Elle.pl
type: channel
link: https://www.elle.pl
date: 2025-11-22T21:07:29.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Niewidoczne rany, „czerwone flagi” i odwaga, by (sobie) pomóc: ekspertki o tym, co naprawdę obnaża „Dom dobry”
items: Od platonicznych przyjaźni, przez otwarte związki, po patchworkowe rodziny. Współczesne kobiety nie boją się nowych ram bliskości
items: JOMO, czyli analogowy dobrostan na wagę złota. Jak być offline i czerpać z tego radość?
items: „Język potrafi zmieniać nasze myślenie o sobie”. Joanna Flis o książce „To samo, ale inaczej. Opowiedz siebie na nowo” [WYWIAD]
items: Daria Abramowicz o kulisach pracy z Igą Świątek — szczera rozmowa o emocjach i granicach
items: „Kobiety częściej czują smutek, mężczyźni – złość i wycofanie”. Maja Chaudhuri o depresji w związku [WYWIAD]
items: Pokolenie w kryzysie. „Tajemnice w nas nabrzmiewają, aż w końcu pękamy”. Jak nieść emocjonalną pierwszą pomoc
items: Czujesz przytłoczenie jesienią? To nie musi być „zwykły” smutek. Czym jest syndrom SAD?
items: Czujesz zmęczenie po urlopie? Wszystkiemu winien może być „mental load” na wakacjach
items: Jak rozpoznać maminsynka? Oto cechy, które najczęściej go definiują

Niewidoczne rany, „czerwone flagi” i odwaga, by (sobie) pomóc: ekspertki o tym, co naprawdę obnaża „Dom dobry”
type: item
date: 2025-11-23T06:00:03.000Z
creator: Gabriela Trojanowska
subject: Lifestyle
subject: psychologia
subject: relacje
description: Dlaczego „Dom dobry” błyskawicznie zyskał tak szeroki odbiór społeczny? Jak rozpoznawać alarmujące zachowania i co zrobić, gdy podejrzewamy, że ktoś doświadcza przemocy? Zapytałam ekspertki, Joannę Gzyrę-Iskandar i Julittę Dębską.
encoded: Premiera filmu „Dom dobry” Wojciecha Smarzowskiego uruchomiła lawinę emocji, dyskusji i wyznań – tak silną, jakiej mało kto się spodziewał. Brutalnie prawdziwa historia, pokazująca przemoc w rodzinie funkcjonującej na wysokim poziomie, podważyła wiele społecznych mitów. Przedstawicieka fundacji Feminoteka – partnera merytorycznego filmu – i ekspertka Joanna Gzyra-Iskandar, opowiedziała o kulisach współpracy z twórcami, reakcjach widzów oraz realiach, których nie widać na ekranie. Do rozmowy zaprosiłam także Julittę Dębską – psycholożkę i terapeutkę specjalizującą się w tematyce relacji. Feminoteka: widzimy zdecydowany wzrost liczby zgłoszeń z prośbą o pomoc Powstawanie „Domu dobrego” nie ograniczyło się do procesu filmowego – Smarzowski chciał, by historia była wiarygodna. Dlatego już kilka lat temu nawiązał kontakt z Feminoteką. Jak podkreśla Joanna Gzyra-Iskandar, ten dialog był pierwszym krokiem do głębszego zrozumienia tematu. – Wojtek Smarzowski pierwszy raz rozmawiał z ekspertką Feminoteki kilka lat temu, kiedy zaczął interesować się tematem przemocy domowej pod kątem filmu. Kontakt odnowiliśmy parę tygodni przed premierą – mówi Joanna Gzyra-Iskandar. Fundacja intensywnie pracowała z twórcami – nie tylko z reżyserem, ale także z obsadą. – Jedna z ekspertek Feminoteki spotykała się z reżyserem oraz aktorami i aktorkami, aby pomóc im poczuć się pewniej w rozmowach i wystąpieniach medialnych dot. przemocy… Chciałyśmy, aby byli przygotowani i znali podstawowe fakty, statystyki i rozumieli mechanizmy przemocy domowej – dodaje. Efekt? – zdaniem ekspertki – niezwykle satysfakcjonujący. Dom zły w domu dobrym: nowe oblicze przemocy Wiele osób, które zobaczyły film, zderzyło się z faktem, że przemoc nie ma jednego oblicza. Ofiarą może być osoba zamożna, wykształcona, pozornie pewna siebie. Sprawcą – człowiek o wysokiej pozycji, ceniony i szanowany. To właśnie tu szczególnie wybrzmiewają obserwacje Julitty Dębskiej dotyczące stereotypów i niewidocznych form przemocy. – S…

Ekspertki-o-odbiorze-filmu-Dom-dobry-6c3a01c.jpg
width: 1400
height: 900

Od platonicznych przyjaźni, przez otwarte związki, po patchworkowe rodziny. Współczesne kobiety nie boją się nowych ram bliskości
type: item
date: 2025-11-22T17:04:24.000Z
creator: Gabriela Trojanowska
subject: Lifestyle
subject: psychologia
subject: relacje
subject: związki
description: Tradycyjne definicje relacji coraz częściej nie nadążają za naszymi potrzebami, dlatego kobiety tworzą własne scenariusze bliskości. Platoniczne przyjaźnie stają się pełnoprawnymi „związkami emocjonalnymi”, niemonogamia przestaje być tabu, a patchworkowe rodziny stają się jedną z wielu form tworzenia domu.
encoded: Współczesne życie kobiet rozwija się na przecięciu wielu światów. Nie opiera się już na linearnym scenariuszu, w którym dorosłość zaczyna się wraz z metryką, pierwszym poważnym związkiem lub symbolicznym zestawem „kamieni milowych”. Dzisiejsze kobiety funkcjonują w przestrzeni, gdzie sztywne definicje zawodzą, a dawne normy nie nadążają za zmianami. Jesteśmy w momencie przesunięcia – kulturowego, emocjonalnego i społecznego – który wynika ze zmęczenia dotychczasowymi narracjami i potrzeby nowych definicji bliskości. Jakie związki dzisiaj tworzymy i co wpływa na tę perspektywę? W tym artykule: Nowe spojrzenie na dorosłość: czym jest liminalność? (Od)nowa relacji: związek jako świadomy wybór Nowe spojrzenie na rozstanie: proces, nie katastrofa Randkowanie 2.0: między algorytmem a tęsknotą za realnością Nowe formy bliskości: platoniczne partnerstwa, niemonogamia, relacje hybrydowe Nowe spojrzenie na dorosłość: czym jest liminalność? Kobiety doświadczają dziś dorosłości w stanie liminalnym – pomiędzy tym, co znane i społecznie zaakceptowane, a tym, co dopiero się wyłania. To moment intensywnej pracy nad sobą, wglądu w potrzeby i odwracania wzroku od cudzych oczekiwań. Well-aging w tej perspektywie wcale nie oznacza dbania o wygląd fizyczny, a bardziej ewolucję, która dokonuje się dzięki mikrotransformacjom. To zmiany, które krok po kroku budują nową mapę życia. Często to czas destabilizacji, decyzji, redefinicji kariery, ciała, relacji. Pytanie: „Czy ja jestem wystarczająca?” ustępuje miejsca nowemu – „Czy to jest wystarczające dla mnie?”. (Od)nowa relacji: związek jako świadomy wybór W kulturze relacji dokonuje się dziś prawdziwa rewolucja. Związek przestaje być jedynym społecznie akceptowalnym formatem dorosłości, a życie w pojedynkę nie jest już postrzegane jako etap przejściowy. Coraz częściej to świadoma decyzja, akt niezależności i sposób na odzyskanie przestrzeni dla siebie. Relacja staje się za to konstruktem elastycznym, negocjowalnym, wymagającym regularnej ak…

Jak-kobiety-tworza-nowe-scenariusze-relacji-84ea59d.jpg
width: 1400
height: 900

JOMO, czyli analogowy dobrostan na wagę złota. Jak być offline i czerpać z tego radość?
type: item
date: 2025-11-16T06:00:33.000Z
creator: Gabriela Trojanowska
subject: Lifestyle
subject: psychologia
subject: trendy lifestyle
description: W rzeczywistości, w której same narzucamy sobie presję bycia online, JOMO, czyli radość z bycia daleko od świata digitalu, to prawdziwy luksus. Jak kobiety czerpią z analogowego życia – i czy w obecnych czasach jest ono w ogóle możliwe?
encoded: Im bardziej zbliżam się do trzydziestki, tym częściej dookoła słyszę głosy przekonujące, że luksusem wcale nie jest pójście na kolejną kawę, wernisaż czy koncert. Przeciwnie: nieocenioną wartość ma spokój, rozumiany także jako bycie poza zasięgiem. W świecie, który nieustannie domaga się naszej uwagi, coraz więcej moich koleżanek (i kolegów!) wybiera JOMO – z ang. joy of missing out – czyli radość z nieuczestniczenia. To stosunkowo nowa, bardzo potrzebna odpowiedź na przeciążenie cyfrowe i globalną epidemię samotności. Jak ją praktykować i jak my, kobiety, podchodzimy do świadomego bycia „tu i teraz”? W tym artykule: Od FOMO do JOMO – zmiana, której potrzebowałyśmy? Analogowy dobrostan – kierunek kobiecego samorozwoju Dlaczego to kobiety najczęściej wybierają JOMO? JOMO w praktyce: jak wprowadzić je do codzienności? Od FOMO do JOMO – zmiana, której potrzebowałyśmy? Przez ostatnią dekadę to FOMO – z ang. fear of missing out – definiowało nasze relacje z technologią. Lęk przed byciem pominiętą czy pominiętym, kompulsywne scrollowanie mediów społecznościowych, presja bycia „na bieżąco” i równoległe uczestniczenie w tysiącu wirtualnych wątków. Social media podkręcały to tempo, dając nam pozór bliskości, który w rzeczywistości pogłębiał poczucie izolacji. Dziś dane malują zupełnie inny obraz: 23% dorosłych na świecie deklaruje, że odczuwa samotność (Gallup 2024), tylko 15,3% osób uznało swoje najprzyjemniejsze doświadczenie za cyfrowe, a 41% – za fizyczne (Accenture 2025), niemal 38% świadomie docenia JOMO. Z (czasem bolesnego) zderzenia cyfrowego szumu z realnymi emocjami rodzi się nowe zjawisko: radość z wylogowania. JOMO to nie rezygnacja, ale wybór: nowa forma obecności, w której to my decydujemy, co wpuszczamy do naszej codzienności. Analogowy dobrostan – kierunek kobiecego samorozwoju Raport Studia 225 jasno pokazuje: kobiety coraz częściej redefiniują relację z technologią. Żyjemy w świecie „pomiędzy” – hybrydowa codzienność stała się normą, a praca, relacje i odp…

JOMO-czyli-analogowy-dobrostan-882de76.jpg
width: 1400
height: 900

„Język potrafi zmieniać nasze myślenie o sobie”. Joanna Flis o książce „To samo, ale inaczej. Opowiedz siebie na nowo” [WYWIAD]
type: item
date: 2025-11-12T12:27:19.000Z
creator: Gabriela Trojanowska
subject: Lifestyle
subject: książki
subject: psychologia
subject: relacje
subject: wywiady
description: „Kiedy myślimy: otaczają mnie sami toksyczni ludzie, zamykamy się na inne perspektywy. Taka narracja zubaża, bo skupiamy się tylko na potwierdzaniu własnych przekonań. Dlatego dobra opowieść o życiu to ta, w której mieszczą się różne punkty widzenia” – podkreśla psycholożka.
encoded: Gabi Trojanowska, ELLE.pl: W najnowszej książce, „To samo, ale inaczej. Opowiedz siebie na nowo” porusza Pani kwestię narracji, jaką budujemy wokół swojego życia. W jednym z ostatnich wpisów na Instagramie napisała Pani z kolei: „Ludzie nie zazdroszczą innym ich życia, zazdroszczą im tego, jak to życie potrafią opowiadać”. Dlaczego tak mamy? Joanna Flis: Fascynujące życie to takie, któremu potrafimy nadać sens — w którym nawet trudne doświadczenia nas ubogacają i rozwijają. Ale tak naprawdę nie ma idealnych życiorysów. Każdemu z nas przydarzają się różne rzeczy, a to, jak je opowiemy, zależy już tylko od nas. Są ludzie, którzy odkryli, że mogą być narratorami własnej historii – zwracają uwagę na to, co wartościowe, nadają sens wydarzeniom, wyciągają wnioski. I właśnie dlatego ich słuchamy z podziwem. Odkryli moc opowieści. Większość z nas pozwala, by nasze historie opowiadali inni. Tworzymy je z fragmentów wspomnień, z cudzych słów: a przecież to my możemy je kształtować. Nie zazdrościmy ludziom ich biografii, tylko tego, jak potrafią o niej mówić. Bo nikt nie chciałby przeżyć dwudziestu lat uzależnienia — ale każdy chciałby umieć opowiedzieć o tym w sposób, który daje siłę. To właśnie sztuka — nie sztuczka — umieć tak opowiadać o swoim życiu, by widzieć w nim wartość i sens. Czasem więc najbardziej fascynujące życia to po prostu... najbardziej fascynujące opowieści o nich. W jednym z odcinków podcastu „Madame Monday — po dorosłemu” mówiła Pani z kolei o tym, jak trudno jest po prostu żyć zwyczajnie. Czy nie jest tak, że tworzymy sobie różne historie — o pracy, partnerze, życiu, które „powinno wyglądać inaczej” — żeby uciec od codzienności? I czy przez to nie tracimy kontaktu z tym, co jest tu i teraz, wchodząc w rolę ofiary, która wierzy, że świat sprzysiągł się przeciwko niej? Kiedy myślimy: „otaczają mnie sami toksyczni ludzie”, zamykamy się na inne perspektywy. Taka narracja zubaża, bo skupiamy się tylko na potwierdzaniu własnych przekonań. Dlatego dobra opowieś…

Joanna-Flis-687f976.jpg
width: 1400
height: 900

Daria Abramowicz o kulisach pracy z Igą Świątek — szczera rozmowa o emocjach i granicach
type: item
date: 2025-10-16T15:19:39.000Z
creator: Antonina Kaliciak
subject: Wideo
subject: Iga Świątek
subject: psychologia
subject: sport
description: W najnowszym odcinku cyklu Sport ELLEments Joanna Misiarz rozmawia z Darią Abramowicz, jedną z najbardziej cenionych psycholożek sportu w Polsce i na świecie. To właśnie ona od lat wspiera Igę Świątek, a także inne wybitne zawodniczki, takie jak Aleksandra Mirosław czy Ewa Pajor.
encoded: Spis treści: Psychologia jako klucz do sukcesu Sukces i jego cena Kobiety w sporcie i stereotypy Psychologia jako klucz do sukcesu Daria Abramowicz w nowym odcinku Sport ELLEments podkreśla, że rola psychologa w sporcie ewoluuje. To już nie tylko wsparcie mentalne, ale także aktywna obecność w zespole – współpraca z trenerami, fizjoterapeutami i menedżerami. W jej ujęciu psychologia sportu to nie teoria, lecz codzienna praktyka relacji, zaufania i komunikacji. Każdy sportowiec to inna historia i inne potrzeby, dlatego proces pracy zawsze zaczyna się od poznania człowieka, a nie od schematów. Największe sukcesy zaczynają się od cierpliwości, uważności i zrozumienia, że rozwój to proces – czasem trudny, wymagający, ale właśnie dzięki temu prawdziwy. To podejście jest fundamentem jej pracy z zawodnikami, również tymi z najwyższej półki. Sukces i jego cena Rozmowa dotknęła też delikatnego tematu – jak poradzić sobie z sukcesem, gdy spełniają się dziecięce marzenia. W opinii Darii Abramowicz to moment, który potrafi być równie wymagający jak porażka. Utrzymanie tożsamości, zachowanie wewnętrznej równowagi i wyznaczanie nowych celów to wyzwania, z którymi mierzą się niemal wszyscy sportowcy. Jej zdaniem kluczem jest świadomość, że sportowiec nie jest wyłącznie swoim wynikiem czy dyscypliną, którą uprawia – to osoba z emocjami, relacjami i wartościami, które budują jego siłę. W wywiadzie nie zabrakło nawiązania do głośnej sytuacji z konferencji prasowej Igi Świątek. Abramowicz podkreśliła znaczenie wzajemnego zrozumienia między sportowcami a mediami, a także potrzebę wyznaczania granic w relacjach publicznych. Jej perspektywa pokazuje, jak łatwo błędne interpretacje mogą przerodzić się w medialną burzę, gdy brakuje empatii i kontekstu. Kobiety w sporcie i stereotypy Rozmowa w dużej części poświęcona była kobietom w sporcie. Abramowicz zwraca uwagę, że kobiety wciąż mierzą się ze stereotypami dotyczącymi emocji, wyglądu czy macierzyństwa. Zauważa, że reakcje sportowczyń byw…

Daria-Abramowicz-df4dadf.png
width: 1920
height: 1080

„Kobiety częściej czują smutek, mężczyźni – złość i wycofanie”. Maja Chaudhuri o depresji w związku [WYWIAD]
type: item
date: 2025-10-10T09:45:43.000Z
creator: Julia Adydan
subject: Psychologia
subject: depresja
subject: psychologia
subject: wywiady
description: 10 października obchodzimy Światowy Dzień Zdrowia Psychicznego, To moment, w którym warto przypomnieć sobie, że o psychikę należy dbać tak samo jak o ciało. To także czas, by mówić głośno o depresji – chorobie, która coraz częściej dotyka ludzi niezależnie od wieku, płci czy sytuacji życiowej. Mimo rosnącej świadomości, wciąż bywa bagatelizowana, mylona ze „złym nastrojem” lub „lenistwem”.
encoded: O tym, czym naprawdę jest depresja, jak wpływa na relacje, gdzie przebiegają granice wsparcia i jak rozmawiać z osobą, która doświadcza kryzysu psychicznego, rozmawiam z Mają Chaudhuri – psycholożką, seksuolożką, terapeutką schematów i certyfikowaną psychoterapeutką poznawczo-behawioralną, założycielką poradni Rozwiąż Mnie. Na co dzień edukuje na profilu @rozwiaz.mnie oraz stronie www.rozwiazmnie.pl, oswajając tematy tabu i pokazując, że troska o zdrowie psychiczne jest formą odwagi, a nie słabości. Julia Adydan: Zacznijmy od podstawowego pytania — jak najprościej wyjaśnić, czym jest depresja i czym nie jest? Maja Chaudhuri: Depresja jest zaburzeniem nastroju, które wpływa na wiele aspektów funkcjonowania człowieka. Aby ją stwierdzić, muszą być spełnione konkretne kryteria diagnostyczne – dotyczące zarówno objawów, jak i czasu ich trwania. Do podstawowych objawów należą: obniżony nastrój, utrata przyjemności z rzeczy, które wcześniej cieszyły, wycofanie z aktywności oraz zwiększona męczliwość i spadek energii. Dodatkowo pojawiają się objawy jak: zaburzenia snu i apetytu, poczucie winy, niska samoocena, problemy z pamięcią i koncentracją, spadek libido, a także myśli, plany lub nawet zachowania samobójcze. Objawy te muszą utrzymywać się co najmniej dwa tygodnie, przez większość dni. To nie jest więc chwilowy spadek nastroju, gorszy dzień czy reakcja na stresującą sytuację. Depresja to stan utrzymujący się dłużej, który znacząco wpływa na codzienne funkcjonowanie. Moje pokolenie często słyszało, że gdy czujesz się gorzej, wystarczy wyjść na spacer, pobiegać czy „zająć się czymś”. Coraz częściej jednak mówimy o tzw. depresji wysoko funkcjonującej, gdy ktoś wypełnia obowiązki, ale wewnętrznie czuje się źle. Jakie objawy powinny nas zaniepokoić i skłonić do szukania pomocy? W wysoko funkcjonującej depresji spotkamy się z takimi samymi objawami jak w typowej depresji: spadkiem nastroju, brakiem przyjemności, problemami ze snem, jedzeniem, obniżonym poczuciem własnej warto…

FotoJet-19-be7b772.png
width: 1080
height: 643

Pokolenie w kryzysie. „Tajemnice w nas nabrzmiewają, aż w końcu pękamy”. Jak nieść emocjonalną pierwszą pomoc
type: item
date: 2025-10-10T07:59:35.000Z
creator: Antonina Kaliciak
subject: Wideo
subject: psychologia
subject: wywiady
subject: Zdrowie
description: 10 października obchodzimy Światowy Dzień Zdrowia Psychicznego. W świecie, w którym codzienność pędzi coraz szybciej, a relacje międzyludzkie zdają się być coraz bardziej kruche, coraz częściej słyszymy o kryzysie psychicznym młodych ludzi. O tym, jak sobie z nim radzić i gdzie szukać nadziei, rozmawiamy z Halszką Witkowską – suicydolożką i laureatką tegorocznej Nagrody Młodych Głów.
encoded: Spis treści: Siła rozmowy i pierwsza pomoc emocjonalna Odwaga słuchania – jak być naprawdę obecnym? Kryzys relacji – jak pokonać samotność? Siła rozmowy i pierwsza pomoc emocjonalna Odbierając nagrodę Wsparcie Młodych Głów, Halszka Witkowska przyznała, że to dla niej ogromne przeżycie emocjonalne. – Gdy weszłam na scenę, głos mi drżał, serce biło. Jestem bardzo wdzięczna i cieszę się, że idea pierwszej pomocy emocjonalnej trafia do świata i ma taką ambasadorkę jak Martyna Wojciechowska – podkreśla. Jako suicydolożka, Halszka Witkowska na co dzień mierzy się z najciemniejszymi zakamarkami ludzkiej psychiki. Chociaż przyznaje, że pracuje w mroku, potrafi jednak znaleźć światło. – Nazywam to uchwytami do życia. Wierzę, że każdy z nas może je znaleźć, choć czasami jesteśmy tak zmęczeni i samotni, że przestajemy dostrzegać potencjał wokół siebie – tłumaczy. Uchwyt do życia może być czymkolwiek: rybką w akwarium, marzeniem o własnej agroturystyce na greckiej wyspie, czy po prostu drobną codzienną radością. – Rzadko zadajemy sobie pytanie, co naprawdę daje nam szczęście, co ładuje nasze akumulatory. Aby znaleźć swój uchwyt do życia, musimy się zatrzymać i zapytać siebie, czego pragniemy – dodaje Witkowska. Przypomina, że nie jesteśmy sami – otacza nas sieć relacji, nawet jeśli jej nie dostrzegamy. – Nie zdajemy sobie sprawy, dla kogo możemy być wsparciem, inspiracją, siłą. Odwaga słuchania – jak być naprawdę obecnym? Jak słuchać osobę w kryzysie, by ją naprawdę usłyszeć? – Mówimy o odważnym słuchaniu i zadawaniu trudnych pytań. Istnieje mit, że nie należy rozmawiać o myślach samobójczych, bo można kogoś do nich zachęcić. Jest dokładnie odwrotnie. Rozmowa, pytanie o myśli samobójcze, o próby samobójcze, pozwala odreagować silne emocje i może uratować życie – podkreśla Halszka Witkowska. Dodaje, że warto dopytywać: jak często pojawiają się trudne myśli, w jakich okolicznościach, co pomaga. – Nie chodzi o dawanie złotych rad, ale o to, by pomóc drugiej osobie znaleźć rozwiąza…

Zrzut-ekranu-2025-10-09-151929-bd07b30.png
width: 677
height: 714

Czujesz przytłoczenie jesienią? To nie musi być „zwykły” smutek. Czym jest syndrom SAD?
type: item
date: 2025-09-07T06:00:19.000Z
creator: Gabriela Trojanowska
subject: Lifestyle
subject: psychologia
description: Jesień jednym kojarzy się z kubkiem ciepłej herbaty w dłoniach i szelestem liści, innym z krótszymi dniami i poczuciem przygnębienia. Tych objawów nie warto lekceważyć – zgłębiamy zatem temat syndromu SAD, czyli choroby afektywnej sezonowej.
encoded: Jesienna chandra może dotknąć każdego – krótsze dni, brak słońca, więcej czasu spędzanego w domu. Jednak nie zawsze jest to tylko tymczasowe pogorszenie nastroju. W wielu przypadkach za uporczywym smutkiem kryje się stan, który ma swoją nazwę i konkretne objawy – to choroba afektywna sezonowa (SAD). Jak rozpoznać, że to coś więcej niż jesienna melancholia? Czym jest choroba afektywna sezonowa (SAD)? Choroba afektywna sezonowa (SAD, ang. seasonal affective disorder) to rodzaj depresji, która pojawia się cyklicznie – zazwyczaj w miesiącach jesienno-zimowych, kiedy dni stają się krótsze, a ilość światła słonecznego drastycznie spada. Nie jest to chwilowe pogorszenie nastroju, lecz stan, który może trwać tygodniami, a nawet miesiącami, znacząco wpływając na codzienne życie. SAD nie jest odrębną jednostką chorobową – to forma nieokreślonego epizodu depresyjnego. Po raz pierwszy została opisana w 1984 roku przez psychiatrę Normana E. Rosenthala. SAD okiem psycholożki Zapytałyśmy specjalistkę o najczęstsze objawy i przyczyny SAD. Julitta Dębska jasno zaznacza, że to coś więcej niż jedynie przejściowa jesienna chandra: „SAD, czyli sezonowe zaburzenie afektywne, to coś więcej niż jesienna chandra. To forma depresji, która pojawia się cyklicznie – najczęściej w miesiącach jesienno-zimowych, gdy dni są krótsze, a światła słonecznego zaczyna brakować. Objawy nie mijają po kilku dniach czy po dobrze spędzonym weekendzie. To stan, który trwa tygodniami i znacząco utrudnia codzienne funkcjonowanie.” Ekspertka wskazuje również na główne przyczyny tego stanu: „Głównym winowajcą jest niedobór światła naturalnego. Kiedy spędzamy większą część dnia w półmroku, nasz zegar biologiczny zaczyna się rozregulowywać. Organizm produkuje więcej melatoniny – hormonu snu, przez co jesteśmy bardziej ospali. Jednocześnie spada poziom serotoniny – neuroprzekaźnika odpowiedzialnego za dobre samopoczucie i stabilny nastrój.” Jesienna melancholia może być mylona z depresją sezonową, jednak różnią się o…

Czym-jest-Seasonal-Affective-Disorder-0b9f45f.jpg
width: 1200
height: 900

Czujesz zmęczenie po urlopie? Wszystkiemu winien może być „mental load” na wakacjach
type: item
date: 2025-08-24T14:00:23.000Z
creator: Gabriela Trojanowska
subject: Lifestyle
subject: breakingnews
subject: psychologia
subject: trendy lifestyle
subject: wakacje
description: Zamiast wypoczęta i zrelaksowana, do pracy po urlopie wracasz zmęczona i sfrustrowana. Przyczyną takiego stanu może być wakacyjny „mental load”. Jak mu zapobiec?
encoded: Przełom sierpnia i września to czas powrotu z urlopów i nowej energii do zawodowych wyzwań i obowiązków. Tymczasem wiele osób, w tym kobiet, odczuwa przemęczenie po wakacjach. Dlaczego tak się dzieje? Powodem może być tzw. „mental load”, czyli obciążenie psychiczne, które nie pozwala w pełni odpocząć nawet w najbardziej relaksujących czy egzotycznych okolicznościach. W tym artykule: Co to jest „mental load”? Jak sprawdzić, czy „mental load” mnie dotyczy? Jak zapobiec obciążeniu psychicznemu na wakacjach? Co to jest „mental load”? „Mental load” (z ang. obciążenie psychiczne, ładunek mentalny) to niewidzialna, psychiczna praca, która polega na planowaniu, organizowaniu i czuwaniu nad codziennymi obowiązkami. W kontekście urlopu może obejmować szereg działań: od rezerwacji noclegów, przez planowanie posiłków i atrakcji, aż po pakowanie, rozdzielanie zadań i pilnowanie, by niczego nie zapomnieć. W efekcie, podczas urlopu zamiast odpoczywać – działamy, a po jego zakończeniu czujemy... jeszcze większe zmęczenie niż przed upragnionym wyjazdem. Socjolożka Allison Daminger w badaniu „The Cognitive Dimension of Household Labor” wskazuje cztery etapy tak zwanej pracy mentalnej, która jest bezpośrednio związana z wakacyjnym „mental load”: przewidywanie, rozpoznawanie zadania, podejmowanie decyzji oraz monitorowanie. Wszystkie te działania nie ustają na czas wakacji – przeciwnie, mogą się wtedy nasilać. Jak sprawdzić, czy „mental load” mnie dotyczy? Jeśli wracasz z wakacji bardziej wyczerpana niż przed wyjazdem – to pierwszy sygnał ostrzegawczy. Często towarzyszy temu wrażenie, że cały urlop był „do ogarnięcia” – zarówno logistycznie, jak i emocjonalnie. Oznaki takiego stanu to m.in. trudność w odpoczynku, uczucie frustracji, niepokój, a nawet somatyczne objawy, takie jak bóle głowy czy osłabienie. Przykłady? To ty pamiętałaś o lekach dla wszystkich, pakowałaś całą rodzinę, planowałaś każdy posiłek i rezerwację. Po urlopie – Ty zajęłaś się praniem, zakupami i powrotem do pracy. …

Powrot-do-pracy-a-mental-load-a19301f.jpg
width: 1200
height: 900

Jak rozpoznać maminsynka? Oto cechy, które najczęściej go definiują
type: item
date: 2025-08-21T08:00:08.000Z
subject: Lifestyle
subject: Ludzie
subject: psychologia
subject: relacje
subject: związki
description: Mężczyzna określany jako maminsynek stawia matkę na pierwszym miejscu i uważa ją niemal za kobietę idealną, porównując do niej wszystkie inne relacje. Jak go rozpoznać?
encoded: W tym artykule: Po czym poznać maminsynka? Typowe cechy maminsynka Maminsynek to stan umysłu – 5 typów maminsynka Jak przestać być maminsynkiem? Po czym poznać maminsynka? Maminsynek to mężczyzna, który wychodzi poza granice naturalnego szacunku wobec matki, traktując jej słowa i opinie jako nadrzędne w swoim życiu. Nie potrafi im się przeciwstawić – czy to z nadmiernego przywiązania, czy z lęku przed samodzielnością. Często postrzega matkę jako osobę nieomylą i niezastąpioną, a nawet pełni wobec niej rolę „opiekuna”, pomagając jej w sprawach, w których jego wsparcie nie jest wcale potrzebne. Wbrew stereotypowi, maminsynek to nie tylko dorosły „wieczny student” mieszkający w domu rodzinnym i traktujący go jak hotel. W wielu przypadkach są to mężczyźni samodzielni na co dzień, którzy jednak ulegają wpływowi matki w kluczowych momentach – np. przy podejmowaniu ważnych decyzji, zwłaszcza dotyczących życia uczuciowego. Problem widać szczególnie w związkach, które na pierwszy rzut oka wyglądają idealnie. Partner wydaje się być wymarzonym kandydatem, dopóki nie pojawi się temat jego mamy. Taki mężczyzna zazwyczaj ma świadomość swojej zależności, dlatego rekompensuje partnerce niedogodności, obdarowując ją prezentami i komplementami. Nie zmienia to jednak faktu, że życie z nim bywa przerywane napięciami i sytuacjami związanymi z jego matką. Typowe cechy maminsynka Maminsynków wyróżnia kilka cech, które mogą, ale wcale nie muszą występować razem: Poszukiwanie u partnerki cech matki – maminsynek liczy, że jego partnerka będzie swoistym odzwierciedleniem matki. Docenia zatem wszelkie podobne cechy i wyraża sprzeciw wobec odmiennych od matki poglądów. Poszukiwanie u matki odpowiedzi na najprostsze pytania – maminsynek woli zadzwonić do mamy, by dowiedzieć się co ile podlewać roślinę lub czym doprawić obiad, zamiast wyszukać informacje w Internecie. Poleganie na opinii matki przy podejmowaniu kluczowych decyzji – najlepiej, żeby to mama wybrała mieszkanie, samochód i... salę we…

Jak-rozpoznac-maminsynka-07026e1.jpg
width: 1200
height: 900