6 książek z polecenia szefowej działu kultura, które warto przeczytać w tym miesiącu [ELLE Book Club]

Literatura reaguje na bieżące wydarzenia, podejmuje ważne tematy, trzyma w napięciu, a gdy tego trzeba pozwala na oddech. Oto 6 tytułów z polecenia szefowej działu kultura, które warto przeczytać w kwietniu 2026.

Książka miesiąca – „Idąc na rzeź” Mahmud Doulatabadi, ArtRage

Gdy USA i Izrael zaatakowały Iran, zrobiłam to, co robię za każdym razem, gdy w przestrzeni społeczno-politycznej dochodzi do przewrotu. Staram się zrozumieć. I sięgam do książek. Tym razem irańskiego pisarza Doulatabadiego, którego najmocniejszą stroną jest czułość opisu zastałej rzeczywistości. W „Idąc na rzeź” kreśli obraz wojny irańsko-irackiej, choć trudno się tego domyślić, bo autor konsekwentnie unika dosłowności, dzięki czemu karmi czytelnika rzeczą uniwersalną.

„Gdzieś na kuli ziemskiej zostaje wystrzelony pocisk” – zaczyna. I wiem, że nie jest to książka o polityce czy historii, ale ludzkim doświadczeniu. Żołnierze walczą resztką sił o dostęp do wody i próbują przetrwać, choć na ich korzyść nie działa ani pustynny krajobraz, ani wróg w okopach, ani strach, ani majaki – wynik odwodnienia. Wielotorowa narracja jest wymagająca, ale splata różne perspektywy i pokazuje, jak rozmywają się granice między wrogiem a ofiarą. To opowieść o wojnie widzianej z bliska, takiej, która niszczy ciała, pamięć i tożsamość.

„Nasze wieczory” Alan Hollinghurst, Filtry

Losy Dave’a Wina śledzimy przez sześć dekad, od momentu, gdy jako nastolatek trafia dzięki stypendium do elitarnej szkoły. Tam szybko poznaje, czym są klasowe podziały, rasowe uprzedzenia i przemoc ze strony uprzywilejowanych kolegów, w tym przyszłego polityka związanego z brexitem. W dorosłym życiu odnajduje siebie w teatrze i londyńskim środowisku artystycznym. Oto portret Anglii – kraju pełnego napięć społecznych, historii miłości, ambicji i straty.

„Wiejskie dzieci” Aneta Godynia, Sploty

Aneta Godynia to popularna genealożka, która przeszukując archiwa, postanowiła z czułością zapisać historię tych, o których z tej perspektywy dotąd za dużo się nie mówiło – naszych przodków, kiedy byli jeszcze mali. „Wiejskie dzieci” to pełna faktów i arcyciekawych dokumentów historia ciągnąca się od narodzin po dorosłość. Godynia opisuje metody wychowawcze (usypianie narkotycznym makiem), przemoc bez konsekwencji, pasionki, którymi zajmowały się już pięciolatki, czy nadrzędną rolę folkloru nad nauką. Fascynująca podróż!

„Żywa i martwa” Zadie Smith, Znak

Na książki Zadie Smith, głosu swojego pokolenia, czeka się z doskwierającą niecierpliwością. To wielki prezent, bo Smith pisze porywająco o władzy, macierzyństwie, polityce, kobietach w sztuce. Krąży wokół pytania, co w kulturze pozostaje żywe, a co nieuchronnie odchodzi w niepamięć (również w kontekście pandemii), wracając do twórczości tych, którzy ją ukształtowali. Szkice łączą osobiste wspomnienia z krytyką literacką i refleksją nad przemijaniem.

„Miyazaki. Świat w animacji” Susan Napier, Bo.wiem

Jeśli ktoś zadaje mi pytanie o ulubiony film, w pierwszej trójce wymieniam anime Studia Ghibli, „Księżniczka Mononoke” w reż. Hayao Miyazakiego. Ta wielka postać światowej popkultury (i pracoholik) trafiła na karty wnikliwej opowieści o wyobraźni mistrza i świecie, który stworzył w swoich filmach. Oto jak z doświadczeń osoby, która dorastała w Japonii czasów wojny, modernizacji i napięcia między technologią a naturą, wyrosło niezwykłe uniwersum animacji. Analizując najważniejsze produkcje Studia Ghibli, Napier odsłania powracające motywy, jak: ekologiczny niepokój, antywojenne przesłanie oraz bohaterki wymykające się tradycyjnym rolom. Z tej arcyciekawej analizy wyłania się portret artysty, który z kina animowanego uczynił jedną z najbardziej sugestywnych form opowiadania o współczesnym świecie.

„Granice ryzyka: szelest, szum, szrama” Małgorzata Oliwia Sobczak, W.A.B.

Lubię się bać. I lubię strach, który funduje Małgorzata Oliwia Sobczak, autorka bestsellerowych „Kolorów zła”. Bohaterami „Granic ryzyka”, nowego cyklu, są detektyw Oskar Korda i dziennikarka Alicja Grabska, którzy rozpoczynają śledztwo po odkryciu ciała młodej kobiety w lesie nieopodal sopockiej Łysej Góry. Trylogia – „Szelest” (który tu prezentuję), „Szum” i „Szrama” – stawia pytanie o to, jak daleko można się posunąć, by odkryć prawdę, i jaką cenę trzeba za tę prawdę zapłacić. Odpowiedź może się nie spodobać.