Sparaliżowany napisał książkę, mrugając powieką. Historia jest oparta na faktach i nagrodzona Złotym Globem, Złotą Palmą i Złotą Żabą

"Motyl i skafander" (Le Scaphandre et le papillon) to francusko-amerykański dramat z 2007 roku w reżyserii Juliana Schnabla, który przyciągnął uwagę zarówno krytyków, jak i szerokiej publiczności. Film jest wyjątkowy pod każdym względem. Produkcja ta, na podstawie prawdziwej historii Jeana-Dominique'a Bauby'ego, prezentuje unikalne podejście do tematu niepełnosprawności i walki o zachowanie tożsamości w obliczu skrajnych ograniczeń fizycznych.

Film jest dostępny w streamingu na platformie HBO Max.

"Motyl i skafander" – historia oparta na faktach

Głównym bohaterem filmu jest Jean-Dominique Bauby, redaktor naczelny francuskiego magazynu „Elle”. Jego życie zmienia się diametralnie po udarze mózgu, który wywołuje tzw. syndrom zamknięcia. To rzadki stan neurologiczny, w którym pacjent jest w pełni świadomy, lecz niemal całkowicie sparaliżowany. Bauby zachowuje jedynie kontrolę nad lewą powieką – dzięki niej komunikuje się ze światem. Pomimo ogromnych trudności dyktuje swoją autobiografię, literę po literze, za pomocą mrugnięć. Film opiera się na prawdziwych wydarzeniach i porusza uniwersalne tematy: walki z przeciwnościami losu, siły ludzkiego ducha oraz pragnienia pozostania sobą pomimo utraty kontroli nad własnym ciałem.

Reżyser Julian Schnabel, znany wcześniej jako artysta wizualny i twórca filmów biograficznych, zrealizował "Motyl i skafander" z niezwykłą wrażliwością. Zatrudnił do współpracy wybitnych twórców: scenariusz napisał Ronald Harwood, laureat Oscara, a za zdjęcia odpowiadał Janusz Kamiński, wielokrotnie nagradzany polski operator, znany z długoletniej współpracy ze Stevenem Spielbergiem. W główną rolę Bauby'ego wcielił się Mathieu Amalric, który stworzył poruszający i autentyczny portret człowieka uwięzionego w swoim ciele. Krytycy podkreślali niezwykłą formę wizualną filmu – subiektywna kamera pozwala widzowi spojrzeć na świat oczami sparaliżowanego bohatera, co wywołuje silne emocje i umożliwia głęboką identyfikację z jego przeżyciami.

Deszcz nagród i zachwyty krytyków

"Motyl i skafander” został entuzjastycznie przyjęty przez krytyków i środowisko filmowe na całym świecie, czego potwierdzeniem jest imponująca lista nagród i nominacji. Film zdobył Złoty Glob za najlepszy film zagraniczny, a Julian Schnabel został uhonorowany statuetką za najlepszą reżyserię, co ugruntowało międzynarodową pozycję produkcji. Reżyser otrzymał również nagrodę za reżyserię na Festiwalu Filmowym w Cannes, jednym z najbardziej prestiżowych wydarzeń w branży. Ogromne uznanie przypadło także Januszowi Kamińskiemu, który za zdjęcia do filmu otrzymał Złotą Żabę na festiwalu Plus Camerimage, podkreślając wyjątkową rolę warstwy wizualnej. Dodatkowo film zdobył nagrodę BAFTA za najlepszy scenariusz adaptowany autorstwa Ronalda Harwooda oraz cztery nominacje do Oscarów, m.in. za reżyserię, zdjęcia i montaż. Całość dopełniają liczne nominacje do francuskich Cezarów i nagrody krytyków filmowych, które potwierdzają, że „Motyl i skafander” jest jednym z najważniejszych i najbardziej docenionych dramatów biograficznych XXI wieku.