ORLEN i Poznań łączą siły. Podczas Malta Festival 2026 miasto staje się sceną kultury i sztuki
ORLEN został Partnerem Głównym Malta Festival 2026. W dniach 21–28 czerwca Poznań zamienia się w otwartą scenę z ponad 100 wydarzeniami w 27 lokalizacjach – od teatru i muzyki po debaty i performanse.
Malta Festival od lat udowadnia, że kultura najlepiej działa wtedy, gdy wychodzi poza teatralne mury i spotyka ludzi tam, gdzie toczy się codzienne życie. W 2026 roku festiwal ponownie wypełni Poznań spektaklami, koncertami, performansami, debatami i wydarzeniami społecznymi. Partnerem Głównym 36. edycji wydarzenia został ORLEN. Malta Festival 2026. Poznań jako otwarta scena Tegoroczna Malta Festival trwa od 21 do 28 czerwca i obejmuje 108 wydarzeń w 27 lokalizacjach. W programie znalazły się projekty z udziałem ponad 500 artystek i artystów z 20 krajów. Przez osiem dni Poznań stanie się otwartą sceną, na której spotkają się teatr, taniec, muzyka, sztuki wizualne, film, działania performatywne oraz inicjatywy edukacyjne i społeczne. Szczególne miejsce w programie zajmą wydarzenia realizowane w przestrzeni miejskiej. Spektakle uliczne, instalacje i performanse sprawią, że sztuka będzie obecna nie tylko na scenach, ale też na placach, ulicach i w codziennym rytmie miasta. O komfort uczestników między kolejnymi punktami programu zadba ORLEN, który zaprosi festiwalowiczów do strefy relaksu w Klubie Festiwalowym na Placu Wolności. – Malta Festival od lat udowadnia, że kultura nie jest tylko dodatkiem do rzeczywistości, a jednym z narzędzi jej zmieniania. To wydarzenie, które wychodzi poza scenę, angażuje mieszkańców i stawia pytania o sprawy ważne tu i teraz. ORLEN chce wspierać przedsięwzięcia, które mają odwagę wyznaczać kierunki, nie tylko za nimi podążać – mówi Sylwia Snopkiewicz, Dyrektor Wykonawcza ds. Sponsoringu ORLEN. Kultura, bliskość i wspólnota Tegoroczna edycja festiwalu, prowadzonego pod mecenatem Dominiki Kulczyk, koncentruje się na budowaniu relacji, wspólnoty i bliskości. W programie szczególnie wybrzmiewa perspektywa kobiet oraz potrzeba rozmowy o więziach w świecie, w którym coraz częściej mówi się o dystansie, podziałach i samotności. – Żyjemy w czasach, które uczą nas dystansu. Malta Festival chcemy poświęcić temu, co nas do siebie zbliża: miłości, trosce, relacjom i wspólnemu doświadczeniu. Bo kultura nie jest dodatkiem do życia. Jest przestrzenią, w której możemy odzyskać poczucie wspólnoty – po to jest Malta – mówi Dominika Kulczyk, mecenaska festiwalu. Festiwal otworzył 21 czerwca plenerowy koncert „Za miłość!” nad Jeziorem Maltańskim. W trzyaktowym widowisku muzycznym wystąpią m.in. Natalia Kukulska, Anna Maria Jopek, Krzysztof Zalewski, Natalia Przybysz i Ralph Kaminski, którym towarzyszyć będzie orkiestra CoOperate. Najważniejsze spektakle Malta Festival 2026 W programie teatralnym znalazły się zarówno międzynarodowe produkcje, jak i polskie premiery. Jednym z najgłośniejszych punktów będzie „The Second Woman” z Magdaleną Cielecką, 24-godzinny spektakl oparty na spotkaniach z 100 partnerami. Publiczność zobaczy także „Dystans” Tiago Rodriguesa, przedstawienie podejmujące temat relacji, odpowiedzialności i współczesnych kryzysów. Festiwal nie tylko dla sztuki Malta Festival 2026 to jednak nie tylko wydarzenia artystyczne. Festiwal staje się również przestrzenią rozmowy o zdrowiu, dobrostanie, relacjach i świadomym stylu życia. W programie znalazły się debaty, warsztaty i inicjatywy edukacyjne, które zachęcają do uważniejszego przyglądania się sobie, innym i wspólnocie, w której żyjemy. Istotnym elementem Malty jest jej dostępność. Większość wydarzeń ma charakter otwarty, co pozwala szerokiej publiczności uczestniczyć w kulturze bez barier i sprawia, że festiwal realnie włącza mieszkańców oraz gości w życie miasta. Od ponad trzech dekad Malta Festival buduje przestrzeń dialogu między różnymi dziedzinami sztuki, kulturami i ideami. To multidyscyplinarne wydarzenie, które nie ogranicza się do jednej formy ani jednej publiczności. Łączy eksperyment z otwartością, lokalność z międzynarodową perspektywą i artystyczną odwagę z potrzebą rozmowy o tym, co najważniejsze tu i teraz. ORLEN jako partner kultury ORLEN, jako Mecenas Sportu, Kultury i Nauki, wspiera wydarzenia i instytucje kulturalne, projekty naukowe, związki sportowe, kluby oraz sportowców. Firma angażuje się również w inicjatywy dla społeczności lokalnych, szczególnie te kierowane do dzieci i młodzieży. Partnerstwo przy Malta Festival wpisuje się w działania sponsoringowe prowadzone w oparciu o Strategię ORLEN 2035 oraz Strategię Zrównoważonego Rozwoju Grupy ORLEN 2025–2035. Pełny program Malta Festival 2026 znajdziecie na stronie internetowej festiwalu.
Ricky Martin: „Scena to moje miejsce. Chyba kiedyś po prostu na niej umrę” [WYWIAD]
Ricky Martin od początku swojej kariery w zdominowanej przez rynek USA muzyce pop przecierał szlaki artystom z regionu Karaibów, Ameryki Środkowej i Południowej. To zaangażowanie, również na poziomie społeczno-politycznym, się opłaciło. Dziś język hiszpański króluje na szczytach list przebojów. A Martin rusza w trasę. 2 lipca zagra w Krakowie. Rozmawiamy, gdy przebywa akurat w Cannes. Ciągle się śmieje. – Mam taki cel, by ludzie na moich koncertach zapomnieli o troskach. Da się zrobić…
Ricky? – mówię do słuchawki. Nie, żebym nie rozpoznała głosu Martina, którego piosenki nuciłam jako nastolatka. Nie dało się inaczej, bo hity „Livin’ la Vida Loca”, „María” czy „La Copa de la Vida” (hymn mundialu 1998) podbiły międzynarodowe listy przebojów i znał je każdy, kto choć trochę interesował się muzyką popularną. Dwadzieścia siedem lat później mimo zaawansowanych technologii telefon między Warszawą a Cannes jakby na złość zrywa połączenie. Raz, drugi, piąty. – Ricky, jesteś tam? – próbuję po raz kolejny. – Tak! – dobiega w końcu jego głos. – Właśnie mówiłem dzieciom, że dawno nie cieszyłem się tak na wywiad. Dziękuję, że znalazłaś dla mnie czas – dodaje. – Nie, to ja dziękuję – wymieniam uprzejmość, tak naprawdę plącząc się zaskoczona. Całkiem niepotrzebnie, bo odkąd pamiętam, wieść niesie, że Ricky Martin to jedna z najsympa­tyczniejszych i najczulszych gwiazd światowego show--biznesu, a hasło o traktowaniu ludzi z szacunkiem wcielał w życie, zanim Harry Styles, który owo rozsławił, się urodził. Martin przyszedł na świat w San Juan w 1971 roku, a na scenie, już profesjonalnie, stanął jako nastolatek z zespołem Menudo. W latach 90. jego płyty osiągały milionową sprzedaż. Najwięcej? Dwadzieścia milionów egzemplarzy pierwszego anglojęzycznego krążka „Ricky Martin” z 1999 roku. Ale wcześniejsze, hiszpańskojęzyczne, osiągały równie imponujące wyniki (dziewięć milionów). Oprócz muzyki artysta mocno angażuje się w działalność charytatywną i akcje społeczne. W przerwie Halftime Show podczas tegorocznego finałowego meczu ligi NFL Super Bowl, któremu przewodził Bad Bunny, Martin zaśpiewał protest song „Lo Que Le Pasó a Hawaii”, opowiadający o kolonizacji, gentry­fikacji oraz strachu przed utratą tożsamości. Absolutnie wzruszający występ jest do obejrzenia na YouTube. A potem? Ricky wyruszył w ogólnoświatową trasę koncertową. Jako że w dniu rozmowy przebywa akurat na południu Francji, pytam, co tam robi. – Jestem na prywatnym evencie, ale na krótko. Za chwilę wracam do Los Angeles, do dzieci, i lecimy na Stary Kontynent już razem na europejską część trasy. Ostatni rok był dla mnie bardzo łaskawy, nie mogę narzekać. Wydarzyło się wiele wspaniałych rzeczy – mówi. A co dobrego przed nami? MAJA CHITRO: Dobrze liczę, że to Twój trzeci raz w Polsce? Przynajmniej oficjalnie... RICKY MARTIN: Myślę, że trzeci raz w Krakowie, ale Polskę odwiedzałem wielokrotnie. Albo były to wizyty promujące mu­zykę, albo jakieś krótkie prezentacje. Tak naprawdę Polska była obecna w mojej karierze właściwie od początku. Za każdym razem, gdy tu przyjeżdżam, spotykam się z zaskakującą czuło­ścią. Ostatnim razem arena była wypełniona po brzegi. I pomy­ślałem, że siłą latynoskiej muzyki jest to, że przekracza granice. Nie ma znaczenia, skąd pochodzisz. Gdy wsłuchujesz się w te rytmy czujesz się tak, jakbyś chwyciła paszport i przeniosła się na Karaiby. Ludzie to doceniają. Dlatego z taką przyjemnością wracamy do miast Europy Środkowej i Wschodniej. To napraw­dę niesamowite, jak odbieracie tę muzykę! Niektórzy twierdzą, że Polacy pod względem emocjonalnym są Latynosami Europy Wschodniej, więc coś w tym musi być... A masz jakieś ulubione miejsca, do których wyjątkowo chętnie wracasz podczas trasy? To trudne pytanie, bo za każdym razem w głowie mam jedną myśl – dać z siebie wszystko, żeby wywołać reakcję publiczno­ści, do której jestem przyzwyczajony. Uwielbiam, kiedy ludzie stają się wspólnotą. Maja, nie ma znaczenia to, czy pochodzisz z Japonii, Australii, czy Polski. W ostatecznym rozrachunku reak­cje ludzi na całym świecie są w zasadzie takie same. Mój kon­cert staje się karnawałem, więc ludzie przełamują bariery i prze­stają się bać tańczyć, a nawet wygłupiać. To jest potrzebne każdemu człowiekowi, by poczuł się wolny. Co robisz, żeby się otworzyli? Po wejściu na scenę od razu mówię, żebyśmy zapomnieli o wszystkich problemach, z którymi mierzy się świat. I że przez następne dwie godziny koncertu wszyscy na sali mają przestać myśleć o pracy, domu, własnym kraju. W tym czasie wojny prze­stają dla nas istnieć. Przez dwie godziny budujemy razem miej­sce idealne, w którym wszyscy czujemy się dobrze. OK, ale to jedna strona medalu. Jest i druga – trasy koncertowe są fizycznie i mentalnie wycieńczające, pojawia się stres, czy wszystko wyjdzie. Czym są dla Ciebie koncerty nie tylko na poziomie artystycznym, lecz także czysto ludzkim? Pewnego razu powiedziałem mojemu dziecku: „Synu, znasz Rolling Stonesów?”. Odpowiedział: „Tak, tato, oczywiście”. „A wiesz, że są po osiemdziesiątce, wciąż jeżdżą w trasy i kon­certują? Więc myślę, synu, że twój ojciec będzie robił tak samo”. Kilka dni później pyta mnie: „Tato, wiesz, kto jeszcze jeździ w trasy? Paul McCartney”. No więc już mi do tego niedaleko... Myślę, że jednak jeszcze trochę... Tak czy siak kocham scenę. Karmię się nią. To moje paliwo, siła napędowa, nałóg. I jasne, koncerty bywają wykańczające. Zmiana kontynentów, bycie z dala od domu, tęsknota za rodzi­ną. Ale takie są uroki tego zawodu, trzeba to po prostu zaak­ceptować. Więcej niż bólu jest tych dobrych stron. To uczucie, gdy wychodzisz na scenę i 20–30 tysięcy osób śpiewa twoje piosenki, jest nieporównywalne absolutnie z niczym. Muzyka podnosi na duchu. Pozwala mi dostrzec, gdzie dokładnie emo­cjonalnie jestem, na jakim etapie mojego życia. To ciągła auto­refleksja, która w gruncie rzeczy cię wzmacnia, bo dochodzisz do pewnych wniosków, uczysz się tego, co dla ciebie dobre, a co nie. Wszystko po to, by móc funkcjonować na scenie przez lata. A nie jest to łatwe, wielu kolegów sobie z tym nie radzi, kończy się to fizycznym zmęczeniem, wyczerpaniem. Dlatego podróżuję z fizjoterapeutą. Traktuję swoje ciało jak ciało sportowca. Pracuję nad nim tak samo jak nad głową, żeby być w jak najlepszej formie. To jedyny sposób, by wytrzymać ciężar trasy. Za to, kiedy jestem w domu i w spokoju spędzam dwa tygodnie, zaczynam wariować. Wszystkim powtarzam: „Jedźmy już gdzieś!”. Nawet dzieci pytają, dokąd teraz... Więc rodzina się do tego trybu życia przyzwyczaiła. A co dalej? Cóż, nie znam innego życia, kiedyś po prostu chyba umrę na scenie. Nie chcę dramatyzować, ale... wydaje mi się, że to dość oczywiste, patrząc na moje życie. Scena to moje miejsce. Doskonałe! „Nie chcę dramatyzować” w ustach portorykańskiego artysty... No dobra, zawsze dramatyzuję, mam tendencje do nad­miernej przesady. Ale na usprawiedliwienie dodam, że to zna­komite paliwo do tworzenia muzyki. To akurat czuć w hiszpańskojęzycznych tekstach. Skoro już o piosenkach mowa, Twoje pierwsze albumy, jeszcze w latach 90., sprzedawały się w milionach kopii. Nie będzie przesadą, jeśli powiem, że otworzyłeś drzwi do światowych list przebojów dla kolejnych pokoleń artystów z Karaibów, Ameryki Środkowej i Południowej. Dużo Cię to kosztowało? Wyobraź sobie, że na początku kariery cała moja muzyka – albo przynajmniej jej więk­szość – to były romantyczne ballady. Gdy świadomie, coraz częściej zaczynałem sięgać po latynoski folklor, pracować z rytmami, które są częścią mojej tożsamości – również narodo­wej – jeden z dyrektorów wytwórni powiedział mi: „Ricky, to koniec twojej kariery”. Wiesz, o jakim utworze mówił? O „Maríi ”! I co Ty na to? Nie złamałem się, przeciwnie, dla mnie to była motywacja. Pomyślałem wtedy: „Wiesz co? Udowodnię ci, że ludzie chcą tego słuchać, nie tylko Latynosi, ale i cały świat”. I wtedy się za­częło — pierwszy, naturalny krok to była Hiszpania, gdzie ta mu­zyka stała się faktycznie fenomenem. Potem przyszedł czas na Francję i kolejno Finlandię, Polskę, Niemcy, aż stała się zjawi­skiem na skalę całego kontynentu europejskiego. Dlaczego? Może dlatego, że od zawsze bardzo ciężko pracowałem. Jestem przedstawicielem starej szkoły — uważam, że aby osią­gnąć wyjątkowe rzeczy, trzeba na nie zapracować. Dlatego lubię trasy, które, jak już rozmawialiśmy, mogą być wycieńcza­jące. Przyznaję, że miałem wtedy sporo energii, siły, żeby pro­mować moje albumy o każdej porze dnia, w każdym miejscu na świecie. Ta muzyka wywołała sporo zamieszania, bo – ow­szem – byli ludzie, którzy znali muzykę latynoską, ale byli też tacy, którzy pierwszy raz się z nią zetknęli. Albo traktowali jako egzotykę, coś, co istnieje tylko na wakacjach na Karaibach. Więc kiedy woziłem ten klimat do Europy, czasem w środku zimy, przypomniałem wszystkim o ich wypoczynku. I to okaza­ło się pomocne. Publiczność przyjmowała mnie z otwartymi ra­mionami. Ale najważniejsze było utrzymać to zainteresowanie, żeby nie stać się artystą jednej letniej piosenki. Właśnie wtedy zaczęła się prawdziwie ciężka praca. Moja droga artystyczna to wiele wzlotów i upadków, ale uważam siebie za kogoś, kto potrafi przetrwać w show-biznesie. Jestem na scenie od wielu lat, więc coś muszę robić dobrze. Musimy... Do popularyzacji muzyki latynoskiej przyczyniły się przecież całe pokolenia chło­paków i dziewczyn, którzy chcą być wysłuchani, zaakceptowa­ni oraz nieść swoje idee i muzykę w inne części świata. I mają wiele ciekawego do powiedzenia. Choćby Gloria Estefan, Shakira, Enrique Iglesias, Jennifer Lopez, dziś Bad Bunny — jedy­ny w swoim rodzaju, w tym momencie największy artysta na świecie. Myślę więc, że ziarno zostało dobrze zasiane. Muzyka latynoska jest obecna w popowym mainstreamie od wielu dekad... Różnica polega jednak na tym, że teraz mamy do niej łatwiejszy dostęp i jesteśmy bar­dziej ciekawi tego, co dzieje się w różnych czę­ściach globu. Dzięki mediom społecznościo­wym świat jest dziś dużo bardziej otwarty. Kiedy dorastałem, słuchało się właściwie tylko artystów śpiewających po angielsku, bo to było „cool”. Teraz jest inaczej, sam słucham muzyki włoskiej, brazylijskiej. Podoba mi się to, co dzie­je się w Meksyku i w Korei. K-pop jest fascynują­cy! Ludzie konsumują więcej muzyki, o której wcześniej by nawet nie pomyśleli, bo łatwiej im ją znaleźć. Kiedyś artysta musiał pracować dużo ciężej, bo nie było mediów społecznościowych. Teraz dzięki nim wszystko jest prostsze. Naprawdę? Wielu artystów na nie narzeka. Zdecydowanie! Jednym kliknięciem informacja dociera do milionów ludzi. Nie musisz jej szukać, ona znajduje ciebie. Rozumiesz? Wspaniały wynalazek! Mam nadzieję, że prze­strzeń dla artystów do wyrażania siebie będzie się powiększać. Ale liczę też na to, że publiczność będzie domagała się wyso­kiej jakości — to ważne. Jesteśmy na dobrej ku temu drodze. Czego oczekujesz dziś od muzyki? Nie mam wobec niej żadnych oczekiwań. Muzyka po pro­stu istnieje i ma swój własny rytm. Chociaż sam ją tworzę, jestem też odbiorcą i obserwatorem. Nie wiem, co będzie dalej, i nie zamierzam się tym zadręczać. Dostosowuję się, a jednocześnie próbuję trochę przesuwać granice, żeby cały proces rozwoju muzyki trwał. A co stało się z tym człowiekiem z wytwórni, który wieszczył koniec Twojej kariery? Od dawna już nie pracuje w branży.
Wyłącz powiadomienia i słuchaj. Muzyka klasyczna i wieczór z Sinfonią Varsovią może być najpiękniejszą formą medytacji
Czy muzyka klasyczna może działać jak medytacja? Program koncertu zamknięcia festiwalu Sinfonia Varsovia Swojemu Miastu pokazuje, że tak. 14 czerwca w Warszawie zabrzmią utwory Musorgskiego, Roxanny Panufnik i Berlioza, układające się w opowieść.
Słuchanie coraz częściej staje się nową formą uważności. Bardziej zmysłową niż klasyczna medytacja, bardziej angażującą niż cisza. W świecie, w którym uwaga jest nieustannie rozbijana na krótkie komunikaty, powiadomienia i bodźce, kilka minut prawdziwego skupienia zaczyna być luksusem. Najprostszy początek? Wyłączyć powiadomienia w telefonie. Każde z nich to drobne rozproszenie, ale dla układu nerwowego, realny sygnał alarmowy. Mózg reaguje natychmiast: podnosi czujność, przerywa koncentrację, resetuje rytm. Nic dziwnego, że coraz częściej szukamy czegoś przeciwnego. Nie kolejnego bodźca, ale doświadczenia, które nie pobudza, tylko reguluje. Czy muzyka może działać jak medytacja? W pewnym sensie, tak. Uważne słuchanie potrafi wprowadzić ciało w stan pomiędzy skupieniem a wyciszeniem. To moment zawieszenia, w którym napięcie stopniowo opada, oddech się wyrównuje, a myśli wracają do ciała. Nie chodzi o ucieczkę od rzeczywistości ani o całkowite „odcięcie się”, ale o subtelne ustawienie wszystkiego na swoim miejscu. Rytm porządkuje oddech. Powracające motywy przyciągają uwagę. Łagodne harmonie pomagają wyciszyć nadmiar bodźców. Właśnie na tej granicy, między światłem a cieniem, energią a spokojem, Słońcem a Księżycem, balansuje program koncertu zamknięcia festiwalu Sinfonia Varsovia Swojemu Miastu. Z perspektywy muzykoterapii muzyka ma w sobie coś z matematyki. Jest mierzalna, powtarzalna i przewidywalna w swoim działaniu. Tempo w okolicach 60–80 uderzeń na minutę sprzyja wyciszeniu i regulacji układu autonomicznego. Badania Luciano Bernardiego pokazują, że tempo muzyki może wpływać na tętno, oddech i poziom pobudzenia. Wolniejsze tempa, szczególnie w zakresie około 60–70 uderzeń na minutę, wspierają naturalne mechanizmy uspokojenia organizmu. To nie jest pojedyncza reakcja, ale proces synchronizacji. Rytm muzyki zaczyna wpływać na rytm ciała. Zjawisko to nazywa się entrainment i zostało opisane m.in. przez Michaela Thauta. Podobne dostrojenie zachodzi również w mózgu: aktywność neuronalna zaczyna podążać za tym, co słyszymy. Dlatego powtórzenia tak dobrze działają na myśli. Uspokajają je, porządkują i pozwalają im zwolnić. Regularność zmniejsza chaos bodźców, a brak ostrych kontrastów daje poczucie bezpieczeństwa. Mózg szybciej wycisza się przy tym, co potrafi przewidzieć. Z kolei dobrze poprowadzona dramaturgia, napięcie, które narasta i zostaje rozładowane, działa jak katharsis. Nie nakręca emocji, lecz prowadzi przez nie i pozwala je domknąć. Jak słuchać muzyki uważnie? Najprościej, jak się da. Wyznaczyć sobie kilkanaście minut bez multitaskingu. Nie słuchać w tle, podczas odpisywania na wiadomości czy przewijania ekranu. Skupić się na jednym elemencie: melodii, rytmie, barwie albo oddechu między frazami. Pozwolić ciału wejść w tempo muzyki. Nie oceniać ani siebie, ani tego, co się słyszy. To bardziej praktyka niż doświadczenie czysto estetyczne. Nie trzeba znać historii utworu ani rozpoznawać formy. Wystarczy słuchać naprawdę. Koncert jako sekwencja stanów Wieczór zamknięcia festiwalu Sinfonia Varsovia Swojemu Miastu jest okazją do takiej praktyki w skali koncertowej. Utwory, które wykona orkiestra, układają się nie tyle w tradycyjny program, ile w sekwencję stanów: od intensywności i napięcia, przez zmianę perspektywy, aż po wyobraźnię balansującą na granicy snu i obsesji. Na początku zabrzmi „Noc na Łysej Górze” Modesta Musorgskiego, intensywna wizja sabatu czarownic, muzyka niemal fizyczna w swoim oddziaływaniu, wytrącająca z równowagi. Na końcu pojawi się „Symfonia fantastyczna” Hectora Berlioza, utwór balansujący między snem, obsesją i gorączkową pracą wyobraźni. Pomiędzy nimi znajdzie się „Lunar Solar” Roxanny Panufnik, punkt przejścia i oddechu. To koncert podwójny na obój i rożek angielski, inspirowany ruchem Słońca i Księżyca oraz napięciem między ich energiami. Na początku jest Słońce: jasne, wyraźne, prowadzone przez obój. Muzyka stopniowo nabiera intensywności, by po chwili wyhamować i zmienić kierunek. Później pojawia się Księżyc. Rożek angielski wnosi ciemniejszą, bardziej miękką barwę. Dźwięk staje się bardziej rozproszony, a czas jakby zwalnia. Powstaje przestrzeń, w której można się zatrzymać. „Lunar Solar”, którego warszawskie wykonanie zabrzmi zaledwie kilka dni po prawykonaniu w Liverpoolu, nie opowiada historii w prostym sensie. Raczej prowadzi przez doświadczenie ruchu i zmiany: od światła do cienia, od energii do wyciszenia. Nie destabilizuje jak poemat Musorgskiego, nie doprowadza do skrajności jak symfonia Berlioza. Zbiera, uspokaja, porządkuje. Koncert odbędzie się 14 czerwca w Studiu Koncertowym Polskiego Radia im. Witolda Lutosławskiego w Warszawie. I może właśnie dlatego jest jednym z tych wieczorów, po których świat zostaje taki sam, ale zmienia się tempo, w jakim go odczuwamy.
Muzyczne lato 2026 z ORLENEM. Redakcja ELLE wybrała 10 festiwali, koncertów i wydarzeń, na których po prostu trzeba być
Najlepsze festiwale muzyczne lata 2026? ELLE sprawdza, gdzie warto być. Na naszej liście znalazły się wydarzenia z różnych stron Polski, które wspiera ORLEN.
Lato 2026 w Polsce nie zawiedzie pod kątem wydarzeń muzycznych i festiwali. Od sopockiego jazzu i opery w plenerze, przez alternatywne brzmienia Katowic, aż po klasykę w historycznych wnętrzach i hip-hop w symfonicznej skali, wakacyjny kalendarz wypełniają wydarzenia, które warto zaplanować z wyprzedzeniem. ELLE przygotowało przewodnik po najlepszych festiwalach muzycznych lata 2026 w Polsce. Łączy je nie tylko wyjątkowy program i miejsca z charakterem, ale też wspólny mianownik: każde z tych wydarzeń wspiera ORLEN jako Mecenas Sportu, Kultury i Nauki. Sprawdźcie, gdzie naprawdę warto być nadchodzącego lata. W tym artykule: Sopot Jazz Festival, czyli klasyka z awangardowym twistem Baltic Opera Festival. Wielkie emocje między Gdańskiem a Sopotem Malta Festival w Poznaniu. Sztuka, muzyka i rozmowy do późna Centralny Plac Muzyki. Nowy plenerowy adres Warszawy Piknik Country & Folk w Mrągowie. Wakacje z gitarą i jeziorem w tle Break in Classic w Otwocku. Klasyka w nowoczesnym wydaniu OFF Festival w Katowicach. Alternatywa wyznacza kierunek Chopin i jego Europa. Warszawa w romantycznym nastroju Wratislavia Cantans. Głos, przestrzeń i wielkie nazwiska JIMEK i historia polskiego hip-hopu. Ostatni rozdział Sopot Jazz Festival, czyli klasyka z awangardowym twistem Sopot latem ma w sobie coś filmowego, ale podczas Sopot Jazz Festival jego wakacyjny urok zyskuje jeszcze jedną warstwę, bardziej nowojorską, klubową i nieoczywistą. Jubileuszowa, 70. edycja festiwalu potrwa od 3 czerwca do 9 grudnia, ale to właśnie letnia odsłona zapowiada się jak idealny pretekst do muzycznego weekendu nad morzem. W programie pojawią się m.in. Marc Ribot Quartet i Uri Caine Trio, a całość dopełni jazzowa parada na ulicy Monte Cassino, przypominająca o początkach jazzu w Sopocie. To propozycja dla tych, którzy lubią festiwale z historią, ale nie szukają nostalgii, a raczej żywej energii i improwizacji. ORLEN wspiera wydarzenie jako Sponsor Główny Festiwalu. Baltic Opera Festival. Wielkie emocje między Gdańskiem a Sopotem Od 1 do 7 lipca Trójmiasto stanie się sceną dla jednej z najbardziej eleganckich propozycji sezonu. Baltic Opera Festival łączy muzykę klasyczną, operową i wokalno-sceniczną, a jego najważniejszymi punktami będą dwa spektakle: „Walkiria” Richarda Wagnera w Operze Leśnej w Sopocie oraz „Polskie wesele” Józefa Beera w Operze Bałtyckiej. To festiwal dla osób, które zamiast kolejnego open airu wybierają wieczór z rozmachem, kostiumem i dreszczem wielkiej sceny. Idealny także dla tych, którzy chcą zacząć swoją przygodę z operą, ale potrzebują wydarzenia z wakacyjną oprawą. ORLEN jest Mecenasem Głównym festiwalu i wspiera jedną z najbardziej prestiżowych operowych propozycji sezonu. Malta Festival w Poznaniu. Sztuka, muzyka i rozmowy do późna Malta Festival odbędzie się w Poznaniu od 21 do 28 czerwca. To nie tylko muzyka, ale też teatr, film, literatura i debaty. Tegoroczną edycję otworzy plenerowy koncert „Za miłość” z udziałem m.in. Anity Lipnickiej, Anny Marii Jopek, Jakuba Józefa Orlińskiego, Krzysztofa Zalewskiego i Ralpha Kaminskiego. W części teatralnej uwagę przyciąga 24-godzinny spektakl „The Second Woman” z Magdaleną Cielecką. To propozycja dla tych, którzy lubią festiwale totalne: takie, gdzie nie tylko słucha się koncertów, ale też rozmawia, ogląda, przeżywa i zostaje trochę dłużej niż planowano. ORLEN jest Partnerem Głównym Festiwalu. Centralny Plac Muzyki. Nowy plenerowy adres Warszawy Warszawa także ma swój letni rytm. Od 19 czerwca do 7 lipca przed Pałacem Kultury i Nauki odbędzie się Centralny Plac Muzyki, nowy plenerowy festiwal na Placu Centralnym. W programie znalazły się opera, operetka, musicale i koncerty symfoniczne. To wydarzenie może być jednym z najciekawszych miejskich debiutów sezonu. Ma w sobie coś bardzo warszawskiego: wielką architekturę w tle, otwartą przestrzeń i muzykę wychodzącą poza mury instytucji. Dobry wybór dla tych, którzy chcą poczuć festiwalowy klimat bez wyjeżdżania z miasta. ORLEN jest Mecenasem Strategicznym Festiwalu. Piknik Country & Folk w Mrągowie. Wakacje z gitarą i jeziorem w tle Od 23 do 26 lipca Mrągowo znów zamieni się w polską stolicę country. 45. Międzynarodowy Piknik Country & Folk odbędzie się w amfiteatrze nad jeziorem Czos, a w programie znalazły się m.in. Koncert Galowy 45-lecia oraz koncert „The Best of Emmylou Harris”. Wydarzeniu będą towarzyszyć także piknikowe stoiska i miejska odsłona festiwalu. To najbardziej wakacyjna propozycja w zestawieniu, swobodna, plenerowa, z nutą nostalgii i klimatem letniego wyjazdu. Dla wszystkich, którzy zamiast festiwalowej czerni wybierają denim, kapelusz i koncert pod gołym niebem. ORLEN pełni rolę Partnera Strategicznego. Break in Classic w Otwocku. Klasyka w nowoczesnym wydaniu Od 31 lipca do 2 sierpnia Otwock Wielki stanie się miejscem spotkania klasyki, młodej energii i plenerowej elegancji. Za Break in Classic stoją Jakub Józef Orliński i Aleksander Dębicz, a w programie pojawią się m.in. Vision String Quartet, Marcin Zdunik, AUKSO, Avi Avital, Lucienne Renaudin Vary oraz Manchester Collective z Fergus McCreadie Trio. To festiwal dla tych, którzy lubią klasykę bez muzealnego dystansu. Bardziej jako doświadczenie, spotkanie i emocję niż obowiązkowy punkt w kulturalnym kalendarzu. ORLEN jest Partnerem wydarzenia oraz Partnerem Dostępności i Innowacji. OFF Festival w Katowicach. Alternatywa wyznacza kierunek Od 7 do 9 sierpnia Dolina Trzech Stawów w Katowicach znów stanie się miejscem pielgrzymek fanów muzyki alternatywnej. OFF Festival Artura Rojka od lat łączy duże zagraniczne nazwiska z artystami niszowymi i eksperymentalnymi. W 2026 roku w Katowicach wystąpią m.in. Yung Lean & Bladee, Amyl and the Sniffers, Oklou, Black Country, New Road, The Flaming Lips, Earl Sweatshirt, Johnny Marr, Deafheaven, Devendra Banhart, Błoto i Zaho de Sagazan. To najbardziej „cool” punkt lata, dla osób, które chcą wiedzieć, czego będziemy słuchać za chwilę, zanim stanie się to oczywiste. ORLEN wspiera wydarzenie jako Sponsor Festiwalu. Chopin i jego Europa. Warszawa w romantycznym nastroju Końcówka sierpnia w Warszawie będzie należeć do klasyki. 22. Międzynarodowy Festiwal Muzyczny Chopin i jego Europa potrwa od 23 sierpnia do 6 września i skupi się wokół twórczości Fryderyka Chopina, jego epoki oraz europejskiego kontekstu romantyzmu. W programie pojawią się wielkie orkiestry symfoniczne z Kanady, Stanów Zjednoczonych i Europy, w tym Pittsburgh Symphony Orchestra, Royal Concertgebouw Orchestra i Orchestre Symphonique de Montréal. To propozycja dla tych, którzy lato lubią kończyć w nieco bardziej wyrafinowanym tonie, z muzyką poza sezonowymi trendami. ORLEN jest Mecenasem Festiwalu. Wratislavia Cantans. Głos, przestrzeń i wielkie nazwiska Od 3 do 13 września Wrocław i Dolny Śląsk będą gospodarzami 61. Międzynarodowego Festiwalu WRATISLAVIA CANTANS im. Andrzeja Markowskiego. W programie znalazły się m.in. koncertowe wersje oper „Samson i Dalila” oraz „Dydona i Eneasz”, a także projekt „Koronacja wenecka 1595”. Na scenach pojawią się Giovanni Antonini, Jerzy Maksymiuk i Daniele Gatti. ORLEN jest Mecenasem Tytularnym Narodowego Forum Muzyki we Wrocławiu. JIMEK i historia polskiego hip-hopu. Ostatni rozdział Choć formalnie to już wrzesień, 12 września warto dopisać do letnio-powakacyjnej mapy muzycznej. Na warszawskim Lotnisku Bemowo odbędzie się ostatnia odsłona projektu „JIMEK – Historia polskiego hip-hopu. Rozdział III Ostatni”. Klasyka polskiego hip-hopu spotka się z orkiestrą symfoniczną, a obok kultowych utworów pojawią się także premierowe kompozycje z producenckiej płyty Jimka. To wydarzenie dla tych, którzy chcą zobaczyć, jak muzyka ulicy, pamięć pokoleniowa i symfoniczny rozmach mogą stworzyć wspólny język. ORLEN jest Partnerem Strategicznym Koncertu. Najlepsze festiwale lata 2026 nie układają się w jeden gatunek, ale w cały wachlarz doświadczeń. Sopot zaprasza na jazz i operę, Poznań na interdyscyplinarną Maltę, Warszawa na muzykę klasyczną, musicale i hip-hop w symfonicznej skali, Katowice na alternatywę, Mrągowo na country, a Wrocław na wielką muzykę wokalną. To lato można więc zaplanować nie według kierunków, ale nastrojów. Jednego weekendu opera pod gwiazdami, kolejnego gitarowy piknik nad jeziorem, a potem OFF Festival, który jak zwykle przypomni, że najciekawsze w muzyce często zaczyna się tam, gdzie kończy się oczywistość. Gdzie się wybierzecie?
Jakub Józef Orliński: „Żyję pasją, która prowadzi mnie w takie miejsca, do których dotąd nikt nie zajrzał” [WYWIAD]
Muzykę traktują innowacyjnie, ale zawsze z najwyższym szacunkiem. Pianista i kompozytor Aleksander Dębicz oraz kontratenor Jakub Józef Orliński czasami łączą siły i wychodzą z tego ciekawe produkcje, jak płyta „LetsBaRock” czy zamknięcie polskiej prezydencji przy radzie unii europejskiej. A teraz? Ich własny festiwal – Break in Classic. Dziś porozmawiamy więc o przełomach.
Milan Kundera w „Żarcie” pisał, że wszystkie przełomowe sytuacje w życiu są bezpowrotne i żeby być pełnym człowiekiem, trzeba przejść przez tę bezpowrotność z całą świadomością, wypić ją do dna, bez oszustwa, bez udawania, że się jej nie widzi. Wasz festiwal Break in Classic można tłumaczyć jako pewien przełom, choć można mu nadać wiele definicji. W swoich życiach byliście gotowi na przełomy? JAKUB JÓZEF ORLIŃSKI: Myślę, że jesteśmy książkowym przykładem przełamywania w zasadzie wszystkiego. Świadczą o tym drogi naszych karier, wspólnie i osobno. Dlatego Break in Classic to nie jest przypadek. Użyliśmy słowa „break”, by się nim bawić, wykorzystywać w wielu znaczeniach. I może nie powiedziałbym, że ze swojej strony od zawsze byłem gotowy na przełamywanie, ale ja po prostu kocham to, co robię. Żyję pasją, która prowadzi mnie w takie miejsca, do których dotąd albo nikt nie zajrzał, albo w których nikt niczego jeszcze nie zrobił. Więc czy byłem gotowy na przełomy? Nie wiem. Za to podążałem świadomie swoją drogą. ALEKSANDER DĘBICZ: Przełom kojarzy mi się jednocześnie z jakąś cezurą, czymś nagłym, zmieniającym rzeczywistość. A wydaje mi się, że Jakub i ja realizujemy nasze pomysły stopniowo. Nie przypominam sobie przełomowego momentu, który sprawił, że zmieniłem kurs ścieżki artystycznej. Bo my tak naprawdę wracamy do przeszłości, naturalnych zjawisk, które kiedyś nie wywoływały konsternacji, a dziś, niestety, czasami wywołują. JAKUB: To ważne, bo często pytają mnie, czy chciałem zmieniać muzykę klasyczną. Nigdy w życiu nie miałem takiego planu, bo ja klasykę kocham za to, czym jest. Dlatego w nią wszedłem. Jednocześnie żyję w XXI wieku, używam wszystkich dostępnych rozwiązań technologicznych. Dlaczego więc muzyka klasyczna nie mogłaby żyć nowym życiem? Nie chodzi o to, żeby ją zmieniać, ale dmuchnąć wiatr w żagle. Chodzi o inny język opowiadania, wykorzystywania jej? ALEKSANDER: Trochę tak. Wielokrotnie spotykałem się z sytuacją, gdy po koncercie ktoś podchodził z gratulacjami i zaczynał od tłumaczenia, że się nie zna. Odpowiadam wtedy zawsze, że nie oczekuję, żeby mój słuchacz się znał, proszę, by opowiedział o swoich emocjach, doświadczeniu. Wszyscy chętnie rozmawiają o filmach, niezależnie od tego, czy się na nich znają, czy nie. Dyskutują na przemian o kinie rozrywkowym i artystycznym. Dlaczego więc nie mogłoby tak być z muzyką? Dlatego chcemy ten świat odczarować. Wystarczy przyjść i posłuchać. Doświadczyliśmy tego, że nawet gdy gramy koncerty hardcorowo klasyczne, bez żadnych improwizacji, spotykamy się ze zrozumieniem młodych ludzi. Oni to czują. JAKUB: Ludzie są zaintrygowani. ALEKSANDER: Bo są wrażliwi. Tylko wielu w to nie wierzy. Czasami przez niepotrzebnie narzucane, odstraszające konwenanse zniechęca się ludzi do przeżycia czegoś głębszego. Choć niektóre zasady są słuszne. Na requiem Mozarta warto pójść jednak ubranym elegancko. Z kolei Henry Purcell pisał poważne dzieła, ale stworzył też „Strike the Viol”, które wykorzystaliśmy na „LetsBaRock”. To tak, jakby porównać „Aż poleje się krew” Paula Thomasa Andersona z jego „Licorice Pizza”. JAKUB: Albo „Listę Schindlera” z „Parkiem Jurajskim” – oba te filmy wyreżyserował Steven Spielberg. Z czego Waszym zdaniem wynika ten strach ludzi? ALEKSANDER: Choćby z tego, że wciąż panuje przekonanie, że należy mieć przynajmniej podstawowe wykształcenie muzyczne, żeby się w ogóle odezwać na temat muzyki. Zmienia się to powoli choćby w sztukach plastycznych, bo ludzie coraz chętniej chodzą do galerii i wyrażają swoje opinie. Człowiek wyrabia się przez słuchanie, oglądanie. JAKUB: To kwestia otwartości. Edukacja mogłaby zmienić dużo – i nie chodzi o to, że nagle wszyscy mają chodzić do szkół muzycznych. Ale pamiętam, jak wielką wartością było pójście z klasą do teatru czy muzeum albo opery. Na początku niczego się nie rozumie, nie masz pojęcia, co widzisz. Jednak to wyrabia otwartość i nawyki, a pewnego dnia cię zaciekawi. A ramy są potrzebne, właśnie podczas wysłuchiwania requiem czy Stabat Mater. Jednak jeśli ktoś chce klaskać między pieśniami cyklu czy częściami, niech klaszcze. Mnie to nie przeszkadza. Choć znam takich, którzy, gdy ktoś z publiczności wyciągnie telefon czy choćby z sali dobiegną jakieś szmery, schodzą ze sceny. Za to mnie, gdy gram koncert, a światło zostanie skierowane na jakąś osobę z publiczności, czasem się zdarza zauważyć, że ona np. śpi. Teraz mnie to bawi, ale gdy zaczynałem karierę, drażniło mnie i stresowało. Wydawało mi się, że nudzę ludzi. Wkrótce jednak zauważyłem, że gdy ja zamykam oczy, słuchając kogoś, odpływam. I jest to najwyższy poziom ekstazy. Jestem spokojny, a muzyka wysyła mnie w inny świat. Najbardziej odczuwam wtedy emocje. Dziś, gdy na widowni widzę taką osobę, myślę: „Ale jej zrobiłem wieczór!”. A co Wy właściwie widzicie ze sceny? ALEKSANDER: To zależy od miejsca, w jakim występuję. Czasami oświetlenie jest ustawione w taki sposób, że nikogo nie widać. Siedzę też bokiem do publiczności, obserwuję ją głównie wtedy, gdy się kłaniam lub do niej zwracam. Bardziej więc słyszę publiczność, odczuwam ją. JAKUB: Zdarzają się koncerty, podczas których podchodzę do każdego personalnie. Podczas naszych występów promujących płytę „LetsBaRock” oświetlenie pozwalało spojrzeć na ludzi, włączyć ich w interakcję. Ale wiem, że nikt ze słuchaczy nie lubi zbyt mocnego, przeszywającego go wzroku, dlatego robię wszystko, by ludzie, gdy na nich patrzę, nie poczuli się nigdy, jakbym czegoś od nich wymagał. Nie chcę nikogo stresować. Zdaję sobie sprawę ze scenicznej charyzmy. Dzięki tej energii ludzie bawią się dobrze, przeżywają z nami głębokie chwile, bo mimo ich przymkniętych oczu, wiem, że są ze mną. Właśnie dzięki tej energii, która przyciąga. Lubię więc angażować słuchaczy, patrzeć na nich, ale nie wywieram presji. To ma być przyjemne doświadczenie. Czasem może mniej. Wszystko ma być jednak kwestią muzyki, nie mojej osoby. Zdarza się, że w operze światła są ustawione tak, że nie widać nikogo. Uwielbiam to. W granej przeze mnie operze „Orfeusz i Eurydyka” pojawiają się sceny dramaturgicznie trudne i ciężkie do uniesienia. Ta czwarta ściana, otwarta, pomaga w tej roli. Patrząc na to z drugiej perspektywy – a więc widowni – na takie koncerty najlepiej chodzić ze znajomymi. Nie ma wtedy ciśnienia, jesteście w tym razem. Po to m.in. zrobiliśmy nasz festiwal. Kto wpadł na pomysł nazwy „Break in Classic” – skazy, pęknięcia, przełomu, przerwy? ALEKSANDER: Kryje się za nią wiele znaczeń: przerwa, przełamanie… A jednocześnie jest to nawiązanie do breakdance’u. JAKUB: Dlatego ta nazwa z nami zarezonowała, daje pole do interpretacji, a tym samym zaprasza szerokie grono potencjalnych odbiorców. Chcę, żeby ludzie mówili: „ Jedziemy na Breake’a”. Po prostu. Jak wyglądał dobór artystów, których zaprosiliście jako dyrektorzy artystyczni? Wśród nich jest klarnecista David Orlowsky, wokalistka Elina Duni, Atom String Quartet. No i Wy. JAKUB: Wszyscy są niezwykle charyzmatyczni. Flecistka Lucie Horsch robi na mnie wielkie wrażenie – to młoda dziewczyna, która gra muzykę dawną, a robi to tak, że czujesz się, jakbyś słuchała współczesnych brzmień. Jest to bardzo pociągające, chcesz w tym brać udział. ALEKSANDER: Poza tym mieliśmy konkretne kryterium: z jednej strony muzycy na światowym poziomie, wybitni interpretatorzy klasyki, a jednocześnie muzycy otwarci, eksperymentujący, odważni, niebojący się flirtów z różnymi gatunkami, ale nie przekraczający przy tym granicy dobrego smaku. Jak nie przekroczyć tej granicy dobrego smaku? ALEKSANDER: Trudne pytanie, bo dobry smak jest kwestią gustu. Ale to, co istotne, to by nie wypaczać znaczenia oryginału. I nie spłycać muzyki. Ważne, by była wyrafinowana. Dlatego zaprosiliśmy Elinę Duni i Roba Lufta, niezwykłych muzyków jazzowych. Poza tym ciężko na to pracujemy. JAKUB: Ludziom wydaje się, że w pewnym momencie wszystko przychodzi samo. Ale to nieprawda. Żaden artysta nie może myśleć „Stworzyłem dzieło i niech się teraz dzieje”. To tak nie działa. A często takie myślenie dominuje w moim pokoleniu – że kiedy masz agenta albo wygrałeś konkurs, wystąpisz już wszędzie. Mam świetnego agenta, a mimo to jestem cały czas przy komputerze. Chcę dokonać kolejnych rzeczy, więc się staram, by nie stracić pasji, głodu artystycznego. Wy się bardzo dobrze uzupełniacie i dogadujecie… ALEKSANDER: Bo uwielbiamy stan ekscytacji, on nas napędza. Wynika z tego głodu artystycznego, sztuki, jaką robimy. JAKUB: Jesteśmy też pracowici i zmotywowani. Poza tym uwielbiamy improwizować. Nie tylko muzycznie, ale i sytuacyjnie. Chcemy być zaskakiwani, działać na żywo. I autentycznie. Ten głód pozostawia nas w stanie ciągłej motywacji. ALEKSANDER: Ostatnio uświadomiłem sobie, że trzeba też polubić porażki. Bo to proces, nieodzowny element sukcesów. Trzeba ich też trochę zaliczyć. JAKUB: My zaliczyliśmy. Jedne mniej, inne bardziej bolesne. Po porażce zawsze pojawia się plan B, C, D. Bo z nimi trzeba się oswoić podobnie jak ze stresem, który potrafi działać motywacyjnie. Jest takie powiedzenie: „Trzymaj przyjaciół blisko, ale wrogów bliżej”. Sprawdza się w tym przypadku. No i jak ten stres oswajasz? JAKUB: Gdy jeszcze nie potrafiłem go opanować, mój oddech stawał się płytki, nogi miękkie, głos się chwiał. Czułem suchość w ustach. Zaczynałem więc z tym obcować, ćwiczyć – a im więcej ćwiczysz, tym większą masz pewność siebie, świadomość ciała. Musisz siebie znać. Dziś czuję się komfortowo z tym, co robię, mimo wielu stresujących sytuacji, bo one ciągle się pojawiają. Podobno stres, po którym następuje sukces, wzmacnia człowieka. Seria porażek z kolei może go zniszczyć. Trzeba być gotowym, żeby tego uniknąć. Znam wielu artystów, którzy nigdy sobie nie poradzili ze stresem. Musieli zmienić zawód, choć ich głosy lub gra na instrumencie były fenomenalne. Musisz mieć predyspozycje, by wykonywać ten zawód. I pamiętać, że stres na zawsze pozostanie jego częścią. Alku, napisałeś siedmioczęściową kompozycję „Unity”, która wybrzmiała na zakończenie prezydencji Polski przy Radzie Unii Europejskiej. ALEKSANDER: To wielkie wyróżnienie. Uważam, że Europejczykom brakuje wspólnej, pozytywnej emocji. Coraz częściej zdarzają się te negatywne. Politycznie, gospodarczo jest lepiej lub gorzej, ale wciąż brakuje tej emocji. Mój utwór miał podkreślić, że różni ludzie, jak wybitni soliści o odmiennych osobowościach, których zaprosiłem do projektu, mogą stworzyć jedność. To moja metafora ideału Unii. Dbajmy jako kraje o nasze odrębne interesy i kultury, ale twórzmy wspólnie coś wyjątkowego. W jakiej kondycji jest dziś polska muzyka klasyczna? JAKUB: W całkiem dobrej mimo tego, co się mówi. Ile razy słyszałem już, że opera umiera. I dotąd nie umarła. Mamy niesamowite wsparcie różnych instytucji, fajne miejsca, w których możemy grać we Wrocławiu, w Katowicach, Warszawie, Gdańsku, Szczecinie. Ludzie przychodzą na koncerty, są ciekawi. Wśród nich ci bardzo młodzi. Filharmonia, opera czy teatr stają się cool na piątkowe, wieczorne wyjście. Wraca moda na kulturę. Nowe Muzeum Sztuki Współczesnej fajnie wrzucić na Instagram. W tym kontekście muzyka klasyczna jest w dobrym miejscu. ALEKSANDER: Polska ma naprawdę wybitnych muzyków. JAKUB: Obyśmy tylko bardziej w siebie wierzyli.
Legendarny duet jazzu w Polsce - Brad Mehldau i Christian McBride zagrają w katowickim NOSPR
29 marca 2026 roku w katowickim NOSPR, w ramach cyklu Jazz One Night, na jednej scenie spotkają się dwie ikony współczesnego jazzu - Brad Mehldau i Christian McBride. To będzie ich jedyny koncert w Polsce i jedno z tych wydarzeń, o których mówi się jeszcze długo po wybrzmieniu ostatniego dźwięku.
Ich muzyczna relacja to historia trwająca ponad trzy dekady - oparta na zaufaniu, intuicji i wspólnej wrażliwości. Christian McBride nie bez powodu nazywany jest jednym z najbardziej innowacyjnych muzyków współczesnego jazzu. Brad Mehldau przyznaje, że wspólne występy z McBride’em to dla niego spełnienie artystycznych marzeń - balansujące między radością a onieśmieleniem. Ich dialog na scenie to połączenie wyrafinowania, emocjonalnej siły i swobody, która zdarza się tylko między artystami tej klasy. Efektem tej wieloletniej przyjaźni i muzycznej bliskości są wspólne projekty, które już dziś należą do kanonu współczesnego jazzu - od MoodSwing po RoundAgain i LongGone, nagrane z Joshua Redman i Brian Blade. Koncert w Katowicach jest częścią europejskiej trasy i jedyną okazją, by usłyszeć ten duet na żywo w Polsce w 2026 roku. Organizatorem wydarzenia jest Jazz One Night — agencja koncertowa specjalizująca się w kreowaniu prestiżowych wydarzeń promujących szeroko pojętą muzykę jazzową. Jak podkreśla Jacek Sołkiewicz, dyrektor artystyczny cyklu, celem jest tworzenie wydarzeń, które łączą muzykę z innymi dziedzinami sztuki i zostają z publicznością na długo. I wszystko wskazuje na to, że marcowy wieczór w NOSPR będzie właśnie takim momentem - intymnym, intensywnym i absolutnie nie do powtórzenia. Bilety na koncert są dostępne w sprzedaży na stronie NOSPR, a także w serwisie Bilety24.pl.
Moda w muzyce klasycznej: „Beethoven tak bardzo nie dbał o wygląd, że aresztowano go za włóczęgostwo”
Przez lata pokutowało przekonanie, że konwencjonalny ubiór – skromna sukienka, czarny garnitur i biała koszula – gwarantuje pełne skupienie na muzyce. A przecież nie zawsze tak było. Szafa Mozarta ledwie mieściła ekstrawaganckie stroje, za to Beethoven tak bardzo nie dbał o wygląd, że aresztowano go za… włóczęgostwo. Co strój może powiedzieć o muzykach i ich muzyce?
Jestem tak brzydki, że żadna kobieta nie wyraziła dotąd chęci zostania moją żoną. A gdyby nawet znalazła się taka, to i tak nie ożeniłbym się z nią, bo nie lubię kobiet o złym guście” – miał powiedzieć Ludwig van Beethoven (1770–1827). Oświadczał się przynajmniej trzy razy. Bezskutecznie. Ten wizerunek wlókł się za kompozytorem latami. Od dziecka nie przepadał za czystością. Upominany, odpowiadał, że „gdy w końcu zostanie panem, nikt nie będzie zwracał na to uwagi”. Zwracał. Gdy pewnego wieczora już jako odnoszący sukcesy muzyk stał w poszarpanym płaszczu na ulicy, zaglądając do cudzych okien, aresztowano go za włóczęgostwo. Wiedeń przełomów XVIII i XIX wieku to miasto elegancji. Szczególnie w kręgach arystokracji, której ulubioną rozrywką były wieczory z muzyką klasyczną. Beethoven miał patronów, dobrze zarabiał. Ale głównym tematem kuluarowym były jego rozczochrane włosy, dziobata cera i niechlujność. Szczególny stosunek do higieny (np. chętnie zostawiał pełne nocniki pod fortepianem) stał w sprzeczności z tym, czego oczekiwano od kompozytora. Jednak z szacunku do jego twórczości to akceptowano. Ubiór go nie interesował, liczyła się tylko muzyka. A ta łamała wszelkie zasady – była emocjonalna (w końcu komponował na styku klasycyzmu i romantyzmu). W wyrazie i formie dramatyczna, wolna. Choćby V symfonia z legendarnym czteronutowym otwarciem (ba-ba-ba-bam!), która wniknęła w popkulturę. Albo IX symfonia z finałową kantatą do słów „Ody do radości” Schillera napisana przez niesłyszącego już kompozytora, długa na ponad 70 minut (to dlatego nośniki CD zaprojektowano tak, by zmieściły 74 minut nagrań). View oEmbed on the source website Styl Beethovena pozostawał w zgodzie ze stylem jego muzyki. Burzył normy gwarantujące egzystencjalny spokój klasie wyższej, a publiczność reagująca nieprzychylnie na jego wygląd lub komentująca go podczas koncertu musiała liczyć się z cholerycznymi uwagami: „Dla świń nie gram!”. Klasa próżniacza Jeśli komuś się wydaje, że moda to nieistotny wymysł klasy próżniaczej, będzie miał rację, ale tylko w tej drugiej kwestii. Minie się jednak z prawdą, uznając modę za nieistotną. To dzięki niej socjologowie dokonywali krytyki nowoczesnego społeczeństwa. Tematem zajął się Georg Simmel w wydanej w 1905 roku „Filozofii mody”. Założył, że strój przyczynia się nie tylko do społecznej unifikacji, lecz także pozwala jednostkom wyróżnić się, czyli „ma zapewnić kompromis między tendencją do społecznego zrównywania a tendencją do indywidualnej odrębności”, jak zaznacza Aleksandra Perchla-Włosik w rozprawie „Moda jako komunikat”. Przede wszystkim jednak moda jest domeną klasy wyższej – a gdy niższa zaczyna styl kopiować, ta pierwsza natychmiast go zmienia, by odróżnić się od mas. Choć trendy wyznacza tzw. klasa próżniacza, moda nie zaistnieje bez masowego odbiorcy (choć proces może działać w drugą stronę, dżins początkowo był domeną poszukiwaczy złota i kowbojów). Lata później Erving Goffman pisał, że ubiór jest częścią komunikacji niewerbalnej opowiadającej o naszych gustach. Temat poruszył też dr Janusz Noniewicz z warszawskiej ASP. W tekście poświęconym Krzysztofowi Pendereckiemu opublikowanym w „Beethoven Magazine” zauważa, że modę podzielono na trzy kategorie: fashion, antifashion i nonfashion. Ta ostatnia „to strój, styl, wizerunek nieodnoszący się w jakikolwiek sposób do zasad mody, które ona wyznaje i głosi. To styl, który ani jej nie aprobuje, ani nie kwestionuje. Służy czemuś innemu: jest obliczem władzy. (…) Majestat władzy nie może opierać się na modzie. Oznaczałoby to bowiem, że jest czymś nietrwałym. (...) Prawdziwa władza jest właściwością artystów”. A ci władzę zyskują, uosabiając ideę sztuki. W jednym rytmie Świat muzyki klasycznej rządzi się swoimi prawami, istnieje niejako poza czasem, pewne kwestie zdają się niezmienne. Wśród nich stosunek do mody. W szkole od najmłodszych lat słyszy się od profesorów: czarny garnitur, biała koszula. Uwaga ma być skierowana na muzykę. Nie na grającego. Ale dlaczego? To przekonanie utrwalane od pokoleń wywodzi się z odwiecznego sporu między tym, co cielesne, a tym, co duchowe. Historyczka muzyki dr Leah Broad pisała, że muzyka klasyczna ostrożnie przygląda się tematowi ciała, które ją „produkuje”. Przez lata obchodziła się z nim wybrednie, choć związki mody z muzyką (tą popularną) są oczywiste. Madonna to Gaultier, Sex Pistols – Westwood, a Björk– McQueen. Media społecznościowe trochę ośmieliły klasykę. Na wizualny haczyk złapali się niektórzy muzycy, a nawet dyrygent Lorenzo Viotti (108 tysięcy obserwujących na Instagramie), który swoim nienagannym stylem dzieli się nie tylko w salach koncertowych, lecz także online. Nie opuszcza najważniejszych pokazów mody, został twarzą Bvlgari. A wcześniej? Maria Callas nosiła się w „diorach”. Znakiem szczególnym Luciano Pavarottiego (oprócz tenoru lirycznego) były szale od Hermesa. Skrzypek Nigel Kennedy dzięki talentowi, a także postpunkowemu entourage’owi (irokez, popijanie piwa z puszki podczas koncertu) trafił do Księgi rekordów Guinnessa, sprzedając album „Vivaldi: Cztery pory roku” w rekordowej liczbie ponad trzech milionów egzemplarzy. Jednak to kompozytorzy mieli zawsze największe pole do popisu w modzie, sprawiając, że stanowiła ona nieodłączny element ich sztuki. Igiełki i szkarłat Najsłynniejszy portret Wolfganga Amadeusza Mozarta (1756–1791), namalowany przez Barbarę Krafft, przedstawia go w szkarłatnym fraku (1819). To znak rozpoznawczy, element strategii, wyróżnienia się. Wygląd był dla Mozarta wszystkim. Już jako kilkulatek grający na dworach otrzymywał w ramach zapłaty, m.in. od cesarzowej Marii Teresy, książęce szaty. Ekstrawagancka moda rekompensowała mu braki fizyczne. Urodą nie grzeszył, mierzył niewiele ponad 150 cm. Żył – w przeciwieństwie do Beethovena – ponad stan. I też w przeciwieństwie do niego, wyrażał zachwyt nowinkami modowymi, które odpowiadały jego eleganckiemu stylowi muzycznemu. „Nie jedzie się do Wiednia jak włóczęga. Nie możesz wyglądać tam tanio, bo wtedy jesteś skończony!” – pisał w listach. W szafach Mozarta wisiało około tuzina aksamitnych fraków z plisami na plecach, długie do kolan kamizelki zdobione kwiecistymi wzorami i masa koszul (które rzadko się w tym czasie prało, z wyjątkiem kołnierzyka i mankietów). Poza tym był dumny ze swoich jasnych włosów. Gdy mógł, unikał peruk, co wychodziło mu na zdrowie, bo były siedliskiem wszy. Z ich powodu tak popularnym akcesorium klasy wyższej były igiełki, którymi próbowano opanować swędzenie. Mozart był konsekwentny. Jego sonata C-dur na fortepian (oryginał znajduje się w Bibliotece Jagiellońskiej w Krakowie) to czystość i gracja jak on sam. Ostatnie słowa kompozytora miały brzmieć: „Pisałem to dla siebie”. Dandysi i fiołki Elegancja stała się też obsesją Fryderyka Chopina w kwestii muzyki i ubioru. Gdy tylko wylądował w Paryżu, przyodział ciemnoniebieski tużurek wcięty w pasie i podkreślający sylwetkę (przy 170 cm wzrostu ważył niecałe 50 kg). Zdobył jasne lakierki, jedwabne koszule szył u Dautremonta. Wiedział, że muzykę najszybciej sprzeda dzięki wizerunkowi. Chopin, inaczej niż Mozart czy Beethoven, był rzemieślnikiem. Pracował ciężko nad kompozycjami, podobnie jak nad wyglądem – jego zapisy nutowe wyglądały równie wytwornie co strój. Złościł się, gdy ktoś postawił na nich dopisek. Dobra prezencja była przepustką do wyższych sfer, a to one wedle teorii Simmela decydowały o modach oraz o powodzeniu artystów. I choć mowa o przedstawicielu romantyzmu, Chopin odżegnywał się od krzykliwej mody. Nie przepadał za pozą dandysa, nie wdzięczył się, a gdy kogoś nie lubił, udawał atak kaszlu i opuszczał pomieszczenie. Dandysami zachwycał się Erik Satie, twórca m.in. miniatury na fortepian Gymnopédie no. 1. Swoją awangardową muzyką (jest uznawany w tej dziedzinie za pioniera surrealizmu i minimalizmu) i szokującym zachowaniem bulwersował publiczność fin de siecle’u. Zawsze miał przy sobie młotek, na wypadek gdyby ktoś go zaatakował, i jadał tylko jasne potrawy (za to w nieskromnych ilościach – na jednym posiedzeniu wciągał 150 ostryg). Zyskał przydomek „aksamitnego dżentelmena” ze względu na kilkanaście identycznych aksamitnych garniturów, które nosił na zmianę. Uzupełniał je parasolką (miał ich ponad 100). Dziwactwa modowe przekładały się na jego życie i pracę. W notatkach zapisywał chwile, gdy przychodziło natchnienie (zazwyczaj między 10.23 a 11.47), gdy spożywał lunch (między 12.11 a 12.14). Satie podobnie jak jego muzyka był komunikatem artystycznym. Zdarzyło mu się nawet wyrzucić przez okno swoją lubą. Ale jako że mowa o życiu tak bliskim sztuce, historia zakończyła się szczęśliwie - dziewczyna była akrobatką, sprytnie uczepiła się więc framugi i wróciła do środka. View oEmbed on the source website Pachnieć CHANEL N°5 Przeciwieństwem Satiego był Igor Strawiński, który uciekł z Imperium Rosyjskiego do Paryża tuż po wybuchu rewolucji. Jego związek z modą był, cóż... dosłowny. Z fascynacji, która przerodziła się w romans projektantki z kompozytorem, miał powstać zapach Chanel N°5. Choć miłosne zawirowania nigdy nie zostały potwierdzone przez zainteresowanych, w recenzji baletu „Pietruszka” Strawińskiego, jeden z krytyków napisał: „To koktajl z rosyjskiej wódki i francuskich perfum”. W oparach kontrowersji komponował też Leonard Bernstein, twórca „West Side Story”, dyrektor Filharmonii Nowojorskiej. Był muzykiem, a także aktywistą, który protestował przeciw wojnie w Wietnamie. W odpowiedzi na komponowane przez siebie eleganckie, nowoczesne dzieła nosił się zgrabnie, jak na bitnika przystało, lubił dobrej jakości golfy, wełniane marynarki i kaszmirowe swetry. Moda, choć nadal stanowi tabu w muzyce klasycznej (seksualizujące komentarze na temat odważnych kreacji pianistki Yuji Wang), była z nią związana od zawsze. Giacomo Puccini w operze „Cyganeria” poświęcił arię płaszczowi Colinne’a. Dzisiaj Max Richter, brytyjski pianista skupiony na klasyce i elektronice, komponuje muzykę na pokazy Diora i w Diora się ubiera, tworząc spójny wizerunek maestro. Twierdzi, że moda i muzyka są kreacją człowieka, ekspresją pełną emocji. Zgadza się to z teorią Anthony’ego Giddensa, według której wybór marki, rzeczy, staje się elementem budowania tożsamości. A czymże innym jeśli nie tożsamością kompozytora jest i muzyka, i moda.
Muzyka lat 80 - największe hity i przeboje. Lista kultowych utworów
Muzyka lat 80. to największe hity i kultowe przeboje, które do dziś królują na imprezach, w radiu i w internetowych playlistach. Sprawdź listę największych hitów lat 80. i wróć do piosenek, które mimo upływu lat wciąż brzmią świeżo i ponadczasowo.
Muzyka lat osiemdziesiątych do dziś cieszy się ogromną popularnością - zarówno wśród osób, które dorastały w tamtej dekadzie, jak i młodszych słuchaczy odkrywających kultowe brzmienia synth popu, rocka czy dance. Największe hity lat 80. regularnie pojawiają się w rankingach „najlepsze przeboje wszech czasów”, a piosenki z lat 80. królują na imprezach tematycznych, weselach i w internetowych playlistach. Zarówno zagraniczne przeboje, jak Queen, Madonna czy Michael Jackson, jak i polskie piosenki z lat 80., w tym utwory Maanam czy Lady Pank, tworzą niepowtarzalny klimat tej dekady. Jeśli szukasz inspiracji na playlistę „hity lat 80 na imprezę” lub chcesz przypomnieć sobie największe klasyki muzyki lat 80., to zestawienie pomoże ci odkryć ponadczasowe utwory, które mimo upływu lat wciąż brzmią świeżo i energetycznie. Powróćmy zatem na kilka chwil do czasów niesamowitych brzmień (które, mimo upływu lat, wciąż wywołują ciarki na ciele), genialnych i długo pozostających w pamięci tekstów oraz niezwykle utalentowanych, charyzmatycznych wokalistów.Poniżej piosenki z lat 80., które cieszą się niesłabnącą popularnością. Wśród tych 10 utworów znajdziesz nie tylko dynamiczne piosenki na imprezę, ale także te liryczne, które pozwolą ci przeżyć momenty prawdziwego wzruszenia. Niektóre z nich wykorzystano do klasyków filmowych znanych na całym świecie, inne z kolei cieszyły głównie polską publiczność. Poniższą listę wzbogaciliśmy też o ciekawostki dotyczące konkretnych przebojów. Stworzenie tego zestawienia było wyjątkowo przyjemnym zadaniem (w naszych głośnikach wybrzmienia właśnie „Take On Me” zespołu A-Ha). Życzymy ci równie relaksującej podróży w czasie. 1. Muzyka lat 80.: Modern Talking – „You’re My Heart, You’re My Soul” Piosenka „You’re My Heart, You’re My Soul” to singiel zespołu Modern Talking, który został wydany w 1984 roku. Nawet jeśli nie jesteś fanką tego rodzaju brzmień, bardziej niż pewnym jest, że zetknęłaś się z tym utworem wiele razy. To jeden z tych hitów, których nie da się nie znać – przewija się na niemal każdej imprezie (zwłaszcza rodzinnej).. Ostrzegamy, po jego przesłuchaniu będziesz nucić ten kawałek przez cały dzień. View oEmbed on the source website 2.Muzyka lat 80.: Eurythmics – „Sweet Dreams (Are Made of This)” Brytyjski duet Eurythmics wydał ten utwór w 1983 roku. Szybko okazał się ich pierwszym hitem. Co ciekawe, para tworzyła nie tylko zgrany zespół na scenie, ale też (przez pewien czas) w życiu. Ta słynna piosenka powstała w hotelowym pokoju w Australii, kiedy jej twórcy przeżywali gorsze chwile. Beat do tego kawałka stworzył David A. Stewart. W połączeniu z charakterystycznym intro i głębokim wokalem Annie Lenox kawałek „Sweet Dreams (Are Made of This)” szybko stał się znany na całym świecie. View oEmbed on the source website 3.Muzyka lat 80.: Wham! – „Wake Me Up Before You Go-Go” Inspiracją do napisania tekstu do „Wake Me Up Before You Go-Go” była... wiadomość, którą członek duetu Wham!, Andrew Ridgeley, zostawił rodzicom na lodówce. George Michael stworzył tekst w oparciu właśnie o jej fragment „Mum, wake me up up before you go go” (początkowo Ridgeley pomylił się i dwukrotnie napisał „up", po czym zdublował też „go". Ten melodyjny zlepek słów musiał zakończyć się piosenką. Piosenką, którą wydano w 1984 roku i... która okazała się kolejnym wielkim hitem lat 80.! View oEmbed on the source website 4.Muzyka lat 80.: Piosenki z lat 80.: Madonna – „Like A Virgin” Królowa popu w 1984 roku wydała płytę pod tym samym tytułem. „Like A Virgin” to jeden z najbardziej ikonicznych i popularnych utworów tej dekady. Jest to także bez wątpienia jeden z największych przebojów Madonny. Pierwszy teledysk do tej piosenki nakręcono w Wenecji (choć niektóre ujęcia powstały w Nowym Jorku) – szybko stał się hitem równie wielkim, co sam utwór. View oEmbed on the source website 5.Muzyka lat 80.: Guns N’ Roses – „Sweet Child O’ Mine” Zdaniem wielu osób najpiękniejsze piosenki to te, które powstały z miłości. W tym przypadka ta teoria faktycznie mogłaby się sprawdzić. Axl napisał ten utwór dla swojej ukochanej (Erin Everly), z którą był wówczas związany. Pierwotnie słowa utworu „Sweet Child O’ Mine” były jednak wierszem. Za genialną muzykę odpowiada oczywiście Slash i Steven Adler... a reszta to już historia. Ta piękna rockowa ballada pochodzi z debiutanckiego albumu zespołu Guns N’ Roses („Appetite for Destruction”), który został wydany w 1987 roku. View oEmbed on the source website 6.Muzyka lat 80.: Whitney Houston – „I Wanna Dance with Somebody (Who Loves Me)” Whitney Houston nagrała ten kawałek wiosną, w 1986 roku. Pierwszą, surową wersję „I Wanna Dance with Somebody” napisał dla artystki duet Shannon Rubicam i George Merill. Piosenka powstała w ciągu zaledwie jednego popołudnia... w malutkim studiu garażowym. Tekst tego kultowego singla to oczywiście metafora – wyrażenie chęci do „przetańczenia" z bliską osobą całego życia. Początkowo utwór nie spotkał się z pozytywnymi ocenami krytyków. Publiczność była jednak innego zdania. View oEmbed on the source website 7.Muzyka lat 80.: Bill Medley – „Time Of My Life" („Dirty Dancing” Soundtrack) I kolejny nieśmiertelny utwór... Piosenka „Time Of My Life" powstała na potrzeby ścieżki dźwiękowej do „małego" filmu, jakim miał być „Dirty Dancing". Początkowo Franke Previte odrzucił nawet ofertę jej stworzenia. Skomponował jednak ostateczną wersję tego utworu. Ścieżka dźwiękowa filmu „Dirty Dancing” sprzedała się w nakładzie aż... 32 milionów egzemplarzy! To właśnie dzięki tanecznemu romansowi piosenka „Time Of My Life" wciąż cieszy się niegasnącą popularnością. Przebój zdobył wiele nagród, w tym, między innymi, Oscara. View oEmbed on the source website 8.Muzyka lat 80.: Queen – „I want to break free” ...czyli singiel z 1984 roku, który został napisany przez basistę, Johna Deacona. Utwór „I want to break free” interpretowany jest dziś na bardzo wiele sposobów: jako chęć uwolnienia się z nieszczęśliwego związku, manifest wolnościowy homoseksualistów czy próba przezwyciężenia stereotypów płciowych przez ruch wyzwolenia kobiet. To dowodzi, jak bardzo uniwersalny i ponadczasowy (mimo upływu lat) jest tekst tej piosenki. Kontrowersyjny teledysk zszokował publiczność. Członkowie zespołu są w nim przebrani za kobiety (była to parodia serialu „Coronation Street"). View oEmbed on the source website 9. Muzyka lat 80.: Kate Bush – „Running up that hill" Nie moglibyśmy nie wspomnieć o piosence Kate Bush „Running up that hill" i tej poruszającej historii. Oto kawałek, który odrodził się ostatnio na nowo. Wszystko za sprawą jego "udziału" w serialu „Stranger things". Piosenkę nagrano wprawdzie w 1985 roku, mimo to w 2022 roku ponownie zyskała na popularności. Wokalistka wyraziła głęboką wdzięczność i ogromną radość, że jej utwór trafił dzięki temu do młodszych odbiorców (po 37 latach stał się numerem 1 na brytyjskiej liście przebojów). View oEmbed on the source website 10.Muzyka lat 80.: Manaam – „Cykady na Cykladach” Nasze zestawienie kończy polska piosenka z lat 80. Utwór ten skomponował Marek Jackowski, autorką tekstu „Cykady na Cykladach” jest Kora. Podobno piosenkarka napisała go tuż po tym, jak wróciła z greckiej wyspy Ios (archipelag Cyklad). Piosenkę wydano w 1981 roku i okazała się jednym z wielu ponadczasowych przebojów zespołu Manaam. View oEmbed on the source website Do listy najpiękniejszych utworów lat 80. warto też dodać takie pozycje jak: Prince – „Purple Rain”, ABBA – „Mamma Mia”, Samantha Fox – „Touch Me”, Tina Turner – „The Best”, Andrea Bocelli;Giorgia – „Vivo per lei”, Irene Cara – „Flashdance What A Feeling”, Michael Jackson – „Thriller”, Europe – „Final countdown". Przyznajemy, że jeśli chodzi o tę dekadę, można by tak wymieniać bez końca. Piosenki z lat 70., piosenki z lat 80. oraz piosenki z lat 90. to dawka niesamowitej muzyki. Nie dziwią zatem liczne, ogólnodostępne playlisty, które skrywają perełki muzyczne z tych okresów. Wieczór w towarzystwie takich dźwięków to maszyna, która szybko przeniesie cię w czasie.
„Kiss Me” na żywo po raz pierwszy w Polsce - Sixpence None the Richer zagrają w październiku w Poznaniu
Są piosenki, które działają jak kapsuła czasu - wystarczy kilka dźwięków, by wrócić do romantycznych komedii końca lat 90., szkolnych slowów i wieczorów spędzanych z Dawson’s Creek. Jedna z nich to bez wątpienia „Kiss Me”. Zespół Sixpence None the Richer, który stał się symbolem tamtej ery, po raz pierwszy w historii zagra koncert w Polsce. 18 października w poznańskim B17 usłyszymy nie tylko ich największe hity, ale też dowód na to, że ich subtelne, emocjonalne brzmienie pozostaje absolutnie ponadczasowe.
Są zespoły, których muzyka nie starzeje się ani o dzień. Ich piosenki wracają do nas przy kolejnych seansach ukochanych filmów, na playlistach pełnych nostalgii i w momentach, gdy mamy ochotę na coś czułego, lekkiego i prawdziwego. Sixpence None the Richer należą właśnie do tej kategorii. Ich brzmienie opiera się na niepowtarzalnym wokalu Leigh Nash i melodyjnej, misternej grze gitarzysty Matta Slocuma. Kultowy zespół przełomu lat 90. i 2000 po raz pierwszy w historii wystąpi w Polsce - 18 października zagra koncert w poznańskim klubie B17. Powrót Sixpence None the Richer na scenę będzie nie tylko sentymentalnym gestem, ale pełnoprawnym nowym rozdziałem w historii zespołu. Ikona romantycznej popkultury końca lat 90. Sixpence None the Richer zapisali się w historii muzyki przede wszystkim za sprawą Kiss Me - utworu, który stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych hymnów końca lat 90. Piosenka trafiła na 2. miejsce listy Billboard Hot 100, znalazła się w TOP 10 w szesnastu krajach i na zawsze połączyła się z popkulturą dzięki takim tytułom jak She’s All That, How to Lose a Guy in 10 Days, Not Another Teen Movie, Love Actually czy kultowy serial Dawson’s Creek. To właśnie Kiss Me uczyniło z zespołu symbol romantycznej i niewinnej ery popu. Jednak dorobek Sixpence None the Richer nie kończy się na jednym hicie. Ich platynowy album Sixpence None the Richer z 1997 roku do dziś uznawany jest za klasykę subtelnego, gitarowego popu, a takie utwory jak There She Goes, Breathe Your Name czy Don’t Dream It’s Over na stałe wpisały się w kanon ich brzmienia. Zespół był dwukrotnie nominowany do nagrody Grammy, zdobył liczne Dove Awards, a ich twórczość była wielokrotnie nagradzana i doceniana przez branżę muzyczną, w tym Billboard i Young Hollywood Awards. Po reaktywacji w 2024 roku Sixpence None the Richer wrócili do intensywnego koncertowania, udowadniając, że ich muzyka wciąż rezonuje z kolejnymi pokoleniami słuchaczy. Zespół wydał nową EP-kę Rosemary Hill, a także zaprezentował swój pierwszy album koncertowy Live at Gruene Hall, który uchwycił ich sceniczną autentyczność i emocjonalną szczerość. Dziś Sixpence None the Richer są dokładnie tacy, jakimi zapamiętaliśmy ich przed laty - dojrzalsi, ale wciąż wierni swojej wrażliwości i ponadczasowemu brzmieniu. Koncert w Poznaniu będzie pierwszą i jedyną okazją, by usłyszeć Sixpence None the Richer na żywo w Polsce. Koncert w Polsce: Kiedy: 18 października 2026 Gdzie: B17, Poznań Bilety: TIXY
Te 5 coverów znanych piosenek wygenerowało AI. Mają więcej odsłuchań... niż niejeden oryginał
AI jest już wszędzie - w telefonach, w pracy, w medycynie, w systemach, które sprawiają, że życie płynie szybciej i sprawniej. A teraz… tworzy także muzykę, przy której ludzie tańczą na imprezach i bawią się równie dobrze, jeśli czasami nie lepiej - niż przy oryginałach. Jedni są tym zafascynowani, inni mówią o „końcu ludzkości”. Gdzie zatem leży granica korzystania z AI?
Początki sztucznej inteligencji sięgają połowy XX wieku - to wtedy, dzięki pionierskim pracom, zrodziła się idea maszyn, które potrafią myśleć. Jeżeli mielibyśmy wskazać jedną osobę, która jako pierwsza naprawdę sformułowała koncepcję inteligentnej maszyny, byłby to Alan Turing. W 1950 roku opublikował słynny esej „Computing Machinery and Intelligence”, w którym postawił pytanie: Czy maszyny mogą myśleć? I zaproponował Test Turinga , który jest jedną z najważniejszych koncepcji w filozofii AI. Turing przewidział, że jeśli damy komputerom odpowiednio dużo mocy obliczeniowej i danych, będą mogły naśladować ludzką inteligencję. Dziś AI towarzyszy nam na co dzień: od asystentów głosowych, przez narzędzia do pracy, po aplikacje medyczne, przemysł, rozrywkę - i pokazuje, że granica między technologią a codziennością jest coraz mniej wyraźna. Coraz częściej traktujemy sztuczną inteligencję jak dobrze nam znany długopis: kiedy chcemy sprawdzić coś szybko, zapytać, zaprojektować, wygenerować - zamiast sięgać po książki, odwiedzać ekspertów, wchodzimy na czat, wciskamy Enter i otrzymujemy odpowiedź. W wielu miejscach to działa - i powiedzmy sobie szczerze - ułatwia życie. Trzeba jednak pamiętać, że sztuczna inteligencja popełnia błędy - czasem przegapia kontekst, upraszcza, bazuje wyłącznie na danych, które w nią „wpakowano”. To trochę jak rozszerzona Wikipedia: dostępna, szybka, wygodna, ale tworzona przez człowieka i podatna na niedokładności. A mimo to zaufaliśmy AI na tyle, że pozwalamy, by już nie tylko podawała nam szybki i łatwy przepis na zupę pomidorową, ale także komponowała, śpiewała i rywalizowała z ludzką kreatywnością. W tym artykule: Zespół Ejaje - co to takiego? Nie tylko disco polo - AI wchodzi na listy Billboardu Gdy algorytm śpiewa lepiej od… wielu z nas Sztuczna inteligencja kontra twórczość ludzka Gdzie leży granica w korzystaniu z AI? Zespół Ejaje - co to takiego? Zbliżają się Andrzejki, a na listach DJ-ów oprócz nieprzemijających klasyków takich jak „I wanna dance with Somebody” czy „YMCA” zagościły utwory wygenerowane przez... sztuczną inteligencję. Na YouTubie wśród playlist polecanych na imprezę andrzejkową króluje kanał: EjajeOfficial - wirtualny zespół, który w rzeczywistości nie istnieje - a dzięki AI przerabia polskie hity disco polo na styl lat 70. i 80. Utwory brzmią jakbyśmy przenieśli się na dancing z czasów PRL, tylko że zamiast big bandu jest tak liczna orkiestra, że musiałby opłacić ją „właściciel” Pewexu. A po ilości wyświetleń i komentarzach widać, że ludzie chętnie sięgają po te wersje - zamiast oryginałów - bo są „świeże”, „zaskakujące” i „naprawdę taneczne”. Twórca kanału zaczynał 17 lat temu od amatorskich filmików, lecz dopiero wykorzystanie AI dało jego projektowi drugie życie. Ostatnio na warsztat poszedł hit „Mandacik” Zenka Martyniuka i zespołu Łobuzy - w dwa dni przeróbka zdobyła 26 tysięcy odsłon. Wcześniej Ejaje przerabiał m.in. „Jesteś szalona”, „Moja mała blondyneczko”, „Przez twe oczy zielone” czy „Tak kocha się tylko w filmach”, który w pół roku osiągnął 2,1 miliona wyświetleń. Wszystko powstaje w pełnej aranżacji, z wokalem i klimatem charakterystycznym dla dekad sprzed lat - i to wszystko dzięki AI. View oEmbed on the source website Nie tylko disco polo - AI wchodzi na listy Billboardu Polska scena to jedno, a globalne wydarzenia pokazują, że AI w muzyce nie zna granic. Projekt Xania Monet stworzył piosenkę „How Was I Supposed to Know”, która trafił na prestiżową listę Billboard, na zestawienie Adult R&B Airplay. Wystarczył miesiąc, by projekt wygenerował miliony odtworzeń na Spotify i był emitowany aż w 15 stacjach radiowych w USA. AI stała się tu nie tylko narzędziem, ale pełnoprawnym twórcą w oczach rynku i słuchaczy. Wielu z nich wciąż nie ma pojęcia, że utwór ten nie jest wykonywany przez istniejącego artystę. I powiem szczerze, że gdybym usłyszała tę piosenkę w radio, to nie zorientowałabym się, że to śpiewa maszyna, a nie człowiek. View oEmbed on the source website Gdy algorytm śpiewa lepiej od… wielu z nas Możliwość generowania muzyki przez AI otworzyła drogę do zjawisk, które jeszcze do niedawna wydawały się absurdalne: AI‑coverów znanych piosenek, alternatywnych wersji utworów - i być może - projektów, w których algorytm odpowiada za całość: melodię, słowa, aranżację. W sieci coraz głośniej o przypadkach, gdzie takie AI‑utwory biją popularnością - mają miliony odsłuchań, trafiają na playlisty, są miksowane w klubach czy imprezach. Łatwo więc wyobrazić sobie sytuację, w której zamiast tradycyjnego zespołu, gdzie cztero‑, pięcio‑, sześciu muzyków wkłada serce i lata prób, stajemy przed cyfrowym bytem - gotowym do stworzenia hitu w minutę. To ekscytujące i - przyznajmy - trochę przerażające. Bo nagle pytań pojawia się więcej niż odsłon na YouTube. Sztuczna inteligencja kontra twórczość ludzka Oczywiście, nie sposób nie dostrzec plusów: szybkość, dostępność, brak potrzeby sprzętu, studia, wieloletnich lekcji muzyki. AI rozpycha się w muzyce jak kometa - i zmienia reguły gry. Ale warto zapytać: co tracimy? Bo muzyka to przecież emocja. Nieraz niedoskonała, czasem surowa, ale prawdziwa. Czy algorytm może oddać ludzkie drżenie głosu, pominięcie akordu, albo napięcie przed refrenem? W świecie, w którym każdy może być kompozytorem‑jednorazówką, łatwo zatracić poczucie, co to znaczy „być artystą”. Do tego dochodzą kwestie prawne i etyczne. Własność intelektualna, prawa autorskie, oryginalność - to dziś już nie formalność, to pole bitwy. Bo jak traktować utwory wygenerowane przez AI? Czy to „nasze”, jeśli to my nacisnęliśmy „Generate”, czy raczej produkt firmy technologicznej, która zasiliła model danymi scraped z internetu? Kto jest autorem tych utworów? Zgodnie z przepisami - AI nie ma osobowości prawnej, więc formalnie prawa przysługują twórcy algorytmu, użytkownikowi lub… nikomu. Czy więc „Mandacik” stworzony przez AI zasługuje na ochronę? Prawo autorskie klasycznie tego nie przewiduje, bo nie spełnia kryteriów twórczości ludzkiej. A jednak odbiorcy klikają, słuchają i zachwycają się efektami. Wirtualny utwór wkracza w świat rzeczywisty, wywołując pytania o wartość artystyczną, rynek i przyszłość twórczości. Badania pokazują, że rosnąca fala AI‑utworów stawia przed branżą muzyczną poważne wyzwania - także w wykrywaniu, co jest autentyczne, a co syntetyczne. Gdzie leży granica w korzystaniu z AI? Sztuczna inteligencja od narzędzia stała się partnerem. Już nie zastanawiamy się, czy ją włączamy - po prostu ją używamy. W codziennych zadaniach, w pracy, w rozrywce, w muzyce. W bardzo wielu momentach - niespostrzeżenie. To fascynujący czas: balansujemy między zachwytem a niepokojem. W jednym momencie AI pomaga nam szybciej działać, w drugim - zmusza do pytania: co to znaczy być twórcą? Co znaczy „autentyczność” i czy technologia może ją zastąpić? Jedno jest pewne: żyjemy w momencie, kiedy sztuczna inteligencja naprawdę zmienia zasady. I… musimy przyznać: nie chcemy już wracać do czasów bez niej. Pytanie tylko gdzie leży granica między wygodą, do której zdążyliśmy już przywyknąć, a własną wartością, której nie chcemy oddać.