Elle.pl
type: channel
link: https://www.elle.pl
date: 2026-03-19T22:59:22.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: „Wszyscy jesteśmy dziś przebodźcowani – tylko nauczyliśmy się udawać, że to normalne”. Jowita Michalska o tym, czy bycie offline to nowy luksus [WYWIAD]
items: Czy, gdyby mężczyźni rodzili, to antykoncepcja byłaby refundowana? O dostępie do antykoncepcji rozmawiamy z dr. Rafałem Zadykowiczem
items: Izabela Zielińska, współzałożycielką marki Undress Code: „Chcę, żeby kobiety w naszych ubraniach czuły się jak główne bohaterki swoich historii” [WYWIAD]
items: Joanna Przetakiewicz w rozmowie z Hanną Lis: „Nie wstydzę się wieku, pieniędzy ani ambicji”
items: Czy „Wichrowe wzgórza” to aby na pewno historia o miłości? Psycholożka: „Intensywność uczuć została pomylona z prawdziwą bliskością”
items: Pati Bogusz, modelka marcowej okładki ELLE: „dużą częścią zawodu jest wzajemne wspieranie się dziewczyn”
items: „Prawda jest sexy”. Anita Werner o twardych pytaniach, hejcie i tym, dlaczego nie da się dyskutować z faktami
items: Moja Łemkowyna. Michał Szymko o wystawie „Formy obecności” [WYWIAD]
items: Tomasz Włosok: „Niby prosto jest się dziś komunikować, ale to nieprawda, bo przestaliśmy się zastanawiać nad tym, co mówimy, i tylko wypluwamy z siebie słowa” [WYWIAD]
items: Arleta Zalewska: „Wrażliwość wcale nie jest słabością. To odwaga, tylko w innej formie” [WYWIAD]

„Wszyscy jesteśmy dziś przebodźcowani – tylko nauczyliśmy się udawać, że to normalne”. Jowita Michalska o tym, czy bycie offline to nowy luksus [WYWIAD]
type: item
date: 2026-03-19T18:27:55.000Z
creator: Aleksandra Michalik
subject: Lifestyle
subject: sztuczna inteligencja
subject: wywiady
description: O tym, dlaczego pojęcie „cyfrowego detoksu” powinno na stałe wejść do naszego słownika, jak odzyskać kontrolę nad własną uwagą i jak nauczyć się świadomie korzystać z technologii, zamiast jej ulegać, rozmawiam z Jowitą Michalską.
encoded: Jeszcze kilkanaście lat temu bycie stale online było symbolem nowoczesności, ambicji i sukcesu. Szybki internet, nieustanna dostępność i życie toczące się równolegle w kilku aplikacjach wydawały się naturalnym kierunkiem rozwoju. Dziś coraz głośniej mówi się o czymś zupełnie odwrotnym: prawdziwym przywilejem staje się możliwość odłączenia – wyjazd na weekend w góry albo do lasu bez telefonu czy spokojne przeczytanie książki nieprzerywane scrollowaniem. To nie tylko puste hasła pojawiające się w social mediach, ale coraz wyraźniejszy trend. Liczba wyszukiwań fraz związanych z „życiem bez ekranu” rośnie z roku na rok, a pokolenie Alfa – najbardziej cyfrowe w historii – w badaniach deklaruje, że dla dobrostanu psychicznego wybierają czas na świeżym powietrzu zamiast kolejnych godzin przed ekranem. Już w 2016 roku ekspertka ds. dobrostanu cyfrowego dr Rekha Chaudhari mówiła, że offline stanie się nowym luksusem. Dziś to zdanie brzmi jak trafna diagnoza naszych czasów. Świat zaczyna na nowo odkrywać coś, co przez wieki było fundamentem społeczeństwa: że najcenniejszą rzeczą, jaką możemy dać drugiej osobie, jest nasza pełna, niespieszna uwaga. Nie na szybko wysłany SMS, nie kolejny post, ale obecność - uważna i prawdziwa. Tego doświadczenia nie da się zastąpić telefonem. Problem w tym, że nasz mózg przez lata przyzwyczaił się do czegoś zupełnie innego. Do krótkich, intensywnych form, szybkiej dopaminy i nieustannego przełączania uwagi. Coraz trudniej przychodzi nam skupienie, spokojna rozmowa, czytanie długiej książki czy prosta praca bez użycia sztucznej inteligencji. Skala przebodźcowania, w której dziś funkcjonujemy, jeszcze dwie dekady temu była trudna do wyobrażenia - a my dopiero zaczynamy odczuwać jej konsekwencje. O tym, jak się w tym wszystkim odnaleźć, dlaczego bycie offline staje się nie tylko przywilejem, ale wręcz koniecznością i co grozi dzieciom dorastającym bez cyfrowych granic, rozmawiam z Jowitą Michalską – znaną na Instagramie jako @jowita_digital – zał…

JM1-9d8f615.jpg
width: 1200
height: 1260

Czy, gdyby mężczyźni rodzili, to antykoncepcja byłaby refundowana? O dostępie do antykoncepcji rozmawiamy z dr. Rafałem Zadykowiczem
type: item
date: 2026-03-10T08:13:21.000Z
creator: ELLE
subject: Lifestyle
subject: antykoncepcja
subject: wywiady
description: Premera Atlasu Antykoncepcji za nami. To raport, który mierzy dostępność do antykoncepcji. Polska nadal jest w grupie najgorzej ocenianych krajów Europy i znajduje się wśród najsłabszych państw (obok Słowacji, Węgier, Turcji i Rosji). O systemowych paradoksach, modzie na naturalne metody antykoncepcji oraz o tym, czy gdyby mężczyźni rodzili dzieci, to debata o dostępności i refundacji wyglądałby inaczej, rozmawiamy z ginekologiem dr. Rafałem Zadykowiczem.
encoded: Dagmara Łacny: Zacznijmy od Atlasu Antykoncepcji. Znowu jesteśmy na szarym końcu. 24 lutego byłeś w Brukseli na premierze tego raportu i poznałeś wyniki. Czy to jest dla ciebie zaskoczenie, że zajmujemy jedno z ostatnich miejsc? Ginekolog dr Rafał Zadykowicz: My bardzo lubimy liczby. Lubimy rankingi, miejsca, porównania. Dają nam poczucie porządku i co najważniejsze złudzenie obiektywności. Jeśli jesteśmy piąci od końca, a nie ostatni, to można powiedzieć: „awans”. To trochę jak z igrzyskami olimpijskimi: my często patrzymy na efekt. Sportowiec zdobył medal, jest sukces. Tylko że chwilę później zaczynają się wywiady z tymi sportowcami i okazuje się, że oni nie mieli wsparcia finansowego, sami opłacali sprzęt czy stroje. Lepsze miejsce nie znaczy, że system zaczął działać dobrze. Tak samo jest z antykoncepcją. W tym roku ten niewielki „ruch w górę” wynika głównie ze zmiany metodologii. Większy nacisk położono na finansową dostępność i refundację oraz na jakość informacji online. Atlas ewoluuje, dodawane są nowe czynniki, inne modyfikowane. Na zmianę pozycji w rankingu wpływ miał pilotaż farmaceutycznej antykoncepcji awaryjnej, który kończy się w czerwcu oraz pozytywny wpływ działalności NGO takich jak SEXEDPL. Nadal jesteśmy w tej samej grupie krajów z ograniczonym, utrudnionym dostępem do antykoncepcji. A skutki tego to widzę w mojej codziennej praktyce lekarskiej. Dla Ciebie tak niska pozycja Polski w Atlasie nie jest zaskoczeniem, ale wiele osób jest zdumionych, gdy słyszy, że jest tak źle. „Przecież antykoncepcja jest legalna. Prezerwatywy są w każdym sklepie, tabletki można dostać od ginekologa”. W czym więc jest problem? To jest dokładnie ten paradoks. Coś może być legalne, ale nie być realnie dostępne. Jeśli porównamy nasze doświadczenia do doświadczeń w innych krajach Europy, zobaczymy ogromną różnicę. Atlas bierze pod uwagę m.in. to, czy młode osoby, do 19. czy 25. roku życia, mają refundowaną antykoncepcję, czy metody długoterminowe są częściowo lub w pełni…

GettyImages-1822289149-7e93a8b.jpg
width: 2121
height: 1414

Izabela Zielińska, współzałożycielką marki Undress Code: „Chcę, żeby kobiety w naszych ubraniach czuły się jak główne bohaterki swoich historii” [WYWIAD]
type: item
date: 2026-03-08T17:20:51.000Z
creator: Aleksandra Michalik
subject: Moda
subject: polskie marki
subject: wywiady
description: O kobiecym biznesie, budowaniu marki od zera i drodze od małego biura w Warszawie do pop-upu w Harrodsie rozmawiam z współzałożycielką marki Undress Code - Izabelą Zielińską.
encoded: Polska moda coraz śmielej zaznacza swoją obecność na międzynarodowej scenie, a jedną z marek, które konsekwentnie budują globalną rozpoznawalność, jest Undress Code. Świadczy o tym chociażby niedawno otwarty pop-up w londyńskim Harrodsie. Brand założony w 2016 roku przez Izabelę i Kacpra Zielińskich zaczynał od zmysłowej bielizny i body, które szybko stały się ich znakiem rozpoznawczym. Dziś projekty Undress Code noszą influencerki, redaktorki mody, a nawet sama Taylor Swift. Przepis na sukces? Zmysłowe kolekcje, perfekcyjnie łączące seksapil z zalotną elegancją i ubrania, które podkreślają osobowość kobiet, zamiast ją definiować. W 2024 roku Undress Code zdobyło tytuł Marki Roku w konkursie ELLE Style Awards, a rok później znalazło się w rankingu FT1000 „Financial Times”, zestawiającym najszybciej rozwijające się firmy w Europie. O tym, jaki jest przepis na sukces oraz dlaczego w prowadzeniu biznesu ważna jest pasja, opowiada nam Izabela Zielińska. Aleksandra Michalik, ELLE.pl: Undress Code powstało z marzenia, a dziś jest marką obecną w najbardziej prestiżowych domach towarowych świata. Czy pamiętasz moment, w którym pomyślałaś: „to naprawdę zaczyna być coś dużego”? Izabela Zielińska: Tak naprawdę mam wrażenie, że poczułam to dopiero niedawno. Przez większość czasu żyję raczej z przekonaniem, że jesteśmy dopiero w kilku procentach naszej drogi i że przed nami jest jeszcze bardzo dużo rzeczy do zrobienia. Czasami nawet zapominam o tym, że nasze rzeczy są już w naprawdę świetnych miejscach na świecie, że współpracujemy z dużymi domami towarowymi i że marka zaczyna być coraz bardziej rozpoznawalna. Były jednak dwa momenty, które naprawdę zapamiętam. Pierwszy to historia z Taylor Swift. To było dla nas ogromne zaskoczenie, bo my niczego jej nie wysyłaliśmy, nie było żadnego requestu od stylistki. Ktoś po prostu kupił nasze body i pewnego dnia okazało się, że pojawiła się w nim publicznie. Dowiedzieliśmy się o tym dzięki Karolinie z naszego zespołu, która jest wielką f…

2026-Iza-08-96017ce.jpg
width: 2333
height: 3500

Joanna Przetakiewicz w rozmowie z Hanną Lis: „Nie wstydzę się wieku, pieniędzy ani ambicji”
type: item
date: 2026-02-26T17:16:52.000Z
creator: Hanna Lis
subject: Lifestyle
subject: joanna przetakiewicz
subject: wywiady
description: "Szczęścia można się nauczyć. Z biegiem lat wypracowałam jego własną produkcję. Smutek przeżywam cicho, a radość głośno. O smutku mówię mało, o radości często – to kluczowe" – mówi Joanna Przetakiewicz. To rozmowa o prawdziwej kobiecej sile i bezkompromisowości w stawianiu na swoim.
encoded: Hanna Lis: Spotykamy się w sobotni poranek u ciebie w domu. Herbata się parzy, psy biegają dookoła. Błogostan… Joanna Przetakiewicz: Wiem, do czego pijesz. Ci, którzy mnie nie znają, raczej nie kojarzą mnie ze spokojem. Ja cię znam i też nie kojarzę ze spokojem. Raczej z turbo doładowaniem. Co to za magia dzieje się w domu? Dom jest cudem. Rajem, azymutem, strefą totalnego bezpieczeństwa i – tak jak powiedziałaś – spokojem. Tu odpoczywam. Często mówi się, żeby wyjechać na wakacje – wtedy można będzie odpocząć. Moje tak nie wyglądają. Zwykle są krótkie, maksymalnie siedmiodniowe, więc wyciskam z nich, ile tylko mogę. Dla mnie wyjazd na narty oznacza bycie rano na stoku, wieczorem na kolacji. Po drodze shopping, gadanie godzinami z przyjaciółmi i na koniec dnia randka z Rinkem. Nie znoszę marnować czasu, więc moje wakacje to nie odpoczynek, tylko szał. Znamy się, więc mogę potwierdzić. Jednak jesteś wręcz uosobieniem totalnej autodyscypliny i życia zaplanowanego w najdrobniejszych szczegółach. Tak, w Excelu niemal. Właśnie dlatego żyję jak w szwajcarskim zegarku, bo wiem, że jeśli czegoś precyzyjnie nie zaplanuję, to tego marginesu dla „szału” nie będzie. Doprecyzujmy, czym jest „szał”? To możliwość postawienia mojego Excela na głowie. Jutro będzie taka kombinacja. Pobudka o 5.30, bo jest akcja ocieplania schronisk dla psów i trzeba zrobić to natychmiast, ponieważ w nocy będzie minus 17 stopni. Szałem jest też ciągły rozwój – to wielki składnik mojego szczęścia. Ostatnio siedziałam z przyjaciółmi i planowaliśmy podróże. Nagle mówię: „Zaraz, stop! Muszę mieć czas na rozwój!”. Chcę mieć czas na pracę, na zdobywanie i osiąganie. Daleko mi do tego, by jeździć po świecie i żyć z tego, co mam. Czasami zastanawiam się, jak Rinke nadąża. Nadąża znakomicie, bo sam dużo pracuje i intensywnie żyje. Podziwiam w nim ambicję, pracowitość i dyscyplinę. A spokój? Moim zdaniem największym prezentem, jaki mężczyzna może dać kobiecie, jest poczucie spokoju. I Rinke mi to daje. Wracając …

LisPrzetakiewicz-d7c8094.jpg
width: 1300
height: 872

Czy „Wichrowe wzgórza” to aby na pewno historia o miłości? Psycholożka: „Intensywność uczuć została pomylona z prawdziwą bliskością”
type: item
date: 2026-02-22T06:00:47.000Z
creator: Joanna Misiarz
subject: Lifestyle
subject: filmy
subject: psychologia
subject: wywiady
description: O najgłośniejszym filmie początku roku i o tym, że miłość bywa źródłem autodestrukcji rozmawiam z psycholożką Magdą Chorzewską. Czy „Wichrowe Wzgórza” Emily Brontë mogą nauczyć nas prawdy o naszych własnych relacjach? I dlaczego pociąga nas to, co rani?
encoded: Powieść „Wichrowe wzgórza” rozpala wyobraźnię czytelników od ponad dwóch dekad i wciąż trafia na listy największych romansów wszech czasów. Ale czy historia Heathcliffa i Cathy jest w ogóle opowieścią o wielkich uczuciach? Dzisiaj coraz częściej i zdecydowanie bardziej świadomie poruszamy tematy destrukcyjnych relacji, czerwonych flagach i przemocy emocjonalnej, dzięki czemu klasyka literatury spod pióra Emily Brontë nabiera nowych znaczeń. Przede wszystkim intensywność przestaje być dla nas jednoznacznym dowodem miłości. W rozmowie z Magdaleną Chorzewską, psycholożką i psychoterapeutką CBT w trakcie certyfikacji, przyglądamy się relacji Cathy i Heathcliffa z perspektywy współczesnej psychologii. JOANNA MISIARZ: „Wichrowe wzgórza” wciąż nazywane są jednym z największych romansów wszech czasów. Czy to rzeczywiście historia wielkiej miłości, czy raczej opowieść o traumie, władzy i niemożności kochania w zdrowy sposób? MAGDALENA CHORZEWSKA: „Wichrowe wzgórza” to raczej studium więzi opartej na głodzie emocjonalnym i potrzebie posiadania drugiej osoby oraz traumie i głębokim lęku przed porzuceniem. Zdecydowanie nie są opowieścią o zdrowej, dojrzałej miłości. Intensywność uczuć została w tej historii pomylona z prawdziwą bliskością, a cierpienie stało się dowodem rzekomej głębi uczuć. Wiemy, że zarówno Heathcliff, jak i Cathy dorastali w atmosferze przemocy, odrzucenia i emocjonalnego chaosu – Heathcliff upokarzany, pozbawiony poczucia przynależności outsider, Cathy w świecie surowych norm i braku poczucia bezpieczeństwa. Na ile w przypadku tej historii możemy tłumaczyć ich dorosłe wybory i okrucieństwo doświadczeniami z dzieciństwa? M.CH: Trauma może wiele wyjaśniać, ale nie usprawiedliwia krzywdzenia innych. Przemoc, odrzucenie i emocjonalna deprywacja budują lękowe, pozabezpieczne wzorce przywiązania, które później wpływają na relacje w dorosłości. Jednak dorosłość niesie ze sobą odpowiedzialność za własne zachowania. W realnym życiu oznacza to konieczność pracy nad s…

wichrowe-wzgorza-film-wywiad-a309966.png
width: 1500
height: 914

Pati Bogusz, modelka marcowej okładki ELLE: „dużą częścią zawodu jest wzajemne wspieranie się dziewczyn”
type: item
date: 2026-02-08T07:18:58.000Z
creator: Karolina Curyło
subject: Moda
subject: Modelki
subject: polskie modelki
subject: wywiady
description: Ma 22 lata, 180 cm wzrostu i pochodzi z Warszawy. Choć karierę modelki rozpoczęła niecałe trzy lata temu, już może pochwalić się współpracami z największymi domami mody – od Valentino, przez Pradę i Miu Miu, po Gucci. Teraz do tego imponującego portfolio dołącza okładkę ELLE.
encoded: Karolina Curyło: Jak trafiłaś do modelingu? Pati Bogusz: W mojej głowie pojawiały się myśli o zostaniu modelką. Raz nawet poprosiłam moją przyjaciółkę o zrobienie polaroidów, żeby rozesłać je po agencjach. Niestety złamała rękę, więc odłożyłyśmy ten plan na później. W tym czasie, będąc ze znajomymi w lodziarni, zostałam zauważona przez moją obecną agentkę, Monikę Smolicz, która wręczyła mi swoją wizytówkę. Zadzwoniłam następnego dnia i tak zaczęła się moja przygoda w zawodzie. Twoje krótkie włosy były przed czy po podpisaniu kontraktu? Rozpoczęłam karierę z krótkimi włosami. Ścięłam je maszynką do golenia po napisaniu matury, czyli około trzech miesięcy przed znalezieniem agencji. Co było przełomowe w Twojej karierze? Zdecydowanie pokaz Prady we wrześniu 2024 roku. To był mój debiut zagraniczny, a na dodatek szłam w nim jako modelka exclusive (na wyłączność), co otworzyło wiele drzwi w mojej dalszej karierze. Jakie zlecenie wspominasz najlepiej? Muszę przyznać, że jest ich dość sporo. Na pewno chciałabym wspomnieć o mojej pierwszej pracy w Polsce dla marki Kopi, pierwszym pokazie dla Tomasza Ossolińskiego, który miałam zaszczyt zamykać, a także o pojawieniu się na okładce polskiego Vogue’a. Spośród zagranicznych zleceń najlepiej wspominam pierwszą kampanię dla domu mody Valentino oraz sesję dla Vivienne Westwood i możliwość pracy z niesamowitym Paolo Roversim. Jeśli chodzi o pokazy, wybrałabym Pradę, Miu Miu oraz Carven. Czy miałaś okazję spotkać się bezpośrednio z dyrektorami kreatywnymi? Miałam kilka takich okazji, najczęściej podczas przymiarek na fashion weekach. Większość spotkań jest dość krótka i przelotna, a atmosfera bywa napięta. Projektanci skupiają się oczywiście przede wszystkim na ubraniach, nie na modelkach. Najmilej wspominam moje pierwsze spotkanie z Alessandro Michele – od razu poczułam, że jest bardzo miłą i ciepłą osobą. Podobnie było w przypadku Louise Trotter. Jakie emocje towarzyszą Ci na fashion weeku? Dla mnie najważniejszy jest sam pokaz. K…

Elle-okladka-e7b40e1.jpg
width: 4368
height: 3276

„Prawda jest sexy”. Anita Werner o twardych pytaniach, hejcie i tym, dlaczego nie da się dyskutować z faktami
type: item
date: 2026-02-01T14:49:10.000Z
creator: Marcin Świderek
subject: Lifestyle
subject: wywiady
description: 25 lat pracy na antenie. Od początku istnienia TVN24. Anita Werner, czołowa polska dziennikarka newsowa, mówi: „Prawda jest jedna. Każdy może mieć swoją opinię, ale nie swoją prawdę. Z faktami nie da się dyskutować. Prawda jest sexy”. Na przypieczętowanie tych słów pozuje w bezkompromisowej odsłonie.
encoded: Marcin Świderek: Zdarzyło Ci się usłyszeć, że na antenie jesteś chłodna? Anita Werner: Mam prostą filozofię zawodową: nie jestem od tego, by do kogokolwiek się wdzięczyć ani osładzać rzeczywistość. Moje zadanie to patrzeć władzy na ręce, każdej. Przez 25 lat pracy doświadczyłam rządów lewicy, prawicy, ludowców. Rzetelny, niezależny dziennikarz informacyjny nie jest czyjś, nie jest tych albo tamtych. Opowiadam widzom o faktach, biorę ich za rękę i przeprowadzam przez świat, w ich imieniu zadaję politykom trudne pytania i w odpowiedzi domagam się prawdy. I wciąż po tylu latach chce mi się to robić. Prawda jest sexy. To brzmi jak tytuł naszego wywiadu. Prawda jest jedna. Każdy może mieć swoją opinię, ale nie swoją prawdę. Z faktami nie da się dyskutować. Prawda w życiu publicznym jest po prostu atrakcyjna, to wartość. Ale podobnie widzę to w życiu w ogóle. Kiedy pisaliśmy z Michałem (Kołodziejczykiem, dziennikarzem sportowym, partnerem bohaterki – przyp. red.) książkę „Mecz to pretekst. Futbol, wojna, polityka”, pojechaliśmy do Sarajewa, by spotkać się z generałem Jovanem Divjakiem. Podczas wojny w latach 90., choć z pochodzenia był Serbem, przeszedł na stronę obrońców oblężonego miasta. Był tam traktowany jak bohater. To on zadał nam pierwsze pytanie: „Czym jest miłość?”. Zaniemówiliśmy, a on odpowiedział: „Miłość zaczyna się od tego, że jesteś zakochany w sobie. Bo musisz znać i akceptować siebie, żeby móc kochać drugiego człowieka”. To zostało mi w głowie na zawsze. Dlatego powtarzam, że akceptacja siebie jest wyzwalająca – akceptacja swoich mocnych i słabych stron, konfrontacja z tym, co nam w sobie się nie podoba. Do tego trzeba odwagi. Ale warto się na nią zdobyć, bo prawda — także ta o sobie samej – jest sexy. Szczerość z samą sobą jest piękna. Wyzwala czułość. A moda jest sexy? Nie jestem jej pasjonatką, ale lubię klasykę. Ogromna w tym zasługa mojej mamy. Miała niesamowite wyczucie stylu i… kufer. Taki stary, kuty. Przechowywała w nim rzeczy, które „jeszcze wr…

251121BWELLE7687-63a509f.jpg
width: 1350
height: 1800

Moja Łemkowyna. Michał Szymko o wystawie „Formy obecności” [WYWIAD]
type: item
date: 2026-01-17T10:04:37.000Z
creator: Maja Chitro
subject: Kultura
subject: andy warhol
subject: sztuka
subject: wywiady
description: Zwielokrotnienia na obrazach Warhola to wpływ jego głęboko religijnej matki i rozdawanych przez nią świętych obrazków. Kilka z prac mistrza obok ikon Nowosielskiego czy sztuki Fedaka zawiśnie na fascynującej wystawie poświęconej Łemkom/Rusinom Karpackim, którym kurator Michał Szymko przywraca pamięć.
encoded: MAJA CHITRO: Skąd jesteś? Warhol w swojej słynnej wypowiedzi twierdził, że pochodzi znikąd. MICHAŁ SZYMKO: Ja też jestem z tego „nikąd”. Określam tak wioskę na pograniczu polsko-łemkowsko-słowackim. Dla ciebie to Łemkowszczyzna, region w Polsce. Dla mnie Lemkowyna – moja ojczyzna. Stąd pomysł na wystawę „Formy obecności. Sztuka Łemków/Rusinów Karpackich”. A zaczęło się od form milczenia. Szymborska pisała: „Ktoś tutaj był i był, i nagle zniknął i uporczywie go nie ma”. Jako badacz, wykładowca akademicki nie mogę się na to godzić. Więc ekspozycja staje się manifestem przywracania Łemkom głosu. Jako Łemkowie, Rusini Karpaccy, mieszkamy w obrębie terytorium Polski, Słowacji, Serbii, Chorwacji, Rumunii, Czech, Ukrainy, USA, Kanady, Argentyny, Węgier. Nasza sztuka jest więc częścią dziedzictwa tych państw, lecz w muzeach nie widuję kontekstu łemkowskiego. Oto forma milczenia. Wykluczenie kultury łemkowskiej w polskiej świadomości jest znaczące. Wciąż za mało mówi się o akcji Wisła, do której doszło w 1947 roku, choć to jedna z najczarniejszych kart w naszej historii. Siłą na ziemie zachodnie i północne przesiedlono 140 tysięcy Łemków. Zdaję sobie sprawę z kontrowersyjności tego stwierdzenia, ale uważam, że była to czystka etniczna. Przerwano transmisję naszej bytności i tożsamości. Oderwano nas od naszej ojczyzny. W języku łemkowskim istnieje pojęcie „na czużyni” – na obczyźnie, jak nazywa się te ziemie. Początkowo władza zachęcała Łemków do wyjazdu do ZSRR. Ci, którzy pozostali, dostali symboliczną godzinę, by spakować cały dobytek i przygotować się na wygnanie. Myślę tu szczególnie o moich pradziadkach, których deportowano, oraz o cioci Kapłończykowej, doskonale pamiętającej tamte czasy. Opowiadała mi wielokrotnie, że na wygnaniu jej matkę napadli Polacy – pobili ją i próbowali wyrwać język tylko dlatego, że mówiła do córki po łemkowsku. Finalnie udało jej się wrócić do Zyndranowej, lecz dom musiała odkupić od pani Bolkowej, która go sobie przywłaszczyła. Wielu Łemków …

Michal-Szymko-wywiad-ELLE-1f3cf43.jpg
width: 1400
height: 900

Tomasz Włosok: „Niby prosto jest się dziś komunikować, ale to nieprawda, bo przestaliśmy się zastanawiać nad tym, co mówimy, i tylko wypluwamy z siebie słowa” [WYWIAD]
type: item
date: 2026-01-11T13:42:19.000Z
creator: Maja Chitro
subject: Kultura
subject: aktorzy
subject: wywiady
description: Tomek Włosok przyznaje, że bliżej mu do marzyciela niż realisty. To dobrze, w dzisiejszym świecie potrzebujemy więcej takich twórców. W kontekście jego najnowszej roli w filmie „Dziki” rozmawiamy o tym, że w ciszy słychać więcej.
encoded: Tomasz Włosok - rocznik ’90. Jeden z najbardziej cenionych aktorów młodego pokolenia. Absolwent krakowskiej PWST. Zdobywca prestiżowej Nagrody im. Zbyszka Cybulskiego. Podczas FPFF w Gdyni otrzymał Kryształową Gwiazdę ELLE za rolę Jerzego Kuleja w filmie „Kulej”. 1 stycznia do kin wszedł film „Dziki” w reż. Macieja Kawulskiego, w którym wciela się w pierwszoplanową rolę tajemniczego wojownika. Jesteś typem milczącym? TOMEK WŁOSOK: Różnie. Kiedy najczęściej? W życiu. Praca daje mi przestrzeń, by się wyżyć, być przez chwilę ekstrawertykiem. Ale na co dzień to raczej jestem cichy. Niespecjalnie lubię gadać. A o czym lubisz? Lubię zgłębiać to, co moralne. Zagadnienia dotyczące powstania planety, galaktyki, astronomii, a także astrologii… Oprócz tego lubię sobie pogadać o tym, co nas w życiu wkurza, więc po ludzku. O grach komputerowych – o tym mógłbym mówić godzinami. I o filmach, choć przez to, że jestem częścią środowiska, z którego pochodzą też moi znajomi, staramy się gadać o tym jak najmniej. No tak, to przecież Wasza praca. Dlatego dziś o filmach rozmawiam mniej niż kiedyś. Dużo ich oglądasz? Wolałbym więcej. Oglądam za to sporo seriali, a to z prostej przyczyny – wieczorem, po całym dniu, jesteśmy już zmęczeni, dłuższa forma filmowa może w takim momencie przerazić. Co ostatnio oglądałeś? Najbardziej poruszyło mnie japońskie anime, choć nie jestem największym fanem gatunku. Przeglądaliśmy z Malwiną (Buss, partnerką Tomka – przyp. red.) Netfliksa i trafiliśmy na serial „Demon Slayer”. Słyszałem, że to popularna seria, nic dziwnego – znalazłem tam sporo prawd życiowych, o człowieku, naszych demonach i walce z nimi. To ciekawe, biorąc pod uwagę japońską kulturę umiaru – w tych filmach Japończycy mają szansę się wyżyć. Ciszę mają w życiu na co dzień, więc wyrzut zwierzęcej energii pojawia się w anime. Podobno warto też obejrzeć „Atak tytanów”, w którym główny wątek rozgrywa się na drugim lub trzecim planie. Klucza do historii szukamy w tle. Myślałam, że wymienisz „Nie…

AD6A1335-b8ddaf2.jpg
width: 1200
height: 1800

Arleta Zalewska: „Wrażliwość wcale nie jest słabością. To odwaga, tylko w innej formie” [WYWIAD]
type: item
date: 2025-12-26T08:26:16.000Z
creator: Hanna Lis
subject: Lifestyle
subject: hanna lis
subject: wywiady
description: Zawsze stonowana i profesjonalna. Nie boi się zadawać trudnych pytań. Arleta Zalewska to jedna z wiodących dziennikarek politycznych w Polsce. Jak bardzo wymagający jest to zawód? Porozmawiajmy.
encoded: Hanna Lis: Pamiętasz moment, w którym pomyślałaś: „Chcę być dziennikarką”? Arleta Zalewska: Nie planowałam dziennikarstwa, chciałam być marynarzem, ale z powodu wady wzroku nie dostałam się na nawigację w Wyższej Szkole Morskiej w Szczecinie. To była dla mnie katastrofa. Na szczęście szybko włączyłam plan awaryjny, pomyślałam: „Dobra, pójdę na Politechnikę Gdańską, potem naprawię wzrok i spróbuję jeszcze raz”. Ale już nie spróbowałam, bo się zakochałam. W dziennikarstwie. Ludzie z telewizji akademickiej powiedzieli nam, że w archiwach uczelni leżą stare kamery i sprzęty do nagrywania. Odnaleźliśmy je, odkurzyliśmy i zaczęliśmy filmować życie uczelni. Pamiętam pierwsze poważne zadanie dziennikarskie. To był maj 2007 roku. Donald Tusk, wtedy lider opozycji, przyjechał do nas jako gość specjalny. Czas burzliwej polityki — rządy PiS-u się sypią, trwa awantura o ustawę lustracyjną, milion dziennikarzy kłębiących się przed budynkiem uczelni. I wtedy wychodzę ja, pierwszy raz z mikrofonem, i pytam: „Jak pan wspomina czasy studenckie?”. Wszyscy dziennikarze patrzyli na mnie, jakbym była niespełna rozumu. Ale Donald Tusk odpowiedział, żartując, że właśnie na uczelni poznał żonę. Rzucił kilka anegdot z tamtych czasów. To było moje „pierwsze wejście na antenę”. I to wtedy przyszła myśl: „Też tak chcę. Chcę kiedyś stać wśród prawdziwych dziennikarzy”. Czyli z porażki – wady wzroku, niezrealizowanego marzenia – wynikła zupełnie nowa droga. Szłam tą samą ścieżką newsów i dziennikarstwa politycznego przez wiele lat, ale gdy dziś młodzi ludzie pytają mnie, czy i dlaczego warto uprawiać ten zawód, to nie wiem, co odpowiedzieć. Moja odpowiedź byłaby prosta: „Bo warto robić w życiu to, co się kocha i co jest twoją pasją”. Uwielbiam rozmawiać z ludźmi, poznawać inne punkty widzenia, pytać i słuchać. Ta ciekawość historii i tematów mnie napędza. Genialny jest ten moment, kiedy rano wchodzę do gmachu Sejmu i myślę: „Gotowa? No to ruszamy”. A masz poczucie tego, że możesz coś realnie zmie…

LisZalewskaDRUK-88bb526.jpg
width: 1374
height: 1800