Kiedy wspominamy najpopularniejsze komedie romantyczne lat 90., zwykle wymieniamy „Pretty Woman”, „Masz wiadomość”, „Notting Hill” czy „Cztery wesela i pogrzeb”. Nieco rzadziej powraca się do filmu, który odniósł sukces nieosiągalny dla większości produkcji z tego gatunku. „Zakochany Szekspir” otrzymał 13 nominacji do Oscara i zdobył aż siedem statuetek, w tym tę najważniejszą – dla najlepszego filmu.
WIDEO…
Produkcja Johna Maddena miała premierę w 1998 roku, a jej gwiazdą była Gwyneth Paltrow. Aktorka wcieliła się w młodą arystokratkę, która za wszelką cenę pragnie występować na scenie. Na drodze do spełnienia marzenia stoją jednak surowe zasady epoki, zaplanowane małżeństwo i fakt, że kobiety nie mogą grać w teatrze.
Szekspir cierpi na brak weny
Akcja filmu rozgrywa się pod koniec XVI wieku. Młody William Szekspir, grany przez Josepha Fiennesa, przeżywa poważny kryzys twórczy. Ma napisać nową sztukę, ale brakuje mu inspiracji, a problemy finansowe właścicieli teatrów tylko zwiększają presję. Wszystko zmienia się, gdy poznaje Violę de Lesseps.
Viola kocha teatr, lecz jako kobieta nie ma prawa pojawić się na scenie. Przebiera się więc za mężczyznę i pod fałszywym nazwiskiem bierze udział w przesłuchaniu do nowej sztuki Szekspira. Dramaturg szybko odkrywa jej sekret, a między bohaterami rozpoczyna się namiętny romans. Uczucie staje się dla niego źródłem weny i stopniowo znajduje odbicie w powstającym „Romeo i Julii”.
„Zakochany Szekspir” nie jest filmową biografią i nie należy traktować jego fabuły jako rekonstrukcji prawdziwych wydarzeń. To świadoma fantazja, która miesza autentyczne postacie i realia epoki z fikcyjnym romansem. Twórcy bawią się motywami znanymi ze sztuk Szekspira: przebierankami, pomyłkami, miłością skazaną na porażkę oraz teatrem przenikającym się z prawdziwym życiem.
Romans, który nie kończy się jak bajka
Film wyróżnia się na tle klasycznych komedii romantycznych przede wszystkim zakończeniem. Relacja Willa i Violi od początku wydaje się niemożliwa. Bohaterka została obiecana lordowi Wessexowi i nie może samodzielnie zdecydować o swojej przyszłości. Jednocześnie doskonale wie, że jej marzenie o aktorstwie musi pozostać tajemnicą.
Romantyczna historia ma więc w sobie melancholię, choć film nie rezygnuje z lekkości i humoru. Wiele zabawnych scen wynika z teatralnego chaosu, zmiany tożsamości Violi oraz problemów towarzyszących wystawieniu nowej sztuki. Błyskotliwy scenariusz Marca Normana i Toma Stopparda sprawia, że dowcipy literackie pozostają przystępne nawet dla widzów, którzy nie znają dokładnie twórczości Szekspira.
Gwyneth Paltrow w oscarowej roli
Gwyneth Paltrow stworzyła jedną z najważniejszych kreacji w swojej karierze. Jej Viola jest romantyczna i wrażliwa, ale jednocześnie odważnie przeciwstawia się ograniczeniom swojej epoki. Rola przyniosła aktorce Oscara za najlepszą pierwszoplanową rolę kobiecą.
Na ekranie partneruje jej Joseph Fiennes jako zakochany i odzyskujący wenę Szekspir. W znakomitej obsadzie znaleźli się również Geoffrey Rush, Colin Firth, Ben Affleck, Imelda Staunton, Rupert Everett i Tom Wilkinson. Judi Dench pojawia się jako królowa Elżbieta I i mimo niewielkiej ilości czasu ekranowego tworzy postać pełną autorytetu, ironii i wyrazistego humoru.
Siedem Oscarów i zwycięstwo nad „Szeregowcem Ryanem”
Podczas gali w 1999 roku „Zakochany Szekspir” zdobył siedem Oscarów: za najlepszy film, główną rolę Gwyneth Paltrow, drugoplanową rolę Judi Dench, scenariusz oryginalny, scenografię, kostiumy oraz muzykę w komedii lub musicalu.
Produkcja zwyciężyła w najważniejszej kategorii między innymi z „Szeregowcem Ryanem”, „Życie jest piękne”, „Elizabeth” i „Cienką czerwoną linią”. Historyczny werdykt do dziś budzi dyskusje wśród kinomanów, ale skala sukcesu filmu pozostaje niepodważalna. Pełną listę nominacji i nagród potwierdza Amerykańska Akademia Filmowa.
To szczególne osiągnięcie, ponieważ komedie romantyczne niezwykle rzadko zdobywają Oscara dla najlepszego filmu. „Zakochany Szekspir” połączył przystępną historię miłosną z dopracowaną oprawą, gwiazdorską obsadą i inteligentnym scenariuszem, dzięki czemu został potraktowany przez Akademię znacznie poważniej niż większość przedstawicieli gatunku.
„Zakochany Szekspir” - gdzie obejrzeć?
Choć od premiery minęło już ponad ćwierć wieku, film wciąż broni się dowcipnymi dialogami, aktorstwem i kostiumowym rozmachem. Nie jest historyczną lekcją o życiu Szekspira, lecz uroczą opowieścią o tym, jak miłość może stać się inspiracją dla wielkiej sztuki. Spod romantycznej fabuły wyłania się także historia kobiety próbującej przekroczyć granice narzucone jej przez społeczeństwo.
„Zakochany Szekspir” może spodobać się zarówno miłośnikom klasycznych romansów, jak i widzom lubiącym kino kostiumowe oraz literackie gry. Produkcja jest obecnie dostępna w Polsce w ramach subskrypcji HBO Max.
