Na Future Festival we Fromborku o modzie przyszłości, której tworzywem jest to, co już istniało

Jeszcze kilka lat temu trudno było wyobrazić sobie festiwal, który łączy rozmowę o sztucznej inteligencji, eksploracji kosmosu i dezinformacji - z odwołaniem do designu i mody. Dziś wydaje się to naturalne. Bo jeśli naprawdę chcemy rozmawiać o przyszłości, nie możemy ograniczać się do technologii. Przyszłość projektuje się również poprzez przedmioty, którymi się otaczamy, materiały, których używamy i decyzje, jakie podejmujemy każdego dnia, także te będące wyrazem naszej troski o klimat.

To właśnie dlatego wystawa Sandry Skórki podczas tegorocznego Future Frombork Festival wydaje się czymś niebanalnym. Jest kolejnym głosem w rozmowie o tym, jak będzie wyglądał świat, jeśli zaczniemy myśleć nie tylko o tym, co nowe, ale również o tym, że istniejące, z pozoru zużyte rzeczy, mogą być cennym tworzywem.

ELLE, patron medialny festiwalu, od dawna pokazuje, że moda nie kończy się na sezonowych trendach. Coraz częściej staje się opowieścią o odpowiedzialności, jakości i świadomym projektowaniu. Nieprzypadkowo również kilka tygodni temu patronował Polish Fashion Day w Nowym Jorku, gdzie swoje projekty, obok grona polskich projektantów budujących międzynarodową rozpoznawalność rodzimego designu, prezentowała Sandra Skórka.

To ważny moment w zawodowej drodze tej projektantki, która nie próbuje budować swojej pozycji efektownymi manifestami. W wywiadzie dla Future Frombork Festival mówi o procesie, odpowiedzialności i szacunku do materiału. Nie interesuje jej slogan, ale zmiana postaw.

Moda przyjazna środowisku jest możliwa, ale wymaga zmiany sposobu myślenia – zarówno projektantów, jak i konsumentów

To zdanie dobrze oddaje filozofię mody cyrkularnej, która coraz wyraźniej odróżnia się od popularnego, często nadużywanego pojęcia „eko-mody”. Cyrkularność nie polega na uszyciu kolekcji z tkanin z recyklingu ani na zastąpieniu jednego surowca drugim. Jest przede wszystkim sposobem projektowania. Zakłada, że ubranie nie kończy swojego życia w chwili zakupu ani nawet wtedy, gdy przestaje być noszone. Projektant już na początku myśli o tym, czy będzie można je naprawić, przerobić, zdekomponować, wykorzystać ponownie albo przekazać komuś innemu.

To właściwie odwrócenie logiki współczesnego przemysłu mody. Przez dekady ubrania projektowano tak, aby możliwie szybko ustępowały miejsca następnym. Moda cyrkularna proponuje coś odwrotnego – rzeczy, które zyskują wartość wraz z czasem, wbrew pozornej logice.

Sandra Skórka mówi o tym bardzo konkretnie. Zwraca uwagę, że projektowanie nie powinno kończyć się na estetyce produktu, ale obejmować cały jego cykl życia. To myślenie bliższe architekturze czy wzornictwu przemysłowemu niż tradycyjnemu rozumieniu mody. Nie bez powodu coraz częściej mówi się, że projektanci przyszłości będą bardziej projektować systemy, niż kolekcje.

Inauguracja wystawy projektantki podczas Future Frombork Festival (zaplanowana drugiego dnia festiwalu) pokazuje tę filozofię bez moralizowania. Jest po trosze opowieścią o materiale i tkaninach, które mają własną historię, ale pełnię przekazu odkryją goście, którzy pojawią się we Fromborku.

To podejście dobrze wpisuje się w charakter całego wydarzenia. Future Frombork Festival od początku unika prostych odpowiedzi. Zamiast kolejnej konferencji o innowacjach proponuje spotkanie ludzi reprezentujących bardzo różne światy. W programie tegorocznej edycji znalazły się rozmowy o technologiach, sztucznej inteligencji, bezpieczeństwie informacyjnym i ich wpływie na gospodarkę. Ponadto koncerty artystów poszukujących nowych form ekspresji, czy Kosmiczny Mecz w gwiazdorskiej obsadzie, w którym artyści i sportowcy zmierzą się z naukowcami.

Samo miejsce jest symbolem. We Fromborku Kopernik zmienił sposób myślenia o miejscu Ziemi we wszechświecie. Kilkaset lat później to samo miasto staje się miejscem rozmowy o kolejnej zmianie perspektywy – tym razem dotyczącej sposobu, w jaki produkujemy, konsumujemy i projektujemy. A dobrze zaprojektowane ubranie może być małym, lecz widocznym argumentem przeciwko „kulturze jednorazowości”.

A może przyszłość nie zaczyna się od wynalezienia czegoś nowego, ale od nauczenia się patrzenia na to, co już mamy z większą uważnością.

Organizatorem Festiwalu jest Fundacja Future Science&Art.