„Chcę, żeby ludzie znaleźli w mojej muzyce coś swojego” Asaf Avidan o albumie „Unfurl” [WYWIAD]
Asaf Avidan — artysta o jednym z najbardziej rozpoznawalnych i przeszywających głosów współczesnej sceny — powraca do Polski na dwa wyjątkowe koncerty. Wystąpi 1 grudnia w warszawskiej Progresji oraz 2 grudnia w gdańskim Starym Maneżu. To szczególny moment: po trzech latach Avidan rusza w trasę z pełnym zespołem, prezentując premierowy materiał.
Pod koniec maja fani usłyszeli nowy singiel Asafa Avidana „The Call Of The Flow”, nagrany w legendarnym Miraval Studios i wzbogacony o pełną orkiestrę. Utwór łączy elegancję dawnych lat z nowoczesną dramaturgią — melancholia tańczy tu z nadzieją niczym w czarno-białym filmie z połowy XX wieku, gdzieś w paryskiej kawiarni. Powrót do klasycznego nastroju, spleciony z energią współczesności w albumie „Unfurl” otwiera nowy rozdział w twórczości Avidana. Pytamy artystę o jego inspiracje, proces twórczy i zmiany, jakie zaszły w jego muzyce (i nie tylko) na przestrzeni ostatnich lat. Gabi Trojanowska, ELLE.pl: Zacznijmy od singla „The Call of the Flow”. Nagrywałeś go z pełną orkiestrą. Jak wyglądało to doświadczenie – zarówno emocjonalnie, jak i technicznie? Asaf Avidan: Cały album nagrywaliśmy z pełną orkiestrą, głównie w reaktywowanym przez Brada Pitta Miraval Studios. To miejsce ma niezwykłą aurę i historię. Kontrast z „Anagnorisis” był ogromny — tamten album powstawał w pandemii, w małych, prywatnych przestrzeniach, tworzyłem go praktycznie samodzielnie. Tutaj byłem otoczony dziesiątkami muzyków, techników i aranżerów. Mam precyzyjną wizję, zawsze przygotowuję szczegółowe dema, ale gdy tyle osób wnosi siebie, zaczynasz dyrygować nie tylko orkiestrą, lecz całym ludzkim żywiołem. Bywa to trudne — czasem marzysz o samotności małego studia — ale są momenty, kiedy wszystko się łączy: energia, osobowości, niedoskonałości. Wtedy dzieje się coś głęboko ludzkiego. To doświadczenie nie było ani „świetne”, ani „złe” — było pełnym spektrum emocji. Jakich reakcji oczekiwałeś przy premierze „Unfurl”? Nie miałem już oczekiwań (śmiech). Chciałem jedynie, żeby ludzie znaleźli w mojej muzyce coś swojego. „Unfurl” powstawał długo — właściwie od czasów „Anagnorisis”. Każdy mój album to kolejna wyprawa w głąb siebie, archeologia wewnętrznych warstw. Wierzę, że im bardziej schodzisz w głąb, tym bardziej dotykasz tego, co uniwersalne... ...czegoś wspólnego wszystkim, choć trudnego do nazwania? Tak. Na dnie jest strach — przed końcem, przed nieznanym — i jednocześnie pragnienie, by to zrozumieć. Na „Anagnorisis” dotarłem do miejsca, które było niemal fizycznym doświadczeniem: lęku, pustki, rozpadu i przebudowy tożsamości. Chciałem tam wrócić. Próbowałem wszystkiego: Junga, medytacji, dziennika, godzin nad oceanem. Nic nie działało. Miałem poczucie, że już niczego nie napiszę. Co ostatecznie to zmieniło? Zbieg okoliczności. Po koncercie w Paryżu pojawił się Brad Pitt. Jego dom był niedaleko mojego. Zaprosił mnie do Miraval Studios. Odpowiedziałem, że nie mam żadnych piosenek, a on stwierdził: „To właśnie dlatego powinieneś przyjechać”. Kilka tygodni później byłem tam sam, z gitarą. Zostawili mnie w willi na odludziu. Cisza, zmieniający się krajobraz, brak presji. I nagle piosenki zaczęły się pojawiać. Jakby wróciło coś we mnie uśpione. To było jak odblokowanie wewnętrznego strumienia. Co tam odkryłeś? Poczucie jednoczesnego rozszerzania się na zewnątrz i zanurzania wewnątrz. Zastanawiałem się, gdzie kończę się „ja”, a zaczyna świat. Czy mogę odpuścić strukturę własnej tożsamości? Album wyrósł z napięcia między czymś nieskończonym a kruchością człowieka. I z tego, jak próbujemy odnaleźć się w tym paradoksie. Brzmi to jak lekcja odpuszczania kontroli. Tak. Po czterech latach blokady napisałem album w dwa tygodnie. Może był to finał długiego procesu — nie wiem. Cohen powiedział: „Gdybym wiedział, skąd przychodzą piosenki, chodziłbym tam częściej”. Możesz tylko przygotować się na moment, kiedy coś wypływa z podziemnego strumienia. Reszta jest tajemnicą. Czy jest jeden utwór, który szczególnie definiuje dla Ciebie album „Unfurl”? „I Don’t Know When, I Don’t Know How, I Don’t Know Why”. Umieściłem go jako pierwszy, bo zawiera cały chaos i odbudowę tożsamości. Najbardziej porusza mnie linia: „Nie umrę, nie umrę — wciąż żyję.” To nie jest optymizm. To uznanie, że śmierć jest jedyną rzeczą poza naszą kontrolą. Wszystko się kończy — my, nasze relacje, nasze opowieści. Nie jest to nihilizm — raczej świadomość, że w przemijalności jest godność i piękno. A jednak wszyscy próbujemy kurczowo trzymać się struktur... Tak — religie, ideologie, narody, różne „-izmy” są próbą uporządkowania chaosu. Często jednak prowadzą do cierpienia. Pytam siebie: czy mogę odpuścić pragnienie kontroli i przyjąć kruchość? I czy mogę w tym wszystkim pozwolić sobie na zachwyt, radość, miłość, nie zamykając ich w formy? Przejdźmy do trasy. Czego mogą spodziewać się fani? Nie jedziemy z orkiestrą — to niemożliwe logistycznie. Gramy w pięcioosobowym składzie, ale to nowa, pełna energii konstrukcja. Po dwóch latach solowych występów mogę znowu poruszać się po scenie, używać ciała. Koncerty są intensywne. Często mówię, że to wspólna praca. Ja gram, ale każdy w publiczności wykonuje swoją wewnętrzną podróż — odsuwa warstwy obronne, konfrontuje się ze sobą. Moim zadaniem jest stworzenie atmosfery, w której to stanie się możliwe. I wreszcie — teledyski. Twój świat wizualny zawsze ma klimat noir. Co tym razem było inspiracją? Ogromną inspiracją był Bernard Herrmann i kino Hitchcocka. „Unfurl” jest skonstruowany jak psychologiczny thriller z lat 40. i 50. W teledyskach sięgamy po noir, ale też po wczesny technikolor z „Vertigo”, „The Birds” czy „North by Northwest”. Fascynuje mnie przestrzeń między świadomością a podświadomością — stan, w którym nie wiesz, co jest realne, a co śnione. Freud nazywał to efektem doppelgängera. Stąd „Mężczyzna bez Imienia” — postać, która pojawia się od dawna w mojej pracy. Jest jak aktor z filmu, którego nigdy nie nakręcono. W klipach przechodzimy przez różne warstwy: plan filmowy, garderobę, sceny prawdopodobnie wyobrażone. Maski, przenikanie rzeczywistości, brak pewności, co jest prawdą — to był nasz cel. Chcieliśmy stworzyć świat złożony z wielu przenikających się poziomów, w którym żadna warstwa nie jest bardziej „prawdziwa” niż inne. Asaf Avidan to wokalista i autor piosenek o charakterystycznym, niepodrabialnym głosie, od lat mieszkający we Francji. Rozpoznawalność przyniósł mu zespół Asaf Avidan & the Mojos, z którym wydał trzy albumy, w tym złoty w Izraelu „The Reckoning”. Globalny sukces zdobył remix „One Day / Reckoning Song” autorstwa Wankelmuta, nagrodzony złotem i platyną w wielu krajach. Od 2012 roku Avidan prowadzi karierę solową, wydając m.in. „Different Pulses” (platyna we Francji), „Gold Shadow” (złoto) oraz „The Study on Falling”. Jego muzyka łączy emocjonalny minimalizm, poetyckie teksty i unikalny wokal, porównywany do Janis Joplin, Jeffa Buckleya czy Niny Simone. W 2023 roku, wspólnie z Cateriną Rinaldi, założył Different Pulses Sanctuary — miejsce dające bezpieczny dom zwierzętom porzuconym lub odebranym z hodowli. Sanktuarium działa jako przestrzeń, w której „miłość jest kluczem”, a wspierający mogą dołączyć do programu Sanctuary Family Kit.
Amber Mark przyjeżdża do Polski. Premiera jej trasy „Pretty Idea” już w maju 2026 w Warszawie
Amber Mark to jedna z tych artystek, które potrafią połączyć emocjonalną głębię z elegancją, a popową energię – z wyrafinowanym brzmieniem. Po premierze wyczekiwanego albumu Pretty Idea, wokalistka ogłasza największą w swojej karierze trasę koncertową i już w maju 2026 roku usłyszymy ją na żywo w Warszawie.
Nowa trasa artystki jest naturalną konsekwencją premierowego sukcesu albumu Pretty Idea, wydanego nakładem Big Family Music Interscope Records. To rozwinięcie jej docenionego debiutu Three Dimensions Deep z 2022 roku - pełne odwagi, emocji i muzycznej dojrzałości. Na 12 utworach Mark łączy R&B, alt-soul, indie-folk i dream-pop, tworząc brzmienie, które jest jednocześnie ponadczasowe i absolutnie współczesne. Od motownowego otwarcia w Sweet Serotonin, przez taneczne Let Me Love You, aż po zabawne i uwodzicielskie Too Much - Pretty Idea jest zapisem artystycznej wolności. Jednym z najgłośniejszych utworów stał się singiel Don’t Remind Me, nagrany z dziewięciokrotnym zdobywcą Grammy Andersonem Paakiem. Ich chemia eksploduje także w klipie w reżyserii Olivii de Camps - surrealistycznej, modowej opowieści, w której Amber Mark przerywa wesele swojego byłego partnera. Elegancja, humor, moda i odrobina magii. Zanim świat usłyszał Pretty Idea, Amber Mark wydała EP-kę Loosies. Znalazły się na niej utwory Wait So Yeah, Won’t Cry i Sink In, a recenzenci byli zgodni: zamiast uciszyć ciekawość fanów, artystka tylko ją podsyciła. The New York Times wyróżnił Wait So Yeah w The Playlist, Wonderland pisał o "nieograniczonej kreatywności”, a The Fader stwierdził, że apetyt fanów zwiększył się jeszcze bardziej. Pretty Idea tylko potwierdziła te opinie. Po wielkich sukcesach tras w USA, Europie i Wielkiej Brytanii (w tym występach na Coachelli i Pitchfork Festival), Amber Mark wchodzi w 2026 rok z nową energią. Zanim wyruszy w swoją największą trasę, pojawi się jako support na arenowej trasie Sabriny Carpenter — od Madison Square Garden. Potem już przyjedzie do Warszawy, by w kameralnej przestrzeni Klubu Niebo zaprezentować pełnię swoich możliwości. Artystka dorastała na trzech kontynentach: w Europie, Azji i Ameryce Północnej. Dziś mieszka między Nowym Jorkiem i Los Angeles, a jej muzyka jest odbiciem tej globalnej podróży - zmysłowa, eklektyczna, bogata kulturowo. Po premierze Three Dimensions Deep zdobyła ponad 750 milionów odtworzeń, współpracowała z Chanel, Reformation i Patrónem, występowała na najważniejszych festiwalach i zyskała uznanie samej Sade. Jej projekty modowe i estetyczne wyczucie sprawiły, że stała się ulubienicą nie tylko branży muzycznej, ale też modowej. Amber Mark w Warszawie – tego koncertu nie można przegapić Koncert w warszawskim klubie NIEBO odbędzie się 5 maja 2026. Koncert będzie gratką dla tych, którzy tęsknią za r’n’b i hip-hopem opartym na emocjach, a nie algorytmach. Amber Mark stawia na brzmienie, które wraca do korzeni: żywe instrumenty, lekko analogowa atmosfera, organiczny groove. W jej utworach znajdziemy lekkość, refleksję i powrót do autentycznego, pełnego ciepła grania. Bilety już w sprzedaży na stronie LIVE NATION. View oEmbed on the source website
Kto zagra na Open'er Festival 2026? Znamy kolejne gwiazdy, które dołączyły do line-up'u
Organizatorzy Open’er Festival 2026 ogłosili 8 nowych artystów. Na scenie w Gdyni zobaczymy m.in. Halsey, IDLES, Zarę Larsson i Clipse. Festiwal potrwa od 1 do 4 lipca na Lotnisku Gdynia-Kosakowo.
Organizatorzy Open'er Festival 2026 właśnie ogłosili 8 nowych artystów, którzy pojawią się na scenie w Gdyni. To prawdziwy muzyczny rollercoaster, który z pewnością porwie tłumy. Oto, kogo zobaczymy na kultowym polskim festiwalu. Open’er Festival 2026 – kiedy i gdzie odbędzie się festiwal? Open’er Festival 2026 odbędzie się w dniach 1–4 lipca na Lotnisku Gdynia-Kosakowo. To miejsce od lat gości największe gwiazdy światowej sceny muzycznej i przyciąga fanów z całej Polski oraz z zagranicy. Wydarzenie organizowane jest cyklicznie, a jego każda edycja przyciąga dziesiątki tysięcy uczestników. Do ogłoszonego wcześniej line' up'u, w którym znajdują się m.in. The Cure, Nick Cave & The Bad Seeds, Calvin Harris, The xx, Teddy Swims, David Byrne i Ethel Cain, dołączają kolejni artyści. Kto zagra na Open’erze 2026? Oto najnowsze gwiazdy line-upu Wśród nowych nazwisk znalazła się Halsey – amerykańska wokalistka i autorka tekstów, która słynie z nieoczywistych kompozycji i mocnego głosu. Jej piąty album „The Great Impersonator” znalazł się na podium sprzedaży w USA. Artystka zagra 2 lipca na Orange Main Stage. Tego samego dnia publiczność porwie także IDLES – brytyjsko-irlandzki zespół postpunkowy, znany z wybuchowych koncertów i bezkompromisowego przekazu. Ich ostatni album „TANGK” otrzymał aż trzy nominacje do Grammy. Również 2 lipca na Tent Stage pojawi się hip-hopowy duet Clipse, który powrócił po 15 latach przerwy z albumem „Let God Sort 'Em Out”, przynoszącym im pięć nominacji do Grammy. Ich powrót to jeden z największych muzycznych powrotów roku. Nie zabraknie także świeżej krwi w postaci Reneé Rapp – wokalistki młodego pokolenia, która zasłynęła debiutanckim albumem „Snow Angel” oraz łączeniem popu z emocjonalną głębią. Rapp wystąpi 2 lipca. Tego dnia zagra także Audrey Nuna, amerykańska artystka z pogranicza popu, R&B i alternatywy, znana z utworu „Golden” oraz samodzielnie reżyserowanych wizualizacji. Zara Larsson, szwedzka gwiazda popu i autorka hitu „Lush Life”, otworzy festiwal 1 lipca. Jej najnowszy album „Midnight Sun” to opowieść o skandynawskim lecie, pełna energii i melancholii. 3 lipca scenę przejmie Sofi Tukker – amerykański duet elektroniczny, który łączy muzykę taneczną z brazylijskimi inspiracjami. Ich koncerty to eksplozja dźwięku i obrazu. Zwieńczeniem festiwalu będzie występ Jade – brytyjskiej artystki, która 4 lipca po raz pierwszy wystąpi w Polsce. Znana z działalności w girlsbandzie Little Mix, obecnie śmiało kroczy solową ścieżką, a jej debiutancki album „That's Showbiz Baby” zdobył wysokie miejsca na listach sprzedaży w Wielkiej Brytanii. Open’er Festival 2026 – bilety Bilety Regular Tickets dostępne są w sprzedaży do 9 czerwca 2026 roku lub do wyczerpania puli. Ceny prezentują się następująco: Karnet 4 dni – 1149 PLN Karnet weekendowy (piątek + sobota) – 829 PLN Bilet jednodniowy – 549 PLN Karnet 4 dni + pole namiotowe – 1419 PLN Karnet weekendowy + pole namiotowe – 1019 PLN
Swifties oszaleją. Serial o Taylor Swift nadchodzi wielkimi krokami
To nie drill. To nie plotka. To nie „maybe someday”. Taylor Swift naprawdę doczekała się swojego serialu dokumentalnego, a Disney+ właśnie wrzucił pierwszy zwiastun. I wygląda na to, że nadchodzi najbardziej emocjonalna, najbardziej intymna i najbardziej epicka odsłona Eras Tour, jaką kiedykolwiek zobaczymy.
Dla wszystkich Swifties, którzy nie złapali biletu (albo złapali, ale wciąż nie mogą ochłonąć po pamiętnej trasie koncertowej) - teraz będzie można przeżyć to wszystko jeszcze raz. I to z tak bliska, jakbyśmy stali na backstage’u i byli częścią zespołu. Między cekinami, lśniącymi kostiumami i wózkiem do sprzątania, w którym Taylor… wjeżdżała na scenę incognito. Tak, ta scena też jest w zwiastunie. I tak - znowu mamy ciarki. Trasa koncertowa The Eras Tour była celebracją każdej ery twórczości Taylor Swift - od debiutanckiego albumu z 2006 roku po najnowsze wydawnictwa „Midnights” i „The Tortured Poets Department”. Artystka odwiedziła 21 krajów, dając łącznie 149 koncertów, a jej show stało się wydarzeniem światowym. W Polsce piosenkarka wystąpiła trzy razy na PGE Narodowy w Warszawie i wypełniła stadion po brzegi. A dla tych, którzy nie mogli być na koncercie, serial dokumentalny to szansa, by poczuć magię Eras Tour w domu. Taylor Swift doczekała się swojego serialu. O czym jest „The End of an Era” Sześcioczęściowy serial pokaże nie tylko fragmenty występów, ale także kulisy przygotowań, projektowania scenografii i prób. Twórcy odsłaniają nieznane dotąd szczegóły procesu twórczego Taylor Swift, a w produkcji pojawią się inne gwiazdy muzyki - Sabrina Carpenter, Ed Sheeran, Florence Welch - oraz Travis Kelce, narzeczony artystki. Serial ukazuje gigantyczne przedsięwzięcie od strony osób stojących za kulisami, które dbały o każdy szczegół występów. Już sam zwiastun zamieszczony w sieci przez Disney+ robi ogromne wrażenie i sprawia, że nie tylko Swiftiesom serce bije szybciej. View oEmbed on the source website Disney+ udostępni serial od 12 grudnia 2025 roku. Dodatkowo fani mogą obejrzeć film koncertowy „The Final Show”, nagrany w Vancouver, który pokazuje między innymi segment „The Tortured Poets Department”. To prawdziwa gratka dla Swifties, którzy chcą zanurzyć się w świat Taylor Swift, ponownie poczuć emocje stadionów i zobaczyć, jak powstawało jedno z najważniejszych muzycznych wydarzeń ostatnich lat. Serial dokumentalny to także fascynująca lekcja pracy nad trasą koncertową na skalę światową. Pokazuje pasję, zaangażowanie i precyzję, które stoją za każdym szczegółem występów Taylor Swift. Każdy ruch na scenie, światło, kostium i choreografia to efekt pracy setek osób przez wiele miesięcy. To nie tylko podróż przez wszystkie muzyczne etapy Taylor, ale także okazja, by na nowo zakochać się w jej twórczości - tym razem bez konieczności przeciskania się przez stojący od wielu godzin przez koncertem tłum fanów, a z pozycji własnej kanapy w domu. Taylor Swift - amerykańska królowa hitów, rekordów i marzeń Swifties Taylor Swift urodziła się 13 grudnia 1989 roku w Reading w Pensylwanii, a dorastała w małym Wyomissing. Już od nastoletnich lat pisała własne piosenki i marzyła o wielkich scenach - dziś mieszka między Nashville a Los Angeles i wciąż zachwyca fanów swoją szczerością i energią. Prywatnie od 2024 roku związana jest z gwiazdorem NFL Travisem Kelce, a Swifties kochają ją nie tylko za muzykę, ale też za osobowość i sposób, w jaki otwarcie dzieli się swoim życiem w mediach. Taylor to więcej niż gwiazda popu - to fenomen kulturowy, który od lat wyznacza trendy w muzyce i w sercach fanów na całym świecie. Autorka niezliczonych hitów, od debiutanckiego singla „Tim McGraw” po światowe przeboje takie jak „Shake It Off” czy „Love story”, zdobywczyni 12 nagród Grammy, 34 Billboard Music Awards i niezliczonych wyróżnień, które potwierdzają jej status ikony. Jej trasy koncertowe przyciągają setki tysięcy fanów, a każdy występ staje się wydarzeniem roku, świętem, w którym Swifties czują się częścią jednej wielkiej rodziny. Taylor nie tylko tworzy muzykę - ona tworzy wspomnienia, emocje i momenty, które jej fani noszą w sercu na zawsze.
Jesień pod znakiem muzyki: koncerty, na które czekamy
Tegoroczna jesień obfituje w koncerty artystów, którzy potrafią połączyć przebojowość z wyjątkowym muzycznym klimatem. Fani popu, indie rocka i alternatywy mogą wybierać spośród wielu dat i miast – od dużych hal po klimatyczne kluby.
Ewa Farna – trasa koncertowa Jedna z najważniejszych artystek pop-rockowych w Polsce i Czechach, znana z mocnego głosu i charyzmatycznych występów na żywo. Jej ostatni album Umami udowodnił, że wciąż potrafi zaskakiwać świeżym brzmieniem i szczerymi tekstami. W październiku Ewa Farna rusza w trasę po Polsce. Koncerty z cyklu "EWA FARNA x LIVE NATION NIE MA LIPY TOUR 2025” to ponad półtorej godziny show, łączącego przeboje sprzed lat z nowymi kompozycjami, pełne energii i pozytywnych emocji. Ewa obiecuje niezapomnianą zabawę w siedmiu miastach: Poznań, Łódź, Wrocław, Warszawa, Gdańsk, Katowice i Kraków. 14.10 – Tama, Poznań 15.10 – Klub Wytwórnia, Łódź 17.10 – CK A2, Wrocław 19.10 – Progresja, Warszawa 20.10 – Stary Maneż, Gdańsk 22.10 – P23, Katowice Zalia – trasa koncertowa Młoda wokalistka i autorka tekstów, która łączy pop z indie i elektroniką. Jej charakterystyczny głos i szczere historie przyciągają coraz większą publiczność. Po spektakularnym sukcesie wyprzedanej wiosennej trasy Z SERCA, Zalia wraca jesienią z nowym projektem – trasą SERCE. Jedna z najbardziej charyzmatycznych artystek młodego pokolenia odwiedzi jeszcze więcej miast i większe sale, odpowiadając na ogromne zainteresowanie fanów. Koncerty zapowiadają się jako intymne i pełne emocji, ale też taneczne i energetyczne. Zalia szykuje nową setlistę, świeże aranżacje oraz wyjątkową oprawę wizualną, która zamieni występy w muzyczno-artystyczne doświadczenie. Jesienna trasa będzie rozwinięciem jej ostatniego albumu SERCE, z którego pochodzą takie single jak „Znowu sam”, „list do niej” czy „Diament”. Album spotkał się z entuzjastycznym przyjęciem, a jego jesienna odsłona przyniesie także premierowy utwór w wersji winylowej. 10.10 – Piwnica Artystyczna Kawon, Zielona Góra 17.10 – Podwórko.art, Gdynia 19.10 – Klub Muzyczny Lizard King, Toruń 25.10 – Zaklęte Rewiry, Wrocław 26.10 – Scenografia Klub, Łódź 6.11 – Kwadrat, Kraków 7.11 – Królestwo, Katowice 15.11 – Palladium, Warszawa 22.11 – Fabryka Kultury Zgrzyt, Lublin 29.11 – Tama, Poznań 30.11 – Dom Kultury Słowianin, Szczecin Wolf Alice – 9.11 Progresja, Warszawa Brytyjska grupa indie rockowa, laureaci nagrody Mercury Prize i jeden z najważniejszych zespołów alternatywnych ostatniej dekady. Ich koncerty słyną z ogromnej energii i emocjonalnego ładunku – od subtelnych ballad po gitarowe eksplozje. Zadebiutowali w 2015 roku albumem My Love Is Cool, a ich kolejna płyta, Visions of a Life, przyniosła im prestiżową Mercury Prize. W 2022 roku wydali Blue Weekend – album numer jeden na brytyjskiej liście sprzedaży, nagrodzony Brit Award dla Najlepszego Zespołu. W sierpniu 2025 premierę miał ich czwarty krążek The Clearing, nagrany w Los Angeles z producentem Gregiem Kurstinem. To najbardziej dojrzały i ambitny projekt w dorobku grupy – mieszanka pewności siebie, emocji i ponadczasowych melodii, określana przez krytyków jako współczesny odpowiednik klasyki Fleetwood Mac. Sophie and the Giants – 21.11 Hydrozagadka, Warszawa Formacja z Sheffield, która zdobyła popularność przebojem Hypnotized. Łączą synthpop z indie, a ich występy na żywo to pełne energii show. Sophie and the Giants powracają z nowym singlem „Red Light” – tanecznym hymnem o wolności, beztrosce i życiu chwilą. Pulsujące bity i hipnotyzujące syntezatory zapowiadają odważny minialbum artystki, który ukaże się jesienią 2025 roku. Warszawski koncert w Hydrozagadce zapowiada się na wieczór tanecznych, pulsujących brzmień. IDER – 28.11 VooDoo Club, Warszawa Brytyjski duet indie-popowy, tworzony przez Lily Somerville i Megan Markwick, powraca z trzecim albumem „Late To The World”, nagranym podczas artystycznej rezydencji w walijskim kościele. To dojrzały i minimalistyczny projekt, który łączy intymność z filmowym rozmachem, balansując między alternatywnym popem, elektroniką i indie rockiem. Nowa płyta porusza tematy kobiecości, dojrzewania i odkrywania siebie na własnych zasadach. Singiel „Attachment Theory” komentuje współczesny język relacji, a „Know How It Hurts” inspiruje siłą i zaangażowaniem w walkę o prawa kobiet. Znane z harmonijnych wokali i introspektywnych tekstów, IDER zdobyły uznanie krytyków i oddaną grupę fanów. Koncert w VooDoo Club to gratka dla fanów subtelnej, ale wyrazistej alternatywy. Bilety na wszystkie wydarzenia dostępne są na stronie Live Nation.
Jesień w rytmie alternatywy i popu - sprawdź, kogo usłyszysz na żywo
Jesień 2025 w Polsce to czas spotkań z niezwykłymi artystkami, które reprezentują różne oblicza alternatywy i popu. Od kameralnych opowieści Billie Marten, przez soulową wrażliwość Annahstasii, aż po energetyczne brzmienia Isabel LaRosy – na koncertach w Warszawie i innych miastach nie zabraknie emocji.
Jesienią miasta takie jak Warszawa, Kraków, Katowice, Gdańsk czy Wrocław zamienią się w miejsca spotkań z muzyką, która potrafi wzruszać, inspirować i dodawać energii. Sprawdź kogo usłyszysz na żywo. Billie Marten – 21.10 Klub Hybrydy, Warszawa Brytyjska songwriterka znana z delikatnych, melancholijnych kompozycji. Jej muzyka balansuje między folkową prostotą a subtelną elektroniką. Najnowszy album Drop Cherries (2023) przyniósł jej ogromne uznanie krytyki, a koncert w Warszawie będzie okazją, by posłuchać jej w kameralnej, intymnej atmosferze. Latem 2024 roku Billie udała się do Nowego Jorku, gdzie w studiu Sugar Mountain nagrywała materiał z producentem Philem Weinrobe’em (znanym ze współpracy m.in. z Adrianne Lenker i Buckiem Meekiem). Towarzyszyli jej także cenieni amerykańscy muzycy, a efektem tej pracy jest album ciepły, wielowarstwowy i pełen subtelnej pewności siebie. Dog Eared to wyraźne, choć delikatne odejście od wcześniejszych, bardziej melancholijnych nagrań – Billie pokazuje w nim, że dojrzewa artystycznie, ale nie traci swojej autentyczności i charakterystycznej wrażliwości. Dzięki temu albumowi umacnia swoją pozycję nie tylko wśród najciekawszych twórczyń brytyjskiej sceny folkowej, ale także w gronie najlepszych songwriterów swojego pokolenia. Jej koncert w Hybrydach zapowiada się na intymne, pełne emocji spotkanie z artystką, która coraz śmielej kreśli własną muzyczną tożsamość. Annahstasia – 5.11 Hydrozagadka, Warszawa Amerykańska artystka i wokalistka, której muzyka łączy soul, folk i bluesa. Jej głęboki, poruszający głos i organiczne brzmienia wyróżniają ją na tle współczesnej sceny alternatywnej. W Hydrozagadce Annahstasia zaprezentuje materiał z debiutanckiego albumu Revival. Livka – trasa koncertowa Po entuzjastycznie przyjętym debiucie i rozbiciu banku na polskich festiwalach, Livka wkracza na scenę z nowym rozdziałem swojej kariery. Artystka ogłosiła właśnie swoją pierwszą trasę koncertową, która ruszy w listopadzie 2025 roku i obejmie największe miasta w Polsce. Koncerty Livki będą miały kameralny charakter – skupiony na emocjonalnym przekazie i subtelnych brzmieniach, które stały się jej znakiem rozpoznawczym. „Mam nadzieję, że ta trasa będzie dla innych przystanią – miejscem, w którym można poczuć spokój, uważność i emocje. Na scenie chcę być najbliżej słuchacza, jak się da” – podkreśla artystka. 7.11 – Klub Hybrydy, Warszawa 8.11 – Klub Gwarek, Kraków 9.11 – Piąty Dom, Katowice 16.11 – Wydział Remontowy, Gdańsk 28.11 – Próżność, Poznań 29.11 – Tony, Wrocław dodie – 11.11 Proxima, Warszawa Brytyjska wokalistka i autorka tekstów dodie wraca na scenę po kilku latach intensywnego tworzenia i współpracy z zespołem FIZZ. Artystka zaskoczyła fanów premierą singla I’M FINE! – pierwszego solowego utworu od ponad trzech lat, nagranego w Londynie w jej domowym studiu i w Pixel Studio z wieloletnim współpracownikiem Joe Rubelem. Teledysk do piosenki powstał we współpracy z Sammym Paulem, kolejnym bliskim partnerem artystycznym dodie. Kariera dodie rozpoczęła się niemal dekadę temu, kiedy jej autentyczne nagrania i szczere filmiki w internecie zdobyły serca publiczności. Debiutancki album Build A Problem (2021) zadebiutował na 3. miejscu brytyjskiej listy sprzedaży, a od tego czasu artystka zgromadziła ponad miliard odsłuchań swoich utworów i 7 milionów obserwujących w mediach społecznościowych. Jej koncerty, w tym ponad 100 wyprzedanych show na całym świecie, są znane z intymnej atmosfery i szczerego kontaktu z publicznością. Po wydaniu EP Hot Mess w 2022 roku dodie na krótko zawiesiła działalność solową, by założyć zespół FIZZ z Orlą Gartland, Gretą Isaac i Martinem Luke’em Brownem. Grupa wydała chwalony album The Secret To Life (2023) i promowała go na trasie aż do lata 2024, w tym na festiwalu Glastonbury i finałowym koncercie w londyńskim MOTH Club. Ostatnio artystka nagrała również utwór przewodni Someone Was Listening do nagradzanej gry Life Is Strange: Double Exposure oraz nową interpretację klasyka Old Devil Moon na album Chet Baker Re:imagined. Warszawski koncert w Proximie będzie jednym z najbardziej wyczekiwanych wydarzeń tej jesieni – to szansa, by doświadczyć bliskości dodie, jej emocjonalnych piosenek i niepowtarzalnej scenicznej autentyczności. Isabel LaRosa – 20.11 Palladium, Warszawa Sensacja alt-popowa i artystka z platynową płytą – Isabel LaRosa – zadebiutowała na międzynarodowej scenie dzięki przebojom takim jak i’m yours, favorite i pretty boy. Jej debiutancki album Raven umocnił pozycję jednej z najciekawszych postaci współczesnego popu. Znana z eterycznego, pełnego emocji wokalu, LaRosa na scenie łączy senne brzmienia elektroniki z żywymi instrumentami, tworząc intymną atmosferę i wyjątkową więź z publicznością. Jej koncert w warszawskim Palladium to pierwsze występy w Polsce i gwarancja energetycznego, wciągającego show – nowoczesnego, pełnego pasji i szczerości, która wyróżnia ją na tle współczesnej sceny popowej. Bilety na wszystkie wydarzenia dostępne są na stronie Live Nation.
Oto najpiękniejsze cytaty Stanisława Soyki. Te słowa naprawdę chwytają za serce
Stanisław Soyka odszedł niespodziewanie w wieku 66 lat. Przypominamy najbardziej poruszające słowa z piosenek i wywiadów artysty.
21 sierpnia wieczorem media obiegła poruszająca wiadomość o śmierci Stanisława Soyki. Artysta miał wystąpić na festiwalu w Sopocie, jednak koncert został nagle przerwany. Publiczność i organizatorzy uczcili pamięć muzyka wspólnym wykonaniem jego kultowego utworu „Tolerancja”. Soyka był artystą wyjątkowym – jego twórczość, łącząca jazz, poezję śpiewaną i muzykę klasyczną, na zawsze zapisała się w historii polskiej kultury. Poniżej przypominamy najpiękniejsze cytaty Stanisława Soyki – zarówno te z piosenek, jak i wywiadów. To słowa, wobec których trudno przejść obojętnie. Stanisław Soyka nie żyje. Pozostawił imponujący dorobek artystyczny Stanisław Soyka był jednym z najbardziej cenionych i wszechstronnych artystów polskiej sceny muzycznej. Już jako dziecko występował w chórze, a w wieku 14 lat grał na organach kościelnych. Przez lata tworzył własny, rozpoznawalny styl – łączący jazz, pop, poezję i muzykę klasyczną. Jego przełomowy album „Blublula" z 1981 roku został uznany za najlepszy jazzowy album roku. Popularność przyniosły mu też takie przeboje jak „Tolerancja (na miły Bóg)”, „Tak jak w kinie”, „Cud niepamięci”, „Love Is Crazy” czy „Play It Again”. Soyka był również twórcą wielu albumów inspirowanych literaturą – m.in. „Sonety Shakespeare’a”, „Tryptyk rzymski” z tekstami Jana Pawła II, „7 wierszy Czesława Miłosza”, „Soykanova” z poezją Leśmiana i Staffa oraz „…Tylko brać – Osiecka znana i nieznana”. Nagrywał także muzykę religijną, kolędy i pieśni wielkopostne, a jego interpretacje zyskały uznanie krytyków i publiczności. Artysta pozostawił po sobie ponad 30 albumów, dziesiątki przebojów i bogaty wkład w polską kulturę. Jego muzyka, teksty i głos na zawsze pozostaną w pamięci słuchaczy. Nic zatem dziwnego, że jego twórczość jest źródłem wielu pięknych refleksji i słów, które poruszają pokolenia. Najpiękniejsze cytaty Stanisława Soyki o pasji do muzyki Muzyka Stanisława Soyki łączyła pokolenia i na zawsze zapisze się w historii polskiej muzyki jazzowej i kultury. A co artysta sam mówił o swojej pracy i utworach? Przy okazji wydania jednego z albumów Soyka opowiedział o procesie twórczym i o tym, co w odbiorze utworów jest dla niego najważniejsze. „Chciałem pokazać piękno świata – świata przedstawionego tak po prostu, przez dzisiejszego mnie. Zależało mi na tym, by ta muzyka mogła przytulać, dawać przestrzeń i oddech. A także – by te piosenki były dostępne dla każdego kto lubi śpiewać. A w tych tekstach, mam wrażenie, że jest normalnie; tam jestem dzisiejszy ja i - gdy będziecie Państwo jej słuchać – będzie mi miło móc tam Państwa spotkać” – mówił Soyka o swoim albumie „Muzyka i Słowa”. Stanisław Soyka mówił o swojej wierze Artysta nie wstydził się swojej wiary: wręcz przeciwnie, poruszał ten temat w wywiadach, a także w twórczości muzycznej. „Moja wiara z czasem tężeje. Jestem trochę jak Tewje Mleczarz ze „Skrzypka na dachu” – próbuję bezpośrednio rozmawiać z Bogiem, czasem wzdycham, narzekam, generalnie staram się jednak okazywać wdzięczność. Bo miałem i mam piękne i dobre życie. Wiara jest łaską – i cieszę się, że ja tej wiary jeszcze nie utraciłem” – mówił muzyk w 2019 roku w wywiadzie dla iPortal. Soyka nie był przywiązany do tzw. dóbr doczesnych. Słowa jego utworu „Są na tym świecie rzeczy" dobitnie o tym przypominały: „Pieniądze, ach, pieniądze, wielkie, wielkie żądze, kariera, sława, blaski, oklaski, ach oklaski – to są tylko obrazki” – śpiewał wymownie Soyka. Stanisław Soyka śpiewał o tolerancji Jednym z najbardziej rozpoznawalnych utworów Stanisława Soyki jest „Tolerancja”. To właśnie w tej piosence muzyk nawoływał do wzajemnego szacunku, życzliwości i wsparcia, a jej tekst jest aktualny niezależnie od okoliczności. „Dlaczego nie mówimy o tym, co nas boli otwarcie? Budować ściany wokół siebie – marna sztuka. Wrażliwe słowo, czuły dotyk wystarczą…” – brzmiały słowa najbardziej znanej piosenki Stanisława Soyki. To właśnie ten utwór został w poruszający sposób wykonany podczas Festiwalu w Sopocie w geście hołdu dla artysty, gdy do organizatorów dotarła już oficjalna informacja o tym, że Stanisław Soyka zmarł tuż przed swoim występem w Operze Leśnej. Stanisław Soyka do końca wierzył w miłość Stanisław Soyka był nie tylko artystą, ale i człowiekiem pełnym namiętności. Jego pierwszą żoną była Iwona, poznana w liceum, z którą doczekał się czterech synów. Ich małżeństwo rozpadło się po tym, jak Soyka zaangażował się w romans z aktorką Grażyną Trelą. „Oddałem serce pani z Krakowa” – wyznał w „Twoim Stylu”, przyznając też, że niektórych decyzji żałował. Po rozstaniu z Trelą, Soyka związał się z Ewą Żmijewską, którą poślubił. Żona była również menadżerką muzyka. „Dziesięć lat temu z nieba spadła Ewa. Osoba wyjątkowa i doskonała, człowiek dialogu. Dama z krwi i kości"– mówił w 2009 roku dla „Twojego Stylu”. Soyka nie wstydził się czułości i potrzeby bliskości: „Dziś jestem wyczulony: pogłaskać, przytulić, zaopiekować się – staram się zgadywać potrzeby kochanych ludzi" – podkreślał. Stanisław Soyka myślał o śmierci Niespodziewana śmierć Stanisława Soyki poruszyła jego fanów do cna. Artysta w wywiadach nie unikał jednak trudnych tematów, w tym tych związanych ze sprawami ostatecznymi. W lipcu br. na kanale YouTube „Imponderabilia” pojawiła się rozmowa ze Stanisławem Soyką. Jak się okazuje, był to jeden z ostatnich wywiadów muzyka. Soyka wprost mówił o śmierci... „Jest taka kamedulska mądrość, żeby pamiętać o śmierci. Nie chcę powiedzieć, że ja myślę o śmierci cały czas, ale owszem, stosuję się do tej zasady od lat i jakiś ułamek sekundy dzień w dzień o śmierci jest. To jest ułamek sekundy. Nie wiem, czy będę przygotowany na, to kiedy już przyjdzie pora, ale wiem, że człowiek chce żyć” – mówił artysta.
Nie żyje Stanisław Sojka. Legendarny muzyk odszedł niespodziewanie w wieku 66 lat
Stanisław Sojka nie żyje. Uwielbiany przez pokolenia muzyk zmarł nagle w wieku 66 lat. Miał wystąpić w ostatni dzień festiwalu Top of the Top Sopot Festival, lecz zasłabł podczas próby. Jego śmierć potwierdził Jacek Cygan.
W czwartek wieczorem, 21 sierpnia 2025 roku, Stanisław Sojka miał pojawić się na scenie Opery Leśnej w Sopocie. Jego występ był planowany w ramach koncertu „Orkiestra Mistrzom – hołd dla legend”, odbywającego się ostatniego dnia Top of the Top Sopot Festival. Miłośnicy artysty z niecierpliwością oczekiwali jego występu, zwłaszcza że w ostatnich latach ograniczał swoją działalność artystyczną. Niestety, Sojka nie pojawił się na scenie. Nagła śmierć Stanisława Sojki – co się wydarzyło? Według nieoficjalnych informacji, Stanisław Sojka zasłabł podczas próby przed koncertem. Został natychmiast przewieziony do szpitala. Pomimo wysiłków lekarzy, artysty nie udało się uratować. Miał 66 lat. Smutną wiadomość o śmierci Sojki potwierdził Jacek Cygan w rozmowie z Onetem. To dramatyczne wydarzenie wstrząsnęło światem polskiej muzyki i fanami artysty. Kim był Stanisław Sojka? Stanisław Joachim Sojka, znany szerzej jako Stanisław Sojka, urodził się 26 kwietnia 1959 roku w Żorach. Był jednym z najbardziej wszechstronnych polskich artystów – wokalistą jazzowym i popowym, pianistą, gitarzystą, skrzypkiem, kompozytorem i aranżerem. Już jako siedmiolatek rozpoczął swoją muzyczną drogę, śpiewając w chórze kościelnym, a w wieku czternastu lat został organistą. Uczył się w Liceum Muzycznym w Katowicach, a następnie studiował aranżację i kompozycję na Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach. Swoją profesjonalną karierę rozpoczął jako wokalista big-bandu Puls. Pierwsze nagrania realizował dla Polskiego Radia. Wkrótce został dostrzeżony na scenie jazzowej, gdzie współpracował z takimi artystami jak Jarosław Śmietana i zespół Extra Ball. Dorobek artystyczny, który przetrwa pokolenia Sojka wydał swój debiutancki album jazzowy „Blublula” w 1981 roku. Płyta została uznana za najlepszy jazzowy album roku. Krytyk Willis Conover określił Sojkę mianem „najlepiej strzeżonego sekretu polskiej muzyki”. W latach 80. i 90. artysta odnosił największe sukcesy komercyjne – utwory takie jak „Śliczna różdżkareczka”, „Czas nas uczy pogody”, „Tolerancja (na miły Bóg)” czy „Cud niepamięci” na stałe zapisały się w historii polskiej muzyki. W 1991 roku wydał album „Acoustic”, który zdobył ogromną popularność i wyprzedził światową modę na koncerty „bez prądu”. Sojka chętnie sięgał również po poezję – śpiewał sonety Williama Shakespeare’a, a także utwory inspirowane twórczością Czesława Miłosza i Bolesława Leśmiana. Śmierć Stanisława Sojki to ogromna strata dla polskiej kultury. Jego twórczość inspirowała kolejne pokolenia artystów. Fani, muzycy i środowisko artystyczne są w szoku po nagłym odejściu artysty, który mimo ograniczonej aktywności scenicznej w ostatnich latach, wciąż pozostawał jedną z najważniejszych postaci na polskiej scenie muzycznej.
Jakub Józef Orliński: „Żyję pasją, która prowadzi mnie w takie miejsca, do których dotąd albo nikt nie zajrzał, albo w których nikt niczego jeszcze nie zrobił” [WYWIAD]
Muzykę traktują innowacyjnie, ale zawsze z najwyższym szacunkiem. Pianista i kompozytor Aleksander Dębicz oraz kontratenor Jakub Józef Orliński czasami łączą siły i wychodzą z tego ciekawe produkcje, jak płyta „LetsBaRock” czy zamknięcie polskiej prezydencji przy radzie unii europejskiej. A teraz? Ich własny festiwal – Break in Classic. Dziś porozmawiamy więc o przełomach.
Milan Kundera w „Żarcie” pisał, że wszystkie przełomowe sytuacje w życiu są bezpowrotne i żeby być pełnym człowiekiem, trzeba przejść przez tę bezpowrotność z całą świadomością, wypić ją do dna, bez oszustwa, bez udawania, że się jej nie widzi. Wasz festiwal Break in Classic można tłumaczyć jako pewien przełom, choć można mu nadać wiele definicji. W swoich życiach byliście gotowi na przełomy? JAKUB JÓZEF ORLIŃSKI: Myślę, że jesteśmy książkowym przykładem przełamywania w zasadzie wszystkiego. Świadczą o tym drogi naszych karier, wspólnie i osobno. Dlatego Break in Classic to nie jest przypadek. Użyliśmy słowa „break”, by się nim bawić, wykorzystywać w wielu znaczeniach. I może nie powiedziałbym, że ze swojej strony od zawsze byłem gotowy na przełamywanie, ale ja po prostu kocham to, co robię. Żyję pasją, która prowadzi mnie w takie miejsca, do których dotąd albo nikt nie zajrzał, albo w których nikt niczego jeszcze nie zrobił. Więc czy byłem gotowy na przełomy? Nie wiem. Za to podążałem świadomie swoją drogą. ALEKSANDER DĘBICZ: Przełom kojarzy mi się jednocześnie z jakąś cezurą, czymś nagłym, zmieniającym rzeczywistość. A wydaje mi się, że Jakub i ja realizujemy nasze pomysły stopniowo. Nie przypominam sobie przełomowego momentu, który sprawił, że zmieniłem kurs ścieżki artystycznej. Bo my tak naprawdę wracamy do przeszłości, naturalnych zjawisk, które kiedyś nie wywoływały konsternacji, a dziś, niestety, czasami wywołują. JAKUB: To ważne, bo często pytają mnie, czy chciałem zmieniać muzykę klasyczną. Nigdy w życiu nie miałem takiego planu, bo ja klasykę kocham za to, czym jest. Dlatego w nią wszedłem. Jednocześnie żyję w XXI wieku, używam wszystkich dostępnych rozwiązań technologicznych. Dlaczego więc muzyka klasyczna nie mogłaby żyć nowym życiem? Nie chodzi o to, żeby ją zmieniać, ale dmuchnąć wiatr w żagle. Chodzi o inny język opowiadania, wykorzystywania jej? ALEKSANDER: Trochę tak. Wielokrotnie spotykałem się z sytuacją, gdy po koncercie ktoś podchodził z gratulacjami i zaczynał od tłumaczenia, że się nie zna. Odpowiadam wtedy zawsze, że nie oczekuję, żeby mój słuchacz się znał, proszę, by opowiedział o swoich emocjach, doświadczeniu. Wszyscy chętnie rozmawiają o filmach, niezależnie od tego, czy się na nich znają, czy nie. Dyskutują na przemian o kinie rozrywkowym i artystycznym. Dlaczego więc nie mogłoby tak być z muzyką? Dlatego chcemy ten świat odczarować. Wystarczy przyjść i posłuchać. Doświadczyliśmy tego, że nawet gdy gramy koncerty hardcorowo klasyczne, bez żadnych improwizacji, spotykamy się ze zrozumieniem młodych ludzi. Oni to czują. JAKUB: Ludzie są zaintrygowani. ALEKSANDER: Bo są wrażliwi. Tylko wielu w to nie wierzy. Czasami przez niepotrzebnie narzucane, odstraszające konwenanse zniechęca się ludzi do przeżycia czegoś głębszego. Choć niektóre zasady są słuszne. Na requiem Mozarta warto pójść jednak ubranym elegancko. Z kolei Henry Purcell pisał poważne dzieła, ale stworzył też „Strike the Viol”, które wykorzystaliśmy na „LetsBaRock”. To tak, jakby porównać „Aż poleje się krew” Paula Thomasa Andersona z jego „Licorice Pizza”. JAKUB: Albo „Listę Schindlera” z „Parkiem Jurajskim” – oba te filmy wyreżyserował Steven Spielberg. Z czego Waszym zdaniem wynika ten strach ludzi? ALEKSANDER: Choćby z tego, że wciąż panuje przekonanie, że należy mieć przynajmniej podstawowe wykształcenie muzyczne, żeby się w ogóle odezwać na temat muzyki. Zmienia się to powoli choćby w sztukach plastycznych, bo ludzie coraz chętniej chodzą do galerii i wyrażają swoje opinie. Człowiek wyrabia się przez słuchanie, oglądanie. JAKUB: To kwestia otwartości. Edukacja mogłaby zmienić dużo – i nie chodzi o to, że nagle wszyscy mają chodzić do szkół muzycznych. Ale pamiętam, jak wielką wartością było pójście z klasą do teatru czy muzeum albo opery. Na początku niczego się nie rozumie, nie masz pojęcia, co widzisz. Jednak to wyrabia otwartość i nawyki, a pewnego dnia cię zaciekawi. A ramy są potrzebne, właśnie podczas wysłuchiwania requiem czy Stabat Mater. Jednak jeśli ktoś chce klaskać między pieśniami cyklu czy częściami, niech klaszcze. Mnie to nie przeszkadza. Choć znam takich, którzy, gdy ktoś z publiczności wyciągnie telefon czy choćby z sali dobiegną jakieś szmery, schodzą ze sceny. Za to mnie, gdy gram koncert, a światło zostanie skierowane na jakąś osobę z publiczności, czasem się zdarza zauważyć, że ona np. śpi. Teraz mnie to bawi, ale gdy zaczynałem karierę, drażniło mnie i stresowało. Wydawało mi się, że nudzę ludzi. Wkrótce jednak zauważyłem, że gdy ja zamykam oczy, słuchając kogoś, odpływam. I jest to najwyższy poziom ekstazy. Jestem spokojny, a muzyka wysyła mnie w inny świat. Najbardziej odczuwam wtedy emocje. Dziś, gdy na widowni widzę taką osobę, myślę: „Ale jej zrobiłem wieczór!”. A co Wy właściwie widzicie ze sceny? ALEKSANDER: To zależy od miejsca, w jakim występuję. Czasami oświetlenie jest ustawione w taki sposób, że nikogo nie widać. Siedzę też bokiem do publiczności, obserwuję ją głównie wtedy, gdy się kłaniam lub do niej zwracam. Bardziej więc słyszę publiczność, odczuwam ją. JAKUB: Zdarzają się koncerty, podczas których podchodzę do każdego personalnie. Podczas naszych występów promujących płytę „LetsBaRock” oświetlenie pozwalało spojrzeć na ludzi, włączyć ich w interakcję. Ale wiem, że nikt ze słuchaczy nie lubi zbyt mocnego, przeszywającego go wzroku, dlatego robię wszystko, by ludzie, gdy na nich patrzę, nie poczuli się nigdy, jakbym czegoś od nich wymagał. Nie chcę nikogo stresować. Zdaję sobie sprawę ze scenicznej charyzmy. Dzięki tej energii ludzie bawią się dobrze, przeżywają z nami głębokie chwile, bo mimo ich przymkniętych oczu, wiem, że są ze mną. Właśnie dzięki tej energii, która przyciąga. Lubię więc angażować słuchaczy, patrzeć na nich, ale nie wywieram presji. To ma być przyjemne doświadczenie. Czasem może mniej. Wszystko ma być jednak kwestią muzyki, nie mojej osoby. Zdarza się, że w operze światła są ustawione tak, że nie widać nikogo. Uwielbiam to. W granej przeze mnie operze „Orfeusz i Eurydyka” pojawiają się sceny dramaturgicznie trudne i ciężkie do uniesienia. Ta czwarta ściana, otwarta, pomaga w tej roli. Patrząc na to z drugiej perspektywy – a więc widowni – na takie koncerty najlepiej chodzić ze znajomymi. Nie ma wtedy ciśnienia, jesteście w tym razem. Po to m.in. zrobiliśmy nasz festiwal. Kto wpadł na pomysł nazwy „Break in Classic” – skazy, pęknięcia, przełomu, przerwy? ALEKSANDER: Kryje się za nią wiele znaczeń: przerwa, przełamanie… A jednocześnie jest to nawiązanie do breakdance’u. JAKUB: Dlatego ta nazwa z nami zarezonowała, daje pole do interpretacji, a tym samym zaprasza szerokie grono potencjalnych odbiorców. Chcę, żeby ludzie mówili: „ Jedziemy na Breake’a”. Po prostu. Jak wyglądał dobór artystów, których zaprosiliście jako dyrektorzy artystyczni? Wśród nich jest klarnecista David Orlowsky, wokalistka Elina Duni, Atom String Quartet. No i Wy. JAKUB: Wszyscy są niezwykle charyzmatyczni. Flecistka Lucie Horsch robi na mnie wielkie wrażenie – to młoda dziewczyna, która gra muzykę dawną, a robi to tak, że czujesz się, jakbyś słuchała współczesnych brzmień. Jest to bardzo pociągające, chcesz w tym brać udział. ALEKSANDER: Poza tym mieliśmy konkretne kryterium: z jednej strony muzycy na światowym poziomie, wybitni interpretatorzy klasyki, a jednocześnie muzycy otwarci, eksperymentujący, odważni, niebojący się flirtów z różnymi gatunkami, ale nie przekraczający przy tym granicy dobrego smaku. Jak nie przekroczyć tej granicy dobrego smaku? ALEKSANDER: Trudne pytanie, bo dobry smak jest kwestią gustu. Ale to, co istotne, to by nie wypaczać znaczenia oryginału. I nie spłycać muzyki. Ważne, by była wyrafinowana. Dlatego zaprosiliśmy Elinę Duni i Roba Lufta, niezwykłych muzyków jazzowych. Poza tym ciężko na to pracujemy. JAKUB: Ludziom wydaje się, że w pewnym momencie wszystko przychodzi samo. Ale to nieprawda. Żaden artysta nie może myśleć „Stworzyłem dzieło i niech się teraz dzieje”. To tak nie działa. A często takie myślenie dominuje w moim pokoleniu – że kiedy masz agenta albo wygrałeś konkurs, wystąpisz już wszędzie. Mam świetnego agenta, a mimo to jestem cały czas przy komputerze. Chcę dokonać kolejnych rzeczy, więc się staram, by nie stracić pasji, głodu artystycznego. Wy się bardzo dobrze uzupełniacie i dogadujecie… ALEKSANDER: Bo uwielbiamy stan ekscytacji, on nas napędza. Wynika z tego głodu artystycznego, sztuki, jaką robimy. JAKUB: Jesteśmy też pracowici i zmotywowani. Poza tym uwielbiamy improwizować. Nie tylko muzycznie, ale i sytuacyjnie. Chcemy być zaskakiwani, działać na żywo. I autentycznie. Ten głód pozostawia nas w stanie ciągłej motywacji. ALEKSANDER: Ostatnio uświadomiłem sobie, że trzeba też polubić porażki. Bo to proces, nieodzowny element sukcesów. Trzeba ich też trochę zaliczyć. JAKUB: My zaliczyliśmy. Jedne mniej, inne bardziej bolesne. Po porażce zawsze pojawia się plan B, C, D. Bo z nimi trzeba się oswoić podobnie jak ze stresem, który potrafi działać motywacyjnie. Jest takie powiedzenie: „Trzymaj przyjaciół blisko, ale wrogów bliżej”. Sprawdza się w tym przypadku. No i jak ten stres oswajasz? JAKUB: Gdy jeszcze nie potrafiłem go opanować, mój oddech stawał się płytki, nogi miękkie, głos się chwiał. Czułem suchość w ustach. Zaczynałem więc z tym obcować, ćwiczyć – a im więcej ćwiczysz, tym większą masz pewność siebie, świadomość ciała. Musisz siebie znać. Dziś czuję się komfortowo z tym, co robię, mimo wielu stresujących sytuacji, bo one ciągle się pojawiają. Podobno stres, po którym następuje sukces, wzmacnia człowieka. Seria porażek z kolei może go zniszczyć. Trzeba być gotowym, żeby tego uniknąć. Znam wielu artystów, którzy nigdy sobie nie poradzili ze stresem. Musieli zmienić zawód, choć ich głosy lub gra na instrumencie były fenomenalne. Musisz mieć predyspozycje, by wykonywać ten zawód. I pamiętać, że stres na zawsze pozostanie jego częścią. Alku, napisałeś siedmioczęściową kompozycję „Unity”, która wybrzmiała na zakończenie prezydencji Polski przy Radzie Unii Europejskiej. ALEKSANDER: To wielkie wyróżnienie. Uważam, że Europejczykom brakuje wspólnej, pozytywnej emocji. Coraz częściej zdarzają się te negatywne. Politycznie, gospodarczo jest lepiej lub gorzej, ale wciąż brakuje tej emocji. Mój utwór miał podkreślić, że różni ludzie, jak wybitni soliści o odmiennych osobowościach, których zaprosiłem do projektu, mogą stworzyć jedność. To moja metafora ideału Unii. Dbajmy jako kraje o nasze odrębne interesy i kultury, ale twórzmy wspólnie coś wyjątkowego. W jakiej kondycji jest dziś polska muzyka klasyczna? JAKUB: W całkiem dobrej mimo tego, co się mówi. Ile razy słyszałem już, że opera umiera. I dotąd nie umarła. Mamy niesamowite wsparcie różnych instytucji, fajne miejsca, w których możemy grać we Wrocławiu, w Katowicach, Warszawie, Gdańsku, Szczecinie. Ludzie przychodzą na koncerty, są ciekawi. Wśród nich ci bardzo młodzi. Filharmonia, opera czy teatr stają się cool na piątkowe, wieczorne wyjście. Wraca moda na kulturę. Nowe Muzeum Sztuki Współczesnej fajnie wrzucić na Instagram. W tym kontekście muzyka klasyczna jest w dobrym miejscu. ALEKSANDER: Polska ma naprawdę wybitnych muzyków. JAKUB: Obyśmy tylko bardziej w siebie wierzyli.
Chopinowskie "być albo nie być" zależy od... fortepianu. Instrument tej marki kompozytor ściągał aż na Majorkę
Do XIX-wiecznego Paryża przylgnął przydomek pianopolis. To z uwagi na wysokiej jakości fortepiany, jakie w tym czasie produkowano w stolicy Francji. Chopin wybierał te od Pleyela, bo miały ciepły i miękki dźwięk, ale nie gardził również Érardami. Wybór fortepianu przez uczestników Konkursu Chopinowskiego może okazać się ich być albo nie być. A mają na to zaledwie 15 minut…
Gdy wchodziło się do paryskich apartamentów Fryca, jak kompozytor zwykł nazywać gościnne pokoje w swoich mieszkaniach, wizytanta najczęściej uderzał najpierw zapach fiołków. Te kwiaty cenił nad życie, rozkładał fantazyjnie w specjalnie na tę okoliczność wyszykowanych pękatych, ale spłaszczonych wazonach i oferował w uroczych bukiecikach wybranym paniom z towarzystwa. Fortepian idealny Gdy węch już się oswajał z sytuacją, następowało rozpoznanie wzrokowe. Tu całą uwagę skupiał na sobie piękny Pleyel. Fortepian, który – jak mawiał Chopin – nie miał lepszych ponad siebie. Nawet Érardy nie robiły na nim takiego wrażenia, bo nie wydobywał się z nich wymarzony przez Fryca dźwięk: subtelny, ciepły, nieco przytłumiony, odpowiadający indywidualnemu tonowi muzyka. Érard był twardszy, niektórzy uczniowie narzekali, że klawisze ranią ich palce, choć z tych instrumentów, jaśniejszych i donioślejszych, z lubością korzystali choćby Alkan albo bliski Fryderykowi Liszt. Ale to Pleyela Chopin kazał ściągać na Majorkę, gdy wyjechał tam z George Sand i jej dziećmi w 1838 roku, by podreperować zdrowie. To Camille Pleyel, właściciel fabryki i bliski przyjaciel Fryca, dostarczył na plac Vendôme 12 – adres Polaka, pod którym w październiku 1849 roku dokonał żywota – jego ostatni instrument. Dziś fortepian ten stoi w Muzeum Fryderyka Chopina w Warszawie. I można go traktować jak najprawdziwszą relikwię. Co więcej, poddany gruntownej konserwacji, od czasu do czasu jest udostępniany najwybitniejszym pianistom. Dziś fortepiany brzmią zupełnie inaczej. Współczesne maszyny są o wiele mocniejsze, głośniejsze, a także bardziej jednolite w brzmieniu. Te historyczne mają delikatniejszy dźwięk, bardziej zróżnicowaną barwę i pozwalają na subtelniejsze niuanse, bliższe estetyce dawnych kompozytorów. To dlatego wybór odpowiedniego sprzętu jest tak istotny podczas Konkursu Chopinowskiego. Od niego zależy być albo nie być uczestników. Konkursowa decyzja na szali sukcesu Wybór w warszawskiej Filharmonii Narodowej jest całkiem bogaty. Pojawienie się instrumentów na scenie jednego z najważniejszych wydarzeń kulturalnych na świecie jest równie istotne zarówno dla organizatorów, jak i dla światowych fabryk, m.in. Steinway& Sons, Yamaha, Kawai czy Fazioli. To trochę jak z Met Galą, kiedy domy mody zabiegają o wystrojenie gwiazd i posadzenie ich przy stołach wykupionych przez marki. Zanim instrumenty trafią w ręce młodych pianistów, próbują ich jurorzy. To oni oceniają, czy sprzęt jest odpowiedni do rozmiarów i akustyki sali. Co więcej, każdy instrument różni się budową (często firmy szczycą się patentami) i charakterystyką brzmienia. Amerykańskie Steinwaye (na których zawsze grał Paderewski, zobligowany kontraktem, ale i pełen chęci) słyną z ciepłego tonu i naprawdę potężnej projekcji dźwięku. Być może to sprawia, że tak często wybierają je uczestniczy konkursu. Japońska marka Yamaha z kolei to fortepiany niezwykle precyzyjne, a w brzmieniu jasne. Kawai (również japońskie) mają „miękką” klawiaturę, a Fazioli to czystość dźwięku o szerokim zakresie ekspresji. Pięknie wykorzystał wszystkie przymioty włoskiego producenta Bruce Liu, wielki zwycięzca XVIII edycji z 2021 roku. Do jednego z zadań organizatorów należy perfekcyjne nastrojenie i przygotowanie fortepianów do intensywnej eksploatacji. Ma to znaczenie, bo zżerani nerwami uczestnicy nie muszą zawracać sobie już głowy kwestiami technicznymi, a te przecież potrafią doprowadzić do katastrofy. Na decyzje pianistów wpływają też ich przyzwyczajenia. Część z nich wybiera fortepian od dawna oswojony, inni lubią eksperymentować i poszukiwać. Wszystko, by oddać ducha Chopina, ale i własny charakter. Na jakim fortepianie zagra tegoroczny zwycięzca? Dowiemy się już niedługo, do października coraz mniej czasu. Ale najpierw zasłużone wakacje.