Miłośnicy intryg uwielbiają jej twórczość. Agatha Christie to królowa kryminału, której dzieła nie przemijają

Agatha Christie to jedno z najbardziej rozpoznawalnych nazwisk w historii literatury światowej. Znana jako „królowa kryminału” , brytyjska pisarka stworzyła ponad 60 powieści detektywistycznych, 14 zbiorów opowiadań oraz kilka sztuk teatralnych, które do dziś cieszą się niesłabnącą popularnością na całym świecie. Jej dzieła przetłumaczono na ponad 100 języków, a łączna sprzedaż przekroczyła dwa miliardy egzemplarzy. czyniąc ją najlepiej sprzedającą się autorką kryminałów w historii

Kim była Agatha Christie? Biografia pisarki

Agatha Mary Clarissa Miller urodziła się 15 września 1890 roku w Torquay w hrabstwie Devon w Anglii. Wychowywana przez matkę w domu pełnym książek, od najmłodszych lat przejawiała zamiłowanie do pisania i czytania. W 1914 roku poślubiła Archibalda Christie, z którym miała córkę Rosalind. Pierwszą powieść – „Tajemnicza historia w Styles” – wydała w 1920 roku. Właśnie w tej książce po raz pierwszy pojawił się Herkules Poirot, jeden z najbardziej znanych detektywów literackich na świecie. Sukces debiutu wyznaczył kierunek całej twórczości Christie i zapoczątkował jej długą karierę pisarską.

W 1926 roku życie Agathy Christie okryła tajemnica – pisarka zniknęła na jedenaście dni, wywołując ogólnokrajową panikę. Nigdy w pełni nie wyjaśniła, co się stało w tym czasie. W tym samym roku rozwiodła się z Archibaldem, a w 1930 roku poślubiła archeologa Maxa Mallowan, z którym podróżowała po Bliskim Wschodzie. Doświadczenia z tych podróży wyraźnie zainspirowały wiele jej późniejszych powieści.

Agatha Christie zmarła 12 stycznia 1976 roku w Wallingford w hrabstwie Oxfordshire. Jej twórczość trwa jednak w sercach czytelników na całym świecie do dziś.

Herkules Poirot i Panna Marple – legendarne postacie stworzone przez Agathę Christie

Dwie najsłynniejsze postacie stworzone przez Agathę Christie to bez wątpienia Herkules Poirot i Panna Jane Marple. Herkules Poirot to belgijski detektyw o niezwykłej inteligencji i pedantycznym usposobieniu. Pojawia się w 33 powieściach i 51 opowiadaniach. Jego metoda opiera się na „szarych komórkach" – wnikliwej obserwacji i logicznym rozumowaniu. Do jego najbardziej znanych przygód należą: „Morderstwo Rogera Ackroyda”, „I nie było już nikogo” oraz „Morderstwo w Orient Ekspresie”. Panna Marple to z kolei starsza dama z fikcyjnego miasteczka St. Mary Mead, która dzięki niezwykłej przenikliwości i znajomości ludzkiej natury rozwiązuje najbardziej zagmatwane zagadki kryminalne. Jej debiut miał miejsce w powieści „Morderstwo na plebanii” z 1930 roku.

Najsłynniejsze powieści Agathy Christie

Agatha Christie zostawiła po sobie imponujący dorobek literacki. Oto kilka pozycji, które warto znać:

„I nie było już nikogo” (1939) – uznawana jest za jedną z najlepiej sprzedających się powieści kryminalnych w historii. Dziesięcioro nieznajomych zostaje zaproszonych na odległą wyspę i jedno po drugim ginie zgodnie z treścią rymowanki. Mroczna atmosfera i zaskakujące zakończenie sprawiają, że ta książka wciąż zaskakuje czytelników.
„Morderstwo w Orient Ekspresie” (1934) – Poirot musi rozwiązać zbrodnię popełnioną w luksusowym pociągu podczas śnieżycy. Jedna z najbardziej pomysłowych intryg w całej historii gatunku.
„Morderstwo Rogera Ackroyda” (1926) – powieść, która wywołała prawdziwą burzę po publikacji ze względu na kontrowersyjny zabieg narracyjny. Do dziś uważana za przełomową w historii kryminału.
„ABC kontra Poirot” ( 1936) – seria morderstw ułożonych według alfabetu wciąga Poirota w jedno z najtrudniejszych śledztw w jego karierze.

Agatha Christie i teatr

Mało kto wie, że Agatha Christie była również utalentowaną dramatopisarką. Jej sztuka „Pułapka na myszy” wystawiana jest nieprzerwanie w londyńskim West Endzie od 1952 roku – to najdłużej grane przedstawienie teatralne w historii. Fabuła opowiada o grupie osób uwięzionych przez śnieg w pensjonacie, wśród których kryje się morderca.

Dlaczego Agatha Christie wciąż pozostaje „na czasie”?

Popularność Agathy Christie nie jest przypadkowa. Jej powieści łączą kilka elementów, które sprawiają, że są ponadczasowe: po pierwsze, mistrzostwo intrygi – Christie potrafiła tak skonstruować fabułę, że czytelnik do ostatniej strony nie jest w stanie odgadnąć rozwiązania. Każdy szczegół ma znaczenie, każde słowo jest przemyślane. Po drugie, różnorodność postaci– jej bohaterowie są wielowymiarowi, zaskakujący i autentyczni. Nawet postacie drugoplanowe mają wyraźnie zarysowany charakter. Po trzecie, psychologiczna głębia – mimo że kryminały Christie bywają klasyfikowane jako „lekka" literatura, zawierają wnikliwe obserwacje dotyczące ludzkiej natury, motywacji i moralności. Na koniec, atmosfera epoki – powieści Christie to doskonały portret brytyjskiego życia w pierwszej połowie XX wieku: dworki, podwieczorki, towarzyskie konwenanse i ukryte namiętności.

Adaptacje filmowe i serialowe dzieł Agathy Christie

Twórczość Agathy Christie to nieustające źródło inspiracji dla filmowców i twórców telewizyjnych. Najbardziej ikoniczne realizacje to:

„Herkules Poirot” (ITV, 1989–2013) – serial z Davidem Suchetem w roli tytułowej. 70 odcinków obejmujących wszystkie powieści i opowiadania z Poirotem. Uznawany za jedno z najlepszych wcieleń detektywa w historii telewizji.
„Panna Marple” – zrealizowano kilka serii z różnymi aktorkami w roli głównej, m.in. Joan Hickson i Julią McKenzie.
„Morderstwo w Orient Ekspresie” (2017) – spektakularna adaptacja kinowa w reżyserii Kennetha Branagha z gwiazdorską obsadą.
„Śmierć na Nilu” (2022) – kolejna ekranizacja Branagha, tym razem oparta na powieści z 1937 roku.

Najnowszą ekranizację przygotowała platforma Netflix. Serial kryminalny „Siedem zegarów Agaty Christie” to adaptacja kultowej powieści Agathy Christie z 1929 roku, która podbiła serca widzów.

Agatha Christie to fenomenalna autorka literacka. Jej powieści łączą precyzję logiczną z psychologiczną głębią, a mistrzowsko skonstruowane intrygi wciągają czytelników od pierwszej do ostatniej strony. Bez względu na to, czy sięgasz po jej książki po raz pierwszy, czy wracasz do nich po latach – dzieła Królowej Kryminału zawsze potrafią zaskoczyć i wciągnąć bez reszty.