„Dzieci nie powinny nam nic być winne” - Kasia Warnke o macierzyństwie jako darze, nie obowiązku
W wywiadzie dla Elle Polska Kasia Warnke, aktorka i reżyserka, otwarcie mówi o swoim macierzyństwie – o radościach, trudnościach i wewnętrznym rozwoju, których doświadczyła dzięki byciu mamą.
W wywiadzie dla Elle Polska Kasia Warnke, aktorka i reżyserka, otwarcie mówi o swoim macierzyństwie – o radościach, trudnościach i wewnętrznym rozwoju, których doświadczyła dzięki byciu mamą. To spojrzenie pełne szczerości i autentyczności, które pokazuje, że macierzyństwo to nie tylko piękne chwile, ale i prawdziwa lekcja życia. Kasia nie kryje, że rola matki była dla niej dużym wyzwaniem. „Ja w ogóle średnio się do tego nadaję, przysięgam. Rodzinnym dziwadłem chyba jestem,” mówi z uśmiechem. Mimo to podkreśla, jak bardzo ceni sobie stworzenie wokół siebie i córki Heleny „plemienia” – czyli bliskich osób, które wspierają wychowanie dziecka. Najbardziej jednak Warnke zwraca uwagę na to, jak macierzyństwo zmieniło ją samą. „To jest ogromny rozwój osobisty, którego nikt ci nie zapewni. Poziom cierpliwości. Ja nigdy nie byłam cierpliwa, ale to, co Helena ze mną zrobiła, to jest majstersztyk,” wyznaje. Macierzyństwo stało się dla niej procesem uczącym pokory, wytrwałości i miłości bezwarunkowej. Jednym z najważniejszych aspektów, o którym Kasia mówi z wielką troską, jest budowanie relacji opartej na zaufaniu z dzieckiem: „Chciałabym, żeby Helena mi ufała, bo wiem, że jak będzie mi ufała, to będzie bezpieczna. W sensie, że ona mi wszystko powie.” To zaufanie jest fundamentem i podstawą, na której można budować zdrową, bliską relację. Warnke nie unika również trudności i paradoksów macierzyństwa, jak konieczność odpuszczania, dawania wolności i jednoczesnego nauczenia szacunku. „To jest ciągły paradoks, musisz wymierzyć, kiedy już to jest ostentacja, a kiedy są emocje, które trzeba rozbroić,” tłumaczy aktorka. View Ediplayer on the source website Dla Kasi macierzyństwo to także świadomość poświęcenia, które nie może być traktowane jako obowiązek z wyrzutami, ale jako dar: „Dzieci nie powinny nam nic być winne. To jest poświęcenie, a nie upomnienie.” To ważna, dojrzała perspektywa, która pozwala odnaleźć równowagę pomiędzy własnymi potrzebami a oczekiwaniami wobec roli matki. Wreszcie, Kasia wierzy, że macierzyństwo pozwala na transformację, nie tylko dziecka, ale i samej kobiety: „Nam się to dzieje. To, czego nie przerobiłaś w życiu, wraca do ciebie i masz dwójkę dzieci.” To świadectwo siły i złożoności bycia mamą. Ta szczera wypowiedź Kasi Warnke to inspiracja dla wielu kobiet, które stają przed wyzwaniami macierzyństwa, pokazując, że w pięknie i trudzie tego doświadczenia kryje się niezwykły osobisty rozwój i głęboka miłość.
„Boję się zobowiązań, które mogą mnie zakleszczyć” – Kasia Warnke o kobiecości, wieku i wolności
Kasia Warnke w szczerej rozmowie z Hanną Lis otwarcie mówi o kobiecości, wolności i strachu przed społecznymi zobowiązaniami. Jej refleksje skłaniają do zastanowienia, czym dziś naprawdę jest bycie kobietą.
Kasia Warnke udzieliła szczerego wywiadu dla Elle Polska, w którym rozmawia z Hanną Lis o kobiecości, wolności i wyzwaniach związanych z wiekiem. Porusza także temat strachu przed społecznymi zobowiązaniami i radości z odkrywania siebie. „Moja mama była kobietą. Nie dziewczyną, ale kobietą z takim noszeniem się, zachowaniem,” mówi Kasia. „I ja kiedyś czułam się trochę przestraszona tym, co oznacza bycie kobietą. Bo zawsze wydawało mi się, że dziewczyna ma więcej wolności. A kiedy stajesz się kobietą, zaczynają się zobowiązania społeczne, które mogą cię wręcz zakleszczyć.” - powiedziała w rozmowie Kasia Warnke. To, co mówi Warnke, to nie tylko osobiste spostrzeżenia. To refleksja, która rezonuje z wieloma współczesnymi kobietami. Strach przed tym, co narzucają nam zewnętrzne oczekiwania, ale także wewnętrzne mechanizmy, które spowalniają naszą wolność. „Boję się zobowiązań społecznych, które mogą tak naprawdę ograniczyć to, co dla mnie ważne. Bo to nie chodzi o to, że ktoś mnie pilnuje, bo żyjemy w wolnym kraju. To są raczej lata opresji zapisane gdzieś w naszych głowach” tłumaczy Kasia Warnke. Mimo tych dylematów, Kasia podkreśla, jak ważne jest, by kobiecość nie stała się ciężarem, lecz radością i zabawą. „Moja córka jest bardzo kobieca i umie się bawić kobiecością. I to jest chyba najważniejsze – umieć cieszyć się tym, co się ma, bez strachu i ograniczeń.” - podkreśla aktorka. View Ediplayer on the source website W tej rozmowie z Hanną Lis pojawia się także nadzieja – na to, że kobiecość może być wolna, lekka i pełna siły, nawet jeśli niosą ją lata doświadczeń i historii.
Zdolność uczuć do wędrówki. Ichiko Aobą: „Dorastałam, czując wokół siebie ruch i puls wielkiego lasu" [WYWIAD]
Nurkuje bez butli. Pływa z wielorybami. Miłość do natury kultywuje na co dzień, często podświadomie. Jej utwory trendują na Instagramie. Japońska artystka Ichiko Aoba głosem i gitarą wprowadza do przestymulowanego świata błogi spokój. I w kilka chwil wyprzedaje koncert w Warszawie.
Na początku swojej muzycznej kariery chciałaś tworzyć muzykę wyłącznie dla siebie. Dlaczego ostatecznie zdecydowałaś się wejść na drogę profesjonalną? ICHIKO AOBA: Pierwotnie rzeczywiście nie chciałam tworzyć muzyki zawodowo. Miałam swojego mistrza, mentora i samo naśladowanie jego muzyki dawało mi szczęście. To mi wystarczało. Nie przypuszczałam nawet, że sama kiedykolwiek zadebiutuję. Ale osoby z japońskiej branży muzycznej zwróciły się do mnie z propozycją. Na początku nie czułam, że przynależę do tego świata, ale z czasem jednak pomyślałam, że jeśli przez to, że śpiewam i gram, ktoś może poczuć się szczęśliwy, to chcę to kontynuować. Teraz Twoja publiczność na całym świecie bardzo się rozrosła. Czy kiedykolwiek pomyślałaś, że Twoja muzyka będzie słuchana globalnie? Że powstanie wokół niej społeczność fanów w różnych krajach? Czy miałaś jakiekolwiek przeczucie, że tak to się rozwinie, kiedy widzisz dziś reakcje ludzi i czujesz wsparcie słuchaczy? Absolutnie nie miałam takich oczekiwań. Nie zaczynałam swojej kariery dlatego, że chciałam zostać przez kogoś uznana czy doceniona. Nie wyobrażałam sobie tego, ale fakt, że teraz ludzie mnie słuchają i czekają na moje utwory w różnych miejscach na świecie, stało się dla mnie wyjątkowym spełnieniem. Mogę w ten sposób komunikować się z nimi – i właśnie słuchacze mnie tego uczą. Cały czas. W Twojej muzyce pobrzmiewa natura. Nie jest ona wyłącznie tłem – jest sprawcza, ma swój głos, własną duszę. Jak wygląda Twoja relacja z nią? A może inaczej – w jaki sposób wyobrażasz sobie naturę? Na co dzień nie tworzę muzyki z założeniem, że ma dotyczyć natury. Dlatego to, że łączy się z nią moją muzykę, jest dla mnie czymś nowym i odkrywczym. Nie myślę bez przerwy o naturze, kiedy piszę utwory. Dorastałam w Japonii, gdzie przyroda jest czymś bardzo obecnym: czysta woda, lasy, bliskość krajobrazu. Do tego wszyscy znają animacje Hayao Miyazakiego – one też są częścią codzienności. Myślę więc, że nawet jeśli nie zamierzam śpiewać o naturze, to ona i tak jest we mnie zakorzeniona, przeniknęła do mojego ciała. Dlatego te obrazy pojawiają się w muzyce naturalnie, bez planowania. Czuję, że urodziłam się w uprzywilejowanym pod tym względem miejscu. Cieszy mnie, że te elementy w naturalny sposób docierają do słuchaczy i budzą w nich takie skojarzenia. Czy jest w Japonii jakieś konkretne miejsce związane z naturą, które szczególnie Cię inspiruje? Właściwie cała Japonia taka jest. Ale miejscem, do którego często wracam, jest najbardziej na południe wysunięta wyspa Okinawa. Tam przyroda jest bardzo bogata, a tamtejsi mieszkańcy wciąż uczą mnie dostrzegać jej piękno. Przez długi czas mieszkałaś w Kioto. Czy atmosfera, środowisko tego miasta również miały na Ciebie wpływ? Myślę, że tak. Nigdy się nad tym nie zastanawiałam, ale dom, w którym mieszkałam w Kioto, stał tuż przy górach – za nim rozciągało się pasmo dużych wzgórz. Każdego ranka widziałam startujące stamtąd ptaki, które odlatywały gdzieś na cały dzień, a wieczorem wracały. Słyszałam ich głosy codziennie. Dorastałam, czując wokół siebie ruch i puls wielkiego lasu. Słyszałem, że lubisz nurkować. Pod wodą dźwięk brzmi zupełnie inaczej, dlatego chciałbym zapytać, jak nurkowanie wpłynęło na sposób, w jaki tworzysz i postrzegasz muzykę? Miało duży wpływ. Nie nurkuję z butlą tlenową – używam tylko własnego oddechu, więc właściwie bliżej temu do snorkelingu. I nie unoszę się tylko przy powierzchni, ale schodzę w dół, w głąb. Zaczęłam to robić w czasie pracy nad albumami „Windswept Adan” i „Luminescent Creatures”. Wiele krajobrazów, które wtedy zobaczyłam pod wodą, znalazło swoje miejsce w tych dwóch projektach. Szczególnie ważne było dla mnie miejsce w prefekturze Kagoshima – najpierw odwiedziłam Amami Oshimę, a potem jeszcze mniejszą wyspę, Kakeromę. W tamtych okolicach zdarzyło mi się pływać z wielorybami. Wspomnienia z tych spotkań, z samego morza, przeniknęły do „Windswept Adan” i wpłynęły na „Luminescent Creatures”. Chciałbym zapytać o relację między tymi dwoma albumami. Wydaje się, że łączy je pewna historia albo ciągłość. Na czym dokładnie polega to powiązanie? „Windswept Adan” stworzyłam jako ścieżkę dźwiękową do wyimaginowanego filmu o pewnej parze. Jest tam wyraźnie określony bohater i to ja przedstawiam słuchaczowi konkretną historię. „Luminescent Creatures” można nazwać kontynuacją „Windswept Adan”, ale nie jest to jedynie sequel. Tym razem nie chciałam narzucać jednego, określonego protagonisty. Zależało mi na tym, by każdy, kto słucha tej muzyki, mógł wejść w sam środek opowieści i stać się jej bohaterem. Wspominasz o nieistniejącym soundtracku, ale w swoim dorobku masz też album do istniejącego filmu – „Amiko”, który był pokazywany podczas 17. edycji Pięciu Smaków. Komponowałaś z perspektywy głównej bohaterki – dziewczynki o imieniu Amiko – więc interesuje mnie, jak wyglądał sam proces pracy nad ścieżką dźwiękową? „Amiko” był pierwszym pełnometrażowym filmem, do które go stworzyłam oryginalną muzykę. Miałam ogromne szczęście, że reżyser był blisko całego procesu twórczego. Zazwyczaj przy filmach między reżyserem a kompozytorem istnieje pewien dystans – muzyka bywa zamawiana osobno, tworzona i przekazywana jako gotowy produkt. W przypadku „Amiko” było inaczej. Reżyser przychodził do studia, a Kana Osawa, która grała Amiko, śpiewała razem ze mną. Dzięki temu obraz i muzyka nie były od siebie oddzielone – powstawały wspólnie. To było dla mnie bardzo cenne doświadczenie. Amiko może wydawać się dziewczynką o nietypowym charakterze, ale myślę, że w rzeczywistości ma w sobie cząstkę każdego z nas. Niektórzy tę część ukrywają, inni mogą sądzić, że jej w nich nie ma, ale ona istnieje – to dziecko, które wszyscy w sobie nosimy. Chciałam stworzyć muzykę, która to obudzi: przywoła znajome, nostalgiczne brzmienia i bardzo delikatne odczucia, które pamiętamy z dzieciństwa. Praca przy filmie była wspaniałym doświadczeniem. Dzięki „Amiko” i pracy z reżyserem mogłam przypomnieć sobie wrażliwość z dziecięcych lat – coś, czego być może sama bym już nie odnalazła. Z tym projektem wiążą się bardzo dobre wspomnienia. W Twojej muzyce jest dużo przestrzeni – oddechu, ciszy i czegoś, co w Japonii określa się słowem „ma”. Słychać pauzy, momenty milczenia, nawet dźwięk oddechu. Bywa też, że nie słychać niczego. Skąd to się bierze i jak myślisz o koncepcie „ma”, jeśli chodzi o przestrzeń w muzyce? Moja muzyka to przede wszystkim śpiew z gitarą – bardzo prosta forma, bez zespołu, tylko głos i instrument. W takiej strukturze przestrzeń pojawia się naturalnie. To coś, co fascynowało mnie od czasu, gdy poznałam mojego mentora. Czuję, że właśnie w tym jest zawarta opowieść. Nie tworzę jej w sposób zamierzony – ona rodzi się sama z tej prostej formy. Ale w tej pauzie słuchacz może odnaleźć miejsce dla siebie. Może rzutować tam własne wspomnienia, zobaczyć w niej coś ze swojego doświadczenia. W tej ciszy jest przestrzeń, w której każdy może znaleźć swoje najbardziej osobiste obrazy. A jaką masz relację z własnym głosem? Jest po prostu moim głosem, więc nie myślę o nim w jakiś szczególny sposób. To jedyny głos, jaki mam. Nawiązując do wcześniejszego pytania o to, dlaczego jednak zdecydowałam się tworzyć muzykę – czuję, że choć mam tylko ten jeden głos, jeśli dzięki niemu ktoś może poczuć się szczęśliwy albo poruszony, to chcę śpiewać nim tak długo, aż zupełnie ochrypnę. Na koncertach jesteś tylko Ty i gitara. Dlaczego wybierasz taką formę? Bo tak to się zaczęło. Mój mentor grał i śpiewał, akompaniując sobie na ośmiostrunowej gitarze. Dorastałam, słuchając jego brzmienia, więc naturalnie poszłam w tym kierunku. Gram na klasycznej gitarze sześciostrunowej, ale centrum mojej ekspresji pozostaje głos i gitara. Gdybym na początku spotkała kogoś, kto tworzył głównie muzykę fortepianową i to właśnie ją pokochała, być może dziś grałabym na pianinie. Dlatego obecna forma – śpiew z sześciostrunową gitarą – jest dla mnie czymś całkowicie naturalnym. Kiedy przyglądam się Twoim tekstom, zauważam dużo czasowników związanych z ruchem, aktywnością – lataniem, kołysaniem się, dryfowaniem, pływaniem. Dlaczego właśnie takie słownictwo wybierasz? To pierwszy raz, kiedy ktoś zadaje mi takie pytanie. Nigdy nie myślałam o nich jako o aktywności. Rzeczywiście, kiedy teraz o tym mówisz, myślę, że często używam takich słów. Ale dlaczego? Trudno mi powiedzieć. Słów opisujących działanie jest przecież bardzo dużo i wiele osób się nimi posługuje. Myślę jednak, że nie chodzi mi o dosłowne opisywanie istot, które fizycznie się poruszają. Raczej próbuję wyrazić to, że uczucie, które pozostaje tutaj, w jednym miejscu, może polecieć dokądkolwiek. Oczywiście pływam na południowych wyspach i bywam aktywna, ale nie zapisuję tych doświadczeń wprost w tekstach. Kiedy wspominam takie chwile, moje ciało pozostaje tu, w teraźniejszości, nieruchome. To wspomnienie zaś może podróżować bez końca, bawić się, błyszczeć. Być może dlatego wybieram słowa związane z ruchem – żeby oddać tę zdolność uczuć do wędrówki. Wspominałaś w innych wywiadach, że wiele pomysłów przychodzi do Ciebie ze snów. Jak poruszasz się w swoich snach? Jak do nich docierasz? Po prostu – zasypiając. Ale rozumiem, że nie o to pytasz. Sny są przypadkowe, nie mogę zdecydować, jaki sen zobaczę. To trochę jak z japońskim gachaponem – tym automatem z kapsułkami, z którego nigdy nie wiadomo, co wypadnie. Kiedy zasypiam, to tak, jakbym przekręcała taką maszynę, z której coś wyskakuje. Ale nie ma tu przegranych – każdy sen jest dla mnie wygraną. To, co zobaczę, zapisuję w notesie. Niektóre sny są tak silne, że wracam do nich wiele razy. Zostawiam z nich pojedyncze słowa albo obrazy, a później często to właśnie one stają się tekstami piosenek.
Katarzyna Bonda: „Czasem odnajduję siebie w sprawcach, ofiarach, postaciach z pogranicza" [WYWIAD]
„Czasami trzeba zrzucić skórę, to odświeżające” – mówi królowa polskiego kryminału, Katarzyna Bonda. Mnie opowiada nie tylko o nowej, wstrząsającej książce opartej na prawdziwej historii, lecz także metodzie pracy i życiowych zmianach.
Dlaczego tak bardzo lubimy się bać? KATARZYNA BONDA: Raczej chcemy zrozumieć... I dotyczy to nie tyle książek, ile wszystkich historii, które nas pochłaniają. W tej chwili najpopularniejsze są seriale bazujące na dokumentach, aktach, sprawach z życia. Jest też mnóstwo opowieści, które dokonują wiwisekcji umysłu morderców, takich jak Jeffrey Dahmer, Ted Bundy i inne „potwory”. Kiedyś nie było takiego dostępu do informacji, które pozwoliłyby wejść bardzo głęboko. A człowiek jest tak skonstruowany, że przestaje się bać, kiedy zaczyna rozumieć. Każdy ma też swoją ciemną stronę, którą najchętniej zgłębialibyśmy przez osoby trzecie, byle tylko nie dotyczyły nas bezpośrednio. Ale jest jeszcze jedna rzecz, mówię to w momencie, kiedy na świecie dzieją się poważne konflikty wojenne, a dotąd przez lata żyliśmy w gruncie rzeczy w miarę spokojnych czasach. Nie było takiego doładowania adrenalinowego, poczucia zagrożenia. I wówczas, żeby człowiek mógł zachować balans psychiczny, o wiele częściej niż dziś sięgał po kryminały. W przypadku kryminału możemy mówić też o gimnastyce umysłowej: jest przecież zagadka, w której ćwiczymy zdolności intelektualne. Czysta rozrywka. Czy ten strach w literaturze oraz serialach, filmach, podcastach kryminalnych, które są dziś jednymi z najpopularniejszych formatów, to bardziej trening przetrwania, czy oswajanie własnych ciemnych myśli? Myślę, że przede wszystkim chcemy pojąć, gdzie leży źródło zła, skąd się ono bierze. Jak się przed nim ustrzec? Wiele z opowieści porusza temat tego, jak człowiek staje się ofiarą. A przecież nikt z nas nie chce być ofiarą, chcemy się przed tym ratować. Zrozumienie modus operandi sprawcy, całej mechaniki zła, pozwala wejść głębiej w tę przestrzeń i przeżyć ją bezpiecznie. Siedzisz w fotelu, w łóżku, jedziesz pociągiem, słuchasz audiobooka albo podcastu, oglądasz serial na Netfliksie – jesteś bezpieczna, a jednocześnie wyzwalasz ekstremalne emocje. Potrzebujemy przerabiać swoje cienie. Mamy możliwość wejścia w przestrzeń tych ludzi i przeżywać ich opowieść, nie swoją. Czytelnik nie zawsze identyfikuje się z Hubertem Meyerem czy Leną Silewicz, moimi „wojownikami o dobro” (bohaterowie różnych serii kryminalnych Katarzyny Bondy – przyp. red.). Czasem odnajduję siebie w sprawcach, ofiarach, postaciach z pogranicza. Oczywiście większość z nas, na szczęście, nie przeżyje kryminalnych historii. Za to niemal wszyscy doświadczamy rozstania, problemów w pracy, upokorzeń, oszustw, kłamstw albo „złamanego hartu ducha”. I wtedy poznajemy bohatera, który ma gorzej, a jednak potrafi wyjść z bagna. Może to dać siłę, być w pewnym sensie terapeutyczne. Wiele czytelniczek, młodych dziewczyn, które przychodzą na targi czy spotkania, mówi mi, że „Polskie morderczynie”, „Krew w piach” czy „Zbrodnia niedoskonała” to ich ulubione książki, bo dzięki nim są silniejsze. Ciekawy paradoks, ale za wsze mnie to porusza. W Twojej najnowszej powieści „Dom Bestii” bierzesz na warsztat historię inspirowaną prawdziwymi wydarzeniami – jedną z najbardziej wstrząsających spraw w historii polskiej kryminalistyki. W jej centrum jest Norbert: ubogi chłopak, mieszkający na plebanii, który z ofiary staje się oprawcą. Czy pisząc tę książkę, bardziej interesowała Cię sama zbrodnia, czy bohater i moment, w którym człowiek z ofiary zmienia się w kata? W centrum zainteresowania stawiam zawsze człowieka i jego historię. Zbrodnia jest tylko skutkiem procesu, który miał miejsce wcześniej. Najbardziej przerażające było dla mnie w tym wypadku przeistoczenie się ofiary w bestię. Na początku, gdy czytałam akta – a tomów było ponad 140 – współczułam sprawcy, co jest zaskakujące, zważywszy na bestialstwo, jakiego dokonał. Ta litość dla niego była czymś nieoczekiwanym. Mam poczucie pewnego odwrażliwienia po tylu latach czytania akt, zupełnie jak chirurg, który wchodzi na blok operacyjny. A w tym wypadku miałam ciarki na plecach i wiedziałam, że to będzie książka o przemianie ofiary w potwora. Bardzo rzadko w tego typu sprawach widać wyraźnie taką transformację. To odkrycie było dla mnie inspirujące i przerażające. Lubię ten stan, bo to znaczy, że emocje będą świeże i że mogę pokazać czytelnikowi coś, czego sama nie rozumiem. To był seryjny sprawca – jeden z ostatnich skazanych na dożywocie przez warszawski sąd. Mimo że nie znaleziono ciał, zabił cztery osoby. Kiedy czytałam akta, zrozumiałam, że do tego, by stworzyć socjopatę, przyczyniły się jego późniejsze ofiary. Człowiek tak długo bywa dręczony, że w końcu gniew i nienawiść w nim gromadzone zwyciężają, tworząc bezdusznego mordercę. U wielu sprawców, także tych najsłynniejszych, jak wspomniani Bundy czy Dahmer, w tle pojawia się wcześniejsze doświadczenie bycia gnębionym. Dzięki temu perfekcyjnie rozpoznają swoje ofiary. Łączy ich dojmujące uczucie lęku. W książce uderza motyw budowania bezpieczeństwa przez destrukcję. Norbert wierzy, że zabijając, chroni swoją rodzinę. Można odczytać to jako współczesną metaforę: obsesję kontroli, potrzebę perfekcyjnego wizerunku, lęk przed utratą statusu, pieniędzy, miłości. Norbert stara się za wszelką cenę chronić swój dom. Mordując, siejąc zło, „czyści” system wokół siebie i stwarza iluzoryczny raj, w którym sam jest Bogiem. Sprawuje całkowitą kontrolę nad rzeczywistością, bo tak wiele razy sam był ofiarą. Książka jest wejściem w totalne piekło, przestrzenią, do której nie chcemy zaglądać. Pisząc ją, dwa razy się rozchorowałam. Po raz pierwszy przy czytaniu akt, jakby te emocje weszły w ciało, nie mogłam ich unieść. Drugi raz w trakcie pisania, a trwało to długo, bo od momentu znalezienia historii do wydania minął rok i trzy miesiące. Od czasu „Okularnika” i „Czerwonego Pająka” nie pracowałam tak długo nad książką. A mimo to byłam pewna, że trzeba to zrobić. Jak sobie z tym radzisz? Jak się chronisz, kiedy masz do czynienia z tak obciążającym materiałem? To moja misja, więc mam siłę, żeby wszystko dźwignąć. Oczywiście w większości przypadków, gdy piszę kryminał z głowy, jest to czysta rozrywka. Teraz np. odpoczywam, pisząc następną część Leny. Tym, czym się zatrułam, tym się leczę. To jedyna droga. Książka powinna mieć jak najwyższą stawkę. Biorę na warsztat historie mocne, straszliwe, takie, które coś mówią o nas, o świecie i podnoszą świadomość. Przy pisaniu „Domu Bestii” trudniejsza była świadomość cierpienia czy odpowiedzialność za to, jak historię opowiesz? Chciałam opowiedzieć ją tak, jak przebiegała. I w tym wypadku nie zastanawiałam się nad misyjnością projektu. Ostatni rok miał być dla Ciebie rokiem totalnej transformacji. Co się zmieniło – twórczo, duchowo, prywatnie? Wszystkie te elementy się łączą. Przez ostatni rok zmieniłam sposób pracy i postrzegania opowieści przez jej pryzmat. Autor powinien raz na jakiś czas zrobić update systemu i wziąć pod uwagę, jak zmienia się świat. Kiedyś np. trzeba było dużo wyjaśniać. Nie istniały podcasty kryminalne, książki ekspertów. Dziś czytelnik to wszystko ma i nie potrzebuje już dodatkowych informacji, lecz przeżywania, przepracowania. W związku z tym moje książki są dziś trzy razy krótsze niż kiedyś. I to przyszło samo. Potem zaczęłam zmieniać się ja. Przestałam się dobrze czuć w moich sukienkach. Przyciemniłam włosy. Obcięłam grzywkę. Ludzie widzieli mnie przez blond zaczes, czerwoną szminkę na ustach plus sukienkę. Gdy pozbywałam się tych atrybutów, wielu mówiło wprost, że im się to nie podoba, że „mnie w tym nie ma”. Nawet bliskie osoby ostrzegały: „Przestaną cię kojarzyć, czytać”. Wątpię, żeby czytelnicy porzucili mnie przez grzywkę, bo w końcu liczy się opowieść, a nie to, jak wyglądam. Ten proces ruszył bezpowrotnie i nie mieszczę się już w ikonie, którą budowałam przez lata. Zewnętrzna przemiana jest skutkiem zmian w głowie, w sercu. Stara Bonda jest już nieaktualna, a liczy się tylko to, co szczere i autentyczne. Raz na jakiś czas trzeba zrzucić starą skórę, choć czasami to bolesne, ale odświeżające. Według Ciebie kształtujemy drogę małymi decyzjami, a nie wielkimi kulminacjami. Gdybyś miała wskazać jedną małą decyzję, która najbardziej wpłynęła na Twoje życie, co by to było? Nie ma w życiu żadnych wielkich decyzji. Oczywiście lubimy gloryfikować pewne etapy: wybór studiów, przeprowadzka, związek, dziecko… Osobiście uważam, że na nasz los wpływa raczej suma drobnych rzeczy i zdolność do przeistaczania się. Tak jak z tą cholerną grzywką. Decyzja była prosta, bo jeśli coś mi nie leży, to tego nie robię. Jeśli coś uwiera, likwiduję to. Jeśli uznaję, że książka jest za gruba – skracam. Gdy nudzi mnie historia – to tej książki nie kończę. Nie ma jednej decyzji, która wszystko zmienia, bo czynników jest tak wiele, że wygrasz tylko wtedy, jeśli jesteś elastyczna. Za to za każdym razem, kiedy o czymś decyduję, staram się nie robić niczego wbrew sobie. W perspektywie czasu wychodzi na to, że każda, nawet w tamtym momencie „błędna” decyzja okazuje się trampoliną do czegoś kluczowego. Chodzi o to, że nie potrafimy przewidzieć przyszłości. Mamy wpływ tylko na to, żeby czuć się z sobą dobrze teraz. Reszta jest konsekwencją wyboru. Tytuł „królowa polskiego kryminału” dodaje skrzydeł czy jest ciężarem? To miłe, że kiedyś ktoś tak o mnie mówił. To część historii, do której mam sentyment. Ale dziś konkurencja na rynku jest ogromna, pojawiło się wiele wspaniałych autorek, polskich i zagranicznych. Nie chcę się stawiać ponad nimi, bo każdej z nas przyświeca inna misja. Jak zaczynałam, nagrody, recenzje, rankingi, top listy były dla mnie ważne, bo nie wierzyłam w siebie. Dzisiaj, po latach, jestem „najedzona”. Czytelnicy, którzy wciąż chcą moich nowych książek, dają mi wystarczające doładowanie i tylko to się dla mnie liczy: być czytaną. Wiem, że to może zabrzmi źle, ale na koniec dnia najważniejsze jest dla mnie, czy napisałam świetną scenę. Czasem uda się i dwie. To wszystko. A gdybyś miała napisać książkę totalnie poza gatunkiem, co by to było? I tak zawsze wychodzi kryminalna historia, więc nie wiem, czy to kiedykolwiek nastąpi. Lubię czytać sagi historyczne, więc gdybym miała wyjść poza kryminał, byłaby to opowieść o Polsce widziana oczami małej jednostki, rodu. Jak „Dzikie łabędzie. Trzy córki Chin” Chang Jung – niby historia kobiet, a tak naprawdę historia Chin. Interesuje mnie los kraju nie z perspektywy geopolitycznej czy socjologicznej, tylko losów rodziny. Sama mam ciekawy rodowód i z dystansu potrafię rozpoznać, skąd wynikają moje cechy. Więc jeśli miałabym podjąć jakieś całkiem nowe wyzwanie, to i tak pojawiłyby się tam i miłość, i śmierć. A autobiografia? Planujesz taką? Kiedyś zaprzeczałam, ale czytelniczki coraz częściej mnie o to pytają. Chyba wchodzę w taki etap życia, że czuję się na siłach „dać kopa” motywacyjnego młodym dziewczynom, kobietom po przejściach albo takim, które gdzieś po drodze zgubiły marzenia. Sama w młodości namiętnie czytałam biografie i autobiografie po to, żeby znaleźć swoją ścieżkę. Uważam, że dużo osiągnęłam. I nie przemawia przeze mnie próżność, bo moja droga była wyboista. To, co kiedyś wydawało się dramatyczne, pozwoliło mi wzmocnić samą siebie i zawalczyć o lepsze życie. Wiele razy padałam na kolana, a jednak wstawałam i szłam dalej. Sądzę, że mam czym się podzielić. Z perspektywy czytelnika nie ma nic bardziej inspirującego niż autobiografia ukochanej pisarki. Ostatnio słuchałam autobiografii Anthony’ego Hopkinsa i miałam wrażenie, że nagle poznałam jego energię. Ważne, żeby autobiografia była szczera, nie laurkowa. Jeśli znajdę odwagę, żeby naprawdę szczerze się z sobą zmierzyć – tak jak Hopkins, który przyznaje się do mankamentów, pijaństwa, burd, różnych niechlubnych rzeczy – wtedy ten pomysł będzie miał sens.
Co w swojej szafie ma Jessica Mercedes? „U mnie wszystko jest z innej parafii i to właśnie buduje charakter mojej szafy”
„Moda poprawia mi humor, dodaje odwagi i napędza, by podbijać świat” – mówi Jessica Mercedes Kirschner, topowa polska influencerka otwiera przed nami swoją spektakularną garderobę. Tam luksus spotyka codzienność: rzędy torebek Chanel sąsiadują z matami do jogi, a perfekcyjny styl z życiem w ciągłym ruchu.
Jak przystało na zodiakalnego Lwa, uwielbia się wyróżniać. Od dziecka wybiera najoryginalniejsze ubrania. – Zawsze eksperymentowałam z modą, co zwracało uwagę ludzi, nawet zanim powstał blog – wspomina Jessica. – Lubię tworzyć nieoczywiste stylizacje i inspirować innych. Jeśli przy okazji wywołuje to uśmiech, to dla mnie największa wartość – dodaje. Dziś potrafi mówić, że jest nie tylko influencerką, lecz także trendsetterką. – Przez lata byłam bardzo skromna. W Polsce często uczy się nas, żeby się nie wychylać. Dopiero terapia i podróże, od Bali po Hawaje, uświadomiły mi, że mówienie o swoich talentach nie jest pychą. To świadomość własnej wartości. Mam intuicję do trendów i odwagę, żeby wyprzedzać to, co nadejdzie. Od 16 lat pokazuję, jak stylizować modę, wnętrza. Moje treści docierają do setek tysięcy, czasem milionów osób. Wiem, ile pracy za tym stoi. To nie jest efekt jednej stylizacji, tylko konsekwencji i wytrwałości – podsumowuje. Na Instagramie obserwuje ją 900 tysięcy osób. Karierę w sieci zaczynała w 2010 roku, kiedy jeszcze nikt nie myślał, że można się z tego utrzymać. Jako jedna z pierwszych polskich blogerek współpracowała ze światowymi domami mody, zapraszano ją na tygodnie mody. Dziesięć lat temu została wyróżniona statuetką Ikony Stylu ELLE. Za swoje największe osiągnięcie uważa jednak społeczność, którą zbudowała przez lata. – To dzięki niej mogę się rozwijać i tworzyć nowe projekty. – Jej recepta na sukces? Dopracowane stylizacje i tzw. amerykański luz. Nie ma problemu, żeby wyjść na spacer z psem w emu i piżamie. Poza tym jej styl dostosowuje się do sezonu: chłodne miesiące to sportowa wygoda, ciepłe – kolorowe boho. Jessica Mercedes porządki robi nie tylko w szafie Choć na instagramowym profilu ma opis „fashionista outside, yogi inside”, jej druga natura zaczyna ostatnio dominować w garderobie. Niedawno przeprowadziła w niej gruntowne porządki. Po latach pracy jako blogerka zrozumiała, że nadmiar ubrań przytłacza i utrudnia codzienne funkcjonowanie. – Stwierdziłam, że muszę oczyścić swoją szafę tak, żeby wszystko widzieć. Rotacja jest ważna podobnie jak niewielka liczba rzeczy, ale takich, które lubimy i które poprawiają nam humor. Moda ma być przyjemnością. – Ubrań nigdy nie wyrzuca – sprzedaje i przekazuje koleżankom albo potrzebującym. Wierzy, że to przyniesie jej dobrą karmę. Sama też uwielbia drugi obieg. Gdy pytam o ulubione marki, twierdzi, że ich nie ma. – U mnie wszystko jest z innej parafii i to właśnie buduje charakter mojej szafy. Gdy nosi się rzeczy z jednego brandu, łatwo wyglądać jak kopia – mówi. Od lat pozostaje jednak wierna domowi mody Chanel, z którym współpracuje. Możliwe, że sobie to wymanifestowała, bo pierwszą luksusową rzeczą, jaką kupiła, była klasyczna torba Chanel ze złotym logo. Oszczędzała na nią przez kilka lat, dorabiając po szkole. – Pamiętam, że w liceum poleciałam do Paryża, żeby ją kupić. Mówiłam mamie, że chcę zajmować się high fashion, chociaż w naszym domu nie było na to pieniędzy, więc wydawało się to nieosiągalne. Nie wiedziałam jak, ale czułam, że się uda. – I faktycznie, teraz w jej szafie jest nie jeden, ale kilka modeli, z których część otrzymała bezpośrednio od marki. Na przestrzeni lat jej relacja z modą dojrzewała. – Chwilowa dopamina z zakupu czegoś drogiego nie daje prawdziwego spełnienia. Doszłam do wniosku, że żadna liczba bluzek, biżuterii czy torebek nie sprawi, że będę szczęśliwsza. Po przekroczeniu trzydziestki najważniejsza stała się troska o głowę, chodzenie na terapię i dbanie o wnętrze – podkreśla. Jednym z jej sposobów na zachowanie równowagi stała się joga. Trzy lata temu wraz z bratem Justinem ukończyła kurs instruktorski na Bali. – To był moment, kiedy pojawiły się pierwsze zgrzyty i dostrzegłam, jak bardzo to, co robię, jest sprzeczne z tym światem. Dlatego w internecie chcę mówić nie tylko o modzie, lecz także wewnętrznym dobrostanie. Codzienną inspiracją Jessiki Mercedes są lata 70. Łączy się to z kulturą hippisowską, która jest dla Jessiki jedną z największych inspiracji. – Kocham lata 70., co widać zarówno w mojej szafie, jak i domu. Wierzę w poprzednie wcielenia, więc może wcześniej żyłam w tamtej dekadzie? Podoba mi się, jak wolni byli wtedy ludzie. Każdy połączony z muzyką, duchowością i wodą – wszystko, co kocham. – To zainteresowanie często wyznacza kierunek jej podróży. Na mapie ulubionych miejsc znajdują się Los Angeles, Palm Springs, San Francisco, Maroko i Ibiza. Ducha lat 70. czuć także w jej mieszkaniu. W tle rozbrzmiewa muzyka z tamtej dekady, a przestrzeń wypełniają charakterystyczne meble, w tym kultowa sofa Togo. Całość stanowi skarbnicę unikatów. – Wszystko miksuję, kupuję dużo vintage, żeby nie dało się tego skopiować jeden do jednego – mówi. Perełki zbiera z całego świata: dywany są perskie, komoda duńska, lustro włoskie, lampa z Australii. Domatorka? Przyznaje, że gdy jest w Warszawie, to tak. – Albo siedzę w domu, albo podróżuję. W stolicy prawie wszystko gotuję sama, więc rzadko chodzę na miasto. Chcę żyć tak zdrowo jak cool dziewczyny z LA, więc nie imprezuję i czuję się, jakbym była na emeryturze – śmieje się. Ale do emerytury daleko, cały czas jest w biegu, sypie nowymi pomysłami. – Nie można zostawać w tyle, ja zawsze myślę krok naprzód.
Kochać i być kochaną. Szczera rozmowa Hanny Lis z Magdą Gessler: „Hejtu, który zabija, boję się najbardziej”
To bardzo intymna rozmowa. O miłości, pasji, pracy i oczywiście jedzeniu. O tym, co się udało, co straciła i co jeszcze przed nią, mówi Magda Gessler.
Pamiętasz, kiedy się poznałyśmy? Pamiętam doskonale, jakieś 30 lat temu w Fukierze. Dokładnie w 1993 roku, kiedy przytargałam do Fukiera Chrisa de Burgha po wywiadzie w telewizji. Chciałam mu pokazać inną Polskę niż tę zgrzebną, szaroburą, wczesnej postkomuny. A u Ciebie inny świat: eksplozja kolorów, polne kwiaty w wazonach, kwieciste obrusy i wielobarwne słoiki z przetworami. Był zachwycony. MAGDA GESSLER: Moim marzeniem było odbudować polską kuchnię taką, jaka ona była przed wojną, żeby ludzie z całego świata przyjeżdżali tutaj jeść. Na początku sama gotowałam, czuwałam nad przepisami, zaopatrzeniem. Obsługiwałam gości, rozmawiałam z nimi. Pytałam o ich smaki i pragnienia. Starałam się dać im to, czego wtedy brakowało, a czego potrzebowali. Odczarowaliśmy szarą kuchnię, szare myśli ludzi. Nadaliśmy smak, kolory, zapach. Na nowo odkrywaliśmy to, co w polskiej kuchni najwspanialsze: najlepszego śledzia, karpia, kurczaka faszerowanego po polsku czy gefilte fish. (Na stół wjeżdżają pachnące lubczykiem nóżki w bursztynowej galarecie i świeżo upieczony razowiec). Proszę, smacznego! Koniecznie skrop galaretkę octem! Pyszne! Te nóżki będą mi się śnić po nocach. Jest późny wieczór, siedzimy w Twoim buduarze. Są tu kanapa, fotele, stół, wielkie łóżko z baldachimem i ogromny wazon z wielobarwnymi różami. Za oknem szaro, a tu Hiszpania i barok. Tak jak w Fukierze. Skąd taka energia? Z dzieciństwa, z rodzinnego domu. W Komorowie wiedliśmy dobre życie, skromne jak cholera, ale piękne. To nie był dom, który zabierał, to był dom, który żył. Zawsze było coś, co wzruszało. Nawet jak nie mieliśmy wiele, to na podłodze stała ogromna misa z kaczeńcami albo wazony z bukietami bzu tak pachnącego, że pamiętam to do dziś. Moja babcia gotowała genialnie, dziadek też. Mama była estetką, osobą kreatywną, dbała o szczegóły. Na Wielkanoc rwaliśmy hiacynty z własnego ogrodu. Kupowałyśmy na święconkę wiciokrzew i borówkę prawdziwą. Mama tego bardzo przestrzegała, by świąteczny stół był zielony i piękny, z obowiązkowymi jajkami faszerowanymi po polsku, najlepszymi na świecie. Piekliśmy boczek w piecu węglowym, w miedzianych rynnach, z prawdziwym majerankiem. Do dziś szaleję za majerankiem! Mam hektar ogrodu i tam hoduję wszystkie zioła. Uwielbiam to. Spodziewałaś się, że 30 kilka lat po tym, jak karmiłaś w Fukierze gwiazdy, sama będziesz gwiazdą telewizji? W ogóle nie czuję się gwiazdą ani nie gwiazdorzę. Nie chodzę na przyjęcia, nie staję na ściankach. Żeby robić dobrze to, co ja robię, trzeba się temu totalnie oddać. A moim marzeniem jest i zawsze było robienie restauracji. Stworzyłam U Fukiera, Zielnik, Villę Hestia, Tsarinę, Ale Glorię, Słodkiego Słonego i mnóstwo innych. (Na stole pojawiają się filiżanki z parującym jeszcze barszczem w kolorze głębokiego rubinu). Takiego, Hanka, nie jadłaś, na prawdziwym zakwasie z buraków, ze świeżym majerankiem i z wiejską śmietaną. No, no – obłędny! Co daje Ci siłę? Pasja do jedzenia, do tworzenia pięknych miejsc dla ludzi. I tego uczysz teraz w „Kuchennych rewolucjach”. Smaku, koloru, a także biznesu. Zawsze przestrzegam: restauracja to nie jest sposób na poprawę finansów. To sposób na zmianę stylu życia. Uda się, ale pod jednym warunkiem: że się temu totalnie poświęcisz. Jeśli będziesz czerpać radość z tego, że dobrze karmisz ludzito w końcu przyjdzie też radość z efektu finansowego. Dobra, teraz próbujemy tatara. Prawdziwego, nie pomieszanego! Do niego kleksik musztardy, Haniu. Koniecznie. (Na stole ląduje kula surowego mięsa z dodatkami: kurzym żółtkiem, sardynką, cebulką i marynowanymi podgrzybkami). Skąd wzięła się miłość do karmienia ludzi? To jest w moim DNA. Mama i babcia kochały karmić. Wszyscy ubóstwialiśmy dobre jedzenie, bo wiedzieliśmy, że to jest coś, co łączy rodzinę. Podając jedzenie, mam wpływ na to, czy ktoś odejdzie od stołu szczęśliwy, czy smutny. Czytanie ludzi, wyczuwanie ich jest magiczne. Wiedzieć, czym człowieka dobrze nakarmić, żeby wyszedł od ciebie szczęśliwy, to jest pewien rodzaj empatii. Ty mówisz o empatii, a ludzie często widzą w Tobie jedynie kobietę rzucającą talerzami, sama to napisałaś w swojej autobiografii. W „Kuchennych rewolucjach” mam cztery dni, by z miejsca, do którego przyjechałam, zrobić prawdziwą restaurację, zdolną wyżywić właścicieli, których będzie stać na wypłacenie pensji swoim pracownikom. To bardzo mało czasu. Weź pod uwagę, że przed moim przyjazdem ludzie często są w jakimś letargu, nie wiedzą, skąd się wzięły ich problemy. Walnięcie talerzem to nie jest show, ono ma ich obudzić. Tam buzują prawdziwe emocje. Moje także. A zarzuca się „Kuchennym...”, że to wszystko wyreżyserowane. Ależ zapraszam cię na plan! Ja nigdy nawet nie wiem, dokąd jadę. Znam nazwę miasta, ale restauracji już nie. Nie wiem, kogo spotkam i z czym się zmierzę. A potem dostaję SMS-a od Ciebie o czwartej nad ranem, bo o tej porze zwykle wracasz do domu z nagrań. 15 lat, 530 restauracji, dziesiątki tysięcy przejechanych po Polsce kilometrów. Co Cię napędza? Chyba jakieś szaleństwo. Wchodzę do restauracji, w której nigdy nie byłam, dostaję dwa dania i już wszystko wiem. Napędza mnie głód stworzenia następnego pięknego miejsca, żeby kolejnym ludziom dać szansę na dobre życie. Pierwszego dnia wychodzę z restauracji zazwyczaj po 22. W kamperze czekają na mnie realizator, producent i pan złota rączka, którym muszę odpowiedzieć na pytania: jaka będzie nazwa? Jaka kuchnia? Jaki kolor, charakter, kwiaty, motyw przewodni? Piszę menu i listę zaopatrzenia, szkicuję nowy wystrój wnętrza, dobieram koronki, projektuję szyld. A to dopiero pierwszy z czterech dni. Wchodzisz nie tylko do knajpy, która ma problem, lecz także do życia ludzi z problemami. To pierwsze, o co pytam. Czy mają uporządkowane sprawy prawne, czy mają komorników, długi? Czy im się układa w małżeństwie, czy chorują? Wkurzają się na mnie czasem, że wykrywam im choroby i załatwiam lekarzy. Ale ci ludzie muszą być zdrowi, żeby dalej prowadzić restaurację. Po niektórych odcinkach siada mi psychika. Bo sytuacje ludzkie są tak trudne, tak dramatyczne, że miewam wrażenie, że proponowanie im rewolucji jest wręcz aroganckie. Ten program zmienia nie tylko knajpy, ale przede wszystkim ludzi. (Na stole pojawiają się drobniutkie, cienko rozbite kotleciki cielęce z kostką i zasmażane buraczki). Na deser będą placki ziemniaczane ze śmietaną. Jezu… Muszą być placki, ja bez nich nie żyję! Jesteś bardzo silna, pozwalasz sobie na chwile słabości? Nie mówię tu o plackach ziemniaczanych o północy. Słabością jest niemoc wstawania rano. Późno się kładę, bo rozmawiam do czwartej nad ranem z moim mężem Waldkiem, który mieszka w Toronto. Kończy pracę o swojej szó[1]stej po południu, czyli o mojej północy. Wszyscy się wkurzają, że nie wstaję z kurami. Ale co ja poradzę? No popatrz, zarywasz noce dla faceta, a ktoś mógłby pomyśleć, że trudny z Ciebie partner do życia. Jestem najsłodszą partnerką na świecie, wręcz gejszą. Naprawdę robię wszystko, co chce mężczyzna. To ja ratuję, wysłuchuję problemów. Sama rzadko mówię o tym, co mnie dotyka czy boli. Jest tylko jedna osoba na świecie, której mówię wszystko: moja córka. Ale dopiero teraz do tego dojrzałyśmy. Wcześniej nie chciałam jej obarczać swoimi problemami. Lara nauczyła mnie dystansu do siebie, ale i do medialnego świata. Sama doświadcza niekiedy sporo hejtu, ale nie zwraca na to uwagi. Nie daje się zatruwać, po prostu idzie dalej. Uczysz się od swoich dzieci? Bardzo dużo. I to jest piękne. I jeszcze mam ukochane wnuki, wśród nich Nenę, która jest moją kopią, więc jestem nią zachwycona. Inaczej jest być babcią niż matką? Gdy jestem z moimi wnukami, czuję się najszczęśliwsza na świecie, jestem w euforii. Wyjeżdżamy razem na Wielkanoc, Wigilię, ale wciąż mi mało. To nienasycenie sprawia, że każde kolejne spotkanie jest piękniejsze od poprzedniego. Macie też dziewczyńskie wyjazdy z Larą, tylko we dwie. Tak! Byłyśmy ostatnio w Stambule. Nigdy nie miałam zbyt wielu przyjaciółek. Z kobietami jestem dosyć ostrożna, bo mnie nie rozumieją albo mówią o rzeczach, których ja nie rozumiem. Kocham kobiety, które mają swoją pasję, własny świat. Dokładnie taka jest moja Lara. Podobno przyjaciół poznaje się w biedzie. Uważam, że jest odwrotnie. Jeśli jest ktoś, kto potrafi cieszyć się z Twojego sukcesu, nawet jeżeli sam takowego nie ma – to jest Twój człowiek. Masz takich ludzi? Mam. Mam Larę. Ona odniosła ogromny sukces i odniosła go sama. Jest samodzielna od 17. roku życia. Wyjechała do Londynu, żeby się sprawdzić: żyć na własny rachunek i uczyć się tego, co kocha, czyli cukiernictwa. Dostała się do restauracji z trzema gwiazdkami Michelina. I zadzwoniła dopiero po dwóch tygodniach, kiedy miała już pracę i mieszkanie. A ja nie miałam pojęcia, że jest w Londynie. Taka jest Lara. Twój syn Tadeusz wyprowadził się z Polski i stworzył własną restaurację w Hiszpanii, też sam. Tak, jest świetnym mężczyzną, fantastycznym kucharzem, ojcem, a do tego ma smak absolutny! I tak jak Lara jest absolutnie niezależny. Do wszystkiego doszedł sam. Bardzo jestem z niego dumna. Jest synem Twoim i Twojej wielkiej miłości, Volkharta, który zmarł na raka. Masz 33 lata, zostajesz sama w Hiszpanii z czteroletnim Tadkiem. Jak coś takiego przetrwać? Jestem trochę wiedźmą. Kiedy poznałam mojego męża, czułam, że za tak wielką miłość i tak wielkie marzenie, które się spełniło, przyjdzie zapłacić wysoką cenę. Bo dostanie się pod skrzydła Volkharta to był CUD. Wreszcie miałam kogoś, kto dał mi poczucie wartości, czego brakowało mi w mojej rodzinie. Bo w domu mój brat był geniuszem, a ja byłam tym „malarskim okiem”. A tu raptem poczułam się bezpieczna i doceniona u boku starszego ode mnie mężczyzny, który jak dziecko uśmiechał od rana do nocy i absolutnie nigdy, przenigdy nie mówił o kimkolwiek źle. Nie nakręcał się negatywnymi emocjami. To był życiowy miód. Nie ma większego szczęścia, niż mieć przy sobie człowieka, który w ciebie wierzy, ufa w twój talent i twoje możliwości. Jakie było to Wasze madryckie życie? Volkhart był korespondentem niemieckiego „Der Spiegel” i fotografem, a ja studiowałam na akademii sztuk pięknych. Kiedy urodził się Tadeusz, wynajął nianię, żebym mogła dalej malować, tworzyć. Nigdy wcześniej nie czułam się tak kochana i szanowana. Ale… Miałam 25 lat, kiedy lekarze znaleźli u niego znamię. Wyglądało niewinnie, ale przeczuwałam, co się wydarzy. Gdy diagnoza się potwierdziła, nigdy już o tym z mężem nie rozmawialiśmy. Ale żyłam ze świadomością, że któregoś dnia stanie się najgorsze. Myślałam, że zwariuję. Codziennie czekałam na jego powrót z pracy w oknie naszego skromnego mieszkanka. Każdy był wzruszający. Volkhart był protestantem powściągliwym w wydawaniu pieniędzy. Jak mówiłam mu, że chcę mieć bluzkę, on odpowiadał: „Przecież już jedną masz”. Nie miało to dla mnie znaczenia, bo dostawałam od niego coś o wiele większego. Jednak po jego śmierci okazało się, że materialnie ubezpieczył mnie i Tadeusza. Jego obecność w moim życiu do dzisiaj jest nieskończona. Nauczył mnie patrzenia na życie i ludzi z życzliwością. Jak żyć, wiedząc, że „to” się stanie? Mieliśmy rok, żeby się do „tego” przygotować. To był czas wielkiej miłości. Mąż starał się mnie nie obciążać, nie wałkował tematu, nie płakał. Taką miał filozofię, takie myślenie. Wolność. Przed śmiercią napisał do mnie list, w którym przepraszał za to, że umiera. Napisał też prośbę, bym żyła pełnią życia! Wyobrażasz to sobie? Skoro o wolności mowa. Z Waldkiem, Twoim obecnym mężem, jesteście parą od 23 lat. Ty w Polsce, on w Kanadzie. O wolność tu chodzi? To jest trudne. Kochamy się bardzo, ale nie możemy być z sobą zawsze wtedy, gdy tego potrzebujemy. Waldek jest lekarzem, nie może tak po prostu rzucić pracy i wrócić do Polski. W Kanadzie mieszkają jego dzieci. Ja z kolei nie wiem, co bym miała robić za oceanem. Tu mam pracę, dzieci i wnuki. Więc spotykamy się po drodze, ale mi go tu brakuje. Choć jestem bardzo niezależna, nie potrafię bez niego żyć. (Na stół wjeżdżają zapowiedziane placki ziemniaczane z wiejską śmietaną i cukrem). Wyobrażasz sobie takie stateczne życie: mąż, żona w jednej przestrzeni? Tak, bo on potrafi uszanować moją potrzebę wolności. Może doprecyzuję: ja mam potrzebę nie tyle wolności, ile akceptacji. Akceptacji mojego stylu życia, mojej rodziny, wnuków, tego, że miłość do nich jest absolutna. I on to rozumie. Czego się boisz? Hejtu, który zabija. Zwłaszcza hejtu na młodych, nieodpornych jeszcze ludzi, bo moi fani to często 15-, 16-letnie dzieciaki. Chciałabym, żeby hejt był karalny, żeby były wystawiane za niego mandaty jak za przekroczenie prędkości. Stąd program „Magda gotuje internet”. Bardzo bym chciała, żeby telewizja była nie tylko rozrywką, lecz także siłą sprawczą, która pomaga w rozwiązywaniu ważnych problemów. Wartość nadrzędna w Twoim życiu? Miłość. Ja chcę kochać i być kochana, to jest mój motor napędowy. Chcę czuć się potrzebna. Chcę móc pomagać. Wierzę w to, że ludzi można zmieniać. Że można kierować ich myślenie, postępowanie i energię w stronę tego, co najlepsze, a nie w stronę tego, co ich niszczy. Jest północ, placki zjedzone, a Ty o szóstej wyjeżdżasz na „Kuchenne…”. Ostatnie pytanie: myślisz, że kiedyś zamieszkasz w swojej ukochanej Hiszpanii? Sama nie wiem i dobrze, że nie wiem. Jedno, co wiem, to że ludzie powinni siebie bardziej kochać, lubić, wspierać. I dawać sobie dobry czas wzajemnie. Bo tego czasu jest naprawdę mało.
„W pewnym sensie wszyscy zaczynamy wyglądać tak samo”: Joanna Klein o trendach, które inspirują, ale i odbierają indywidualność [WYWIAD]
Joanna Klein, makijażystka z Los Angeles, pracowała przy projektach z udziałem największych gwiazd – w tym Taylor Swift. Nam zdradza, dlaczego nie każdy trend służy każdej twarzy, czym naprawdę jest naturalny makijaż i gdzie kończy się ekspresja, a zaczyna presja.
W świecie, w którym trendy zmieniają się szybciej niż pory roku, a kolejne estetyki rodzą się i umierają w rytmie scrollowania, coraz trudniej odpowiedzieć na jedno, pozornie proste pytanie: czy makijaż wciąż jest formą ekspresji, czy już tylko formą dopasowania? Granica między inspiracją a kopiowaniem zaczyna się zacierać. „Blush blindness”, „halo lips”, „glass skin” – nazwy się zmieniają, ale mechanizm pozostaje ten sam. Podążamy. Testujemy. Uczymy się nowych technik. A czasem, niemal niezauważalnie, zaczynamy wyglądać coraz bardziej podobnie. Joanna Klein patrzy na ten proces z dystansu. Jako makijażystka pracująca na styku kultur — z polskimi korzeniami, ale w Stanach Zjednoczonych — obserwuje nie tylko to, co aktualnie „jest na topie”, ale przede wszystkim to, jak zmienia się nasze podejście do piękna. Pracując z kobietami z pierwszych stron gazet, widzi od środka, jak rodzi się wizerunek – i jak cienka jest granica między jego ewolucją a utratą indywidualności. W rozmowie opowiada o tym, dlaczego nie każdy trend jest dla każdego, co naprawdę oznacza „naturalny makijaż” i dlaczego luksus w beauty nie ma nic wspólnego z ceną produktu. Ale przede wszystkim stawia ważne pytanie: czy w pogoni za „najlepszą wersją siebie” nie tracimy przypadkiem tego, co najbardziej nasze? Czy czujesz się bardziej jak polska makijażystka pracująca na globalnej scenie, czy raczej jak artystka z międzynarodową karierą? Powiedziałabym, że zdecydowanie bardziej jak artystka międzynarodowa – albo artystka z międzynarodowym doświadczeniem. Zwłaszcza że mieszkałam w różnych miejscach na świecie: oczywiście w Polsce, a później głównie w Stanach Zjednoczonych. Jak opisałabyś różnice między kulturą beauty w Polsce a w Los Angeles i szerzej – w Stanach Zjednoczonych? Myślę, że piękno jest bardzo osobistą sprawą – każdy ma z nim inną relację. Z mojej perspektywy w Polsce makijaż jest bardziej deklaracją. To jednak zależy. W Ameryce również makijaż bywa bardzo widoczny, ale dużo zależy od pokoleń i regionu. Większe miasta różnią się od mniejszych. W Los Angeles makijaż bywa cięższy – ludzie czasem wręcz tworzą coś w rodzaju maski albo się za nią chowają. Na Wschodnim Wybrzeżu jest bardziej naturalnie – większy nacisk kładzie się np. na świetlistość skóry. Coraz mocniej widać trend minimalistycznego makijażu, skupionego na glow. Chcemy widzieć skórę, pory, a nie warstwy produktów. To bardzo złożone i nie da się tego jednoznacznie sklasyfikować. To kwestia pokoleniowa, ale też konkretnych środowisk. Jak na przestrzeni twojej kariery zmieniła się globalna idea piękna? Stała się bardziej osobista i zależna od kontekstu. Do pracy makijaż może być bardzo minimalistyczny, a wieczorem — na kolację czy wydarzenie — bardziej wyrazisty. To wybór, który wspiera naszą tożsamość. Pamiętam moment, kiedy nosiłam bardzo dużo makijażu i właściwie nie wiem dlaczego. To był pewnie jakiś stan emocjonalny – może próbowałam coś ukryć. A potem, kiedy przechodzimy do innego etapu życia, to się zmienia. I to jest naturalne. Co Polska robi dziś dobrze w obszarze beauty, a gdzie jeszcze nadrabia? Myślę, że pielęgnacja skóry zawsze była w Polsce bardzo ważna – i to uwielbiam. To dla mnie również kluczowe. Wychowałam się w podejściu, że najpierw dbamy o skórę, a dopiero potem o to, co nakładamy na nią. Dlatego bardzo interesują mnie polskie marki skincare – są bardzo innowacyjne. Jak z twojej perspektywy wygląda podejście Polek do trendów? Myślę, że w Polsce bardzo szybko podąża się za trendami. A trendy przychodzą i odchodzą – i nie każdy jest dla każdego. Makijaż powinien wspierać rysy twarzy, proporcje, a także wiek. Na przykład trend „blush blindness” — róż nakładany na nos i skronie — wygląda pięknie u osób po dwudziestce, ale u kobiet po pięćdziesiątce czy sześćdziesiątce, gdzie pojawia się utrata objętości, może działać odwrotnie i podkreślać to, czego nie chcemy eksponować. Masz ulubione polskie marki? Tak, bardzo lubię Alba 1913. Współpracuję z nimi regularnie i widzę dużą różnicę w jakości składników, trwałości i ochronie. Mam poczucie, że naprawdę wspierają i chronią skórę, a ich składy są bardzo dobrze przemyślane. Czego nauczyła cię praca z kobietami z pierwszych stron gazet o presji piękna? To przede wszystkim praca nad ewolucją ich wizerunku – nie jego zmianą. Chodzi o to, żeby zachować to, jak są postrzegane, ale jednocześnie subtelnie rozwijać ich look. To trochę taniec między budowaniem zaufania a proponowaniem nowych rozwiązań. Bardzo często klientki są na to otwarte i zadowolone – to naprawdę ciekawy proces. A co w sytuacji, kiedy klientka chce czegoś, co — twoim zdaniem — jej nie służy? Kluczowa jest relacja i zaufanie. Niedawno miałam klientkę, która chciała różową szminkę, ale to zupełnie nie pasowało do jej karnacji. Zaproponowałam nude – i była na to otwarta. To wszystko opiera się na komunikacji. Czy makijaż stał się dziś czymś więcej niż tylko elementem beauty – częścią szerszej narracji wizerunkowej? Myślę, że tak, ale to też kwestia kapitalizmu. Po ponad 25 latach życia w USA widzę, że ludzie dostrzegają w tym biznes. Dla celebrytów bardzo łatwo jest sygnować produkty swoim nazwiskiem. Część z nich jest bardzo zaangażowana, część mniej. Idealnie, kiedy za marką stoi historia, ale mam też poczucie, że to wszystko jest bardzo indywidualne i trzeba samemu to sprawdzać. Ja osobiście czuję się przytłoczona liczbą marek. Ludzie pytają mnie, czy próbowałam tego czy tamtego – a ja po prostu nie mam możliwości przetestować wszystkiego. Czy media społecznościowe demokratyzują wiedzę o urodzie, czy raczej pogłębiają kompleksy? Zdecydowanie pogłębiają kompleksy. Mam klientki, które próbują mnie edukować tym, co zobaczyły na TikToku czy Instagramie, ale to nie jest uniwersalne. Na przykład konturowanie – przy starzejącej się twarzy często podkreśla utratę objętości. Trzeba wybierać tylko to, co działa dla nas. Myślę, że social media trochę wszystko zepsuły. Jak sprawdzić, co naprawdę do nas pasuje? Czy warto konsultować się z ekspertem, czy po prostu testować wszystko samodzielnie? Zachęcam wszystkich do testowania, ale wiele osób ma z tym trudność. Często młode aktorki pytają mnie, czy coś może u nich zadziałać – i wtedy wspólnie to analizujemy. To proces edukacji i eksperymentowania. Czasem coś działa w zmienionej formie, czasem nie działa wcale. Kluczowa jest relacja i otwartość. Jak oddzielić pielęgnację i makijaż od presji ciągłego „poprawiania się”? Wiele marek chce dziś być postrzeganych jako skincare. Hasło „less is more” jest bardzo obecne. Ale czy to naprawdę działa? Nie zawsze. Kremy BB, CC – moim zdaniem to często strata pieniędzy. Jeśli potrzebujesz podkładu, użyj dobrego podkładu. Naturalny makijaż nie oznacza mniej produktów – tylko odpowiedni efekt. Czasem potrzeba więcej struktury i warstw, żeby wyglądać naturalnie. Zwłaszcza z wiekiem. Które globalne trendy naprawdę mają dziś znaczenie, a które są tylko szumem? To zawsze zależy od twarzy. Lubię trend „blush blindness”, ale staram się znaleźć balans. Mam na przykład dużo zaczerwienień, więc róż nie zawsze mi służy, ale jego delikatny akcent może być bardzo ładny i dodawać wymiaru. Bardzo lubię minimalistyczny eyeliner – micro liner. Jest subtelny i działa także przy dojrzalszej skórze. Podoba mi się też trend konturówki ust, ale wymaga bardzo świadomego doboru koloru. A co z trendami z czerwonego dywanu, jak „ballerina lips”? Czy mają sens w codziennym życiu? Tak – jeśli są dobrze zbalansowane. Mogą być mocnym akcentem, jeśli reszta makijażu jest minimalistyczna. Ale jeśli robimy pełny glam, wtedy to nie działa. I znowu – nie jest to dla każdego. Jak dziś definiujesz luksus w beauty? To przede wszystkim stan emocjonalny. Można osiągnąć ten sam efekt — pewność siebie i dobre samopoczucie — zarówno produktami drogeryjnymi, jak i luksusowymi. Chodzi o podkreślenie indywidualnych cech i wydobycie tego, co najlepsze. Jakie zasady beauty z czerwonego dywanu mają sens w codziennym życiu? Micro liner, świetlista skóra, umiarkowany kontur. Warto jednak łagodzić te trendy – pamiętając, że flesze „zjadają” makijaż, dlatego makijaż z czerwonego dywanu musi być bardziej intensywny. Czego nauczyło cię życie między różnymi krajami o kobiecości? Że kobiecość i pewność siebie są ze sobą nierozerwalnie związane. W Los Angeles widzę wiele niepewnych siebie kobiet, które ukrywają się pod makijażem i stylizacją. To proces – mam nadzieję, że odnajdą siebie. A makijaż może w tym pomóc. Co najbardziej zaskakuje w pracy red carpet makeup artist? To, jak bardzo jest stresująca – i jak mało w tym glamour. Czasu nigdy nie jest wystarczająco dużo, zawsze coś się wydarza. Do tego dochodzi presja – efekt końcowy zależy od wielu czynników, na które nie mamy wpływu: światła, zdjęć, sytuacji na miejscu. Można tylko dobrze się przygotować i mieć nadzieję, że wszystko zadziała. Jaką radę dałabyś kobietom – nie tylko na czerwony dywan, ale też na co dzień? Akceptujcie swoje rysy. Indywidualność jest piękna. Nieidealny nos, cienkie usta – to właśnie tworzy charakter. Nie walczmy z tym, co mamy. Nie chcemy być kopiami. To ciekawe, że sama też dostrzegasz te różnice, prawda? Tak. Często piszę, że makijaż jest dla wszystkich — i to prawda — ale nie każdy trend jest dla każdej kobiety. I bardzo się cieszę, że to powiedziałaś. Tak – wszystko sprowadza się do indywidualności. Widzę Francję i Azję jako bardzo minimalistyczne, skupione na skórze. I są też takie środowiska w Los Angeles. Ale jednocześnie istnieje duża grupa, która wciąż preferuje bardziej wyrazisty efekt. I myślę, że w Polsce działa to trochę odwrotnie – starsze pokolenie częściej wybiera mocniejszy makijaż: wyraziste oko, mocne usta, mocne brwi. Dokładnie. Natomiast twoje pokolenie w dużej mierze od tego odchodzi – kieruje się bardziej w stronę Francji czy Azji, skupia się na skórze, na minimalizmie, na zdrowym wyglądzie. To nie musi być kolorowe, nikt nie chce wyglądać jak z konfetti na twarzy. To prawda. Ale z drugiej strony widzę też coś zupełnie innego – wiele osób w moim wieku ma powiększone usta i w pewnym sensie wszyscy zaczynają wyglądać tak samo. To jest bardzo widoczne. Więc nawet jeśli mówimy o zmianie trendów, wciąż w dużej mierze za nimi podążamy – tylko w inny sposób. Tak, i myślę, że to po prostu część życia, pewna droga. Próbujemy różnych rzeczy — jak z ubraniami czy stylem — i z czasem odkrywamy, co działa, a co nie. To piękne, że na koniec dnia makijaż można zmyć.
Czy „Wichrowe wzgórza” to aby na pewno miłosna historia? Psycholożka: „Cierpienie stało się dowodem rzekomej głębi uczuć”
Czy „Wichrowe Wzgórza” Emily Brontë mogą nauczyć nas prawdy o relacjach? I dlaczego pociąga nas to, co rani? O najgłośniejszym filmie pierwszego kwartału roku rozmawiam z psycholożką Magdą Chorzewską.
Powieść „Wichrowe wzgórza” rozpala wyobraźnię czytelników od ponad dwóch dekad i wciąż trafia na listy największych romansów wszech czasów. Ale czy historia Heathcliffa i Cathy jest w ogóle opowieścią o wielkich uczuciach? Dzisiaj coraz częściej i zdecydowanie bardziej świadomie poruszamy tematy destrukcyjnych relacji, czerwonych flagach i przemocy emocjonalnej, dzięki czemu klasyka literatury spod pióra Emily Brontë nabiera nowych znaczeń. Przede wszystkim intensywność przestaje być dla nas jednoznacznym dowodem miłości. W rozmowie z Magdaleną Chorzewską, psycholożką i psychoterapeutką CBT w trakcie certyfikacji, przyglądamy się relacji Cathy i Heathcliffa z perspektywy współczesnej psychologii. JOANNA MISIARZ: „Wichrowe wzgórza” wciąż nazywane są jednym z największych romansów wszech czasów. Czy to rzeczywiście historia wielkiej miłości, czy raczej opowieść o traumie, władzy i niemożności kochania w zdrowy sposób? MAGDALENA CHORZEWSKA: „Wichrowe wzgórza” opowiadają o więzi opartej na głodzie emocjonalnym i potrzebie posiadania drugiej osoby oraz traumie i głębokim lęku przed porzuceniem. Zdecydowanie nie jest to opowieść o zdrowej, dojrzałej miłości. Intensywność uczuć została w tej historii pomylona z prawdziwą bliskością, a cierpienie stało się dowodem rzekomej głębi uczuć. Wiemy, że zarówno Heathcliff, jak i Cathy dorastali w atmosferze przemocy, odrzucenia i emocjonalnego chaosu – Heathcliff upokarzany, pozbawiony poczucia przynależności outsider, Cathy w świecie surowych norm i braku poczucia bezpieczeństwa. Na ile w przypadku tej historii możemy tłumaczyć ich dorosłe wybory i okrucieństwo doświadczeniami z dzieciństwa? M.CH: Trauma może wiele wyjaśniać, ale nie usprawiedliwia krzywdzenia innych. Przemoc, odrzucenie i emocjonalna deprywacja budują lękowe, pozabezpieczne wzorce przywiązania, które później wpływają na relacje w dorosłości. Jednak dorosłość niesie ze sobą odpowiedzialność za własne zachowania. W realnym życiu oznacza to konieczność pracy nad sobą – często w procesie psychoterapii – aby nie powielać destrukcyjnych schematów. Historia Heathcliffa i Cathy potwierdza tezę, że przemoc rodzi przemoc? M.CH: Zdecydowanie tak. Zwłaszcza jeśli spojrzymy na zachowania Heathcliffa, takie jak potrzeba dominacji, mściwość, karanie ciszą czy obsesyjność. Widać u niego silną potrzebę kontroli, a instrumentalne traktowanie ludzi wskazuje na trudność w budowaniu relacji opartych na wzajemności. Nierozpoznana trauma i upokorzenie często przechodzą w kolejne pokolenia w formie agresji, kontroli i emocjonalnego chłodu. W powieści widzimy klasyczny łańcuch transmisji przemocy – krzywda nie zostaje zatrzymana, lecz reprodukowana. Czy w takim razie jego zachowania noszą znamiona zaburzeń osobowości? M.CH: W jego funkcjonowaniu można dostrzec rysy charakterystyczne dla zaburzeń osobowości z tzw. wiązki B – zwłaszcza cechy osobowości z pogranicza, narcystycznej i antyspołecznej. Widoczna jest silna uraza, potrzeba odwetu, uprzedmiotowienie innych oraz trudności w regulowaniu emocji. Jednocześnie warto podkreślić i pamiętać, że mówimy o interpretacji literackiej, a nie o diagnozie klinicznej. Heathcliff jest postacią fikcyjną. Określenie go jako „narcyza” lub „toksyka” uważasz za trafne? M.CH: Nie przepadam za etykietowaniem ludzi w tak uproszczony sposób, ponieważ bardzo łatwo jest przykleić komuś łatkę toksyka. Można jednak zauważyć u niego narcystyczne rysy – szczególnie w silnej potrzebie kontroli, o której już wspominałam oraz ogromnej wrażliwości na upokorzenie i braku odpowiedzialności za cierpienie, które zadaje innym. Sporo powiedziałyśmy o osobowości Heathcliffa, ale skoro mówimy o dynamice tej więzi, nie sposób pominąć impulsywnej, skrajnej i nieprzewidywalnej natury Cathy. Czy dla niego, bohatera z narcystycznymi rysami i silną potrzebą kontroli, właśnie taka dynamika mogła być szczególnie pociągająca i uzależniająca? M.CH: Często właśnie tak działa dynamika tego typu relacji. Intensywność, nieprzewidywalność i emocjonalna huśtawka wzmacniają ich uzależniający charakter. Dla osób o narcystycznych rysach taka relacja jest źródłem silnej stymulacji emocjonalnej, ale jednocześnie staje się polem walki o władzę i kontrolę. Skrajne emocje podsycają napięcie, a napięcie bywa mylone z namiętnością. Czy możemy stwierdzić, że Cathy Earnshaw miała osobowość z pogranicza? M.CH: Nie można stawiać klinicznej diagnozy postaci literackiej, jednak w funkcjonowaniu Cathy wyraźnie widać cechy kojarzone z osobowością borderline (inaczej z pogranicza nerwicy i psychozy): skrajność i chwiejność emocji, silny lęk przed porzuceniem, impulsywność, niestabilny obraz siebie oraz relacji, a także gwałtowne przechodzenie od idealizacji do dewaluacji. Jej zachowania są intensywne, reaktywne i często autodestrukcyjne. Dziś ucieczkę Heathcliffa nazwalibyśmy ghostingiem. Czy jego zniknięcie było próbą ukarania Cathy i odzyskania kontroli, czy raczej reakcją na lęk przed odrzuceniem? M.CH: Te dwa mechanizmy mogły współistnieć. Wycofanie mogło być obroną przed wstydem i lękiem przed odrzuceniem, które są niezwykle silne u osób z kruchym poczuciem własnej wartości. Jednocześnie zniknięcie mogło pełnić funkcję pasywnej kontroli i formy ukarania. W języku współczesnym można by to nazwać ghostingiem z komponentem odwetu – działaniem, które jednocześnie chroni własne ego i rani drugą osobę. Mimo wszystko w pamięci czytelników zostają słowa Cathy: „Nasze dusze są jednakowe. Niezależnie od tego, co w nich tkwi”. Czy można zatem stwierdzić, że w imię miłości jesteśmy w stanie całkowicie ignorować różnice, czerwone flagi i realne zagrożenia wynikające z uzależniającej relacji? M.CH: Tak, ponieważ w silnej idealizacji dochodzi do fuzji tożsamości. Zaczynamy wierzyć, że jesteśmy jednością, a różnice przestają mieć znaczenie. W takim stanie łatwo ignorować czerwone flagi i realne rozbieżności. To jednak nie jest miłość dojrzała, lecz stapianie się z drugim człowiekiem w sposób, który zaciera granice. A możemy tę relację uznać za przykład klasycznego uzależnienia emocjonalnego? Jeśli tak - na czym ono polega? M.CH: Ich więź spełnia wiele kryteriów uzależnienia emocjonalnego. Widać silną potrzebę bycia z drugą osobą mimo cierpienia, obsesyjne myślenie, utratę autonomii i tolerowanie krzywdy. Pojawia się też charakterystyczna huśtawka nagrody i kary, która paradoksalnie wzmacnia przywiązanie. Mechanizm przypomina uzależnienia behawioralne: napięcie, chwilowa ulga, ponowne napięcie. Dlaczego więc wciąż romantyzujemy toksyczną intensywność? M.CH: Gdyż intensywność daje silny wyrzut dopaminy i poczucie wyjątkowości. Burza emocji bywa interpretowana jako dowód prawdziwego uczucia, ponieważ kultura od lat wzmacnia tę narrację. Spokój natomiast często bywa błędnie odczytywany jako brak chemii, choć w rzeczywistości może świadczyć o bezpieczeństwie i stabilności. Czyli można stwierdzić, że literatura błędnie utrwala mit, że cierpienie jest dowodem wielkiego uczucia? M.CH: Często tak się dzieje. Motyw „im bardziej boli, tym bardziej kochasz” jest wielokrotnie powtarzany w literaturze. Cierpienie zostaje przedstawione jako nieodłączny element wielkiej miłości, co może prowadzić do mylnego przekonania, że brak dramatu oznacza brak prawdziwego uczucia. Gniew i gwałtowność mylone z głębią uczuć wydają się być ogromną pułapką. Czy dynamika relacji z powieści Emily Brontë przekłada się na teraźniejszość? M.CH: Niestety wciąż tak. Współcześnie wciąż spotykamy relacje oparte na pogoni za niedostępnym partnerem lub partnerką, karaniu ciszą, zazdrości i emocjonalnej huśtawce. Gniew i gwałtowność bywają mylone z głębią, a to pułapka. Dojrzała miłość jest spokojniejsza, przewidywalna, bezpieczna i odpowiedzialna. Czego ta historia może nauczyć nas o naszych własnych relacjach? M.CH: Że intensywność nie jest miarą miłości. Że nieprzepracowana trauma wchodzi do związku i zaczyna nim rządzić. Że kontrola, zazdrość czy karanie ciszą niszczą więź zamiast ją pogłębiać. I wreszcie – że dojrzała miłość opiera się na regulacji emocji, jasnych granicach, poczuciu bezpieczeństwa i wzajemności, a nie na nieustannym rollercoasterze.
Dlaczego gorący romans hokeistów uwiódł kobiety? Psycholożka: „To refleksja o tym, czego potrzebują w relacjach”
Czy serial „Gorąca rywalizacja” stał się hitem wyłącznie dzięki chemii między bohaterami? O tym dlaczego romans hokeistów wywraca stolik na temat zdrowej męskości i mówi wiele o uniwersalnych potrzebach emocjonalnych, rozmawiam z psycholożką Joanną Gutral.
JOANNA MISIARZ: Z czego twoim zdaniem wynika fenomen serialu „Gorąca rywalizacja” [oryg. „Heated Rivalry”]? JOANNA GUTRAL: Myślę, że przede wszystkim z bardzo romantycznej, momentami wręcz idealistycznej wizji miłości. To opowieść, w której gorący romans przeradza się w uczucie dające przestrzeń na wrażliwość, delikatność i autentyczne bycie blisko drugiej osoby. A to są przecież uniwersalne potrzeby, o których wiele osób marzy i których szuka w relacjach. Oczywiście znaczenie ma też element sensacji, który przyciąga uwagę widzów. Ale ten serial jest również świetnie zagrany i pięknie zrealizowany, ta kombinacja sprawia, że odbił się tak szerokim echem. Wielu widzów ten tytuł wciągnął w binge-watching, ciebie również? J.G.: Powiem szczerze, że po pierwszym odcinku nie byłam pewna, czy będę kontynuować seans. Wydawało mi się, że to będzie historia nastawiona głównie na sensację i erotyzację, bo na początku rzeczywiście jest tam dużo scen nagości i seksualności. Ale im dalej zagłębiamy się w tę historię, tym mniej jest samej fizyczności, a coraz więcej czułości, otwartości i rozmowy o uczuciach. To właśnie te sceny, w których bohaterowie naprawdę się odsłaniają, wzruszają najmocniej. To jest też opowieść o przełamywaniu barier w imię miłości, a takie historie po prostu chcemy oglądać, bo w jakimś sensie chcemy ich też doświadczać w życiu. Jasne, serial tę rzeczywistość wyostrza, momentami wręcz hiperbolizuje, ale to nie znaczy, że nie dotyka prawdziwych potrzeb. Myślę też, że bardzo ważne jest osadzenie tej historii w kontrastowym środowisku. Z jednej strony mamy sport kojarzony z agresją, rywalizacją i bardzo stereotypowym modelem męskości, z drugiej relację, która te konwenanse łamie. Serial ciekawie pokazuje nie tylko samą miłość, ale też cały mechanizm, który otacza zawodowy sport: sponsorów, opinię publiczną, oczekiwania społeczne. I robi to także przez kontrast między relacjami heteroseksualnymi, które są publicznie celebrowane, a relacją homoseksualną, którą bohaterowie muszą ukrywać. Mnie szczególnie uderzyło to, jak emocjonalnie uregulowany jest ten związek pod powierzchnią stworzonego konfliktu. Na ile jednak w realnym świecie relacja trzymana w sekrecie buduje bliskość, a na ile uruchamia lęki i potrzebę kontroli? J.G.: Gdybyśmy potrafili tak precyzyjnie przewidywać, które relacje przetrwają, a które nie, mielibyśmy już gotowy przepis na związek. A przecież relacje wciąż pozostają w dużej mierze tajemnicą. Tych bohaterów wiele różniło, ale równie wiele ich łączyło. Obaj żyli na świeczniku, obaj znali smak presji, rywalizacji i oczekiwań. To ciekawe, że serial pokazuje coś, na co dziś coraz rzadziej sobie pozwalamy: że można rywalizować i jednocześnie się lubić, można się nie zgadzać, a mimo to pozostawać w relacji. Popkultura bardzo często przyzwyczaja nas do myślenia w kategoriach czerni i bieli, a życie zwykle wygląda inaczej. Na pewno nie było im łatwo mierzyć się ze sobą na boisku i jednocześnie dźwigać emocjonalny ciężar tej relacji. Ale to też jest fragment prawdy o życiu. Gdybyśmy każdą trudność, każdy konflikt i każdą rysę traktowali jak definitywny „red flag”, bardzo szybko zostalibyśmy sami na własnej zielonej wyspie. To wymaga dojrzałości emocjonalnej, żeby pomyśleć: w pracy rywalizujemy, ale prywatnie łączą nas uczucia i bliskość. Czy taka relacja przetrwałaby w rzeczywistości? Nie wiem, trudno mi to jednoznacznie ocenić. Ale samo uświadomienie sobie, że można być blisko mimo różnic, bywa bardzo uwalniające. A gdybyś miała rozpatrzyć osobowości tych dwóch bohaterów, to co byś o nich powiedziała? J.G.: Mam poczucie, że te postaci są zbudowane właśnie na zasadzie kontrastu. Z jednej strony mamy bohatera bardziej systematycznego, potrzebującego porządku i przewidywalności, z drugiej tego, który jest bardziej spontaniczny, chaotyczny, próbujący kompensować własne deficyty wyniesione z dzieciństwa, relacji rodzinnych i trudnych doświadczeń. To trochę układ „nerd i luzak”. I pytanie brzmi: czy takie osoby mogą się ze sobą dogadać? Jak widać, mogą. Mamy przecież powiedzenie, że „przeciwieństwa się przyciągają”. Oczywiście relacje oparte na podobieństwie też mają szansę działać, bo wspólne wartości są bardzo ważne, ale tutaj ciekawie wybrzmiało właśnie to, że bohaterowie potrafili dostrzec, zaakceptować i jakoś pomieścić swoje różnice. To trochę przypomina o tym, że w relacji nie musimy zgadzać się ze sobą w stu procentach. Wchodząc w związek, bierzemy drugiego człowieka z całym jego bagażem doświadczeń. To nie znaczy, że mamy godzić się na wszystko, ale że budowanie wspólnego świata często wymaga kompromisu, granic i zrozumienia, skąd ten drugi człowiek przychodzi. Miałaś podczas seansu myśli, że któryś z nich jest toksykiem? Czytałam w social mediach komentrze widzów, którzy przypisywali tę łatkę Ilyi. J.G.: Najpierw zapytałabym: kto właściwie jest „toksykiem”? To słowo zrobiło zawrotną karierę, ale bardzo często używamy go zbyt lekkomyślnie. Nie wiem, czy można mówić tu o narcyzmie. Jeden z bohaterów na pewno był bardzo pewny siebie, świadomy swojego talentu i pozycji, ale istotne jest czy naprawdę chciał celowo krzywdzić drugą osobę, czy raczej sam nie radził sobie ze swoimi emocjami, lękami i potrzebą bliskości? Ja jestem bliższa tej drugiej hipotezie. To ważne rozróżnienie. Zachowanie narcystyczne nie jest tym samym co narcystyczne zaburzenie osobowości. Popkultura bardzo mocno to upraszcza, a w rzeczywistości takich diagnoz nie stawia się na podstawie kilku trudnych zachowań. Każdy z nas czasem zachowuje się toksycznie, każdy ma swoją historię, swój styl przywiązania, swoje mechanizmy radzenia sobie z trudnymi sytuacjami. Dlatego nie postrzegam tej relacji ani jako toksycznej, ani narcystycznej. To raczej historia o dwóch osobach, które dopiero uczą się, czym jest bliskość oparta nie tylko na pożądaniu, ale też na uczuciu. I robią to w bardzo niesprzyjających okolicznościach: pod presją, w ukryciu, w środowisku, które ich relacji nie wspiera. Jeśli na jednej stronie kartki napiszemy „miłość”, to na drugiej bardzo często pojawi się „zranienie”. Zranić nas może najbardziej właśnie ten, kto jest dla nas ważny. Nie ktoś obcy, tylko ktoś, kogo kochamy. I mam wrażenie, że bohaterowie bardzo chcieli zainwestować w tę relację, ale równocześnie bali się konsekwencji i bólu. Trudno zapomnieć o intymności, której w tym serialu jest sporo, ale jest ona przede wszystkim performatywna. Bohaterowie nie nazywają bez końca swoich emocji, a jednak ich bliskość jest wręcz namacalna. Czy taka forma pokazywania miłości wydaje ci się dziś szczególnie atrakcyjna właśnie dlatego, że nie wszystko jest dopowiedziane? J.G.: Tak, myślę, że to jest bardzo pociągające. I myślę też, że to jest ciekawa przeciwwaga dla współczesnej tendencji do natychmiastowego etykietowania wszystkiego. Bardzo łatwo byłoby powiedzieć: „to jest toksyczne”, „to jest przemocowe”, „ten bohater jest narcyzem” i zamknąć temat. Tyle że rzeczywistość rzadko bywa tak prosta. Tutaj widzimy relację, która zaczyna się od niechęci, przechodzi przez pożądanie i fizyczność, a potem okazuje się, że rodzi się z tego rozmowa, bliskość i wzajemne rozumienie. I to pomimo różnic, a może właśnie dzięki nim, bardzo przypomina życie. Kiedy dwie osoby wchodzą w relację, muszą pożegnać oczekiwanie, że druga strona w pełni się do nich dopasuje. Relacja oznacza zgodę na to, że drugi człowiek jest autonomiczny, ma własną osobowość, temperament, historię, potrzeby i przekonania. One nie zawsze będą spójne z naszymi. I to nie jest wada relacji, tylko jej istota. Myślę, że właśnie dlatego ta historia tak działa. Bo pokazuje, że można być razem mimo różnic. A jednocześnie przypomina o czymś bardzo uniwersalnym: ci bohaterowie mają sławę, pieniądze, status, społeczne uznanie, a mimo to najbardziej pragną bliskości i miłości. I to jest doświadczenie, które naprawdę może poruszyć każdego. A co z męskością? W „Gorącej rywalizacji” jest ona pokazana w środowisku bardzo heteronormatywnym i zamkniętym, a jednak równolegle widzimy, że siła i troska mogą tak współistnieć. Czy osadzenie tej historii właśnie w takim świecie jest kluczowe dla zrozumienia emocji bohaterów? J.G.: Ten kontekst bardzo pomaga pewne rzeczy zobaczyć wyraźniej. Nie tyle tworzy sens tej historii, ile raczej wydobywa go na powierzchnię. Sprawia, że emocje bohaterów stają się bardziej widoczne. Z jednej strony mamy sport kojarzony z twardością, agresją i heteronormą, z drugiej relację nieheteronormatywną, opartą na uczuciu. Masz wrażenie, że współczesny widz na nowo negocjuje dziś to, jak powinna wyglądać zdrowa męskość na ekranie? Czy to także może tłumaczyć fenomen tego serialu? J.G.: Być może ten serial po prostu wywraca stolik. Pokazuje coś, co w kontraście do utartych stereotypów wydaje się świeże, a momentami wręcz rewolucyjne. Popkultura nie zawsze uczy nas krytycznego myślenia, ale czasem pokazuje nowe wycinki rzeczywistości. I właśnie to może być jej siłą. Oczywiście ten serial też pewne rzeczy wyostrza, żebyśmy na pewno je zauważyli. Ale jego duża wartość polega dla mnie na czymś jeszcze: pokazuje osobom heteronormatywnym, jak trudna potrafi być droga osób LGBT+, nawet jeśli teoretycznie zdajemy sobie z tego sprawę. Co innego wiedzieć, a co innego naprawdę to poczuć, choćby przez opowieść. Jest tam bardzo poruszająca scena z matką jednego z bohaterów, która płacze, bo obwinia się, że może mogła zrobić coś inaczej, by jej syn mógł powiedzieć jej o swojej orientacji wcześniej. I myślę, że to może być bardzo ważny moment nie tylko dla osób LGBT+, ale też dla ich rodziców. Takie obrazy bywają lustrem, które pomaga coś zrozumieć, oswoić, nazwać. Chociaż zdania wśród osób LGBT+ także są podzielone – serial zbiera bardzo różne recenzje. Ja wystawiłabym mu tę pozytywną. Jednak większość fandomu tego serialu stanowią kobiety. Czy to, że tak wiele z nich pokochało tę historię, mówi coś o kobiecym pożądaniu, o tym, jak kobiety postrzegają bliskość i czego dziś pragną? J.G.: Być może tak. Może to jest jakaś refleksja o tym, czego kobiety potrzebują w relacjach i co zobaczyły na ekranie. Myślę o wrażliwości, otwartości i gotowości partnera do emocjonalnej obecności. Oczywiście nie da się całego tego zjawiska wyjaśnić tylko jednym serialem. Znaczenie ma też atrakcyjność bohaterów, ich chemia, cały romantyczny klimat tej historii. Ale mam poczucie, że kobiety zobaczyły tu właśnie tę bliskość i autentyczność. I nie wiązałabym tego z jakimiś „naturalnymi” różnicami płci, raczej z socjalizacją. Kobiety częściej mają społeczne przyzwolenie na mówienie o emocjach i nazywanie własnych potrzeb. Być może dlatego łatwiej rozpoznają w takiej historii coś, czego same szukają. Gdybyśmy potraktowały ten serial nie tylko jako rozrywkę, ale też jako opowieść o współczesnych potrzebach emocjonalnych i problemach społecznych, to jakie aspekty warto przemyśleć po jego seansie? J.G.: Trudno oddzielić serial od rozrywki, ale rozrywka przecież też może mieć wartość edukacyjną, normalizującą albo odczarowującą różne społeczne lęki. Dla rodzica taka historia może być ważnym sygnałem: to, że dziecko nie powiedziało mi od razu o swojej orientacji, nie musi oznaczać, że zawiodłam czy zawiodłem. Być może po prostu potrzebowało czasu, żeby samo poukładać sobie pewne rzeczy. Dla osoby, która dopiero próbuje zrozumieć siebie, może to być z kolei komunikat: nie tylko ja się z tym zmagam, nie tylko ja nie wiem od razu. Dla sportowców ta historia może być lustrem pokazującym realia środowiska, które niesie ze sobą pewne oczekiwania, stawia na świeczniku, często oceniając bardzo krytycznie. A dla kobiet, które stanowią największą grupę odbiorczą, może być przypomnieniem, że bliskość nie oznacza identyczności. Że można być razem mimo różnic. Że relacja czasem wymaga nie tylko oczekiwania zmiany od drugiej strony, ale też własnej pracy nad akceptacją i tolerancją. Jeśli tak wiele osób pokochało ten serial, to być może dlatego, że każdy znalazł w nim coś swojego. I to chyba najlepiej świadczy o jego sile.
Siła to troska o siebie. Rozmowa z Pauliną Krupińską
W życiu ważne jest to, by umieć dbać o swoje potrzeby – zarówno emocjonalne, jak i te związane z pielęgnacją. Czy siła może przynosić wewnętrzny spokój? Opowiada Paulina Krupińska, modelka i prezenterka telewizyjna.
Czym dziś jest dla Ciebie siła? To bardzo ciekawe pytanie, bo samo słowo ”siła” może mieć wiele znaczeń. Dla mnie to umiejętność przyznania się do swoich słabości i pójścia dalej mimo wszystko. Siła to poczucie sprawczości i uważność na swoje potrzeby niezależnie od odgrywanej roli – zawodowej czy prywatnej. Jako młoda dziewczyna rozumiałam to pojęcie zupełnie inaczej – jako bunt. Teraz siłą jest dla mnie świadomość, że nie muszę nikomu nic udowadniać. I to daje ogromną wolność. Czasem największym przejawem siły jest powiedzenie: ”nie mogę” albo ”nie chcę”. Łączysz wiele ról. Co daje Ci siłę, gdy tempo życia przyspiesza? Dbanie o balans i cieszenie się chwilą. Nauczyło mnie tego macierzyństwo. Moje dzieci przypomniały mi, jak cudowne są małe rzeczy – tęcza, deszcz, śnieg. Właśnie takie momenty przywracają mi spokój. Czy w ciągu dnia znajdujesz czas na pielęgnację – także włosów? Moim zdaniem pielęgnacja to nie tylko obowiązek, lecz także ogromna przyjemność i forma czułości dla siebie. Pracuję przed kamerą, a moje włosy nieustannie są poddawane różnym stylizacjom. Dlatego o nie dbam. Od lat stawiam na systematyczność, sprawdzone produkty i świadome podejście. Kolagen to fundament mocnych włosów. Czy dobierając pielęgnację, szukasz konkretnych składników wspierających jego produkcję, by zapewnić im regenerację i siłę? Od dawna interesują mnie składniki, które wspierają naturalne procesy zachodzące w skórze i włosach. Moim ostatnim odkryciem są peptydy prokolagenowe, które pomagają stymulować produkcję kolagenu, by docelowo – wzmocnić strukturę włosa. Vichy Dercos Collagen 17 Filler to seria dermokosmetyczna, jednocześnie przyjemna w stosowaniu. Czy takie połączenie ma dla Ciebie znaczenie? Uwielbiam produkty, które łączą skuteczność z przyjemnością stosowania. Vichy Dercos Collagen 17 Filler ma luksusowy zapach, a przy tym jest to seria skuteczna i przebadana dermatologicznie. Dla mnie to idealne połączenie. Podstawą pielęgnacji jest regularność. Żadne cuda nie zdarzą się z dnia na dzień – trzeba być cierpliwą, konsekwentną, używać sprawdzonych, przebadanych produktów i dać włosom czas. Co jest Twoją najważniejszą zasadą w pielęgnacji włosów? Konsekwencja. Tak samo jak z pielęgnacją skóry – jeśli nie zadbamy o fundament, żaden nawet najdroższy krem nie przyniesie efektów. Tak samo jest z włosami – ich pielęgnacja zaczyna się przede wszystkim od skóry głowy. Jeśli będziemy systematyczne i damy włosom to, czego potrzebują – one naprawdę się odwdzięczą. Podsumowując: mniej eksperymentów, więcej spokoju i świadomej troski? Spokój, regularność, dopasowane kosmetyki i cierpliwość – to najlepsze, co możemy dać naszym włosom. I sobie. Materiał promocyjny marki Vichy