Miłość i wolność. Nobliści na rowerach - nowa wystawa czasowa Muzeum Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie

„Poza szlakiem. Rowerowe podróże Marii i Piotra” to opowieść o miłości, partnerstwie i wolności, której bohaterami są Maria Skłodowska-Curie i Pierre Curie. Ekspozycja będzie dostępna dla zwiedzających od 21 kwietnia do do 29 listopada 2026 roku.

Punktem wyjścia dla całej narracji jest niezwykła fotografia – Maria i Pierre pozują na niej z rowerami, które otrzymali w prezencie ślubnym. Ten obraz staje się symbolem ich relacji: opartej na równości, ciekawości świata i potrzebie przekraczania granic – zarówno tych naukowych, jak i społecznych. Choć historia małżeństwa Curie najczęściej opowiadana jest przez pryzmat ich pracy naukowej, wystawa świadomie przesuwa akcent. Skupia się na ich życiu prywatnym: wspólnych podróżach, fascynacji naturą i zamiłowaniu do swobodnych wypraw poza utartymi szlakami. To opowieść o bliskości i odwadze życia na własnych zasadach.

Rower jako manifest wolności

Jednym z najciekawszych kontekstów wystawy jest rola roweru jako narzędzia emancypacji kobiet. W latach 90. XIX wieku jego popularność znacząco wpłynęła na społeczne zmiany – umożliwiła kobietom większą mobilność, niezależność i obecność w przestrzeni publicznej. Za tym szła także moda: bardziej funkcjonalna, mniej krępująca, redefiniująca kobiecą sylwetkę i sposób poruszania się. Rower staje się tu nie tylko środkiem transportu, ale symbolem cichej rewolucji – tej, która zmieniała codzienność.

Na wystawie prezentowane są m.in. słynna rowerowa sesja fotograficzna Marii i Piotra, fotografia ślubna oraz przedstawienia domu i ogrodu w Sceaux, gdzie odbyło się ich przyjęcie weselne. Zwiedzający zobaczą także rower szosowo-torowy z około 1910 roku oraz rekonstrukcję damskiego stroju rowerowego z początku XX wieku.

Integralną częścią wystawy jest także animacja „Poza szlakiem” autorstwa Zofii Brzezińskiej z Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. To nastrojowa, wizualna opowieść zbudowana z fragmentów wspomnień i wyobrażeń o podróżach Curie – subtelna, malarska i bardzo współczesna w swojej formie.

To była bardzo udana współpraca. Zofii Brzezińskiej udało się pokazać ponadczasowość tej historii. Niezwykły efekt dało połączenie inspiracji malarstwem polskim przełomu XIX i XX wieku z utrwalonymi we wspomnieniach Marii opisami krajobrazów Bretanii czy Owernii. Nawiązujemy w ten sposób do wspólnoty dziedzictwa Polski i Francji, której symbolami są postaci głównych bohaterów naszej wystawy

Wystawa wykracza poza przestrzeń muzeum - organizatorzy wystawy zaplanowali również cykl wycieczek rowerowych po Warszawie, śladami Marii Skłodowskiej-Curie. Każda z tras będzie poświęcona innemu aspektowi jej życia i działalności. Pierwsza wycieczka odbędzie się 16 maja w ramach Nocy Muzeów. Szczegółowy harmonogram dostępny będzie na stronie internetowej Muzeum oraz w mediach społecznościowych.

Termin otwarcia wystawy nie jest przypadkowy – poprzedza je pierwszy w historii Dzień Przyjaźni Polsko-Francuskiej (20 kwietnia 2026), upamiętniający moment złożenia prochów Marii i Pierre’a Curie w paryskim Panteonie. To gest podkreślający ich znaczenie nie tylko dla nauki, ale także dla relacji między kulturami. W tym kontekście wystawa zyskuje dodatkowy wymiar – staje się opowieścią o wspólnocie, dialogu i wartościach, które pozostają aktualne także dziś.

Zwiedzanie odbywa się w ramach biletu wstępu do Muzeum. Patronat medialny nad wystawą objął magazyn ELLE.

Wystawę będzie można oglądać od 21 kwietnia do 29 listopada w siedzibie Muzeum Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie przy ul. Freta 16.