Her Impact on Tour. Platforma rozwoju zawodowego dla kobiet rusza w trasę z Burda Media Polska. Weź udział w najbliższym spotkaniu w Krakowie
Po sukcesie Her Impact on Tour w Poznaniu, gdzie swoją wiedzą i doświadczeniem z uczestniczkami podzieliły się takie postacie jak Piotr Voelkel (mecenas projektów kulturalnych i edukacyjnych, założyciel Uniwersytetu SWPS), Magdalena Kowalak (prezes spółki zarządzającej Starym Browarem) czy Blanka Jordan (współwłaścicielka marki BIZUU), Her Impact wyrusza na południe Polski. Podczas wydarzenia 19 stycznia w gościnnych przestrzeniach hotelu PURO Kraków Kazimierz odbędą się prelekcje i warsztaty z niezwykłymi kobietami ze świata biznesu, finansów, mediów i mody.
Her Impact to nagradzana platforma technologiczna, która rozwija, inspiruje i wprowadza kobiety na rynek pracy. Do tej pory dołączyło do niej prawie 80 tys. kobiet, wśród których tysiące znalazło własne, dopasowane do indywidualnych potrzeb ścieżki rozwoju oraz nowe miejsca zatrudnienia. Aby jeszcze bardziej wsłuchać się w głos kobiet z całej Polski, Her Impact wyrusza w trasę. Kolejny przystanek Her Impact on Tour: Kraków! 19 stycznia w ramach wydarzenia w gościnnych przestrzeniach hotelu PURO Kraków Kazimierz odbędą się prelekcje i warsztaty z niezwykłymi kobietami ze świata biznesu, finansów, mediów i mody. Prelekcje poprowadzą ekspertki: Karolina Ochocka (MODIVO), Agnieszka Barszcz, Agnieszka Janczewska, Ilona Kedracka (WP Engine) i Julia Staszczak (Innovations Hub). Podczas wydarzenia będą poruszane tematy związane z budowaniem kariery, poszukiwaniem swoich mocnych stron czy komunikacją wartości w biznesie. W trakcie warsztatów z Martą Kapałą uczestniczki nauczą się jak skutecznie przygotować się do rekrutacji, a o funkcjonowaniu w świecie BANI, VUCA oraz kultury H2H w organizacjach opowiedzą ekspertki z Burda Media Polska: Małgorzata Górska, Nina Żwirko i Alina Pułczyńska. Jednym z najważniejszych elementów koncepcyjnych całego wydarzenia jest cenna możliwość wymiany opinii i kontaktów zarówno z pozostałymi uczestniczkami, jak i ekspertkami. Partnerami strategicznymi wydarzenia są MODIVO oraz sieć hoteli PURO. Wydarzenie patronatem medialnym objęły wydawnictwo Burda Media Polska i Forum Uczelni Ekonomicznych. Oferty pracy i praktyk w naszym wydawnictwie znajdziesz tu >>
Czym jest samodyscyplina i jak się jej nauczyć?
Samodyscyplina - zdaniem Briana Tracy'ego, autora książek z dziedziny rozwoju osobistego i psychologii sukcesu - to "umiejętność zjedzenia deseru po obiedzie". Jest domeną ludzi zaangażowanych, którzy stawiają na systematyczną pracę, trzymanie się samodzielnie wytyczonych reguł i realizację obranych celów. Wypracowanie w sobie nawyku samodyscypliny nie jest łatwe, jednak warto podjąć ten trud. Później znacznie prościej będzie wcielać w życie założenia i wykonywać swoje obowiązki, odhaczając kolejne zadania i odnosząc przy tym sukcesy zawodowe oraz osobiste.
Eksperci twierdzą, że nawyk samodyscypliny można wykształcić w 3 tygodnie pod warunkiem stosowania się do określonych reguł i wdrażania konkretnych technik. Wymaga to sporo samozaparcia, gdyż całkiem naturalne dla człowieka jest, by odrzucać cele długoterminowe w momencie, gdy nadarza się okazja szybkich i bezpośrednich korzyści. Co to jest samodyscyplina? Na początku powinna pojawić się definicja. Samodyscyplina przez niektórych badaczy uznawana jest za umiejętność, przez innych za nawyk. Polega ona na kontrolowaniu emocji oraz zachowań w taki sposób, by skoncentrować się na aktywnościach ważnych ze względu na postawione cele. Potocznie można mówić o "zmuszaniu się" do rzeczy, na które nie zawsze mamy ochotę w imię długoterminowych korzyści. Dzięki osiągnięciom medycyny wiemy, że samodyscyplina powiązana jest z częścią grzbietowo-boczną kory przedczołowej. To obszar odrębny od rejonów mózgu odpowiedzialnych za czynności zamierzone i świadome dokonywanie wyborów. Właśnie to potwierdza pełną wyuczalność zdyscyplinowania. Można je kształtować już w dzieciństwie poprzez wychowanie w samodyscyplinie lub w wieku późniejszym za pomocą różnych technik, którym towarzyszy samokontrola emocjonalna. Co daje samodyscyplina? Przed przystąpieniem do działania warto jednak wiedzieć, jakie są najważniejsze korzyści, które niesie z sobą wysoka samodyscyplina. Jednym z najpopularniejszych stwierdzeń motywacyjnych jest to, które głosi, że ciężka praca stanowi źródło sukcesu większości ludzi, którzy sukces odnoszą. Brzmi to jednak jak truizm, warto więc przejść do konkretu. Korzyściami płynącymi z samodyscypliny są między innymi: Większa wydajność Okazuje się, że ludzie, którzy określają plan dnia w pracy, a później przestrzegają jego realizacji, są nastawieni na cel, w związku z czym działają sprawniej i efektywniej. Zasada ta sprawdza się także w innych obszarach: podczas przestrzegania diety, planowania edukacji lub rozkładu dnia. Oddzielanie pracy od czasu prywatnego To zaleta, którą dostrzegą przede wszystkim osoby pracujące na własny rachunek oraz zadaniowo. Odpowiednia motywacja, dzięki której zajmują się obowiązkami przez ściśle wytyczony czas, sprawia, że rzadziej zabierają pracę do domu i nie zajmują się nią w czasie wolnym, który powinien być przeznaczony na relaks lub dla rodziny. Samokontrola i samodyscyplina ratują nas także przed realizacją projektów na kilka godzin przez upływem ostatecznego terminu. Tym samym dbamy o tak zwany work-life balance. Sprawniejsze osiąganie celów Jeśli nie łamiemy ustalonych przez trenera personalnego, szefa czy samych siebie zasad, cel osiągniemy szybciej. Nie ma znaczenia, czy mowa o obszarze zawodowym, ćwiczeniach na siłowni czy relacjach z bliskimi. Szacunek do samego siebie Udowodniono, że kiedy zachowujemy samodyscyplinę, bardziej lubimy siebie i mamy poczucie dumy. Nie ulegamy pokusom, czujemy więc siłę własnego charakteru i prawem konsekwencji stajemy się coraz lepsi. Taka sytuacja sprawia również, że wydzielają się endorfiny – hormony szczęścia. Skąd bierze się problem z samodyscypliną? Skoro korzyści są znaczne, dlaczego problem z samodyscypliną dotyczy tak wielu osób? Okazuje się, że - mimo wszystkich wyżej wymienionych zalet - prokrastynacja, czyli tendencja do odwlekania działań, czasami po prostu się opłaca. Większość osób, która ma w zwyczaju odkładać obowiązki, tak czy inaczej wykonuje je na czas i unika poważniejszych konsekwencji. Co prawda, procesowi temu towarzyszy ogromna presja, a często i brak zadowolenia z efektów, ale to nadal zbyt mało, by następnym razem być bardziej zmobilizowanym. Wiele osób zapytanych o powody odwlekania działań, wskazuje na lenistwo. Najczęściej jednak przyczyną jest nie niechęć do działania, a motywacja, czy też raczej jej brak. Okazuje się bowiem, że w innych aktywnościach radzimy sobie nieźle, a czytanie, dyskusje ze znajomymi czy hobby mogą pochłonąć nas bez reszty. Przyczyną braku samodyscypliny mogą być również względy emocjonalne. Niektóre osoby na trudne zadania reagują po prostu negatywnymi emocjami, zastygnięciem i wycofaniem. Pozornie łatwiej jest im zrezygnować niż brnąć w aktywność. Oczywiście, przypłacą to później ogromnym stresem, w związku z czym wpadają w błędne koło. Inne emocjonalne źródło prokrastynacji to zmęczenie decyzyjne. Jeśli stale musimy zabierać głos w jakiejś sprawie, w momencie wypalenia będziemy odwlekać tę konieczność tak długo, jak się da. Kolejny warty poruszenia powód braku samodyscypliny to po prostu nieumiejętność planowania. Niektórzy nie potrafią tworzyć harmonogramów, dzielić niezbędnych zadań na etapy i określać czasu ich realizacji. Wpadają w jedną z pułapek kreatywności, która zakłada, że jeśli zrobimy sobie przerwę, powrót ze świeżym spojrzeniem będzie łatwiejszy. Oczywiście, może to zadziałać, jednak u osób, które mają kłopot z planowaniem, najczęściej zadania nawarstwiają się i coraz trudniej jest z nich wybrnąć, zwłaszcza jeśli chwila oddechu przeciąga się. Na koniec wspomnijmy jeszcze, że czasem odwlekanie przynosi bardzo wymierne korzyści. Może okazać się, że zadanie, którego jeszcze nie rozpoczęliśmy, jest już niepotrzebne lub ktoś zrobił je za nas, rzecz, którą planowaliśmy kupić, jest w cenie promocyjnej, a egzamin, do którego się nie przygotowaliśmy, nie odbył się. Łatwo wówczas o wrażenie podwójnej wygranej i przekonania się, że zwlekanie było w tym przypadku rozsądne. Jak się nauczyć samodyscypliny? Wiele publikacji dostępnych na rynku zawiera podpowiedzi, jak budować samodyscyplinę i efektywność, w odniesieniu do przełamywania lenistwa. Jak jednak pokazują powyższe przykłady z reguły problemem nie jest to, że ktoś nie ma ochoty czegoś zrobić, a etykietowanie nie przyniesie wcale pożytku. Osoby, które z prokrastynacji uczyniły stały element swojego życia, mają często mocno rozwinięty samokrytycyzm. Dodatkowa negatywna ocena ich zachowań w niczym tu nie pomoże. Potrzebne są raczej pozytywne i praktyczne metody, pokazujące jak pozbyć się przeszkód i osiągnąć cele. Na samym początku warto przeanalizować, co jest sednem problemu. Czy brak samodyscypliny jest w rzeczywistości nieumiejętnym planowaniem czy może trudnościami w skupieniu się? Czy przeszkadzają nam emocje czy zewnętrzne rozpraszacze? Dopiero na tej podstawie można działać dalej. Samodyscyplina: ćwiczenia Wypracowanie w sobie nawyku samodyscypliny nie jest łatwe. Wymaga wytrwałości i konsekwencji. Na samym początku trzeba będzie się zmuszać do działania i ponosić wiele wyrzeczeń. Z pewnością będzie to łatwiejsze, jeśli stosować będziemy kilka ćwiczeń. Ćwiczenie z planowania Sposób jego realizacji uzależniony jest od problemu, który chcemy zwalczyć. Jeśli nie dość efektywnie wykorzystujemy dzień, stwórzmy jego plan. Jeśli pracujemy nad projektem, podzielmy go na etapy. Jeśli kłopotem jest siła woli na diecie, rozpiszmy menu. Ćwiczenie z zarządzania czasem Jeśli w trakcie działań widać, że praca nie przebiega według planu, należy natychmiast reagować. Można skrócić przerwę, wyłączyć telefon komórkowy lub - przeciwnie - zmienić plan, bo może stworzyliśmy go zbyt optymistycznie. Praca nad zmartwieniami Jeśli czynnikiem przeszkadzającym w utrzymaniu samodyscypliny jest strach, warto go nieco uprzedzić. Można wyobrazić sobie nieprzyjemne konsekwencje i zastanowić się, jak byśmy na nie zareagowali, co najgorszego może się stać i jak można zminimalizować negatywne skutki. Zachowanie wytrwałości Kluczem do sukcesu jest wytrwałość i nie poddawanie się zniechęceniu. Pracując nad projektem, pozbądźmy się wszystkich rozpraszaczy w postaci internetu, rozmów czy własnych dzieci. Eliminacja negatywnych myśli "W tym tempie nigdy nie skończę", "Mogłem zacząć wcześniej", "Potrzebuję więcej czasu" - któż z nas nie powtarzał sobie tego przynajmniej raz w życiu? Takie myśli w niczym nie pomagają. Zacząłeś i to się liczy. Musisz nauczyć się tolerować niepokój i presję czasu. W pewnym momencie planowanie będzie na tyle dokładne, że uda się ich uniknąć. Cytaty o samodyscyplinie Psychologia chętnie wykorzystuje cytaty o samodyscyplinie i dyscyplinie w ogóle. Oto niektóre z nich: Jeśli nie umiesz się skupić i skoncentrować to pozostaje ci praca dla kogoś innego kto cie do tego zmusi z mocy swojego stanowiska. (Brian Tracy) Umiejętność zmiany i kontrolowania siebie bardzo ułatwia adaptację i jest w istocie jednym z najcudowniejszych aspektów ludzkiej psychiki. (Roy Baumeister) Dyscyplina to „niemożliwe" osiągnięte dzięki upartemu powtarzaniu "możliwego”. (Frédéric Gros)
Najciekawsze kursy online, na które nigdy nie masz czasu
Domowa izolacja zaczęła Ci już doskwierać? To idealny moment na rozpoczęcie kursu online, do którego wcześniej nie mogłaś się zebrać.
1. Szydełkowanie z czułością Jeżeli masz w domu kilka włóczek, z którymi nigdy nie wiedziałaś co zrobić, albo niedokończoną makramę, to właśnie teraz jest najlepszy moment, żeby nauczyć się tkactwa. Dziś (16.03) o godzinie 21, Marysia z @czuletkanki poprowadzi mini wirtualne warsztaty z tkactwa na Instagramie. Gwarantujemy, że godzina poświęcona robotom ręcznym całkowicie Cię odpręży i pozwoli na chwile zapomnieć o sprawdzaniu najnowszych wiadomości. 2. Jak zrobić karierę w modzie Od kilku lat podpowiada blog GlamObserver.com, założony przez Giadę Graziano. Włoszka zbudowała wokół swojego bloga bardzo aktywną grupę dziewczyn, które próbują zbudować karierę w modzie, a dzięki jej poradom odnoszą swoje pierwsze sukcesy w dużych, międzynarodowych firmach. Kurs "How to Break into the Fashion Industry" jest płatny i prowadzony w języku angielskim na stronie https://glam-observer.teachable.com/. Na blogu znajdziecie wiele rekomendacji uczestniczek kursu, które opowiadają o tym, jak pomógł im zdobyć pracę w wymarzonym brandzie. Jeśli zniechęci Was cena kursu warto sprawdzić podcasty i webinaria, jakie przygotowuje Giada na swoim blogu. 3. Zaprojektuj sobie tkaninę Ilustracja i projektowanie tkanin to zdecydowanie jedno z tych bardziej nietypowych hobby. Możesz go spróbować dzięki specjalnym, zdalnym kursom merelysusan.com/. Zacznij od nauki malowania kwiatów akwarelą, a potem przejdź do podstawowego kursu dla projektanta wzorów. Jeśli się w to wkręcisz, na stronie czeka też wersja rozszerzona. Odprężenie (i być może piękna sukienka na lato, z własnoręcznie zaprojektowanej tkaniny) gwarantowane. 4. Seeing Through Photographs To anglojęzyczny kurs, który zdalnie prowadzi Sarah Meister, kuratorka nowojorskiego Muzeum Sztuki Współczesnej MoMA. W czasach, w których nasze życie kręci się wokół zdjęć zazwyczaj tylko na nie patrzymy, pozostawiając bez interpretujemy. Kurs ma na celu naukę właściwego dostrzegania tego, co zostało uwiecznione w kadrach. Prawdziwego rozumienia fotografii. Seeing Through Photographs zajmuje jedynie 16 godzin i zajdziecie go na stronie coursera.org/learn/photography. 5. Naucz się brush letteringu Jeśli jesteś fanką bullet journali i scapbookingu, to teraz jest czas żeby przenieść wygląd swoich notatek na wyższy poziom. Na stronie www.poprawna-optymistka.pl/ wiele kreatywnych kursów online, w tym brush lettering. W trakcie tego kursu m.in. poznasz podstawy kaligrafii, dowiesz się jak wybierać i poprawnie trzymać brush pen, a także otrzymasz specjalne ćwiczenia i wskazówki upiększające Twoje napisy. Jak to wykorzystać? Ozdabianie notatników i kalendarzy to nie wszystko. Po skończonym kursie możesz zacząć tworzyć inspirujące plakaty lub urodzinowe kartki dla swoich bliskich.
Coaching, czyli właściwie co? I dlaczego tyle osób chciałoby go "zdelegalizować", jeśli wierzyć humorystycznym fanpage'om na Facebooku. Coaching w głowach większości osób, które poznaje, mieści się gdzieś pomiędzy terapią a hasłami w rodzaju „Jesteś zwycięzcą!”. Nic więc dziwnego, że podchodzą do tej metody z nieufnością i dystansem.
Na swojej drodze spotkałam i widziałam wielu samozwańczych guru rozwoju osobistego po jednodniowych kursach coachingowych, którzy zwyczajnie psują wizerunek tej dziedziny. Jednak prawdziwy coaching nie ma nic wspólnego z wystąpieniami motywacyjnymi. Nie daje też gotowych rozwiązań. Pokazuje za to, jak pytać i gdzie szukać odpowiedzi, żeby stać się najlepszą wersją siebie. Czym jest coaching? W jednym zdaniu: coaching jest procesem, który pomaga lepiej definiować cele osobiste lub biznesowe i efektywnie wykorzystywać własne zasoby do ich realizacji. W tym procesie coach towarzyszy swojemu klientowi. „Towarzyszy” to słowo klucz. Coach nie doradza, nie daje odpowiedzi, nie mówi, co klient ma zrobić. Tym różni się od consultingu czy mentoringu, w których w których konsultant lub mentor prowadzą klienta. Coach natomiast pomaga zidentyfikować problemy czy wyzwania w życiu osobistym lub zawodowym, ustalić cele i zachęcić do podjęcia działań oraz uaktywnić pełen potencjał klienta, aby osiągnął lepsze rezultaty. Na czym skupia się coaching? Coaching skupia się na teraźniejszości i przyszłości - czyli na tym, na co mamy wpływ. Dlatego jest to najbardziej skupiona na działaniu i efektach metoda. Przeszłości - choć ma często wpływ na nasz obecny stan - nie da się zmienić, dlatego jej omawianie i analizowanie zostawiamy terapeutom. Coaching pomaga wyznaczać satysfakcjonujące cele i ścieżki ich realizacji. Skupia się więc na rozwoju, który realizuje się w czasie. Sam proces jest też mocno ograniczony w czasie - nie ma więc ryzyka, że będzie ciągną się latami. Zazwyczaj jest to kilkanaście spotkań w ciągu 3-6 miesięcy. Ilość spotkań ustala się na samym początku współpracy, kiedy po wstępnym spotkaniu coach wie, z czym dokładnie klient ma problem. W czym może pomóc coaching? Dochodzimy do sedna - coaching sprawdza się w bardzo wielu dziedzinach życia. Rozwój może realizować się w życiu osobistym, np. dotyczyć budowania bardziej satysfakcjonujących relacji, prowadzenia lepszej komunikacji z rodziną i znajomymi, budowania pozytywnych nawyków i trwałą zmianę destrukcyjnych zachowań czy przekonań na swój temat. Coaching bardzo dobrze sprawdza się w treningu kompetencji miękkich i wzmacnianiu poczucia własnej wartości. Coaching za karę Jedna z bardzo znanych polskich przedsiębiorczyń opowiedziała kiedyś anegdotę: w pewnym momencie jej świetnie prosperujący biznes zaczął podupadać. Komunikacja w firmie szwankowała, dochodziło do coraz większej liczby nieporozumień, efektywność spadała, pracownicy zaczęli odchodzić. Klientki zauważyły, że firma nie działa jak powinna, dlatego znacząco ich ubyło, a zyski firmy spadły. Przyjaciółka właścicielki poradziła jej: zainwestuj w coaching. „Coaching?! – pomyślała – Przecież w korporacjach wysyłają na coaching za karę…”. Zaufała jednak przyjaciółce i na przestrzeni kilku miesięcy zauważyła w firmie ogromną zmianę. Dziś jej biznes wart jest kilkadziesiąt milionów, a ona sama jest rentierką. Coaching w biznesie W czym coaching pomógł mojej znajomej z anegdoty, że osiągnęła tak dobre wyniki? Choć coaching sprawdza się w tak wielu dziedzinach, najpopularniejszą jego odmianą jest właśnie coaching zawodowy czy biznesowy. Umiejętność wyznaczania celów, zarządzania czasem, planowania, umiejętności komunikacyjne, autoprezentacja, konsekwencja, automotywacja - wszystko to ma swoje odzwierciedlenie w życiu zawodowym i wynikach biznesowych. Dlatego prezesi firm oraz kadra menadżerska tak chętnie korzysta ze wsparcia coachów. Bycie szefem a bycie liderem to dwa zupełnie inne podejścia. Nie muszę chyba mówić, że dużo lepsze, ale też dużo trudniejsze jest bycie liderem, czyli osobą, która potrafi inspirować i motywować grupę. Metoda „kija i marchewki” odeszła w zapomnienie. Jej efekty są krótkotrwałe i nie budują prawdziwej relacji między pracownikiem a firmą, to właśnie ta relacja powinna być dla firm najcenniejsza. Zbudowanie więzi między ludźmi a organizacją to dobry fundament do stworzenia stałej, oddanej kadry. Dlatego umiejętności związane z budowaniem zespołu i komunikacją z podwładnymi są dziś na wagę złota. Te umiejętności także pomaga trenować coaching. Jak wybrać coacha? Warto sprawdzić dwie rzeczy: na wykształcenie i doświadczenie. Dobrze jeśli coach skończył prestiżowe studia coachingowe i może pochwalić się międzynarodową certyfikacją. Godna zaufania jest graduacja International Coach Federation - czyli światowej organizacji zrzeszającej specjalistów coachingów (sama też do niej należę). Jest to potwierdzenie, że coach jest znany w środowisku i ma wszystkie stosowne uprawnienia. Drugą sprawą jest doświadczenie, czyli ilość godzin, które przepracował z klientami. Profesjonalni coachowie udostępniają takie informacje jako dowód bogatej wiedzy i doświadczenia w pracy z ludźmi. Po trzecie warto sprawdzić, czy po prostu dobrze się dogadujecie. Coach też człowiek - ma swoje indywidualne przyzwyczajenia, metody, sposób pracy i po prostu specyficzny charakter. Coaching zaczyna się zawsze pierwszym spotkaniem zapoznawczym, kiedy określa się główne tematy, nad którymi klient chciałby pracować, ustala się długość coachingu, zasady. Jest to też okazja, żeby sprawdzić, czy dwie osoby nadają na tych samych falach i będzie im się dobrze współpracować przez kolejne miesiące. Jeśli nie - zawsze można zrezygnować. Coaching to metoda, w której sama się zakochałam. W trudnym momencie mojego życia to właśnie współpraca z coachem sprawiła, że wyznaczyłam swoje cele, ustaliłam priorytety i po prostu zmieniłam swoje życie na lepsze. Ze mną coaching został na dłużej, bo rzuciłam doktorat na prawie i sama coachem zostałam. Oczywiście nie wszystkie historie kończą się jak moja. I dobrze! - mielibyśmy wtedy bardzo dużo coachów na rynku. Obserwuję od lat to, jak popularny staje się coaching i jak wielu osobom pomaga osiągać świetne rezultaty w życiu osobistym i zawodowym. Warto pamiętać, że ta metoda nie jest cudowną różdżką, która zmienia życie i spełnia marzenia, ale stanowi bodziec i ogromne wsparcie, dla osób, które chcą pozytywnych zmian i imponujących efektów. Karolina Cwalina - coach, autorka książek i platformy "Sexy zaczyna się w głowie". Aktualnie prowadzi na YouTube kanał Karolina Cwalina.
Założyły niepewny biznes, w środku kryzysu, w dodatku z przyjaciółką. Trafiły w niszę i dobrze na tym wyszły. Oto dziewczyny, które dowiodły, że warto ryzykować.
To nie jest tak, że każdy może założyć biznes i utrzymać się na fali. Trzeba mieć siłę, znać swoje emocje, żeby móc opanować emocje klientów. I mieć kogoś, na kogo można liczyć. Odwiedziłam trzy biura w Warszawie: wydawnictwo książkowe, showroom i agencję zajmującą się PR znanych osób.Wszystkie te firmy założyły kobiety. Każde z tych spotkań nieprzyzwoicie się przedłużyło. Były opowieści o życiowych dramatach, ale też mnóstwo śmiechu. Energia sięgała sufitu. Na początku myślałam, że pewnie to niewyobrażalnie trudne prowadzić własny biznes. Na końcu zaczęłam im zazdrościć. SHOWROOM POKAZUJE SIŁĘ Przedwojenna kamienica w centrum Warszawy. Ogromne okna i masa ubrań, butów, biżuterii. Wszystko chcesz mieć. Niczego tu jednak nie można kupić. Aliganza to showroom, czyli miejsce, z którego styliści wypożyczają ubrania do sesji zdjęciowych. To też agencja, która zajmuje się organizowaniem wielkich modowych wydarzeń, pokazów i kampanii. Prowadzą ją trzy kobiety: Anna Wiatr, Renata Stradowska i Monika Radulska. A zaczęło się od robienia sweterków na drutach. 15 lat temu dziergane projekty Anny Wiatr zachwyciły dziennikarki z kobiecych magazynów. To ważne, bo wszystko się wtedy kształtowało: moda, prasa, środowisko dziennikarzy, stylistów i projektantów. Z tego czasu Anna wyniosła znajomości, silne, oparte na przyjaźni i wzajemnym inspirowaniu się. Wtedy zaczęła pracę jako PR-owiec dla firm modowych. „Podjeżdżałam swoją skodą, cała redakcja schodziła na dół i oglądała zawartość bagażnika, w którym przewoziłam wzory z kolekcji reprezentowanych przeze mnie marek”, wspomina. „Ktoś powiedział, że we Włoszech są showroomy”. Co takiego? Miejsca, gdzie można obejrzeć propozycje projektantów na nadchodzący sezon. Ania nie mogła przestać o tym myśleć. Opowiedziała o tym Renacie Stradowskiej, z którą znały się jeszcze ze studiów. Ona akurat zastanawiała się, czy wrócić z urlopu macierzyńskiego do pracy w dziale marketingu w korporacji. Tego samego dnia wieczorem Renata dała odpowiedź: „Robimy to”. Ruszyły w 2000 roku. Pierwszą siedzibę miały na Młocinach, kawał drogi od centrum Warszawy, w piwnicy u Renaty. Musiały odmalować wnętrze, kupiły rurki na ekspozycję, zrobiły chodnik, wstawiły bramę. Budżet całego remontu zamknął się w trzech tysiącach złotych. „Dziś jest nie do pomyślenia, żeby showroom mieścił się z dala od centrum, ale wtedy styliści przyjeżdżali do nas bez wahania”, wspomina Renata. Skąd więc sukces? „Znałam wcześniej firmy modowe, przyjaźniłam się ze stylistami. To na pewno pomogło”, analizuje Anna Wiatr. „No i jest też tak, że jeśli znajdziesz sobie niszę, to zawsze będziesz mieć klienta. Zawsze się da, naprawdę. Nawet w czasie wojny”. Wie, co mówi, bo mają już za sobą kryzysy. Kryzys organizacyjny. „Popełniłyśmy błąd zadufania. Bardzo długo byłyśmy liderem, nie bałyśmy się ryzykować. W pewnym momencie trochę straciłyśmy z oczu showroom, bo wydawało się nam, że on się sam rozwija”, wspomina Renata. „W firmie działo się wtedy mnóstwo nowych, fajnych rzeczy. Skoncentrowałyśmy się na agencji. Dwa lata zajęło nam doprowadzenie showroomu do poziomu, na jakim był przedtem”. Kryzys ekonomiczny. 2009 to był najgorszy rok w historii firmy. Wszyscy obcinali budżety, interes na chwilę zamarł. Zacisnęły pasa, byle tylko nikogo nie zwolnić, przetrwać. Wreszcie kryzys z najwyższej półki. W tym samym, 2009 roku czteroletnia córka Ani zachorowała na białaczkę. Przez trzy miesiące terapii każdego dnia i co drugą noc Ania siedziała przy Lence w szpitalu, do firmy wpadała na pozostałe kilka godzin. „Aliganza była wtedy dla mnie odskocznią. Gdybym siedziała ciągle przy pompie z lekiem i patrzyła na moje biedne dziecko, rozkleiłabym się. A przy dziecku nie wolno”, mówi. W jaki sposób pomogły dziewczyny? „Potrafimy bardzo szybko wejść we własne obowiązki, przejąć płynnie większość rzeczy”, mówi Ania. „Byłyśmy maksymalnie zmobilizowane”, opowiada Renata. „Ale to chyba naturalne?”. Monika Radulska, która dołączyła do ekipy w 2003 roku już jako ekspertka od strategii marketingowych: „W takich sytuacjach przychodzi wyjątkowa siła. Żadna z nas nie jest osobą słabą”. Siła to kluczowa cecha. Nie wyjaśnia jednak w pełni tego, jak można 12 lat przetrwać razem w najtrudniejszych sytuacjach, gdzie w grę wchodzą emocje, ludzie i pieniądze. Monika: „Naszą jedność buduje to, że jesteśmy kompletnie różne”. Anna: „Nie ma między nami gier ambicjonalnych. Może dlatego, że nigdy nie zakładałyśmy, że będziemy robić superdochodowy biznes”. Renata: „Dbamy o nastrój. Pielęgnujemy nasze relacje, często razem gdzieś wychodzimy, robimy w firmie święta i urodziny”. Jest jeszcze coś: uważnie dobierają współpracowników. I tak się składa, że są to głównie dziewczyny. Bo mężczyźni, którzy czują ciuchy, rzadko czują biznes. Kobietom łatwiej połączyć pasję z myśleniem o zyskach. Zanim zacznę im zazdrościć, pytam, czy właściwie trudniej jest mieć swoją firmę, czy może łatwiej byłoby pracować na etacie. „Gdy się ma dzieci, to łatwiej”, przekonuje Renata. „Gdyby nie firma, byłoby mi bardzo trudno opiekować się chorym dzieckiem. Choć bywa i trudniej. Nie udało mi się wziąć urlopu macierzyńskiego”, dodaje Ania. Monika: „Trzeba pamiętać, że my nie pracujemy w hucie stali. Robimy to, co nas kręci. Same stworzyłyśmy sobie takie miejsce pracy”. Dziś Aliganza mieści się w designerskim lofcie, każdy, kto tu przychodzi, przez chwilę myśli, jakby to było cudownie przychodzić tu codziennie. WYDAWNICTWO WIERZY W BAJKI A teraz trochę o granicach ryzyka. W przypadku wydawnictwa Dwie Siostry te granice nie istnieją – gdyby istniały, na pewno nie byłoby hitu ostatnich lat, pięknej książki „D.O.M.E.K.”, i całej serii projektów Aleksandry i Daniela Mizielińskich. To książki dla dzieci, które równie mocno zachwycają dorosłych. Nazywają się Dwie Siostry, choć nie są dwie ani nie są siostrami. Ich biuro mieści się na szóstym piętrze przedwojennej kamienicy na Powiślu, starej warszawskiej dzielnicy. Zabytkowa winda mieści tylko trzy osoby. „W sam raz”, myślę, jadąc na spotkanie z Ewą Stiasny i Joanną Rzyską. Jadwiga Jędryas, trzecia wspólniczka, mieszka w Luksemburgu, stamtąd przysyła swoje literackie odkrycia. Choćby Alice Munro – kanadyjską pisarkę, o której teraz mówią wszyscy, a którą Dwie Siostry wydały w Polsce przed wszystkimi, w 2009 roku. Wydawnictwo założyły sześć lat temu. Przedtem miały już swoje firmy. Joanna przedszkole francuskie, Ewa studio graficzne, Jadwiga zajmowała się tłumaczeniem książek z angielskiego, francuskiego i niderlandzkiego. Córka Ewy chodziła do przedszkola Joanny i tam powiedziała, że jej mama rysuje. Ta informacja odłożyła się w głowie Joanny i czekała na swój czas. Ten przyszedł, gdy któregoś dnia zadzwoniła z Luksemburga Jadwiga i powiedziała, że ma przetłumaczoną świetną książkę i że chciałaby ją wydać w Polsce. „Zapytała, czy kogoś nie znam. Ja znałam tylko graficzkę, mamę Helenki z mojego przedszkola, czyli Ewę. Nagle się wszystkie w tej historii spotkałyśmy”, wspomina Joanna. Ewa zrobiła ilustracje, wszystkie zrzuciły się i wydały książkę dla dzieci „Nie każdy umiał się przewrócić”. Ewa: „Radość z tego, że ma się w ręku swoją książkę, że znalazła czytelników, napędza apetyt na więcej. To jest jak hazard. Nie można przestać. Jak się nie uda, to tym bardziej chcesz wydać kolejną książkę, żeby się odbić”. Dodaje, że gdyby na początku wiedziały, ile to będzie kosztowało pracy, energii i pieniędzy, pewnie nie zdecydowałyby się na założenie wydawnictwa. Żeby wydawać kolejne książki, założyły spółkę. Musiały uzbierać kapitał minimalny 50 tysięcy złotych, masa pieniędzy. „I chwała Bogu”, mówi dziś Joanna. „Bo gdyby kapitał był mniejszy, to nic byśmy nie wydały. 50 tysięcy to dwie książki”. Mężowie na początku pożyczali pieniądze i nosili paczki z książkami. Choć wcale nie było pewne, czy to się kiedykolwiek zwróci. Kiedyś postanowiły wydać książkę z rozsądku, a nie jak zawsze z miłości. Światowy bestseller, miał być hit. Nie chwyciło. Ale jednocześnie wpadły na pomysł, żeby wznawiać legendarnych ilustratorów. Wydana w tej serii „Babcia na jabłoni” Miry Lobe z ilustracjami Mirosława Pokory sprzedała się jak ciepłe bułeczki. Tą książką zaczęły serię „Mistrzowie Ilustracji”. Zaczęło być o nich głośno. Teraz mają na koncie ponad 50 tytułów. „Traktujemy dzieci jako odbiorcę ważnego i poważnego, takiego samego jak dorosły. Nie wciskamy bajeczek”, mówi Ewa. „Nie robimy książek dla naszych dzieci”, podkreśla Joanna. „One, owszem, oglądają, czytają, wnoszą uwagi, ale nie wydamy książki o autkach tylko dlatego, że Jadzi urodził się trzeci syn”. Podobno zresztą ich dzieci (Ewa i Joanna mają po dwoje, Jadwiga troje) nie przepadają za książkami Dwóch Sióstr. Wiadomo, kojarzą im się z nieobecnością mam. Choć kiedy pojawiła się idea wydawnictwa, dzieci wspólniczek już trochę podrosły. Dzięki temu mogły poświęcać nowej pasji wszystkie wieczory i weekendy. Prawdo-podobnie nie udałoby się również, gdyby w miejscu dziewczyn byli mężczyźni. „Kierujący się zdrowym rozsądkiem mężczyzna nigdy nie rozwijałby projektu, który jest tak trudny i słabo rokuje. My, wbrew logice, przełamałyśmy kryzysy i doczekałyśmy czasów, kiedy wydawnictwo jest normalną firmą”, konkluduje Ewa. Mężowie już nie muszą pożyczać im pieniędzy. Co najwyżej muszą zostać z dziećmi, gdy Dwie Siostry co roku wiosną jadą na targi książki dziecięcej do Bolonii. Już nie tylko podglądać i kupować. Również sprzedawać swoje książki zagranicznym wydawcom. Czasem warto dać się porwać i nie oglądać na słupki. AGENCJA ZDOBYWA ZAUFANIE GWIAZD A czasem do własnego biznesu trzeba dojrzeć. „Wyobrażasz mnie sobie w wieku 50 lat prowadzącą dział PR firmy dystrybuującej filmy?”, pyta ze śmiechem Małgosia Matuszewska, współwłaścicielka agencji Too PR. „Zbliżając się do czterdziestki, czułam, że muszę pomyśleć o czymś własnym. Bo za chwilę na moje miejsce zatrudnią dwie młodsze osoby, a moja wiedza nikomu już nie będzie potrzebna”. Magda Borkowska, obecna wspólniczka Małgosi, miała dosyć pracy dla innych, którzy nie doceniali ani jej wkładu pracy, ani sukcesów. Poznały się 12 lat temu przy promocji jednej z polskich superprodukcji. Małgosia pracowała po stronie dystrybutora, Magda – producenta. Zaprzyjaźniły się. W pracy nieraz się przekonały, że szef mężczyzna nie traktuje poważnie podwładnych kobiet. Zarabiały mniej od kolegów, za to przejmowały coraz więcej obowiązków. Ale kiedy Małgosia ściągnęła Magdę do pracy u dystrybutora, wiedziały, że stworzą świetny team. 2009 rok. Plaża, warsztaty jogi. Małgosia i Magda próbują odpocząć, ale cały czas pracują. Wprowadzają akurat do kin polski film, umawiają występujące w nim gwiazdy na wywiady i sesje do gazet. Agentka jednego z aktorów oznajmia, że on się nie zgadza na udział w sesji dla „InStyle’a”. Magda dzwoni do aktora: „Czy ty wiesz, co to za gazeta? Tam się pokazywali Borys Szyc, Adrien Brody”. Przekonuje go. Rozmawiają o tym z Małgosią w samochodzie, gdy wracają do Warszawy. Nie mogą zrozumieć, dlaczego agenci nie zajmują się wizerunkiem medialnym swoich gwiazd. Z tyłu siedzi koleżanka, zupełnie spoza branży. I nagle mówi: „Dlaczego wy nie założycie takiej firmy?”. „I to był strzał w dziesiątkę”, wspomina Magda. „Już wiedziałyśmy, co robić”. Za kilka miesięcy szef wezwał obie: „Kryzys. Tniemy koszty”. Magdzie wręczył wypowiedzenie. Małgosi zredukował etat o połowę. Nie było na co czekać. Wynajęły pokoik w wytwórni filmowej na Chełmskiej i zaczęły zapraszać do współpracy gwiazdy. Dziś ich agencja opanowuje sytuacje kryzysowe, negocjuje kontrakty reklamowe, wreszcie – odpowiada za wizerunek Anny Muchy, Anny Dereszowskiej, Katarzyny Glinki, Katarzyny Zielińskiej, Katarzyny Pakosińskiej, Piotra Rubika, Anny Wendzikowskiej, Beaty Sadowskiej, Agnieszki Popielewicz. Współpracowały z Weroniką Rosati, gdy trzeba było uporządkować wizerunek aktorki po tym, jak trochę go potargał Andrzej Żuławski w swojej kontrowersyjnej książce „Nocnik”. Dzięki ich działaniom ludzie dowiedzieli się, że Rosati pasjonuje się wielkimi hollywoodzkimi aktorkami (pisała o nich artykuły do portali), a w wywiadach zaczęła opowiadać głównie o swojej pracy. W ciągu czterech miesięcy wypromowały Teatr IMKA Tomasza Karolaka. Pokazały, że Karolak to nie tylko żartowniś, lecz także sprawny biznesmen. Dziewczyny mają zasadę: nie zaprzyjaźniają się z gwiazdami. Prywatne sprawy swoich klientów traktują profesjonalnie: jak materiał, którego użyje się do tkania wizerunku, a nie plotkę, którą puści się do brukowca. A co z ich prywatnym życiem? „Ciągle obcujemy z emocjami innych i to jest chyba najtrudniejsze w tej pracy. Trzeba trzymać się mocno w pionie. Dlatego gdy ktoś dzwoni, a ja nie jestem w formie, to nie odbieram. Oddzwaniam po godzinie”, mówi Magda. Nigdy nie przenosi tych emocji do domu. Siedzi godzinę w samochodzie, nie wejdzie do środka, dopóki nie skończy rozmawiać. Jej partner (są razem od 15 lat) bardzo jej kibicuje. „Nie miałby najmniejszego problemu, gdybym zarabiała więcej od niego”, zapewnia Magda. Małgosia, zbliżając się do domu, mówi do telefonu: „Przepraszam, tracę zasięg”, i kończy rozmowę. Przyznaje, że zakładanie i prowadzenie własnego biznesu po latach pracy na etacie stawia całe życie na głowie. Dobrze, że ma już ułożone sprawy z mężem, a córka nastolatka ma swój świat. Trudniej byłoby jej teraz znaleźć czas dla rodziny, gdyby coś się działo. Ale wszystko, co miało się dziać, wydarzyło się, kiedy praca była przewidywalna. Wszystko ma swój czas. Zastanawiam się, czy ich agencję mógłby prowadzić mężczyzna. Zgodnie odpowiadają, że nie. I tłumaczą dlaczego. Magda: „Gdy gwiazda szuka agenta aktorskiego, woli mężczyznę. Ale do PR wybiera kobietę”. Małgosia: „Wyobraź sobie, że facet od PR wybiera stylizację dla aktorki na wielkie wyjście i załatwia jej makijażystę i fryzjera. Poza tym w PR lepsze są kobiety. To kwestia empatii”. I uporu, i pasji, i pomysłu, i fantazji... Tego nie brak kobietom. TEKST: ANNA LUBOŃ ŹRÓDŁO: ELLE
Mokną, marzną, nie śpią po nocach. Odbywają dziesiątki podróży. Wszystko po to, by festiwale przebiegały bez zakłóceń. To KOBIETY trzymają w garści artystyczne wydarzenia lata.
Godzina zero. Sceny, sale projekcyjne, inscenizacje spektakli są już gotowe. Goście zakwaterowani. Publiczność ustawia się w kolejkach. I wtedy zazwyczaj coś się dzieje. Wysiada prąd. Kluczowy artysta ląduje w innym mieście. Kopia ważnego filmu nie dojeżdża na planowaną projekcję. Zrywa się ulewa, która podtapia pole namiotowe. Takie sytuacje mogą wyprowadzić z równowagi. Ale nie kobiety, które od lat organizują największe letnie festiwale. Polska jest dzisiaj festiwalową potęgą. Kalendarz wydarzeń, na których trzeba bywać, jest napięty. Początek lipca: Heineken Open’er Festival, do Gdyni przyjeżdżają światowe gwiazdy muzyki. W tym samym czasie w Poznaniu rusza festiwal sztuk performatywnych Malta. Druga połowa lipca: T-Mobile Nowe Horyzonty we Wrocławiu. Ponad 400 najlepszych filmów z całego świata w jednym miejscu. Początek sierpnia to OFF Festival w Katowicach. Prestiżowy serwis muzyczny Pitchfork uznał go za jeden z 20 najlepszych festiwali muzyki alternatywnej na świecie. Na festiwale ściąga kilkanaście, czasami kilkadziesiąt tysięcy ludzi. To gigantyczne przedsięwzięcia. Szefują im mężczyźni: Open’erowi – Mikołaj Ziółkowski, Malcie – Michał Merczyński, Nowym Horyzontom – Roman Gutek, a OFF – Artur Rojek. Ale to od kobiet zależy, czy wszystko się uda. PIERWSZA RANDKA Joanna Łapińska ogląda rocznie setki filmów, ale wciąż zdarza jej się poczuć emocje jak na pierwszej randce. Tak samo jak w 2001 roku, kiedy marzyła o tym, by pracować przy festiwalu Nowe Horyzonty: „To, co robił Roman Gutek, wyznaczało dla mnie sposób postrzegania kina”, wspomina. Kończyła psychologię w Warszawie i zaczynała filmoznawstwo w Łodzi, kiedy Gutek zaprosił ją na rozmowę. Zmieniała się właśnie ekipa festiwalu, który przenosił się z Sanoka do Cieszyna. Joanna chciała być wolontariuszką, została koordynatorką festiwalu. Już po tygodniu miała wrażenie, że pracuje tam od wieków. Nie było czasu na wprowadzanie, były tylko terminy, których trzeba było dotrzymać. OD RAZU NA PLAC BUDOWY Drobna dziewczyna w luźnej szarej tunice, ciężkich butach, z burzą ciemnych włosów. Olga Smyczyńska każdego roku przemierza teren, gdzie odbywa się festiwal, na skuterze w kolorze pistacji. W deszczu, upale, pod wiatr kontroluje punkt po punkcie budowę miasteczka Open’era. To do niej m.in. należy jego organizacja. Od dziecka kochała muzykę, chciała zostać piosenkarką. Dziś jest szczęśliwa, że może być na koncertach ulubionych wykonawców, ze świadomością, że to dzięki jej staraniom zarówno artyści, jak i publiczność bawią się w bezpiecznej i komfortowej przestrzeni. To ona koordynowała budowę sceny, zaprojektowała i urządziła garderoby. Dzięki niej przestrzeń nabiera swoistego klimatu i ciepłej barwy. Skończyła szkołę fotografii, pracowała w agencji reklamowej. Osiem lat temu, gdy Mikołaj Ziółkowski zaproponował jej pracę w firmie Alter Art, organizatorze Open’era, nie zawahała się. Zadanie nie było łatwe, ale szybko została samodzielną producentką. „Jednocześnie buduje się kawiarnia, strefa mody, za każdą z siedmiu scen garderoby, a ja jestem w każdym z tych miejsc naraz”, opowiada. Nie raz zmokła, zmarzła, paliło ją słońce. Jako kobieta producent świetnie dogaduje się zarówno z wykonawcami, używającymi stricte technicznych terminów, jak „krokiew” czy „kalenica”, jak i ekscentrycznymi artystami. MĄŻ, CIĄŻA, FESTIWAL Ania Rojek spóźnia się na nasze spotkanie. „Przepraszam, karmiłam”, uśmiecha się. Jej młodszy syn Antek ma sześć tygodni. „Podczas zeszłorocznej edycji OFF byłam w trzecim miesiącu ciąży. Jeszcze dwa tygodnie przed festiwalem czułam się okropnie. I nagle wszystkie objawy odpuściły. Wstawałam rano, pracowałam do nocy i miałam masę energii. Trzy dni po festiwalu wróciło wszystko, co złe”, opowiada. Czy myślała, żeby – skoro jest w ciąży – odpuścić tę edycję, przekazać komuś zadania? „Wszystko było już rozkręcone, mnóstwo niuansów, małych rzeczy, o których wiem tylko ja. Nikt nie mógłby tego za mnie zrobić”, mówi. Jeszcze w przeddzień porodu siedziała przy komputerze do 23, by wrócić przed monitor cztery dni później. Dla niej to nie nowość. W ciąży była także w 2006 roku, gdy jej mąż Artur Rojek wymyślał OFF. Nieduża jeszcze wtedy impreza odbywała się w Mysłowicach. Ania pomagała w organizacji. Ekonomistka z wykształcenia, zajmowała się wówczas logistyką w firmie komputerowej. Na poważnie włączyła się już do drugiej edycji festiwalu: „Gdy ruszały przygotowania, Franek miał siedem miesięcy. Mogłam wrócić do pracy albo robić festiwal. Na myśl o OFF świeciły mi się oczy, więc decyzja była oczywista”. WIERZCHOŁEK GÓRY LODOWEJ Jako dziewczynka chciała być dobrą czarownicą. Dziś Karina Adamska jest wicedyrektorką festiwalu Malta. Urzęduje w poznańskim Centrum Kultury Zamek, dawnej rezydencji cesarza Wilhelma II. Jej ekipę złożoną z sześciu kobiet dyrektor Michał Merczyński nazywa „maltankami”. One jego „MM”, bo tak jak „M” z serii o Bondzie stawia przed nimi karkołomne zadania i zapewnia dawkę adrenaliny. On zarządza festiwalem z War-szawy, one organizują wszystko w Poznaniu. Do pracy przy imprezie zgłosiła się podczas studiów. Została -tłumaczką teatru przygotowującego megaprodukcję o Titanicu. „Na jeziorze Malta trzeba było zamontować wielką bryłę lodu. W dodatku spektakl był nagrywany przez telewizję, która miała ostre wymogi. Konflikt gonił konflikt”, wspomina. Dała radę. I pokochała tę pracę. „Zanim zostałam wicedyrektorką, pracowałam w recepcji festiwalu, zajmowałam się promocją, współpracą z biurem prasowym, patronatami medialnymi, pracą przy oprawie”. Dziś jest mózgiem całego przedsięwzięcia: kieruje promocją, księgowością, produkcją. Po drodze było wiele stresujących sytuacji: „W przeddzień spektaklu, na którym miał być tabun ważnych gości, z ministrem kultury na czele, reżyser obraził się i chciał wyjechać. Miałam cztery godziny, żeby wszystko pozmieniać według jego wizji”. Stres tylko ją mobilizuje. TYSIĄC SZCZEGÓŁÓW Za każdym razem początkiem ich pracy była pasja. To w niej tkwi sukces letnich festiwali. „Artur wymyślił OFF, by prezentować muzykę, którą kocha”, mówi Anna. „Zaczynał sam, dziś ma zespół. Ja i czworo stałych współpracowników pomagamy mu zrealizować jego wizję”. Trzeba załatwić tysiące spraw: podpisać umowy, kontrakty z artystami, zadbać o ich noclegi, pamiętać, kto jada tylko w szklanych naczyniach, a kto ma alergię na jajka, zorganizować katering i np. 150 tysięcy jednorazowych talerzy na zaplecze, zbudować sceny. Wtedy dochodzi do spięć między wizją a realizacją. „Bywa, że trzeba trzy razy zmieniać scenografię”, mówi Ania. „Chociaż często dyskutujemy, decyzje w sprawach artystycznych w pełni pozostawiam Arturowi”. Za to, by na gdyńskim lotnisku Babie Doły stanęły sceny Open’era, odpowiada m.in. Olga Smyczyńska. Zarządza ponad stuosobową stałą ekipą techniczną i kilkudziesięcioma pomocnikami. „Można by o mnie powiedzieć »menedżer do spraw produkcji«, ale to nie odda wielowątkowości mojej pracy”, przyznaje. Przy okazji Open’era Olga realizuje swoje ambicje artystyczne. Prowadzi pozamuzyczne projekty związane ze sztuką i z modą. To m.in. dzięki niej na tegorocznym Open’erze można obejrzeć spektakl Krzysztofa Warlikowskiego „Anioły w Ameryce” czy instalację przestrzenną Maurycego Gomulickiego. To również ona wprowadziła na festiwal Fashion Stage – strefę mody, do której co roku sama wybiera projektantów. I sama projektuje przestrzeń do pokazów. PRZEZ OKRĄGŁY ROK Choć festiwal trwa kilka dni, praca nad nim – cały rok. Najbardziej intensywne są oczywiście ostatnie tygodnie przed startem, ale wcześniej dziewczyny też raczej nie pracują od 9 do 17. Cały czas muszą być online, cały czas odbierać telefony. Joanna nie pamięta wszystkich filmów, które oglądała w ciągu roku. Nie potrafi też odtworzyć z pamięci wszystkich zagranicznych podróży. Z Toronto leci do RPA, stamtąd do Korei Południowej. Potem do Meksyku, Salonik, Paryża, Brukseli... Wszędzie dziesiątki filmów i mnóstwo spotkań. Wraz z trojgiem współpracowników wybiera filmy, które pokażą we Wrocławiu. Kierują się emocjami. „Pokazujemy filmy, które czujemy. Nie wszystkie kochamy, niektóre nas irytują, ale wszystkie nas poruszają”, mówi. „Nie chciałabym, żebyśmy pokazywali na festiwalu filmy tylko dlatego, że warto je pokazać”. Rezultat? Na seanse Nowych Horyzontów sprzedaje się 120 tysięcy biletów. RODZINA ROZUMIE Życie Olgi to na razie praca i podróże. Mieszka z dobermanką Morą, którą zawsze może podrzucić mamie. I całe szczęście, bo dużo wyjeżdża, pracując również przy innych imprezach Alter Artu. W połowie maja jedzie do Krakowa robić Selector, potem na prawie miesiąc przenosi się do Gdyni na Open’er, a w sierpniu znów do Krakowa, na Coke Live Festival. Do domu wraca pod koniec sierpnia. I co wtedy? Wreszcie ma czas na kreatywną część swojej pracy: projektuje garderoby i myśli o nowych festiwalowych aktywnościach. „Wtedy właśnie wraz z fantastycznych zespołem ludzi zaczynamy pracę nad kolejnymi edycjami festiwali”, mówi. Karina dba o to, by weekendy rezerwować dla rodziny. Raz zdarzyła jej się ekstremalna sytuacja: kilka dni przed którąś edycją Malty jej syn trafił do szpitala. „Czuwaliśmy przy nim z mężem na zmianę. Kiedy Mikołaj zasypiał, wymykałam się na korytarz i odpowiadałam na nieodebrane połączenia. Wtedy miałam chwile zwątpienia, czy ta praca ma sens”, przyznaje. Na szczęście mąż i syn rozumieją, że dla niej praca to pasja i bez niej nie czułaby się spełniona. Wierzy, że ta sytuacja ma też plusy: „Kiedy już jestem z Mikołajem, to na 100 proc. Poza tym on, widząc moje zadowolenie z pracy oraz jej efekty, uczy się, że warto angażować się w to, co się robi”. Joanna wszędzie czuje się komfortowo. Jej partner to rozumie, też podróżuje, czasem celowo zmieniają kurs, żeby wpaść na siebie gdzieś w świecie. Poznali się na festiwalu, to oczywiste. JEST SUPER! Co im daje praca? Joanna Łapińska: „Podróże i poczucie, że nie jestem tylko turystką. A także przyjaciół. Z wieloma z nich spotykałam się w różnych miastach. Każdy z nas robił program swojego festiwalu filmowego. Z czasem nasze rozmowy zaczęły być głębsze, wchodziliśmy razem w życie, inspirowaliśmy się nawzajem”. Olga Smyczyńska: „Mam satysfakcję, że mogę pogodzić pasję i marzenia z życiem zawodowym, które jest wypełnione adrenaliną i ciągłą energią. Nie chcę robić nic innego”. Karina pamięta, jak w czasie koncertu jednej z gwiazd Malty dostawała SMS-y od znajomych: „Jest super. Dziękujemy”. To była jedna z tych chwil, dla których warto pracować. Ania Rojek ma OFF cały czas w domu: „Znajomi mówili, że to głupota razem pracować. Rzeczywiście bywa ciężko, ale ta praca daje nam też dużą radość. Uzupełniamy się. Dużo wspólnie się uczymy. Oczywiście były momenty, kiedy wściekaliśmy się, że dość, że pasja nie może być tak frustrująca. Moim zdaniem jednak pasja ma po prostu różne odcienie, ale zawsze pozostanie pasją”. TEKST: Aleksandra Boćkowska, Anna Frątczak Źródło: magazyn ELLE
Dzieci i kariera? Przecież to się wyklucza. Wysokie stanowiska są dla mężczyzn, ewentualnie zagorzałych singielek. Oto cztery kobiety, które udowadniają, że to tylko stereotyp.
Bohaterki reportażu: Joanna Ambroziak Prezes zarządu i współwłaścicielka kliniki dermatologii estetycznej Klinika Ambroziak Estederm. Mama Antka (11 lat) i Janka (6 lat), żona doktora Marcina Ambroziaka. Przyjaciółka synów męża, Maćka (18 lat) i Kuby (16 lat). Iwona Georgijew Partner w międzynarodowej firmie Deloitte zajmującej się doradztwem podatkowym. Jest coachem, prowadzi w firmie projekt ,,Diversity” (dotyczy równouprawnienia kobiet), założyła Klub dla Kobiet Biznesu, mama Natalii (17 lat) i Sofii (13 lat). Karolina Mościcka-Bauer Marketing manager w polskiej firmie odzieżowej Rage Age, mama Nel (9 lat) i Brunona (7 lat). Beata Wróblewska-Mazurkiewicz Dyrektor do spraw zarządzania zasobami ludzkimi w firmie Oracle, jednego z największych na świecie producentów oprogramowania komputerowego. Mama Janka (17 lat) i Asi (15 lat). W opinii większości Polaków kobieta, która ma małe dziecko, powinna zrezygnować lub przerwać pracę zawodową, tak aby ,,na pełnym etacie” mogła zajmować się dzieckiem i domem. Jednocześnie jednak kobiety niepracujące, będące gospodyniami domowymi, są mniej szanowane społecznie niż kobiety, które pracują. A co szczególnie ciekawe mniej doceniają je kobiety niż mężczyźni. Z raportu ,,Ciemna strona -macierzyństwa. o niepokojach -współczesnych matek’’* JOANNA Budzik nastawiony na 6.00. Wstajemy jednak pół godziny później. Szybkie śniadanie i trzeba się zbierać. Antek do samochodu, odwozimy go do szkoły po drodze do kliniki, Jasia do przedszkola zawiezie niania. W pracy jesteśmy około 8.30. E-maile, klienci, e-maile, zamówienia, sprawdzanie, czy aby wszystko czyste, czy dziewczyny na recepcji uśmiechnięte, mydło w łazience jest, palą się świeczki. A co robią te palce na lustrze? E-maile. Wracamy do domu po 20. Nie wiem, jak to się dzieje, przed chwilą był ranek, już jest wieczór, czas, żeby chłopcom „Harry'ego Pottera” poczytać. IWONA W trakcie roku szkolnego wstaję po piątej. Ćwiczę jogę, medytuję. O 6.30 wstają dziewczyny, robię im śniadanie. O 7.45 wychodzimy. 8.30 już w pracy. Do 18-19. Jeśli nie wyjeżdżam, bo często jestem w delegacjach. Wieczorem przygotowujemy coś do jedzenia, młodsza córka to uwielbia. Kiedy robimy coś wspólnie, dobrze nam się rozmawia. Czasami oglądamy telewizję, ale w tym wspólnym oglądaniu tak naprawdę chodzi o to, żeby się poprzytulać. Kiedy chcą ze mną pogadać, jestem cała dla nich. Ale ja codziennie o wszystko nie wypytuję. Nie znosiłam tego, kiedy byłam mała, nie robię tego teraz. Obserwuję natomiast, w jakim są nastroju. Jeśli widzę, że w nie najlepszym, staram się dowiedzieć dlaczego. Jeśli nie mają ochoty opowiadać, trudno, ale ważne jest to, by ten nastrój wychwycić. O 22.30 jestem już w łóżku. BEATA Pracuję dużo, 9-10 godzin dziennie. Najbardziej lubię poranki spędzone w samochodzie, kiedy odwożę dzieci do szkoły. Inni wkurzają się na korki, a ja się cieszę, bo mamy dla siebie codziennie 40-50 minut w aucie. Na rozmowę, żarty, wspólne milczenie. To wcale nie jest mało! Oczywiście czasem ktoś wstanie lewą nogą i zaczynamy dzień od awanturki, ale cóż, takie życie. Z nastolatkami jest łatwiej, nie trzeba gnać, żeby zdążyć odebrać z przedszkola albo od babci. Jak będą głodne, poradzą sobie. Poza tym nastolatki nie szukają już naszego towarzystwa. Teraz nie czuję się już zabiegana ani ciągle na przydechu, choć kiedyś tak było. To duża ulga. KAROLINA Nie pracuję w korporacji i ma to swoje zalety: nie odbijam karty, nie mam niepotrzebnych spotkań. Część pracy mogę wziąć do domu. W biurze jestem od 8.30, wcześniej odwożę córkę i syna do szkoły, do 14.30, bo o 15 ich odbieram. Po pracy zaczynam drugi etat – w domu. Zajmuję się dziećmi. Doszliśmy z mężem do wniosku, że dzieci mamy po to, żeby z nimi być, nie zatrudniliśmy więc opiekunki, która miałaby je odbierać ze szkoły, zawozić na dodatkowe zajęcia, kąpać wieczorem. A my po całym dniu pracy mielibyśmy akurat tyle czasu, żeby dać buzi na dobranoc. NIEKOŃCZĄCE SIĘ POCZUCIE WINY Z raportu: Matka pracująca czuje się winna, że zostawia wychowanie malucha komuś innemu, że nie uczestniczy w wielu ważnych chwilach z życia swojego dziecka; matka niepracująca czuje, że siedząc w domu, ,,nie rozwija się”, wpada w rutynę, staje się nudna itd. Kobiety obu z tych grup zmagają się z poczuciem winy i chciałyby, by ich macierzyństwo wyglądało inaczej. JOANNA Czy pracujemy, czy nie, każdą z nas dopadną wyrzuty sumienia. Czuję się kiepsko, kiedy nie zdążę na wieczorne czytanie, a czasem to się zdarza. Ale wtedy staram się zorganizować chłopcom coś ekstra. Np. następnego dnia odbiorę ich z przedszkola i ze szkoły, zabierzemy bandę ich przyjaciół do domu albo pójdziemy do kina. Czasem wystarczy godzina poświęcona tylko im. Zawsze wychodziłam z założenia, że szczęśliwa mama to szczęśliwe dzieci, a ja jestem szczęśliwa, kiedy pracuję. Moja praca to moja pasja, więc kiedy tam idę, czuję się świetnie. Być może coś mnie omija, nie jesteśmy ciągle razem, ale one czerpią siłę również z tego, że ja jestem w dobrej formie. Macierzyństwo nie polega przecież na tym, że się z dziećmi cały czas siedzi w domu. Tylko na tym, co im dajemy, -kiedy z nimi jesteśmy. Chodzi o efektywność tego czasu. BEATA Kiedy dzieci miały kilka lat, około 40 proc. czasu spędzałam w delegacjach. Wiem, bo liczyłam. To było trudne. Musiałam całkowicie polegać na osobach trzecich. Któregoś dnia córka powiedziała mi: „Mamusiu, ja bym chciała, żebyś ty była jak inne mamusie. Żebyś mnie odbierała z przedszkola”. Popłakałam się. Oczywiście nie przy niej. A następnego dnia wzięłam dzień urlopu i poszłam po Asię do przedszkola. Ona do dziś pamięta takie dni. „Przychodziłaś w szpileczkach i ja byłam taka zadowolona i dumna, że mnie odbierasz”. To było takie małe święto, zawsze gdzieś sobie wtedy szłyśmy, na lody albo do zakazanego McDonalda”. IWONA Aby zajmować się czymś swoim, czy to karierą, czy czymkolwiek innym, i godzić to z byciem matką, kobiety często najpierw muszą uporać się z perfekcjonizmem. Chcemy być doskonałe zarówno w pracy, jak i w domu. A tak się nie da. I pojawia się poczucie winy. Nie jestem mamą, która się udziela w komitetach rodzicielskich, nie angażuję się w życie szkoły, nie mam na to czasu. Dla mnie to był problem, wydawało mi się, że moje dziecko będzie z tego powodu cierpieć. Dużo pracuję, udzielam się charytatywnie, potrzeba rozwoju jest podstawową potrzebą mojego życia. Jeśli jej nie zrealizuję, nie ma szans, żebym czuła się szczęśliwa. Ale jeśli mi się uda, to będzie dla mnie paliwem do tego, żeby mieć więcej energii i dla siebie, i dla dzieci. Matka musi czuć się spełniona. Kobiety spełniają się w rozmaity sposób. Ja lubię służyć ludziom – radą, pomocą. Ale służenie wyłącznie dzieciom mi nie wystarczy. Dziewczyny dawały mi znać, że mają mnie za mało. Ale wytłumaczyłam sobie, że to, co zrobię w ciągu 10 czy 15 lat, ma dużą wartość i lepiej, żebym to zrobiła, niż nie zrobiła. Zadałam sobie też pytanie – czy chcę przestać pracować? Czy wtedy będę czuła się szczęśliwa? Nie. Czy to będzie dobre dla moich dzieci? Nie. Więc lepiej, żebym pracowała i dała sobie spokój z tym poczuciem winy i już. MAŁE DZIECKO, MAŁY KŁOPOT JOANNA Obydwie moje ciąże były zagrożone. Musiałam leżeć. O ile w czasie pierwszej nie był to wielki kłopot, o tyle w czasie drugiej byłam już szefową działu dermatologii estetycznej w firmie Optopol, sprowadzałam do polski lasery, jeździłam po świecie w poszukiwaniu nowinek, a potem po Polsce, żeby te nowinki sprzedać. Kiedy okazało się, że nie mogę się ruszać z kanapy, biuro przyjeżdżało do mnie. Pracownicy na narady, zagraniczni kontrahenci podpisywać umowy, prowadzić negocjacje. Potem przez kilka miesięcy byłam albo z dzieckiem w pracy, albo praca była u mnie w domu. Wydawało mi się, że najlepiej zrobię wszystko sama, dopóki nie znalazłam wyjątkowej niani. Niania nie jest od tego, żeby kochać moje dzieci, od tego jestem ja. Pomaga mi jednak bardzo, gdy tego potrzebuję. Gdy dzieci chorują, przenoszę biuro do domu. Jasiek czasami mówi, że dzisiaj mama go zawozi i odbiera z przedszkola. I tak ma być. Mały gest, drobiazg, a dziecko jest najszczęśliwsze na świecie. Antek często dzwoni w ciągu dnia. Zapytać o coś, pogadać. Mam na to czas, nawet w pracy. Antek przychodzi też porozmawiać o swoich problemach. Na to też zawsze mam czas, nie ma nic ważniejszego. IWONA Za każdym razem wracałam do pracy po siedmiu miesiącach, ale za to chciałam karmić swoje dzieci tak długo, jak długo będą tego potrzebować. Za każdym razem trwało to ponad dwa lata. Bardziej niż wartość odżywcza mleka liczy się bliskość. Doszłam też do wniosku, że skoro tak mało mam dla nich czasu, to jeśli chcą ze mną spać i się przytulać, niech śpią. Miałam w nosie to, co mówią na ten temat mądre podręczniki. Dzieci miały chyba z pięć lat, kiedy przestały. I nic strasznego się im nie stało. KAROLINA Z Nelką pracowałam w biurze, aż skończyła sześć miesięcy. Miałam w gabinecie łóżeczko i specjalna kartkę, którą wywieszałam na drzwi, kiedy karmiłam. Kiedy zaczęła raczkować i potrzebować więcej uwagi, zajmowała się nią w domu moja młodsza siostra. Prawie trzyletnią przerwę w pracy miałam, kiedy urodził się Bruno. Z dwójką maluchów, remontem domu, przeprowadzką trudno jest znaleźć wystarczająco silną motywację do pracy. BEATA Wracałam do pracy po sześciu miesiącach i nie było to dla mnie trudne, bo dziećmi zajęły się babcia i niania. Nie byłam fanką siedzenia w domu w czasie urlopu macierzyńskiego. Byłam zachłyśnięta pracą. A przy dziecku zachodzi ogromna zmiana, tempo spada, człowiek o 13 jeszcze jest w piżamie. Gdybym teraz zdecydowała się na dziecko, przerwa w pracy trwałaby dłużej. Dziś mam więcej dystansu do tego, co robię. Zdaję sobie sprawę z tego, że to tylko praca. DZIECI SZKODZĄ W KARIERZE JOANNA Nigdy w życiu! To dzięki nim jestem teraz tu, gdzie jestem. Każdego dnia dzieci dają mi siłę i motywację do działania. KAROLINA Gdybym postawiła na spektakularną karierę, nie zdecydowałabym się na dzieci. Nie wierzę, że można pogodzić oba światy bez szkody dla jednego lub drugiego. BEATA Miałam takie obawy, ale okazało się, że to były moje wymysły. Warto, by pracodawcy komunikowali pracownikom swoje podejście do tej kwestii. Np. firmy technologiczne wprowadzają regulacje, które pozwalają na pracę z domu w nagłych przypadkach, typu choroba dziecka, lub jako rozwiązanie stałe. W dobie internetu to naprawdę działa. IWONA Zostałam partnerem, czyli wspólnikiem środkowoeuropejskiej filii Deloitte w 2004 roku, po 11 latach pracy w konsultingu podatkowym. Wtedy sądziłam, że osiągnęłam to wolniej niż moi koledzy, z których większość stanowią mężczyźni. Dzisiaj to mi się wydaje śmieszne, ponieważ mam i rodzinę, i pracę. Ze względu na rodzinę nie wyjechałam za granicę. Była to jednak świadoma decyzja i czuję się z nią dobrze. SKĄD WZIĄĆ CZAS DLA DZIECI? JOANNA Weekendy staram się spędzać z chłopcami. Nie chodzi o fajerwerki. Po tygodniu szkoły i przedszkola oni chcą po prostu trochę pomieszkać w domu, zająć się swoimi sprawami, pograć, pobawić się. Jeśli mają ochotę spędzić pół dnia w piżamach – proszę bardzo. W weekendy wpadają synowie męża, Maciek i Kuba, i zabieramy się za wielkie gotowanie. Maluchy są zachwycone, bo mają starszych braci, którzy są ich bohaterami, a starsi traktują małych jak maskotki. Wszyscy są szczęśliwi. IWONA Co roku jedziemy na wycieczkę do jakiegoś europejskiego miasta na intensywne zwiedzanie. Żeby poznać kulturę tego kraju, ludzi. Chcę, żeby dziewczyny dobrze się czuły w świecie. Poza tym obydwie interesują się sztuką i wzornictwem, a i ja kiedyś marzyłam o historii sztuki, szukamy więc inspiracji. W tym roku byłyśmy w Helsinkach, bo Helsinki są w 2012 roku Światową Stolicą Designu. Kiedy wyjeżdżamy, jesteśmy ciągle razem. Wtedy sprawdzam, jak wygląda nasza relacja, gdzie jesteśmy. BEATA Rzadko jemy wspólnie. Nawet w weekendy jest trudno zjeść wspólne śniadanie, bo ja wstaję o 8, a oni śpią do 12. Ale od czasu do czasu wychodzimy wspólnie do restauracji. Nadal jeździmy wspólnie na wakacje, choć pewnie już niedługo. Wspólnie odwiedzamy dziadka, robimy zakupy. KAROLINA Jesteśmy w domu razem od 16. Od razu po powrocie dzieci jedzą obiad w domu. Potem odrabiają lekcje. Gramy w gry planszowe, malujemy, gramy w piłkę w ogrodzie, dzieciaki skaczą na trampolinie. Dzieci jako fani gier komputerowych mają do nich dostęp, ale tylko 20 minut dziennie. Na szczęście lubią też czytać książki. Właściwie cały dom mamy pełny książek; żeby wszystko się zmieściło, chyba powinnam dobudować dodatkowy korytarz. A DLA SIEBIE? Z raportu: Wizerunek matki niepracującej jest dość nijaki, kobieta jest postrzegana w kontekście zadań związanych z opieką i wychowywaniem dzieci oraz obowiązków domowych. Natomiast portret matki pracującej jest złożony z cech bardziej wyrazistych (zorganizowana, towarzyska, zadbana, ale także zabiegana, zmęczona) odbieranych jako bardziej pozytywne. JOANNA Razem z mężem ćwiczymy boks. Chodzimy rano, kiedy dzieci są już w szkole, mamy więc czyste sumienie. Potem szybki prysznic i pędzimy do kliniki. Na fitness muszę się wyrwać kosztem pracy, ale wiem, że nadrobię zaległości. Koleżanki? Głównie przez telefon. Kiedyś organizowałyśmy spotkania czwartkowe. Dziewczyny przyjeżdżały z dziećmi. Dzieciaki się bawiły razem, a my gotowałyśmy w kuchni i rozmawiałyśmy. Ostatnio odpuściłam, bo nowa klinika zabiera każdą wolną chwilę, ale staram się do tego wrócić. IWONA Czas dla siebie? Jest bardzo ważny. Najczęściej biorę go z czasu na sen. Dwa razy w roku wyjeżdżam na tydzień na kurs jogi i medytacji. Jogę ćwiczę w domu z instruktorką. Dziewczyny nie chcą, ale mogłyby do nas dołączyć. Chodzę też na spotkania grupy rozwojowej, dzięki której rozwijam się intelektualnie i duchowo. Zabieram na nie młodszą córkę. Trochę jej się podoba, trochę nie, ale jesteśmy razem. W weekendy sprawdzamy, co która chce robić, i szukamy punktów stycznych. Nie nudzimy się. Ja mam kłopot z nicnierobieniem, praca nad tym jeszcze przede mną. Dorosłam już do tego, żeby nie czuć się winna, że moje potrzeby są ważne i że nie muszą czekać, aż zostaną spełnione potrzeby wszystkich innych. KAROLINA W weekendy opiekę nad dziećmi przejmuje tata, który w tygodniu nie ma dla nich czasu. Jadą razem na konie, rowery. Ja za sportem nie przepadam, więc wtedy mam czas dla siebie. Mogę poleżeć, poczytać, przejrzeć gazety. W układzie praca – dzieci – mąż najbardziej ucierpiały moje znajomości. Przyjaciółki raczej przez telefon. Ale odbiję to sobie później, jak dzieci będą większe. Może nawet skoczę na bungee? Teraz włącza mi się oprogramowanie „Mama 2.0”, które nie pozwala na szaleństwa ani podejmowanie ryzyka. BEATA Kiedyś nie byłam mistrzynią w organizowaniu czasu dla siebie, ale się uczę. Uwielbiam czytać, to nie jest takie trudne przy dzieciach. Poza tym miałam czas dla siebie w weekendy, kiedy z dziećmi był ich tata, bo nie mieszkamy razem. Raz na kwartał wyjeżdżam gdzieś z grupą przyjaciółek. Kiedyś w delegacje zawsze leciałam ostatnim samolotem i wracałam pierwszym. Zazdrościłam tym, którzy wylatywali parę dni wcześniej, żeby pozwiedzać. Teraz i ja mogę sobie na to pozwolić i sprawia mi to przyjemność. Znalazłam też sposób na życie towarzyskie – zapraszałam znajomych do siebie. Z dziećmi. To się sprawdza – mam dużo frajdy, a jednocześnie jestem w domu. Moje dzieci dziś robią to samo – zapraszają swoich znajomych do domu i dzięki temu mam okazję poznać ich przyjaciół. PROJEKT: DZIECKO JOANNA Zastanawiam się, czy jestem złą matką, bo dzieci nie mają czasu wypełnionego po brzegi, bo nie jestem ekomamą ani nie mam projektu na macierzyństwo. Nie odrabiam też z nimi lekcji, bo muszą się uczyć samodzielności. Czasem jedzą chipsy. Ale wiem i czuję, że moje dzieci są szczęśliwe, a my wraz z nimi cieszymy się normalnym, zabieganym życiem. IWONA Dzieci mi uświadomiły, że życie nie polega na tym, żeby realizować mój plan. Ja mam wspierać ich rozwój, ale w taki sposób, jak one by tego chciały. Trzeba zaakceptować, że ich droga może być inna. Nie organizuję córkom zajęć tak, żeby nie miały wolnej chwili, bo uważam, że aby być aktywnym dorosłym, trzeba się trochę jako dziecko ponudzić. Jeśli dziecko jest bardziej aktywne, samo będzie się dopominało o dodatkowe zajęcia. Ja dzieciom zajęć nie organizowałam. Może poza językami, bo języki trzeba znać i już. KAROLINA Kiedy dzieci poszły do szkoły, chciałam, żeby spróbowały wszystkiego. Plastyka, klub sportowy… Ciepłe posiłki jadły w samochodzie między zajęciami, bo mieliśmy tylko 25 minut na to, żeby dojechać z jednego miejsca w drugie. Po roku mieliśmy dosyć, i dzieciaki, i ja. Zrozumiałam, że mam je po to, żeby z nimi pobyć, a nie po to, żeby zajmować im czas i się nimi nie zajmować. JA, mama i SZEFOWA Z raportu: Jednak – paradoksalnie –wydaje się, że matkom pracującym jest łatwiej. Choć oprócz obowiązków domowych mają też do wykonania pracę zawodową, to jednak niweluje ona poczucie izolacji i odcięcia od świata ludzi dorosłych, daje „odskocznię od codziennej rutyny z dzieckiem, a także może powodować, że czują się dumne z tego, że ze wszystkim sobie radzą. Praca, mimo stresów i zmęczenia, może być dla matek sposobem na poczucie się lepiej w macierzyństwie. IWONA Dzięki temu, że pracuję, jestem lepszą mamą, a dzięki temu, że jestem mamą, jestem lepsza w pracy. Mamy są na ogół świetnie zorganizowane. Ja dzięki macierzyństwu bardziej ufam współpracownikom, nauczyłam się oddelegowywać pracę, ale jednocześnie daję im odczuć, że mogą na mnie polegać. Czyli działaj, ale ja tu jestem, jeśli mnie potrzebujesz. Gdybym tylko pracowała albo skupiła się tylko na byciu matką, uaktywniłyby mi się wszystkie najgorsze cechy. Wszystkich wokół bym sprawdzała i udowadniała, że wszystko można zrobić lepiej. Szczerze? Gdybym nie miała dzieci, to byłabym upośledzona. Tak myślę. JOANNA Macierzyństwo zmienia każdą z nas. Jesteśmy bardziej wyrozumiałe i do wielu spraw podchodzimy inaczej. Także w pracy. Każda matka zrozumie rozterki drugiej. KAROLINA Kobiety chyba nie do końca umieją odciąć się od spraw domowych, kiedy są w pracy, z czym dobrze radzą sobie mężczyźni. Ale bycie mamą podnosi umiejętność organizowania czasu i ustawiania priorytetów, uczy delegowania obowiązków. Trzeba się pogodzić z faktem, że nie da się wszystkiego zrobić samej. Leczy też z perfekcjonizmu. BEATA Kobiety są mistrzyniami w łączeniu rzeczy, które teoretycznie nie dają się pogodzić. Moi koledzy siedzą w pracy dowolną ilość czasu. Ja nie. Nawet teraz, bo np. jeśli umówiłam się z córką, że ją odbiorę po angielskim, to stanę na rzęsach, żeby to zrobić. Jestem dobrze zorganizowana i potrafię sobie ustawić priorytety. Umiejętność odpuszczania przychodzi z czasem i... z dziećmi. Praca jest bardzo ważna, ale jednak na nagrobku nie chciałabym mieć napisane: „Beata, która pracowała po kilkanaście godzin dziennie”. Wolałabym, żeby dzieci mi napisały: „Tutaj leży mama, którą bardzo kochaliśmy i z którą nam było fajnie”. *Raport ,,Ciemna strona macierzyństwa. o niepokojach współczesnych matek’’ pod redakcją dr Małgorzaty Sikorskiej zrealizowany został na zlecenie firmy AXA. TEKST: Anna Rączkowska Zdjęcia Michał Dembiński, Stylizacja Anna Rudnicka, Makijaż i włosy Sylwia Rakowska, produkcja Magdalena Gołdanowska Źródło: magazyn ELLE
Trzydziestolatki nie chcą wyprowadzać się od rodziców. Chodzą z matkami do klubów, jeżdżą razem na wakacje. Nie mają przed sobą żadnych tajemnic. Kłócą się o drobiazgi. Naprawdę dobrze im w domu.
Offowy klub, Marysia Sadowska miksuje muzykę, na parkiecie tłum. Za didżejką stoi mama Marysi. To po to, żeby oswoiła się ze znajomymi córki i przestała denerwować, że grywa w dziwnych miejscach. Po imprezie razem wracają do domu. Sytuacja nie do pomyślenia we wcześniejszych pokoleniach dziś jest na porządku dziennym. Aż 30 proc. Polek i 44 proc. Polaków między 25. a 34. rokiem życia wciąż mieszka z rodzicami. I nie chodzi tylko o ekonomię. Raczej o nowy typ relacji między rodzicami a dziećmi. Rodzice więcej akceptują, dzieci rzadziej się buntują. Matki i córki słuchają podobnej muzyki, wymieniają się książkami, ubierają w tych samych sklepach. To buduje więź, której żadnej ze stron nie chce się przerywać tylko dlatego, że tak podpowiada metryka. RAZEM RAŹNIEJ „Nie wyobrażam sobie, że miałabym wracać do pustego domu”, mówi Joanna Burkot, 25-letnia absolwentka polonistyki. „Jestem przyzwyczajona, że w mieszkaniu zawsze ktoś jest”. Joanna po studiach próbowała swoich sił w mediach, odbyła staż w telewizji i w dużym ogólnopolskim dzienniku. Chciała tam zostać, ale ze względów fi nansowych zaczęła szukać innej pracy. Od kilku miesięcy jest redaktorką strony internetowej Uniwersytetu Warszawskiego. Pisze też scenariusze dla telewizji internetowej. Przyznaje, że z pieniędzy, które zarabia, przy obecnych cenach trudno byłoby jej samodzielnie wynająć mieszkanie i jeszcze mieć jakieś przyjemności – kino, obiad na mieście czy nowy ciuch. Ale niezależnie od tego mieszka jej się z rodzicami po prostu bardzo dobrze. „Kiedy byłam mała, ojciec rzadko był w domu, bo często wyjeżdżał do pracy do Niemiec. Cały czas spędzałam z mamą. Traktuję ją jak przyjaciółkę, rozmawiam z nią o wszystkim. Mamy podobne zainteresowania – lubimy gotować i słuchać poezji śpiewanej. Teraz mama namawia mnie, abyśmy zaczęły uprawiać nordic walking”, opowiada Joanna. Razem jeżdżą do supermarketów, bo mamie trudno się połapać w gąszczu półek. Razem chodzą po zakupy, bo inaczej jest ryzyko, że Asia kupi za małe ubrania. Razem jeżdżą na wakacje, bo po prostu tak lubią. Ostatnio były w Puszczy Białowieskiej. We trzy, bo dołączyła starsza siostra Joanny. Siostra od ponad roku jest mężatką, ale raz w tygodniu przyjeżdża do nich na noc. Wspólnie gotują, jedzą lody, oglądają filmy. Jeśli Asia wychodzi ze znajomymi, mówi zawsze dokąd i z kim idzie. Bywa, że nocują u niej znajomi lub chłopak. Mama nie widzi w tym najmniejszego problemu. Asia nie chciałaby jednak, żeby jej chłopak wprowadził się do jej rodzinnego domu. „Po prostu inne relacje łączą mnie z rodzicami, a inne z partnerem. Nie chciałabym tego mieszać, bo nic dobrego by z tego nie wyszło”, tłumaczy Joanna. Jakieś konflikty? Tylko o sprzątanie. „Mama jest pedantką i często kłócimy się o widoczny tylko dla niej pyłek kurzu pod lodówką”, śmieje się Asia. Stara się jednak pomagać mamie i nie zostawiać wszystkiego na jej głowie. Docenia też to, że gdy wraca z pracy, ma podany obiad. Gdy jednak myśli czasem o wyprowadzce, to nie boi się samodzielności, tylko tego, że będzie miała dla mamy jeszcze mniej czasu. „Bywa, że wychodzę, a ona siedzi sama przed telewizorem. Wtedy jest mi przykro, bo wiem, że chciałaby, żebyśmy spędziły wieczór razem”, mówi. „Kiedyś było jasne, że młodzi wyprowadzali się, kiedy szli do pracy. Dziś ta reguła zupełnie się nie sprawdza”, zauważa Andrzej Wiśniewski, psychoterapeuta, kierownik Studium Terapii Rodzin w Laboratorium Psychoedukacji. Jest sceptyczny wobec tego zjawiska. „Okres buntu i wychodzenia z gniazda jest trudny dla rodziców i dzieci. Dobrze rozwiązany może być bardzo konstruktywny dla obu stron, szczególnie dla dziecka. Przez bunt dzieci wchodzą na drogę samodzielnego życia, uczą się stawiać granice, walczyć o swoje. Próbują same się utrzymywać, budują pierwsze stałe związki. Dorosłości nie można dostać, trzeba ją sobie wziąć”, zachęca. WRESZCIE SAME Gdy Justyna Brzezińska, 27-letnia lektorka angielskiego, czasem zabaluje i po całonocnej imprezie śpi do 16, jej mama wkurza się, że w mieszkaniu jest bałagan. Wtedy Justyna wstaje, sprząta i idzie spać dalej. Justyna długo mieszkała z dużą rodziną: dziadkowie, rodzice, młodszy brat i ona. Gdy rodzice się rozstali, Justyna została z mamą i bratem. „Wtedy uświadomiłyśmy sobie, jak ojciec nas blokował, ograniczał, wpędzał w kompleksy. Teraz jest nam dużo łatwiej. Kiedyś rozmawiałyśmy o wszystkim w kategorii pobożnych życzeń czy marzeń. Teraz to jest dla nas absolutnie realne i osiągalne. Nauczyłyśmy się, że życie nie składa się tylko z pracy i siedzenia w domu. Już nie szkoda nam czasu ani pieniędzy na nową sukienkę, randkę czy obiad na mieście. Wcześniej to było niewyobrażalne. Wierzyłyśmy, że sens mają tylko nauka i praca”, wspomina Justyna. Nabrała pewności siebie, patrząc, jak mama staje się silniejsza. Obie zaczęły pracować nad sobą i poznawać się jako dwie dorosłe kobiety. „Okazało się, że oprócz tego, że jesteśmy matką i córką, możemy być też przyjaciółkami, partnerkami, uczyć się od siebie nawzajem. Kiedy mieszkałam z dziadkami, nie wierzyłam, że będę umiała sama ugotować sobie obiad, posprzątać, zadbać o dom. A teraz okazuje się, że to wszystko potrafię i jeszcze umiem na to zarobić”, mówi. Przyznaje, że na samodzielne mieszkanie nie byłoby jej stać z lektoratów. „Pracuję i robię doktorat. Lubię swoją pracę, choć mam świadomość, jak mało jest stabilna. Czasem wstaję o 6 rano tylko po to, by w tramwaju przeczytać SMS, że zajęcia są odwołane. Mama jest operatorem DTP i siedzi w pracy po 10 godzin dziennie. Z dwóch pensji jesteśmy w stanie opłacić nasze mieszkanie, dom opieki, w którym przebywa babcia, i jeszcze pomóc bratu, który z dziewczyną wynajmuje mieszkanie”. Justyna wie, że gdyby mieszkała sama, miałaby większe poczucie samodzielności. Choć przecież niczego przed mamą nie ukrywa. Mama zaakceptowała to, że Justyna jest lesbijką, wie o randkach i związkach, poznała kolegów gejów, czasem chodzą nawet razem do klubów. „Obie jesteśmy na tyle dojrzałe i inteligentne, że potrafi my się dogadać. Na świat patrzymy podobnie. Jeśli się spieramy, to o częstotliwość sprzątania czy tego rodzaju głupstwa. Mama często powtarza, że żyjemy w otwartym związku, gdzie każdy może robić to, co chce”. Dopóki są w tym związku we dwie, będą na pewno mieszkać razem. Kiedy któraś z nich pozna osobę, z którą będzie chciała dzielić życie, Justyna się wyprowadzi. „Na obecnym etapie po prostu dobrze mi z mamą. Mam poczucie, jakbym mieszkała z przyjaciółką”, mówi. Niechęć do wyprowadzania się z domu to zjawisko popularne w całej Europie. Szczególnie powszechne jest we włoszech. Tamtejsi „bamboccioni”, czyli duże dzieci, wzbudzili nawet niepokój ministra gospodarki, który dwa lata temu zaapelował do rodziców o wyrzucanie z domów trzydziestolatków. W Polsce wygląda na to, że młodzi coraz częściej po prostu dobrze się czują w towarzystwie swoich rodziców. „Skończyły się czasy, w których rodzice byli na usługach dzieci”, zauważa socjolog Tomasz Sobierajski. „Teraz obie strony ustalają jasny podział obowiązków i funkcjonują na zasadach partnerskich. Rodzice uczą się od dzieci nowinek technicznych, dzięki nim wiedzą, co jest na czasie. Dzieci z kolei czują się w ich towarzystwie pewnie i bezpiecznie, wiedzą, że nie muszą niczego udawać ani ukrywać. Doceniają, że to rodzice są im najbliżsi”. JESZCZE DO NICH WRÓCĘ Tak jest u Marysi Sadowskiej. Piosenkarka dziś mieszka sama, ale mieszkała z rodzicami jeszcze po studiach. Co ciekawe, wróciła do domu po kilku latach spędzonych poza domem. „Pierwszy raz na dłużej opuściłam dom, gdy miałam 19 lat. Wyjechałam wtedy do Stanów nagrywać płytę. Wróciłam do Polski, gdy tylko się okazało, że przyjęli mnie do łódzkiej filmówki. Cztery lata mieszkałam w akademiku. Po studiach nie było mnie stać na własny kąt, więc na jakiś czas wróciłam do rodziców. Mimo że od ośmiu lat mieszkam sama, to tam wciąż jest mój drugi dom”, deklaruje. W domu rodziców ma studio nagraniowe, w którym pracuje. Oni, też artyści (ojciec jest kompozytorem, mama piosenkarką i nauczycielką śpiewu), zawsze dbali o jej rozwój artystyczny. Pierwsze noce zarwała, mając 16 lat, za ich przyzwoleniem podczas dżemów jazzowych na Jazz Jamboree. Mama uczyła ją śpiewu, co kiedyś rodziło konflikty, bo wymagała od córki więcej niż od innych uczniów. „Dziś te role się wyrównują. Kiedyś oni zabierali mnie na koncerty, teraz ja zabieram mamę do filharmonii, na mprezy, do kina, do teatru. Czasem gramy razem koncerty rodzinne”, opowiada. I choć łączy ich wrażliwość artystyczna, rodzicom trudno było się pogodzić z tym, że ona zajęła się muzyką klubową. Dlatego właśnie zabierała mamę do klubów, żeby przekonać ją, że to nie takie straszne. „Dzieli nas różnica pokoleń, ale mamy świetny kontakt. Potrafi my rozmawiać na najbardziej abstrakcyjne tematy. Uwielbiamy też razem jeździć na wakacje. Mama jest wariatką podróżniczką. Z plecakiem zjeździłyśmy Meksyk i Dominikanę”. Teraz Marysia spodziewa się dziecka. Odkąd jest w ciąży, coraz częściej myśli, żeby zrobić przy domu rodziców przybudówkę i tam zamieszkać. „Trochę się boję utraty suwerenności, ale wiem, że byłoby nam łatwiej. Ja czułabym się spokojna, wiedząc, że nic im nie jest, a oni mogliby zajmować się upragnionym wnukiem”. TEKST: MARTA KRUPIŃSKA Źródło: magazyn ELLE