Areta i Agnieszka Szpura-Rylskie w szczerej rozmowie z Hanną Lis: „Miłość nie wybiera. Ani kraju, ani osoby, którą kochamy”
Nie chcemy stąd wyjeżdżać, żeby normalnie żyć. Nikogo nie krzywdzimy swoimi wyborami. Kochamy się i czekamy na naszą córkę, jest wytęskniona i upragniona, mówią Areta i Agnieszka Szpura-Rylskie.
Hanna Lis: Dziewczyny, wszystkiego najlepszego z okazji miesiąca społeczności LGBT+, który obchodzimy w czerwcu, przynajmniej teoretycznie. A praktycznie, czego Wam życzyć? ARETA: Równości, normalności, żebyśmy nie musiały walczyć. AGA: Tak jak Areta powiedziała: równości, nic więcej. Od kilkunastu lat, mimo szumnych zapowiedzi, wciąż jesteście zakładniczkami politycznych gier. W 2012 roku, po kolejnym nieudanym sejmowym podejściu do ustawy o związkach partnerskich, napisałam tekst o tym, że znowu politycy pokazali Wam środkowy palec. AGA: Tak, przeczytałyśmy go. Minęło 14 lat i jakby podmienić datę na dzisiejszą, byłby nadal aktualny. Wciąż trwa walka o uznanie praw ludzi, którzy żyją wśród nas. Nie chcę gadać o polityce, wolę, żeby to była rozmowa o miłości. Więc od początku: jak się poznałyście? ARETA: Jak większość par, na Tinderze… AGA: …ponad 11 lat temu. Żadna z nas się tego nie spodziewała, bo obydwie wcześniej byłyśmy w relacjach heteroseksualnych. Nigdy nie miałam dziewczyny. ARETA: Ani ja, fizycznie. Ale obie o tym myślałyśmy, tylko że w tamtych czasach trzeba było trzymać te emocje w ukryciu. Niby niewiele czasu minęło, ale rzeczywistość dookoła bardzo się zmieniła. Zobacz, ile było wtedy, a ile jest teraz takich postaci jak my w serialach, kinie, literaturze… Mimo że sama pracowałam w modzie, gdzie gejów było bardzo dużo, to jednak nie znałam żadnej lesbijki. Ani w najbliższej przestrzeni, ani tym bardziej w życiu publicznym. Post factum okazało się, że takie dziewczyny były dookoła nas, ale się ukrywały, siedziały cicho. Po angielsku mówi się „denial mode“. Życie w trybie zaprzeczenia. Wy też w nim żyłyście? ARETA: Myślę, że tak. Na ścianach miałam plakaty samych dziewczyn: aktorek, piosenkarek. Ale nie potrafiłam nazwać tego, że się w nich podkochiwałam. Bo „defaultowo” myślałam, że podkochiwać się można tylko w chłopakach. Dopiero potem mi się to wszystko skleiło w całość. Zrozumiałam, że można za kochać się w człowieku. Bez względu na płeć. AGA: Zakochujesz się w osobie, z którą rezonujesz. Która cię ciekawi, pociąga intelektualnie, fizycznie też, oczywiście. Byłam wolna, Areta właśnie wróciła z Ameryki. Obie na Tinderze ustawiłyśmy sobie i dziewczyny, i chłopaków. Dlaczego i dziewczyny, i chłopaków, skoro obie, jak mówicie, byłyście wtedy hetero? AGA: Dziś wiemy, że gdyby na siłę chciano nas przypisać do jakiejś kategorii, to powiedziałybyśmy, że jesteśmy biseksualne. ARETA: Dopiero gdy zamieszkałam w USA, gdzie byłam taką czystą kartą, bo nikt mnie nie znał, odważyłam się otworzyć na to, co podskórnie od dawna czułam. Poszłam na kilka randek z dziewczynami, szczerze z nimi pogadałam i to mi rozjaśniło w głowie. Wróciłam do Polski, myśląc: „OK, to już chyba kumam, o co mi chodzi”. I wtedy poznałyśmy się z Agą na Tinderze. Było o tyle śmiesznie, że znałyśmy się wcześniej z imprez. Napisałam jej nawet: „Ale beka – zmatchować się ze znajomym”. Dla żartów, żeby nie było dziwnie, gdybyśmy się potem zobaczyły gdzieś na mieście. ARETA: Randki wtedy nie było, ale to się przerodziło w pisanie. AGA: Długie pisanie. To się rodziło i rozwijało w pisaniu. ARETA: Potem wydrukowałam ten nasz czat z Tindera, mamy go w formie książki. Nazywa się Tinderella (śmiech). AGA: Po dwóch tygodniach umówiłyśmy się. I zderzyłam się z emocjami, których nie potrafiłam nawet nazwać. Byłam przerażona. Zaczynało się rodzić uczucie i żadna z nas nie wiedziała, co z nim zrobić, więc był taki okres... ARETA: …boksowania się z tym. Bałaś się reakcji ludzi? AGA: Głównie ja się bałam. Pochodzę z mniejszego miasta. Rodzice Arety są absolutnie niestandardowi, otwarci na wszystko. Bałam się, co powiedzą moi rodzice, dziadkowie. Paraliżujący lęk i dylemat: idę w to, czy zrywam kontakt? W święta Bożego Narodzenia zostawiłam na stole telefon – miałam wtedy zdjęcie Arety na tapecie. Rozmawiałyśmy cały czas, pisałyśmy. Byłam zakochana i nie zdawałam sobie sprawy, że to widać. Mama zapytała, kim jest ta dziewczyna z telefonu. Odpowiedziałam, że to koleżanka, a mama spytała: „Czy aby na pewno tylko koleżanka?”. Zmroziło mnie. Odbyłyśmy długą rozmowę, wylałyśmy morze łez. Mama jest religijna. Martwiła się, że nie pójdę do nieba. Bała się też, całkiem przyziemnie, że będę cierpieć, że będę stygmatyzowana. Tłumaczyłam jej, że dla mnie to też nie jest łatwa sytuacja, że wolałabym się zakochać w chłopaku, żeby to wszystko było „normalne”, nie takie trudne. W takich relacjach wszystko jest trudne. A teraz jak jest? AGA: Właśnie wróciłyśmy z Sycylii, dokąd zabrałyśmy moją mamę z okazji jej urodzin. Dziś traktuje Aretę jak córkę. Rozumie nasze problemy, przeszkody, które musimy pokonywać. Ale to był proces, który trwał prawie dwa lata. I z perspektywy czasu mam taką refleksję: będąc w związku heteroseksualnym, miałabym prawo do wszystkiego. Mogłabym z chłopakiem planować małżeństwo, dzieci, życie. Nie musiałabym przejmować się rozliczeniami podatkowymi, czy będę mogła go swobodnie odwiedzać w szpitalu. A ja tych praw nie mam tylko dlatego, że pokochałam kobietę. Stworzenie związku z drugim człowiekiem jest samo w sobie wyczynem. W Waszym przypadku dochodzi presja społeczna, kulturowa, polityczna. Jak Wam się udało WAS ocalić? AGA: Siła miłości. Naszej z Aretą, a także naszych bliskich. Gdybym była w tym wszystkim sama – nie wiem, czy bym podołała. Miałam ogromne wsparcie od mojej siostry bliźniaczki, od braci, którzy powiedzieli: „Aga, my cię we wszystkim wspieramy, kropka”. W końcu odważyłam się powiedzieć dziadkom, że ta „koleżanka”, którą wcześniej poznali, jest moją miłością. Odpowiedzieli: „Wspieramy cię i ci kibicujemy”. Miałaś komfort, że nie musiałaś wybierać między rodziną a byciem sobą. To rzadkość. AGA: Gdybym została w Kielcach i nie znała nikogo, kto jest w takim związku, gdybym nie miała tego wsparcia od rodziny… chyba bym się nie odważyła. Politycy zbijają niemały kapitał na strachu, więc nadal będą ludziom zaglądać pod kołdry, choć sami raczej święci nie są. Ktoś, kto w małym mieście od lat słyszy, że jesteście nie ludźmi, tylko ideologią, złem wcielonym – może się Was po prostu bać. ARETA: Jesteśmy w fajnej grupie tęczowych rodzin z całej Polski, nie tylko z dużych miast, i ich historie nastrajają mnie optymistycznie. Bo okazuje się, że kiedy ludzie z mniejszego miasta poznają to „zło wcielone”, kiedy przyprowadzą swoje dziecko do przedszkola i tam spotkają tęczową rodzinę, to widzą, że jesteśmy normalnymi osobami. Dzieci się razem bawią, a dorośli się poznają. To jest przecieranie szlaków. Będziecie wkrótce same te szlaki przecierać, w lipcu Aga urodzi. Jeden z najpiękniejszych momentów w życiu kobiety. Jak się czujecie jako przyszłe matki? AGA: Nie możemy się doczekać Mili. To był długi proces, na każdym poziomie: emocjonalnym, prawnym, medycznym. Areta żartuje, że czuje się, jakbyśmy były w tej ciąży ze dwa lata. Wiele osób ma wątpliwości, czy para dwóch kobiet albo dwóch mężczyzn powinna wychowywać dziecko. Bo zabraknie taty albo mamy. Ludzie nie biorą pod uwagę tego, jak bardzo przemyślane jest takie rodzicielstwo. Jak bardzo to dziecko jest chciane, awansem kochane i jak bardzo przyszli rodzice są przygotowani na jego przyjście na świat. Ogrom dzieci w Polsce zostało wychowanych przez pary jednopłciowe, czyli przez mamę i babcię. Inne żyją w domach bez miłości, jeszcze inne w domach dziecka. Mila jest wytęskniona i upragniona. Czeka na nią cała rodzina, przyjaciele i znajomi. Mam przyjaciółki, które są w związku od 10 lat. Wychowują wspólnie córkę jednej z nich, z poprzedniego hetero związku. „Młoda” o nich mówi „moje matki“. I to jest naturalne, bo dziecko potrzebuje jednego w życiu: bezwarunkowej miłości. ARETA: Masz rację, ale świat potrafi być okrutny, ludzie potrafią ranić, nawet najsłabszych – dzieci. Bałam się, że spotka to naszą córkę. Jednak doświadczyłyśmy tyle dobroci, tyle miłości ze strony otoczenia – one były odpowiedzią na rozterki. AGA: Widziałam tyle niechcianych ciąż. Obserwowałam, jak źle czasami rodzice traktują własne dzieci, jak mało w tych relacjach miłości. I pomyślałam, że chciałabym sprowadzić na świat takie absolutnie kochane dziecko. Więc zaczęłyśmy sprawdzać… ARETA: …jak to się robi, jakie są opcje. Na szczęście żyjemy w dobie internetu, mamy dostęp do informacji. Jesteśmy w Warszawie, gdzie fundacji pomagających takim osobom jak my jest wiele. Jest dokąd pójść, porozmawiać… …otwarcie o tym, jak smakuje takie rodzicielstwo jak Wasze w kraju, w którym jest w najlepszym wypadku niewidzialne, a w najgorszym nieakceptowalne? AGA: Tak. I to nam bardzo otworzyło oczy. Poszłyśmy na warsztat zorganizowany przez Kampanię Przeciwko Homofobii dla mam obecnych i tych, które dopiero rozważają macierzyństwo. Tam były zwyczajne dziewczyny, jak my. Dzieliły się swoimi historiami, mówiły, jak wygląda ten cały proces, także od strony legislacyjnej. À propos legislacji. Formalnie nie jesteście małżeństwem. Nie korci Was, żeby wziąć ślub po ostatnich orzeczeniach TSUE i polskiego Naczelnego Sądu Administracyjnego, które nakazują legalizację przed polskimi urzędami ślubów zawartych za granicą? AGA: Kiedy zachodziłyśmy w ciążę, jeszcze ich nie było. Gdyby się okazało, że zmieniają dużo na naszą korzyść, to mogłybyśmy wyjechać na weekend, pobrać się i wrócić, ale… …ale na razie wygląda na to, że orzeczenia pozostaną na papierze. Realnie wszystko zależy od widzimisię urzędnika. Nawet w Warszawie. ARETA: Tym bardziej nie będziemy nigdzie wyjeżdżać. Chciałybyśmy mieć fajny ślub z rodziną i przyjaciółmi. Nie chcemy nikogo ciągać po świecie, zwłaszcza starszych już dziadków, a bardzo pragniemy, by byli na ślubie. Jednak mam nadzieję, że może za niedługo będzie można zrobić to w Polsce. Przykro mi to powiedzieć, ale średnio wierzę, że szybko coś się zmieni. Na razie Wy obie zmieniłyście nazwisko na jednakowe, podwójne. AGA: Tak. Odzyskałam trochę wiary w urzędy w Polsce. Nasza argumentacja do zmiany nazwiska była taka, że prowadzimy wspólne gospodarstwo domowe, mamy wspólne mieszkanie, wspólne konto i że spodziewamy się dziecka. I urzędnik nie odrzucił naszego wniosku. ARETA: Na szkoleniu, o którym mówiłam, dano nam listę „przyjaznych urzędów”, więc to nie był przypadek. W trakcie rozpatrywania wniosku zmienił się jednak kierownik USC, więc w ostatniej chwili przeniosłyśmy wniosek do Wrocławia, bo prawnik nam powiedział, że tylko tam się uda. Macie wspólne nazwisko, będzie je też nosić Mila, a jaki będzie jej status? AGA: Ja będę „samotną mamą”, a Mila córką samotnej mamy. ARETA: Ale zakładamy, że jednak będzie jakiś pożytek z tego wspólnego nazwiska. Na wakacje nie będzie trzeba jeździć z zaświadczeniem od notariusza. To już coś. Poniekąd zhakowałyście system, żeby uszczknąć choć trochę z palety praw przysługujących każdemu obywatelowi. Pod warunkiem że obywatel jest hetero, oczywiście. ARETA: Mam raczej pozytywne nastawienie do życia, ale kiedy widzę, jak jest odkręcane orzeczenie TSUE i Naczelnego Sądu Administracyjnego, kiedy widziałyśmy już światełko w tunelu, to mam łzy w oczach. I takie poczucie bezsilności, że serio, znowu? Wcześniej mnie to tak nie poruszało, ale teraz, kiedy jest dziecko w drodze, bardziej to przeżywam. Mila jest owocem miłości i… procedury in vitro w berlińskiej klinice. AGA: Tak. Kilkaset kilometrów stąd, a jakby inny świat. Nikt się nie dziwił, że są dwie matki. Byłyśmy traktowane jak ludzie, a nie jak ideologia. Gdyby Mila zechciała kiedyś poznać swojego biologicznego ojca, jesteście na to otwarte? ARETA: Dawcę, nie ojca. Dawca sam nie może skontaktować się z dzieckiem. Klinika ma jednak na sercu potrzeby dziecka i nam też zależało, żeby Mila miała możliwość go poznać, jeśli zechce. Znacie jego sytuację życiową, wiecie, że ma rodzinę? AGA: Tak, nawet napisał list do naszej córki. Piękne! I co napisał? Jeżeli możecie o tym opowiedzieć. ARETA: Brzmiało to mniej więcej tak: „Jeżeli czytasz ten list, to znaczy, że się udało”. I dalej, że on sam, mając własną rodzinę, cieszy się, że mógł pomóc w tym, by nasza trójka też ją miała. To było odręcznie napisane, po niemiecku. AGA: Kiedy go czytałam, miałam łzy w oczach. Napisał też Mili, że jeśli będzie chciała go poznać, to on chętnie się z nią spotka. Nie znamy go z imienia i nazwiska. Wiemy mniej więcej ile ma lat, gdzie mieszka, jaki ma wzrost, kolor oczu i włosów. ARETA: Wiemy, jaki jest jego ulubiony film, ulubione jedzenie. Znamy jego poglądy, hobby, zawód. Wszystko, czym on sam chciał się podzielić. To dla Was ważne, żeby zostawić Mili taką furtkę? AGA: Tak. Zadałyśmy sobie pytanie, czy na jej miejscu chciałybyśmy poznać tego człowieka. Nie chcemy za nią od powiadać. Chcemy, żeby sama zdecydowała. Jakie wartości chciałybyście przekazać Mili? Takie nadrzędne? AGA: Ostatnio o tym gadałyśmy. Otwartość, uczciwość… ARETA: Zaradność, ciekawość świata. To wszystko, z czym dziecko się rodzi, a naszą rolą jest, żeby tego w nim nie zabić, lecz rozwijać. Jak tego słucham, jestem przekonana, że Wasze dziecko będzie miało w Was nie tylko matki, lecz także przyjaciółki. Wam odrobinę łatwiej będzie być matkami niż mężczyznom w analogicznej sytuacji. Bo ludzie jednak trochę bardziej „przymykają oko” na rodziny lesbijskie niż na gejowskie. A znam fantastyczne rodziny, w których jest dwóch ojców. Ukrywają się. ARETA: Także dlatego zdecydowałyśmy się podzielić tą naszą informacją o ciąży. Chciałyśmy się nią otwarcie cieszyć i w jakimś sensie, misyjnie – normalizować. AGA: Ludzie sobie nawet nie zdają sprawy z tego, ile takich osób jak my jest obok. Które boją się, kryją, nie mówią. Kiedyś zapytałam prawicowego polityka, dlaczego tak bardzo tam, na prawicy, nie akceptują gejów czy lesbijek. On mi na to: „Gdyby tak tym nie epatowali, to byłoby OK”. Zapytałam go, jak przedstawia publicznie swoją żonę i czy to już jest epatowaniem? Zamilkł. ARETA: Niedawno przeprowadziłyśmy się do nowego mieszkania. W poprzednim wszyscy nas znali, byli z nami oswojeni. Teraz mieszkamy na wielkim osiedlu, jest więcej starszych osób. I miałam rozterkę – czy mam od razu, jak ktoś przychodzi się poznać, mówić: „To moja żona”? Czy nie mówić nic i pozwolić każdemu dojść do tego w swoim czasie? Nasza sąsiadka z naprzeciwka jest supersłodką starszą panią i już się trochę kumplujemy, ale jeszcze jej nie powiedziałam wprost. Może powinno to się zadziać tak jak z Agi babcią? Niech Was pozna, niech zobaczy, że jesteście fajne i normalne. ARETA: I wtedy machnie na to ręką, a może nawet nas polubi. Jakbym mogła magiczną różdżką tworzyć rzeczywistość, chciałabym, żeby to tak działało. Żebyśmy, stając twarzą w twarz z drugim człowiekiem, widzieli nie płeć, nie orientację czy afiliację polityczną, ale człowieka. Zauważam, że z dala od politycznych gabinetów Polska – może powoli, ale jednak – się w tym kierunku zmienia. ARETA: Myślę o przyszłości z nadzieją, bo jak patrzę na młodych ludzi, to widzę, że mają o wiele bardziej otwarte głowy, nie boją się. Nawet jeżeli państwo nie zapewnia im tej przestrzeni, to oni sami ją sobie wydrapują. I państwo będzie się musiało do tego dostosować. Powiem coś, co dla wielu zabrzmi jak świętokradztwo, ale dobrze by było, gdyby Kościół zaczął się dostosowywać, zanim się zupełnie wyludni. Zwłaszcza że Kościoły protestanckie są już otwarte na ludzi nieheteronormatywnych. AGA: Kościół Katolicki też powoli się otwiera. Moja mama jest wierząca i praktykująca. Czynnie angażuje się w życie lokalnej wspólnoty franciszkanów. Dla niej jest ważne, żeby Mila została ochrzczona. Na początku byłyśmy przeciwne, chciałyśmy, żeby sama kiedyś o tym zadecydowała. Świadomie. Ale mama powiedziała, że tego pierwszego sakramentu nie odpuści. Areta odpowiedziała, że jeżeli będziemy mogły jako mamy stać obydwie przed ołtarzem, jeśli nie będziemy musiały się ukrywać – to będzie chrzest. ARETA: Ostatecznie przekonało mnie, kiedy mama Agi powiedziała nam, że jej zgromadzenie robi rekolekcje dla rodziców LGBT+. Nie na zasadzie „jak zmienić swoje dziecko, żeby nie było homoseksualne”, ale jak zrozumieć swoje dziecko, wspierać je i w tym wszystkim samemu odnaleźć się w wierze. Wtedy powiedziałam: „Dobra – robimy to”. Niemały krok do przodu. Nie będę wymieniać nazwisk, bo nie chcę ich narazić na ekskomunikę, ale znam wielu fantastycznych, młodych duszpasterzy z Kościoła Katolickiego, którzy mają otwarte głowy i serca. Myślę, że przyjdzie ich czas, kiedy starszyzna odejdzie na emeryturę. To samo dotyczy polityków. Cały system musi się zupdate’ować. AGA: Kiedy w święta jestem w moim mieście rodzinnym, chodzę z mamą do kościoła. Wierzę, że jest siła wyższa, że jest coś, co niektórzy nazywają Bogiem, a inni energią. Jestem zła na Kościół za to, co czasami robi, ale wiem, że ci franciszkanie są naprawdę spoko. Bardzo pomagają mamie, ludziom. I jak idę do nich na mszę, to czuję, że tam jest wspólnota. Taką wspólnotowość odczułam w „moim” kościele ewangelicko-reformowanym. Po śmierci mojego taty, który był protestantem, poprosiłyśmy z mamą pastora, żeby wspomniał go w kilku słowach. Dawno nie byłam na mszy, więc to było ogromne zaskoczenie: pastor stał przy wejściu do kościoła i każdego witał serdecznym uściskiem dłoni. Po mszy zaprosił wszystkich na plebanię, a tam herbata, ciasteczka i miłe sercu pytania: „Jak się czujesz?”, „Co u ciebie?”. Myślę, że wszyscy tęsknimy za taką wspólnotą. AGA: Zdecydowanie. Taki Kościół ma siłę przyciągania, a nie odpychania. Jakiś czas temu, u tych „moich” protestantów, odbyło się nabożeństwo, podczas którego pobłogosławiono kilkanaście par jednopłciowych. De facto było to tak, jakby pastor udzielił im – trochę na lewo – sakramentu. ARETA: Zhakował system. Bo jest otwartym człowiekiem. I właśnie o taką otwartość chciałabym do ludzi zaapelować. O nieocenianie kogoś, czegoś tylko dlatego, że tego nie znają. Jak idę ulicą i nie podoba mi się czyjaś sukienka, to przecież nie podchodzę do dziewczyny i nie mówię: „Obrzydliwa ta kiecka”. Nie czyń bliźniemu, co tobie niemiłe? ARETA: Tak. Dostrzegajmy w drugiej osobie człowieka. Jeżeli będziemy dla innych dobrzy i otwarci, to będzie się nam po prostu lepiej żyło. Nie chciałabym stąd wyjeżdżać, żeby normalnie żyć. Nie zdecydowałam o tym, że urodziłam się w Polsce. Tak się po prostu stało. I kocham mój kraj. AGA: Miłość nie wybiera. Ani kraju, ani osoby, którą kochamy. Po to dzielicie się swoją historią? Żeby dodać skrzydeł innym? Żeby ludzie się nie bali być sobą? ARETA: Tak. Nikogo nie krzywdzimy swoimi wyborami. Życzę wszystkim, żeby byli sobą, żeby byli odważni i otwarci. Świat od razu stanie się lepszy. AGA: Otwartość – choćby sąsiadów – to tak wiele znaczy. Uśmiech, rozmowa, dobre słowo. Proste sprawy. Wszystkim życzę na co dzień takich właśnie prostych spraw. A Wam po prostu – żebyście były szczęśliwe. ARETA: Piękne zakończenie, dziękujemy.
Kasia Warnke w szczerej rozmowie z Hanną Lis: „Dzieci nie powinny nam nic być winne”
W wywiadzie dla Elle Polska Kasia Warnke, aktorka i reżyserka, otwarcie mówi o swoim macierzyństwie – o radościach, trudnościach i wewnętrznym rozwoju, których doświadczyła dzięki byciu mamą.
W wywiadzie dla Elle Polska Kasia Warnke, aktorka i reżyserka, otwarcie mówi o swoim macierzyństwie – o radościach, trudnościach i wewnętrznym rozwoju, których doświadczyła dzięki byciu mamą. To spojrzenie pełne szczerości i autentyczności, które pokazuje, że macierzyństwo to nie tylko piękne chwile, ale i prawdziwa lekcja życia. Kasia nie kryje, że rola matki była dla niej dużym wyzwaniem. „Ja w ogóle średnio się do tego nadaję, przysięgam. Rodzinnym dziwadłem chyba jestem,” mówi z uśmiechem. Mimo to podkreśla, jak bardzo ceni sobie stworzenie wokół siebie i córki Heleny „plemienia” – czyli bliskich osób, które wspierają wychowanie dziecka. Najbardziej jednak Warnke zwraca uwagę na to, jak macierzyństwo zmieniło ją samą. „To jest ogromny rozwój osobisty, którego nikt ci nie zapewni. Poziom cierpliwości. Ja nigdy nie byłam cierpliwa, ale to, co Helena ze mną zrobiła, to jest majstersztyk,” wyznaje. Macierzyństwo stało się dla niej procesem uczącym pokory, wytrwałości i miłości bezwarunkowej. Jednym z najważniejszych aspektów, o którym Kasia mówi z wielką troską, jest budowanie relacji opartej na zaufaniu z dzieckiem: „Chciałabym, żeby Helena mi ufała, bo wiem, że jak będzie mi ufała, to będzie bezpieczna. W sensie, że ona mi wszystko powie.” To zaufanie jest fundamentem i podstawą, na której można budować zdrową, bliską relację. Warnke nie unika również trudności i paradoksów macierzyństwa, jak konieczność odpuszczania, dawania wolności i jednoczesnego nauczenia szacunku. „To jest ciągły paradoks, musisz wymierzyć, kiedy już to jest ostentacja, a kiedy są emocje, które trzeba rozbroić,” tłumaczy aktorka. View Ediplayer on the source website Dla Kasi macierzyństwo to także świadomość poświęcenia, które nie może być traktowane jako obowiązek z wyrzutami, ale jako dar: „Dzieci nie powinny nam nic być winne. To jest poświęcenie, a nie upomnienie.” To ważna, dojrzała perspektywa, która pozwala odnaleźć równowagę pomiędzy własnymi potrzebami a oczekiwaniami wobec roli matki. Wreszcie, Kasia wierzy, że macierzyństwo pozwala na transformację, nie tylko dziecka, ale i samej kobiety: „Nam się to dzieje. To, czego nie przerobiłaś w życiu, wraca do ciebie i masz dwójkę dzieci.” To świadectwo siły i złożoności bycia mamą. Ta szczera wypowiedź Kasi Warnke to inspiracja dla wielu kobiet, które stają przed wyzwaniami macierzyństwa, pokazując, że w pięknie i trudzie tego doświadczenia kryje się niezwykły osobisty rozwój i głęboka miłość.
Największy "red flag" na pierwszej randce z narcyzem. Gromadzą "artylerię" i sprawdzają co cię "rozmiękcza"
W rozmowie przeprowadzonej dla ELLE Polska, socjolog i znawca tematu narcystycznych relacji Jarosław Gibas opowiada o tym, jakie zachowania na pierwszej randce powinny wzbudzić naszą czujność. Rozmowę przeprowadziła Hanna Lis.
Pierwsza randka może odsłaniać rzeczy, które łatwo przeoczyć, zwłaszcza gdy czujemy się zauroczeni. Jednak właśnie wtedy warto zachować czujność i umiejętnie odczytywać sygnały, które w przyszłości mogą uchronić nas przed toksyczną, narcystyczną relacją. Czerwone flagi na pierwszej randce z narcyzem – jak je rozpoznać? Pierwsze spotkanie z nową osobą to czas pełen ekscytacji, ciekawości i… często ślepoty na sygnały ostrzegawcze. Z pozoru wszystko może wydawać się idealne, jednak czy we wstępnych rozmowach można już zauważyć symptomy, które świadczą o narcystycznej osobowości? Ekspert od relacji z narcyzami, socjolog Jarosław Gibas, wyjaśnia, na co zwrócić uwagę, by uchronić się przed toksycznym związkiem. Narcyzm przestał być tylko terminem psychologicznym – w codziennym języku stał się niemal modnym określeniem, które jednak często spłyca powagę problemu. Gibas podkreśla, że nie ma większego znaczenia, czy mamy do czynienia z osobą oficjalnie zdiagnozowaną jako narcyz, czy tylko z kimś, kto przejawia narcystyczne cechy i zachowania. „Z punktu widzenia relacji społecznej liczy się siła destrukcyjnego wpływu, jaki ta osoba na ciebie wywiera” – stwierdza. View Ediplayer on the source website Pierwsza randka – scena narcystycznej gry Najważniejszą czerwoną flagą na samym początku jest nadmierne skupienie na sobie. „Jeśli ktoś podczas spotkania rozmawia tylko o sobie, zmienia temat zawsze z powrotem na własne dokonania i nie wykazuje zainteresowania tobą, to sygnał ostrzegawczy” – przestrzega ekspert. Taka osoba nie potrafi lub nie chce słuchać, bo wszystko ma się kręcić wokół niej, wymaga poklasku i podziwu. Manipulacja i gromadzenie „artylerii” Narcyzi już na pierwszym spotkaniu często subtelnie badają twoje słabe punkty – co cię rozmiękcza, jakie masz niedoskonałości czy wrażliwe tematy. „Robią to nie po to, by cię lepiej zrozumieć, ale by zgromadzić materiał do przyszłej manipulacji” – tłumaczy Gibas. Ta tzw. fałszywa ekspozycja siebie jest strategią narcystyczną, pozwalającą perfekcyjnie wcielić się w idealnego partnera. Zauroczenie jako pułapka Ekscytacja i „motyle w brzuchu” nie są bezpieczne — przeciwnie, bywają mechanizmem tłumienia czerwonych flag. „Ekscytacja jest ślepa – powoduje, że nie zauważamy czy nie chcemy zauważyć niepokojących sygnałów” – mówi ekspert, przytaczając starożytną chińską mądrość, że radość, gdy ma negatywny potencjał, zamienia się w ślepą euforię. Dlatego tak ważne jest, by po pierwszym zauroczeniu zachować zdrowy dystans i uważnie obserwować zachowania partnera. Jak się chronić? Najważniejszym narzędziem jest świadomość. Jeśli już na wstępie relacji zauważasz nadmierne skupienie na sobie, manipulację, brak empatii czy subtelne badanie twoich słabych stron – to poważne sygnały alarmowe.
„Boję się zobowiązań, które mogą mnie zakleszczyć” – Kasia Warnke o kobiecości, wieku i wolności
Kasia Warnke w szczerej rozmowie z Hanną Lis otwarcie mówi o kobiecości, wolności i strachu przed społecznymi zobowiązaniami. Jej refleksje skłaniają do zastanowienia, czym dziś naprawdę jest bycie kobietą.
Kasia Warnke udzieliła szczerego wywiadu dla Elle Polska, w którym rozmawia z Hanną Lis o kobiecości, wolności i wyzwaniach związanych z wiekiem. Porusza także temat strachu przed społecznymi zobowiązaniami i radości z odkrywania siebie. „Moja mama była kobietą. Nie dziewczyną, ale kobietą z takim noszeniem się, zachowaniem,” mówi Kasia. „I ja kiedyś czułam się trochę przestraszona tym, co oznacza bycie kobietą. Bo zawsze wydawało mi się, że dziewczyna ma więcej wolności. A kiedy stajesz się kobietą, zaczynają się zobowiązania społeczne, które mogą cię wręcz zakleszczyć.” - powiedziała w rozmowie Kasia Warnke. To, co mówi Warnke, to nie tylko osobiste spostrzeżenia. To refleksja, która rezonuje z wieloma współczesnymi kobietami. Strach przed tym, co narzucają nam zewnętrzne oczekiwania, ale także wewnętrzne mechanizmy, które spowalniają naszą wolność. „Boję się zobowiązań społecznych, które mogą tak naprawdę ograniczyć to, co dla mnie ważne. Bo to nie chodzi o to, że ktoś mnie pilnuje, bo żyjemy w wolnym kraju. To są raczej lata opresji zapisane gdzieś w naszych głowach” tłumaczy Kasia Warnke. Mimo tych dylematów, Kasia podkreśla, jak ważne jest, by kobiecość nie stała się ciężarem, lecz radością i zabawą. „Moja córka jest bardzo kobieca i umie się bawić kobiecością. I to jest chyba najważniejsze – umieć cieszyć się tym, co się ma, bez strachu i ograniczeń.” - podkreśla aktorka. View Ediplayer on the source website W tej rozmowie z Hanną Lis pojawia się także nadzieja – na to, że kobiecość może być wolna, lekka i pełna siły, nawet jeśli niosą ją lata doświadczeń i historii.
Aplikacje randkowe zamieniły miłość w supermarket. Jak ghosting niszczy nasze poczucie wartości wyjaśnia seksuolog Andrzej Gryżewski
Andrzej Gryżewski, seksuolog i psychoterapeuta, jest gościem nowego cyklu POWIĘKSZENIE. Bliżej z Hanną Lis. W szczerej rozmowie o relacjach w dobie Tindera, AI i epidemii samotności wyjaśnia, jak aplikacje randkowe zmieniły podejście do miłości i dlaczego ghosting jest tak destrukcyjny dla naszej samooceny.
Spis treści: Miłość na miarę XXI wieku – czy jest jeszcze możliwa? Jak ghosting wpływa na nasze poczucie wartości? Jak radzić sobie z ghostingiem? Miłość na miarę XXI wieku – czy jest jeszcze możliwa? Współczesne randkowanie coraz częściej przypomina robienie zakupów w wielkim, internetowym supermarkecie. Taki obraz wyłania się z rozmowy Hanny Lis z seksuologiem Andrzejem Gryżewskim. „Left, right, left, right. Nie, ta półka mi się nie podoba, to skręcę tutaj. Dokładnie. O, to wezmę! I tak biorą sobie w tym supermarkecie, wybierają ludzi, ale co jest najgorsze, że potem zwracają tych ludzi. W supermarkecie jest przynajmniej jakaś procedura zwrotu. Musisz pokazać kwitek, musisz wytłumaczać. Tutaj ci ludzie są czasami po prostu wyrzucani do kosza” – mówi Andrzej Gryżewski. Aplikacje randkowe miały ułatwiać poznawanie się i budowanie relacji. W praktyce jednak często prowadzą do powierzchownych kontaktów, które kończą się nagłym zniknięciem jednej ze stron – zjawiskiem znanym jako ghosting. Andrzej Gryżewski tłumaczy: „Ghosting to jest takie znikanie, że ktoś pisze coraz rzadziej, coraz rzadziej i przepada, albo w ogóle przestaje pisać, albo zaczyna cię blokować". To zjawisko łączy się bezpośrednio z syndromem supermarketu, kiedy usilnie próbujemy znaleźć partnera w 100% dopasowanego do naszych potrzeb. Seksuolog zaznacza, że w ten sposób ludzie, zamiast budować głębokie relacje, nieustannie poszukują „lepszego towaru”, a osoby, które nie spełnią ich oczekiwań, są po prostu usuwane z życia – często bez słowa wyjaśnienia. Jak ghosting wpływa na nasze poczucie wartości? Ghosting to nie tylko problem relacyjny, ale też psychologiczny. „W analogowych czasach, jak ktoś chciał się rozstać z kimś, to jednak mówił dlaczego, wyjaśniał i przez to nasza głowa nie generowała jakichś negatywnych scenariuszy, że to pewnie przez moją wagę albo mój wzrost albo coś tam” – wspomina Gryżewski. Kiedy zostajemy ghostowani, nasz umysł zaczyna szukać winy w sobie. Nasz mózg został stworzony po to, żeby uwypuklać zagrożenia. Czyli jeśli kobieta czuje się zghostowana, bo mężczyzna się nie odzywa, to on uwypukla zagrożenia, czyli najczęściej te wady, które ona w swoim ciele widziała. To mechanizm, który może prowadzić do poważnych problemów z poczuciem własnej wartości, a nawet depresji. Jak radzić sobie z ghostingiem? Seksuolog podkreśla, że ofiara ghostingu nie powinna szukać winy w sobie. „Problem nie jest w tobie, ale ciężko to wyjaśnić” – mówi Gryżewski. Warto pamiętać, że ghosting to problem osoby, która znika, a nie tej, która zostaje porzucona. Jeśli czujesz, że takie doświadczenia wpływają na twoje samopoczucie, warto porozmawiać z bliskimi lub specjalistą. Pomimo cyfrowej rewolucji i nowych zagrożeń, Andrzej Gryżewski wierzy, że prawdziwa miłość jest nadal możliwa. Wymaga jednak odwagi, szczerości i gotowości do budowania relacji poza „supermarketem” aplikacji randkowych. Kluczem jest świadomość własnych potrzeb i granic oraz umiejętność rozmawiania o emocjach – nawet tych trudnych. Aplikacje randkowe zrewolucjonizowały nasze podejście do miłości, ale też przyniosły nowe wyzwania. Ghosting i „syndrom supermarketu” mogą poważnie zaszkodzić naszemu poczuciu własnej wartości. Warto pamiętać, że za każdą relacją stoi człowiek – z emocjami, nadziejami i lękami. Szukanie prawdziwej bliskości wymaga otwartości na drugiego człowieka.
Arleta Zalewska: „Wrażliwość wcale nie jest słabością. To odwaga, tylko w innej formie” [WYWIAD]
Zawsze stonowana i profesjonalna. Nie boi się zadawać trudnych pytań. Arleta Zalewska to jedna z wiodących dziennikarek politycznych w Polsce. Jak bardzo wymagający jest to zawód? Porozmawiajmy.
Hanna Lis: Pamiętasz moment, w którym pomyślałaś: „Chcę być dziennikarką”? Arleta Zalewska: Nie planowałam dziennikarstwa, chciałam być marynarzem, ale z powodu wady wzroku nie dostałam się na nawigację w Wyższej Szkole Morskiej w Szczecinie. To była dla mnie katastrofa. Na szczęście szybko włączyłam plan awaryjny, pomyślałam: „Dobra, pójdę na Politechnikę Gdańską, potem naprawię wzrok i spróbuję jeszcze raz”. Ale już nie spróbowałam, bo się zakochałam. W dziennikarstwie. Ludzie z telewizji akademickiej powiedzieli nam, że w archiwach uczelni leżą stare kamery i sprzęty do nagrywania. Odnaleźliśmy je, odkurzyliśmy i zaczęliśmy filmować życie uczelni. Pamiętam pierwsze poważne zadanie dziennikarskie. To był maj 2007 roku. Donald Tusk, wtedy lider opozycji, przyjechał do nas jako gość specjalny. Czas burzliwej polityki — rządy PiS-u się sypią, trwa awantura o ustawę lustracyjną, milion dziennikarzy kłębiących się przed budynkiem uczelni. I wtedy wychodzę ja, pierwszy raz z mikrofonem, i pytam: „Jak pan wspomina czasy studenckie?”. Wszyscy dziennikarze patrzyli na mnie, jakbym była niespełna rozumu. Ale Donald Tusk odpowiedział, żartując, że właśnie na uczelni poznał żonę. Rzucił kilka anegdot z tamtych czasów. To było moje „pierwsze wejście na antenę”. I to wtedy przyszła myśl: „Też tak chcę. Chcę kiedyś stać wśród prawdziwych dziennikarzy”. Czyli z porażki – wady wzroku, niezrealizowanego marzenia – wynikła zupełnie nowa droga. Szłam tą samą ścieżką newsów i dziennikarstwa politycznego przez wiele lat, ale gdy dziś młodzi ludzie pytają mnie, czy i dlaczego warto uprawiać ten zawód, to nie wiem, co odpowiedzieć. Moja odpowiedź byłaby prosta: „Bo warto robić w życiu to, co się kocha i co jest twoją pasją”. Uwielbiam rozmawiać z ludźmi, poznawać inne punkty widzenia, pytać i słuchać. Ta ciekawość historii i tematów mnie napędza. Genialny jest ten moment, kiedy rano wchodzę do gmachu Sejmu i myślę: „Gotowa? No to ruszamy”. A masz poczucie tego, że możesz coś realnie zmienić na lepsze? Kiedyś Woodward i Bernstein, ujawniając aferę Watergate, doprowadzili do dymisji prezydenta Nixona. Dziś wy, dziennikarze polityczni, niemal codziennie odsłaniacie grube afery, machlojki i krętactwa polityków. I co? I nic, nie ma katharsis. Czy dziennikarze aby na pewno nadal są czwartą władzą? Nie mam co do tego żadnych wątpliwości. I tak, masz rację — polityka stała się bardziej cyniczna, jeszcze bardziej populistyczna. Politycy kłamią i manipulują, ale tym bardziej dziennikarstwo, które uprawiam i w które wierzę, wciąż ma znaczenie. Może nie dymisjonujemy już rządów jednym artykułem, ale wpływamy na ludzi, ujawniając afery i każdego dnia o 19.00 w „Faktach” TVN, pokazując kontekst wydarzeń politycznych i społecznych. Albo od kilku miesięcy w „Podcaście politycznym” w TVN24+ z Konradem Piaseckim — przedstawiając kulisy, analizując i wyjaśniając polską politykę. Wielu dziennikarzy w Polsce, w różnych redakcjach, wciąż patrzy politykom na ręce. I to jest ogromna wartość. Mam wrażenie, że coraz częściej to AI uczy ludzi myśleć — a raczej oducza samodzielnego myślenia. Big Tech ma dziś większą władzę niż większość rządów. Nie uważasz, że internet niszczy demokrację? Uważam, że walka trwa. Nie traktuję nowych technologii jak wroga, ale jak szansę. Uczę się tego świata, chcę za nim nadążać. Media społecznościowe to dziś miejsce, gdzie gromadzą się ludzie, więc i my musimy tam być. Ale być mądrze. Trzymać się zasad, wartości i robić wiarygodne dziennikarstwo. To sprawia, że tradycyjne media nadal mają sens. No właśnie — mądrość i zasady. Coś, o czym coraz rzadziej się mówi. W czasach, gdy liczy się tiktokowa szybkość i instagramowa emocja, a nie pogłębiona analiza i refleksja, jak zachować w tym zawodzie kręgosłup? Odpowiem za jakieś 10, 20 lat, jeśli dotrwam! A tak zupełnie serio — w tej pracy chyba najtrudniejsze jest to, żeby zachować siebie i nie dać się presji. W newsach wszystko dzieje się błyskawicznie, kusi nas, żeby relacjonować i komentować tu i teraz. Ale są sprawy, które wymagają dłuższej chwili zastanowienia. Pojęłam to z czasem. Nauczyłam się mówić: „nie wiem” albo „muszę jeszcze sprawdzić”, i że to nie jest wstyd ani słabość, tylko mądrość i odpowiedzialność. A kręgosłup to dla mnie świadomość, po co to robię. Nie po to, żeby być zawsze pierwsza, tylko żeby być zawsze rzetelna. Nie po to, żeby błyszczeć, tylko żeby coś wnieść i żeby przetrwać w tym świecie jeszcze wiele lat. I choć brzmi to może banalnie, to właśnie w tym — w prostych zasadach — jest największa siła. Polityka to brutalny świat. Dużo w nim ego, rywalizacji, przekrzykiwania. Ty wnosisz do tego środowiska coś zupełnie innego — spokój, uważność, w jakimś sensie kobiecą czułość. To siła czy ryzyko? Siła. Przez lata uczono nas, że w tym zawodzie — zwłaszcza w dziennikarstwie politycznym — trzeba być twardym i odpornym. A ja wierzę, że można być skutecznym, a jednocześnie wrażliwym i empatycznym, że to się nie wyklucza. Wierzę, że można dobrze przepytywać, jednocześnie słuchając i dając ludziom przestrzeń. Czasem jedno spojrzenie, jedno pytanie zadane spokojnie działają mocniej niż najostrzejszy komentarz. Co oczywiście nie oznacza, że ich nie stosuję. Dla mnie kobiecość to siła, która ma swój wyjątkowy wymiar. Czasem bardziej miękki, ale w żadnym wypadku słabszy. I myślę, że właśnie takiej energii dziś potrzebujemy: mniej krzyku, więcej zrozumienia. Dla mnie wrażliwość wcale nie jest słabością. To odwaga, tylko w innej formie. Czy kiedykolwiek miałaś poczucie, że musisz być w medialnym świecie twardsza, bo jesteś kobietą? Ostatnio się nad tym zastanawiałam i jeśli o mnie chodzi — nie mam takich doświadczeń. Mam szczęście do ludzi i do miejsca, w którym pracuję. Dla mnie większym wyzwaniem niż płeć był wiek. Zawsze wyglądałam młodo. Kiedy miałam dwadzieścia parę lat, brano mnie za licealistkę. Kiedy trzydzieści — wciąż słyszałam, że wyglądam na dwadzieścia. I to był duży problem. Twarz dziewczynki nie budzi zaufania, szczególnie w telewizji, gdy mówi się o polityce. Długo z tym walczyłam. Pamiętam, że kiedy zaczynałam, też miałam kompleks „tej młodej dziewczyny z telewizji”. Żeby dodać sobie powagi, chodziłam sztywna jak żołnierz i zawsze w marynarce. A u Ciebie? Garnitur — Twój znak rozpoznawczy — to była zbroja czy estetyczny wybór? Na początku zdecydowanie zbroja. Garnitur i mocne oprawki miały dodać mi lat i powagi. Ale z czasem stały się po prostu częścią mnie. Dziś nie mogę żyć bez garniturów. Uważam, że to, jak wyglądam, to nie tylko forma komunikacji, ale przede wszystkim wyraz szacunku do widzów. Kiedy włączają telewizor czy odpalają aplikację na telefonach, chcę, żeby widzieli kogoś, kto na spotkanie z nimi jest przygotowany nie tylko merytorycznie, lecz także wizualnie. Dla mnie to zawsze wyjątkowe wydarzenie. Czy w mediach istnieje dziś coś takiego jak siostrzeństwo? Kobiety naprawdę się wspierają? Bo kiedy ja zaczynałam, to na palcach jednej ręki mogłabym policzyć te, które dmuchały mi w skrzydła. Reszta raczej nie ukrywałała, że jestem potencjalną konkurencją. Jak jest teraz? Świetnie, że o to pytasz, bo ja mam w tej kwestii ogromne szczęście. I w redakcji, i poza nią otaczają mnie fantastyczne kobiety. Mam przyjaciółki w różnych mediach — w telewizji, radiu, internecie — i są to długotrwałe relacje. Od trzech lat organizuję u siebie w domu spotkania kobiet z różnych redakcji. Jest nas ponad trzydzieści. Rozmawiamy, śmiejemy się, wspieramy, wymieniamy doświadczeniami. Zawsze wychodzimy z poczuciem, że każda z nas potrzebuje tej wspólnoty. I to nie jest żadna deklaratywna idea — to realne wsparcie. Czasem to jedno zdanie, SMS z gratulacjami, czasem telefon, kiedy coś się wali. Ta energia kobiet wokół mnie to naprawdę mój system bezpieczeństwa. Kamizelka ratunkowa, jak to nazywam. Czyli taka kobieca sieć bezpieczeństwa? Właśnie. I nie chodzi o to, żeby wykluczać facetów — mam wielu przyjaciół mężczyzn — ale to, co dają kobiety, jest inne. Potrafią oswoić lęk, zanim zdążysz go nazwać. Wiele z nich pojawiło się w moim życiu w ostatnich latach, a są dziś dla mnie jak rodzina. Gdyby nie one, nie byłabym tu, gdzie jestem — ani zawodowo, ani prywatnie. To dzięki nim uwierzyłam, że można w tym zawodzie być ambitną, wrażliwą i dobrą jednocześnie. I żeby była jasność — świetnie dogaduję się z mężczyznami. Mam masę fantastycznych facetów w życiu i pracy — genialne relacje, przyjaźnie. Ale to żeńska mądrość, intuicja, wrażliwość, spontaniczność dają moc. I kiedy masz wokół siebie takie kobiety, jakie mam ja, jesteś silniejsza. Łatwiej iść przez życie. Boję się nawet myśleć, co by było, gdyby którejś zabrakło. Ale chyba od zawsze miałam szczęście — zaczynając od mamy Ewy i siostry Kamili. Choć mieszkają daleko i widujemy się rzadko, wiem, że zawsze są. To daje ogromne wsparcie. Tuż przed naszą rozmową scrollowałam Instagram i trafiłam na post Twojej redakcyjnej koleżanki Magdy Łucyan. Napisał do niej Jurek z Częstochowy: „Pani Magdo, jak to możliwe, że zgarnia pani wszystkie nagrody dziennikarskie? Jaki bogaty i wszechwładny mężczyzna za panią stoi?”. Więc, pani Arleto — jaki bogaty i wszechwładny mężczyzna za Panią stoi? Matko Boska… tak, widziałam. Magdę prywatnie uwielbiam, a zawodowo niezwykle cenię, więc odpowiem jak Madzia: 18 lat pracy, tysiące materiałów, wywiadów, wejść na żywo, programów, a ostatnio podcastów. Mało? Za mną jest więc tylko doświadczenie i ciężka praca. A jeśli ktoś na serio chciałby zapytać o „wszechwładnych” mężczyzn w moim życiu, to stoją oni nie za mną, lecz obok mnie. To mój partner Kuba, z którym znamy się od liceum, czyli od ponad 25 lat, i z którym razem idziemy przez życie, rozwijając się, wspierając i inspirując nawzajem. Oraz mój tata Kordian, który od zawsze był dla mnie wzorem partnerstwa. Był partnerskim mężem, zanim to słowo w ogóle zaczęło być modne. Pokazywał, że można ciężko pracować, a potem wspierać żonę, gotować, zajmować się dziećmi i budować razem dom. Czyli miałaś to szczęście, że dorastałaś w domu, w którym partnerstwo nie było hasłem, tylko codziennością. To chyba daje solidny fundament — i w pracy, i w relacjach. Tak, i jestem za to niezwykle wdzięczna. Wychowałam się w domu, w którym była akceptacja, zaufanie i miłość. Dopiero po latach zrozumiałam, jak to jest rzadkie. Rodzice nigdy nie formułowali wobec mnie oczekiwań, nie wyznaczali wygórowanych celów ani granic nie do przekroczenia — pozwalali próbować, błądzić, wybierać. A przede wszystkim akceptowali to, kim jestem i co robię. To z domu wyniosłam balans siły i empatii. To, że mogę być niezależna, a także wdzięczna. Że mogę się rozwijać, ale nie muszę wszystkiego kontrolować. Że wiem, gdzie wracać. Bo w tej pracy, w tym tempie łatwo się zgubić. A ja mam to szczęście, że zawsze mam do kogo wrócić — do ludzi, którzy nie pytają, jak mi poszło w pracy, tylko mówią, że są dumni i czy mogłabym w końcu odpocząć. To ogromny dar — taki fundament. I wielki komfort. Do dziś wiem, że dom tam jest. Nawet jeśli żyjemy w różnych miejscach, mamy grupę „Rodzinka” na WhatsAppie — to taki wirtualny pokój, w którym zawsze ktoś jest i zawsze ktoś znajdzie czas na rozmowę. To oni mnie wychowali, ale ukształtowały mnie moje błędy, sukcesy i decyzje. I kształtują przyszłość? Pewnie tak. Ale wiesz, ja nigdy nie planuję daleko do przodu. Za to organizuję szczegółowo najbliższe 24 godziny — mój wzrok dalej nie sięga. Życie nauczyło mnie, że plany mają mniejszą wartość niż uważność. Nie wyznaczam sobie celów na rok czy dwa ani nie mam listy marzeń do odhaczania. Wolę myśleć o tym, co mogę zrobić dobrze tu i teraz — w tej rozmowie, w tym dniu, w tym programie. Bo jak zaczynasz żyć naprawdę w teraźniejszości, to przestajesz się bać, że coś cię ominie. Planowanie zastąpiła mi ciekawość. Znam newsroom. Wiem, jaką adrenalinę daje, jaką ciekawość zaspokaja. Wychodzisz z niego, a w głowie wciąż trwa emisja, nie możesz zasnąć, bo jeszcze długo „idzie” ci to tempo. Ale trzeba się kiedyś odłączyć. Czym jest Twoja bezpieczna przestrzeń? Co cię odcina od adrenaliny, która jest cudowna, ale też potrafi być destrukcyjna? Kiedyś nie potrafiłam się odłączać — nawet na wakacjach byłam „w pracy”. Dopiero po latach zrozumiałam, że mogę nie sprawdzać wszystkiego i to jest OK! Ale to przyszło z wiekiem i było wyzwaniem. Praca daje mi dopaminę. Znam to uczucie. Długo miałam wrażenie, że bez tej energii nie istnieję. Że jak mnie nie ma w newsroomie, to mnie w ogóle nie ma. Ta nieobecność, gdy coś się dzieje, sprawiała mi wręcz fizyczny ból. Dziś wiem, że można inaczej. Nauczyłam się akceptować ciszę. I potrzebować jej. Ale szukałam zamiennika. Boks? Tak, ogólnie sport. Zawsze coś trenowałam. Przez kilka lat grałam w hokeja z chłopakami z naszej drużyny TVN — późne treningi, charytatywne mecze, rywalizacja, mnóstwo emocji. Dziś to boks. Nie po to, żeby się wyładować, przeciwnie — to dla mnie praca nad ciałem i głową. Nad koncentracją. Wydaje mi się, że słowo klucz to „równowaga”. Bez niej prędzej czy później dopada wypalenie. Wszystkie tego potrzebujemy — nieważne, czy pracujemy w newsroomie, w warzywniaku czy w szpitalu. Musimy mieć swoją bezpieczną przestrzeń, coś, co odcina od zgiełku, pozwala złapać oddech i przypomina, kim jesteśmy poza pracą. Tak, choć nie postrzegam „równowagi” dosłownie. Ona nie polega na tym, że po obu stronach jest tyle samo czasu. Dobieram proporcje do momentu, w którym jestem. Komuś może się wydawać, że pracuję za dużo, ale ja czuję balans, bo wiem, dlaczego to robię. Jeśli przeginam i tracę równowagę — wciskam hamulec. Odmawiam, nie biorę wszystkiego. Nie gonię. Nie dlatego, że brakuje mi ambicji, tylko po to, żeby mieć przestrzeń, której potrzebuję — dla siebie, Kuby, przyjaciół, sportu, muzyki. Kiedyś też myślałam, że jak tylko przestanę, to świat się rozpadnie. A on się wcale nie rozpada i im szybciej to zrozumiemy, tym lepiej dla nas. Dziś wiem, co mnie ładuje — sport, wyjazdy, koncerty, wieczory z przyjaciółkami, mokotowskie spacery. Proste rzeczy dają mi szczęście. I myślę, że to mój największy sukces — po tylu latach w tym zawodzie potrafię utrzymać równowagę. Ale wiem też, że każdego dnia trzeba pracować nad tą harmonią. Dosłownie każdego! A powiedz mi, co my, kobiety dziennikarki, powinnyśmy dziś naświetlać? Czego nie odpuścić w debacie publicznej, jeśli chodzi o nasze prawa, aspiracje? Długo buntowałam się przeciwko temu, żeby przypisywać kobietom „specjalne” tematy tylko dlatego, że są kobietami. Dziś już wiem — również dzięki mądrym przyjaciółkom — że to niezwykle ważne. Dlatego jeśli miałabym wskazać jedną rzecz, o której warto mówić głośno, powiedziałabym: nie odpuszczajmy siebie. Nie bójmy się poruszać spraw, które są dla nas ważne — w pracy, w domu, w relacjach, w codzienności. Dla każdej z nas te tematy będą inne. Jedna walczy o równe płace, druga o chwilę spokoju dla siebie, trzecia o dostęp do przedszkola, a jeszcze inna o szacunek w miejscu pracy. Wszystko to ma znaczenie. Kobiety są odważne. Czasem tylko trzeba nam przypomnieć, że nie musimy tego światu udowadniać.
Najbardziej „it-garnitury” na gali ELLE Style Awards 2025. Te stylizacje to esencja ponadczasowego „office core”
Garnitury królowały na ELLE Style Awards 2025. Gwiazdy udowodniły, że ten ponadczasowy element garderoby nie tylko idealnie wpisuje się w estetykę „office core”, ale też stanowi najmodniejszą bazę stylizacji na nadchodzącą jesień.
Nie bez powodu dresscode tegorocznej gali ELLE Style Awards oscylował wokół tematyki Wall Street: w końcu wydarzenie odbyło się w budynku warszawskiej Giełdy Papierów Wartościowych. Jak można się domyślić, wiele gwiazd postawiło na ponadczasowe i efektowne stylizacje bazujące na garniturach w różnych odsłonach: od bardziej glamour, z satynowymi czy połyskującymi detalami, aż po oversize i przeskalowane fasony. Oto zestawienie najbardziej "it-garniturów" z ELLE Style Awards 2025. Garnitur wciąż najbardziej stylową bazą stylizacji na jesień Nadchodząca jesień zmusza nas do znalezienia alternatyw dla bermudów czy sukienek maxi, a gdy dodamy do tego biurowy dress code, można się spodziewać, że wachlarz stylizacyjny nie jest wyjątkowo szeroki. Z pomocą przychodzą oczywiście garnitury, które nosimy tej jesieni w najmodniejszych kolorach: brązie, bordo, kremowej bieli, a także klasycznej czerni. Inspiracje czerpiemy nie tylko z wybiegów, ale również od polskich gwiazd. Na taką stylizację postawiły m.in. Maffashion, która połączyła garnitur z koronkowym akcentem, Maja Bohosiewicz w projekcie Le Collet, Bogna Sworowska czy Jagna Niedzielska. Spojrzenia przyciągał też look Hanny Lis. Jedno jest pewne: z estetyką „office core” w stylu gwiazd powrót do biura zdecydowanie nie jest przytłaczający! Maffashion połączyła garnitur z koronką na ELLE Style Awards 2025 Na ELLE Style Awards 2025 Maffashion zaprezentowała odważną i przyciągającą spojrzenia stylizację: pojawiła się w garniturze projektu MMC Studio. Oversize’owy, szary komplet – marynarka o męskim kroju i szerokie spodnie – został przełamany bieliźnianym akcentem w postaci czarnego, koronkowego stanika. To nieoczywiste połączenie dodało klasycznemu garniturowi zmysłowości i podkreśliło nowoczesne podejście do trendu „power dressing”. Maja Bohosiewicz w garniturze Le Collet Podczas gali ELLE Style Awards 2025 Maja Bohosiewicz również postawiła na elegancję w najczystszej formie. Jako założycielka marki Le Collet, nominowanej w kategorii Marka Roku, pojawiła się w garniturze własnego projektu. Jej wybór padł na biały total look – zestaw składający się z marynarki o miękkiej, swobodnej linii z poszerzanymi rękawami oraz szerokich spodni o oversize’owym kroju. Stylizacja Mai Bohosiewicz utrzymana była w minimalistycznym klimacie, ale uwagę przyciągało efektowne nakrycie głowy – fascynator ozdobiony dużym kwiatem i lekkimi, transparentnymi elementami, które dodają jej teatralnego charakteru. Biały total look Bogny Sworowskiej Obok Mai Bohosiewicz, również Bogna Sworowska postanowiła pozostać wierna klasyce i założyła śnieżnobiały garnitur projektu MMC Studio, który przełamała kontrastującymi, czarnymi dodatkami. Oversize'owa marynarka pięknie podkreślała talię, a kolor subtelni rozświetlał cerę Bogny Sworowskiej. Wygląda więc na to, że biały garnitur to absolutny must-have w szafie każdej it-girl również na jesień. Jagna Niedzielska postawiła na odcień „cloud blue” Na ELLE Style Awards 2025 nie zabrakło Jagny Niedzielskiej, która zdecydowała się na stylizację w subtelnym odcieniu niebieskiego. Garnitur został zaprojektowany przez Mariusza Przybylskiego i zwracał uwagę swoją nietypową formą. Koszula z mocnymi, geometrycznymi akcentami i wyrazisty krawat, a także przeciwsłoneczne okulary dopełniły look w klimacie Wall Street. Hanna Lis w garniturze w odcieniu „charcoal grey” Nie ma wątpliwości, że odcień „charcoal grey” będzie jednym z najbardziej pożądanych kolorów w jesiennych kolekcjach marek modowych. Wie o tym Hanna Lis, która na galę ELLE Style Awards 2025 wybrała garnitur właśnie w tym odcieniu. To projekt Łukasza Jemioła, do którego dziennikarka dobrała czarne dodatki: torebkę i szykowne sandałki na obcasie. Uwagę zwracał również nonszalancko zawiązany na szyi krawat. My jesteśmy pod wrażeniem ponadczasowej stylizacji Hanny Lis.
Nigdy nie udawała idealnej matki. Jej relacja z córkami opiera się na jednym, ważnym fundamencie
W świecie filtrów, sztucznych ideałów i instagramowej presji, Hanna Lis wybiera autentyczność. W rozmowie z ELLE mówi szczerze o relacji z córkami, potrzebie codziennego kontaktu i niepokojącym trendzie, który podważa pewność siebie młodych kobiet.
Spis treści: Hanna Lis o social mediach Hanna Lis o relacji z córkami Hanna Lis o social mediach „Social media sprzedają nam nieprawdziwy obraz kobiecości” – mówi Hanna Lis. W jej głosie nie ma nawet śladu przesady. W rozmowie w ramach cyklu ELLE Voices dziennikarka i mama dwóch dorosłych córek mówi wprost: coraz młodsze dziewczyny zmieniają swój wygląd, zanim jeszcze zdążą siebie polubić. To może mieć dramatyczne skutki dla ich poczucia własnej wartości. A przecież nie tam powinny szukać źródła siły. Swoim córkom dziennikarka zawsze powtarzała, by budowały swoją pewność siebie na czymś, co się nie starzeje – na wiedzy, książkach i kulturze. Coraz częściej dystansuje się od mediów społecznościowych – z potrzeby utrzymania prawdziwego kontaktu z rzeczywistością. Hanna Lis o relacji z córkami Relacja Hanny Lis z córkami opiera się na tym, czego nie da się udawać ani wyreżyserować: stałej obecności i otwartej rozmowie. „To jest zdrowe. Tak powinno być” – mówi o ich bliskości, która nie zniknęła mimo upływu lat. „Jestem pod telefonem. Zawsze.” Dla Hanny Lis to nie presja, ale fundament: bycie w prawdzie, w kontakcie i na własnych zasadach – jako kobieta, matka i postać publiczna. Zobacz też: Hanna Lis w pierwszym od dwóch lat wywiadzie otwiera się na temat choroby, relacji z córkami i pracy w mediach | Elle.pl „Social media zamazały mi życie tu i teraz” – Hanna Lis o byciu prawdziwą w świecie filtrów
„Całe życie musiałam udowadniać, że nie jestem tylko słodką blondynką” – Hanna Lis o sile kobiet i walce z etykietami
W rozmowie z cyklu ELLE Voices Hanna Lis opowiada, jak wyglądało jej wchodzenie w świat mediów z kobiecej perspektywy — i jak z wiekiem nauczyła się, że nie musi niczego nikomu udowadniać.
Spis treści: Hanna Lis o początkach kariery Hanna Lis o głosie dojrzałych kobiet Hanna Lis o początkach kariery Przez lata była jedną z najbardziej rozpoznawalnych twarzy polskiej telewizji. Ale za kadrem toczyła walkę o podmiotowość, wpływ i prawo do bycia sobą. „Musiałam pazurami wydrapywać swoje poletko” — wspomina czasy, gdy rola kobiety w mediach ograniczała się do dobrze wyglądającej spikerki, która czyta to, co napisał ktoś inny. Mówi wprost: przez lata pracowała na to, by być traktowaną poważnie, a nie jako ładne tło. Doświadczenie i dojrzałość przyniosły jej nową jakość – wolność od cudzych oczekiwań. „Nie jestem osobą super ekstrawertyczną. Najbardziej cenię święty spokój” – przyznaje dziś z równowagą, na którą kiedyś nie było miejsca. Hanna Lis o głosie dojrzałych kobiet Hanna Lis nie kryje, że kosztowało ją to wszystko więcej, niż wielu mogłoby się wydawać. Ale to właśnie dzięki tej drodze może dziś mówić głośno o tym, jak ważne są kobiece głosy – zwłaszcza te, które przełamały stereotypy i nie bały się być „za bardzo”. „Im więcej doświadczonych, świadomych kobiet się wypowiada, tym lepiej dla nas wszystkich” – mówi. I trudno o lepsze podsumowanie tej rozmowy. Dojrzałość, którą dziś emanuje, to nie metryka – to postawa. „Ja nie muszę. Ja mogę.” Zobacz też: Hanna Lis w pierwszym od dwóch lat wywiadzie otwiera się na temat choroby, relacji z córkami i pracy w mediach | Elle.pl „Social media zamazały mi życie tu i teraz” – Hanna Lis o byciu prawdziwą w świecie filtrów
„Nie rozumiem kobiet, które nie przyznają się do wieku” – Hanna Lis o dojrzałości bez wstydu
Hanna Lis ma 55 lat i mówi o tym głośno, z dumą i wdzięcznością. W rozmowie z ELLE opowiada o kobiecej sile, która przychodzi z doświadczeniem, o odzyskanym spokoju i o tym, jak bardzo ceni prawdę – również tę, której nie pokazują social media.
Spis treści: Hanna Lis o swoim wieku Hanna Lis o silver models Hanna Lis o swoim wieku – „Dojrzałość przyniosła mi pewność siebie i święty spokój” – przyznaje Hanna Lis w szczerej rozmowie z cyklu ELLE Voices. Mówi bez patosu, ale z mocą – o świecie, w którym kobiety wciąż uczone są chowania metryki, jakby miały się jej wstydzić. – „Nie rozumiem kobiet, które nie przyznają się do wieku. Mam 55 lat i jestem wdzięczna, że tyle przeżyłam. Nie każdemu jest to dane” – dodaje. Dla niej dojrzałość to nie koniec, tylko nowy etap – pełniejszy, spokojniejszy, wolny od potrzeby udowadniania czegokolwiek komukolwiek. Hanna Lis o silver models W wywiadzie pojawia się też temat redefinicji kobiecości w mediach i modzie. Z podziwem wspomina Bognę Sworowską i Lidię Popiel, które są inspiracją i pokazują, że kobiecość nie ma metryki. „Nie lubię określenia silver models” - przyznaje Hanna Lis. One po prostu są modelkami. I to właśnie w tym zawiera się przesłanie dziennikarki: kobiecość nie kończy się na żadnym etapie życia. Ona ewoluuje – razem z nami. – „Byłam skrojona z wielu wątpliwości, ale dziś wiem, że nie muszę niczego udowadniać. Już nic nie muszę – ja mogę” podsumowuje. Zobacz też: Hanna Lis w pierwszym od dwóch lat wywiadzie otwiera się na temat choroby, relacji z córkami i pracy w mediach | Elle.pl „Social media zamazały mi życie tu i teraz” – Hanna Lis o byciu prawdziwą w świecie filtrów