Nieznane obrazy Wojciecha Fangora w Warszawie. Wystawa, która odsłania tajemnice kosmosu

Czy sztuka może pomóc nam zrozumieć wszechświat? A może przeciwnie – przypomina, że najważniejsze pytania pozostają bez odpowiedzi? Już tego lata Warszawa stanie się miejscem niezwykłego spotkania dwóch artystycznych osobowości, które dzielą fascynację tym, co niewidzialne. W przestrzeni Centrum Bankowo-Finansowego Nowy Świat otwiera się wystawa "STARS. FANGOR. SYLWESTROWICZ.", prezentująca nieznany szerzej rozdział twórczości Wojciecha Fangora i współczesny dialog z jego dorobkiem prowadzony przez prof. Arkadiusza Sylwestrowicza.

To propozycja dla wszystkich, którzy lubią, gdy sztuka wykracza poza estetyczne doświadczenie i staje się punktem wyjścia do refleksji nad miejscem człowieka we wszechświecie. Organizatorzy zapowiadają projekt budujący pomost między sztuką, nauką i wyobraźnią – obszarami, które od wieków próbują opisać tę samą tajemnicę.

Fangor, którego jeszcze nie znamy

Wojciech Fangor należy do grona najważniejszych polskich artystów XX wieku. Jego charakterystyczne pulsujące kręgi i eksperymenty z przestrzenią zapisały się w historii światowej sztuki, a sam twórca jako pierwszy Polak doczekał się indywidualnej wystawy w nowojorskim Muzeum Guggenheima. Tym bardziej zaskakująca okazuje się część jego dorobku, która przez lata pozostawała mniej znana publiczności.

Na wystawie „STARS. FANGOR. SYLWESTROWICZ.” zaprezentowany zostanie wyjątkowy zbiór prac inspirowanych postacią Jana Heweliusza – wybitnego astronoma, kartografa nieba i jednego z najważniejszych uczonych XVII wieku. To właśnie jego obserwacje oraz próby porządkowania kosmosu stały się dla Fangora punktem wyjścia do stworzenia cyklu obrazów, który powstał w ostatnich latach życia artysty.

Nie są to jednak ilustracje astronomicznych odkryć ani malarskie odwzorowania gwiazdozbiorów. Fangor wykorzystuje kosmiczne mapy jako pretekst do stworzenia własnego języka wizualnego. Interesuje go nie tyle sam wszechświat, ile sposób, w jaki człowiek próbuje go postrzegać i opisywać.

Artysta tworzy przestrzenie pełne światła, napięcia i niedopowiedzeń. Jego obrazy nie oferują gotowych odpowiedzi. Pozostawiają miejsce dla wyobraźni, indywidualnych skojarzeń i osobistego doświadczenia widza.

Romantyk współczesności

Twórczość Fangora od lat wymyka się prostym interpretacjom. Łączy precyzję eksperymentu z intuicją, naukowe zainteresowania z głęboko humanistyczną refleksją. Nieprzypadkowo amerykański krytyk sztuki John Canaday pisał na łamach „The New York Times”, że Fangor jest „wielkim romantykiem”, który tworzy nie według miary, lecz poprzez połączenie intuicji i eksperymentu.

W kontekście prezentowanego cyklu słowa te nabierają szczególnego znaczenia. Obrazy inspirowane Heweliuszem można odczytywać jako próbę uchwycenia tego, co znajduje się poza granicami ludzkiego poznania. To wizualne opowieści o tajemnicy, która nieustannie wymyka się naukowym definicjom.

Powstałe w 2014 roku prace są jednocześnie symbolicznym domknięciem twórczej drogi artysty. To ostatni cykl malarski stworzony przez Fangora, a zarazem wyjątkowe świadectwo jego nieustającej fascynacji przestrzenią, światłem i kosmosem.

Dialog dwóch artystów

Drugim bohaterem wystawy jest prof. Arkadiusz Sylwestrowicz – artysta, którego twórczość coraz wyraźniej zaznacza swoją obecność na międzynarodowej scenie sztuki współczesnej.

Po prezentacji projektu „Nuevo Tribu” podczas Biennale Sztuki w Cuenca w Ekwadorze oraz głośnej wystawie w Chile, która spotkała się z próbami cenzury, Sylwestrowicz konsekwentnie buduje własny język artystyczny oparty na energii, napięciu i przekraczaniu utartych schematów percepcji.

W Warszawie jego prace zostaną pokazane obok dzieł Fangora. Nie będzie to jednak klasyczna konfrontacja dwóch różnych pokoleń twórców. Organizatorzy podkreślają, że mamy do czynienia z autentycznym dialogiem, którego fundamentem jest również osobista relacja.

Sylwestrowicz znał Wojciecha Fangora oraz jego rodzinę. Przez lata pozostawał z artystą w twórczym kontakcie, dzięki czemu prezentowane na wystawie prace można postrzegać jako kontynuację rozmowy rozpoczętej wiele lat temu.

To spotkanie dwóch wrażliwości i dwóch sposobów myślenia o przestrzeni obrazu. Z jednej strony subtelne, niemal metafizyczne poszukiwania Fangora, z drugiej – dynamiczna energia współczesności obecna w pracach Sylwestrowicza. Razem tworzą opowieść o nieustannej potrzebie przekraczania granic poznania.

Sztuka spotyka naukę

Jednym z najciekawszych aspektów wystawy jest jej interdyscyplinarny charakter. Projekt nie ogranicza się do prezentacji dzieł sztuki, ale zachęca do refleksji nad relacją między nauką a wyobraźnią.

Historia astronomii pokazuje, że największe odkrycia często zaczynały się od marzeń, intuicji i odwagi zadawania pytań. Podobnie działa sztuka – pozwala wyobrażać sobie rzeczywistości, których jeszcze nie potrafimy opisać.

W tym sensie twórczość Fangora i Sylwestrowicza spotyka się na wspólnym gruncie. Obaj artyści próbują dotknąć tego, co znajduje się poza zasięgiem wzroku i języka. Wykorzystują obraz jako narzędzie badania rzeczywistości, a jednocześnie przypominają, że największe tajemnice pozostają nierozwiązane.

Wystawa dla tych, którzy lubią patrzeć w gwiazdy

„STARS. FANGOR. SYLWESTROWICZ.” to propozycja nie tylko dla miłośników sztuki współczesnej. Wystawa może zainteresować również osoby fascynujące się astronomią, historią nauki oraz tematyką kosmosu.

To także rzadka okazja, by zobaczyć mniej znany fragment twórczości Wojciecha Fangora i spojrzeć na jego dorobek z zupełnie nowej perspektywy. Perspektywy, która prowadzi nas daleko poza ziemski horyzont – w stronę gwiazd, wyobraźni i pytań, które od wieków pozostają aktualne.

STARS. FANGOR. SYLWESTROWICZ.

Termin: 27 czerwca – 28 lipca 2025 r.

Miejsce: Centrum Bankowo-Finansowe Nowy Świat S.A., Warszawa

Organizatorzy: Fangor Foundation, GI Media, Fundacja Art Forma, John Weston Group

Mecenas wystawy: Totalizator Sportowy, właściciel marki LOTTO

Partnerzy: Apart, Exlantix, Bang & Olufsen, CBF