swoją muzykę filmową w elektronicznej odsłonie.
Na uwagę zasługuje także projekt „Kosmobotanika” duetu Etnobotanika. Zaplanowane na 27 listopada wydarzenie w Planetarium Centrum Nauki Kopernik połączy muzykę z warstwą audiowizualną, tworząc doświadczenie wykraczające poza tradycyjną formułę koncertu.
Z kolei 21 listopada w Nowej Miodowej Emil Miszk i Modulaire zaprezentują projekt „Megalopolis”. To kolejny przykład otwartości festiwalu na twórcze poszukiwania i współczesne brzmienia.
Muzyka ponad podziałami. Penderecki, europejskie orkiestry i koncerty dla najmłodszych
Jednym z symbolicznych punktów programu będzie monumentalne „Credo” Krzysztofa Pendereckiego. Dzieło zabrzmi podczas koncertów w Krakowie, Warszawie i Dębicy, a w jego wykonaniu wezmą udział Orkiestra i Chóry Filharmonii Krakowskiej pod dyrekcją Michała Klauzy, soliści oraz Ukraiński Chór Dziecięcy. Obecność młodych artystów nada przedsięwzięciu szczególny wymiar solidarności i międzynarodowego dialogu.
W programie znalazł się również koncert łotewskiej Liepāja Symphony Orchestra pod batutą Guntisa Kuzmy. 27 listopada w Filharmonii Narodowej zabrzmią m.in. „Vox Amoris” Pēterisa Vasksa z udziałem skrzypaczki Kristīne Balanas oraz II Symfonia d-moll Jeana Sibeliusa. Organizatorzy nie zapomnieli także o najmłodszych melomanach. W ramach cyklu Małe Eufonie odbędą się muzyczne spotkania „Maszyny i prędkości” oraz „Wiry i pętelki”, przygotowane z myślą o dzieciach w wieku od 3 do 9 lat. To propozycja dla rodzin, które chcą wspólnie odkrywać świat dźwięków i rozwijać muzyczną wyobraźnię.
Eufonie 2026. Kiedy i gdzie odbędzie się festiwal?
Ósma edycja Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Europy Środkowo-Wschodniej Eufonie potrwa od 12 listopada do 6 grudnia 2026 roku. Wydarzenia odbędą się w 10 miastach: Warszawie, Szczecinie, Łodzi, Kołobrzegu, Katowicach, Krakowie, Lusławicach, Wrocławiu, Rzeszowie i Dębicy. Koncerty zagoszczą zarówno w prestiżowych salach filharmonicznych, jak i teatrach, klubach oraz mniej oczywistych przestrzeniach kulturalnych.
W czasach, gdy kultura coraz częściej poszukuje nowych sposobów opowiadania o współczesności, Eufonie przypominają o sile muzyki, która nie potrzebuje tłumaczenia. Tegoroczna edycja to zaproszenie do odkrywania różnorodności Europy Środkowo-Wschodniej, ale także do refleksji nad tym, co mimo historycznych i kulturowych różnic pozostaje wspólne.
Szczegółowy harmonogram wydarzeń oraz informacje o biletach można znaleźć na oficjalnej stronie festiwalu.
