Elle.pl
type: channel
link: https://www.elle.pl
date: 2025-11-07T12:25:44.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Aleksander Laskowski: „Muzyka Chopina to całe uniwersum, pełna paleta przeżyć” [WYWIAD]
items: Eryk Kulm: „Jestem świadomy tego, że nigdy w życiu nie zbuduję zdrowej, wartościowej relacji, jeśli nie ukocham swojej samotności.” [WYWIAD]
items: Chopin. Chopin! Cały pachnie fiołkami. Recenzja filmu w ramach 50. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych
items: Romantyczny Chopin w Art Box Experience - multimedialna podróż przez życie kompozytora.
items: Chopinowskie "być albo nie być" zależy od... fortepianu. Instrument tej marki kompozytor ściągał aż na Majorkę
items: Cykl „Wygrać Chopina”: Azjatyccy pianiści odnaleźli w jego kompozycjach język ukojenia i wolności
items: Jest zwiastun najdroższego polskiego filmu ostatnich lat. Eryk Kulm zachwyca na ekranie
items: Cykl „Wygrać Chopina”: Wszystko, co trzeba wiedzieć o Konkursie Chopinowskim
items: Cykl „Wygrać Chopina”: o polskich zwycięzcach Konkursu Chopinowskiego
items: Cykl „Wygrać Chopina”: Fenomen Ballady f-moll Op. 52 Fryderyka Chopina

Aleksander Laskowski: „Muzyka Chopina to całe uniwersum, pełna paleta przeżyć” [WYWIAD]
type: item
date: 2025-10-04T06:54:27.000Z
creator: Maja Chitro
subject: Kultura
subject: fryderyk chopin
subject: styl klasyczny
description: Na początku miał promować dziedzictwo kompozytora. Potem stał się fenomenem popkulturowym. Dziś Konkurs Chopinowski wchodzi do świata cyfrowego, m.in. transmisjami koncertowymi na TikToku . – Bo muzyka Chopina to całe uniwersum, pełna paleta przeżyć – mówi Aleksander Laskowski, rzecznik Narodowego Instytutu Fryderyka Chopina.
encoded: Masz swoje pierwsze wspomnienie związane z Konkursem Chopinowskim? ALEKSANDER LASKOWSKI: Kaseta Bunina (Stanisława Bunina, rosyjskiego pianista – przyp. red.) od babci. Chodziła na konkurs w 1985 roku. Głęboka komuna, pudełko z plastiku z dość nieładną okładką i kaseta, której słuchałem z nie najlepszego magnetofonu marki Grundig. To było wielkie przeżycie. Wystarczyło, by zakochać się w Chopinie? Nie. W dzieciństwie buntowałem się i poza muzyką, którą lubili moi rodzice, a więc Bachem, Beethovenem i w ogóle filharmonią, słuchałem też jazzu. Moja droga do Chopina była długa – jestem saksofonistą, nie grałem jego utworów. Ale takie wolne dochodzenie do naszego największego twórcy moim zdaniem nie jest nietypowe. Z jednej strony Chopin porywa w pierwszej chwili, z drugiej – to złożona muzyka. Wydaje mi się, że jako chłopak nie byłem emocjonalnie na nią gotowy. Musiałem wiele przeżyć, żeby zacząć nią oddychać. A co się wtedy czuje, gdy zaczyna się Chopinem oddychać, rozumieć go? Nie zaryzykowałbym stwierdzenia, że rozumiem Chopina, na pewno silnie odczuwam jego muzykę. Trudno ująć to syntetycznie, dlatego że muzyka Chopina to całe uniwersum, pełna paleta znaczeń, emocji, przeżyć. Głęboko zapadł mi w pamięć recital Jewgienija Kisina. Grał sonatę b-moll (czteroczęściowy utwór, którego trzecią część stanowi słynny marsz żałobny – przyp. red.). Obok mnie w filharmonii siedziała starsza pani w czarnej, koronkowej sukience jak sprzed wojny i kapeluszu z woalką. Gdy Kisin zaczął grać marsz, jej twarz stężała. Trzymała się do połowy, po czym po policzkach zaczęły jej płynąć łzy, równie piękne jak perły, które miała na szyi. Po koncercie, opuszczając salę, oparła się o moje ramię i nie wróciła już na drugą część. Scena jak z filmu, dlatego że pani wychodziła poza ramy konwencji – i strojem, i sposobem zachowania. Mogę wyobrazić sobie mnóstwo powodów, dla których płakała. Minęło od tego czasu 15 lat, a ja nadal mam ciarki. Naprawdę po tylu latach pracy z Chopinem twierdzisz, że …

BruceLiudruk-7d2f58d.jpg
width: 5669
height: 3739

Eryk Kulm: „Jestem świadomy tego, że nigdy w życiu nie zbuduję zdrowej, wartościowej relacji, jeśli nie ukocham swojej samotności.” [WYWIAD]
type: item
date: 2025-10-03T13:42:19.000Z
creator: Maja Chitro
subject: Lifestyle
subject: Eryk Kulm
subject: fryderyk chopin
subject: wywiady
description: „Nikt tego jeszcze nie zrobił” – miał powiedzieć Erykowi reżyser Michał Kwieciński. A jeśli ktoś stawia w aktorstwie sprawę w ten sposób, Kulm się nie waha. – Nie musiał mnie więcej przekonywać – stwierdza. Tak zaczęły się miesiące ćwiczeń z fortepianem, okupione fizycznym zmęczeniem i ogromnym stresem.
encoded: Aktorzy grający pianistów albo innych muzyków klasycznych na planach filmowych dostają profesjonalne wsparcie. Dłonie Adriena Brody’ego w „Pianiście” Polańskiego w zbliżeniu na fortepian należały tak naprawdę do jednego z najwybitniejszych współczesnych pianistów, Janusza Olejniczaka. To on zresztą powiedział Erykowi, słysząc jego próby, że ma talent. Gdy rozmawialiśmy dokładnie rok temu, Kulm wchodził na plan, by wcielić się w najsłynniejszego polskiego kompozytora. Będzie więc o Chopinie, człowieku z krwi i nerwów, nie tylko z marmuru. Bo zakładanie masek albo przyprawianie gęb, jakby powiedział Gombrowicz, Kulma nie interesuje. Ani w pracy. Ani w życiu. Przypomnę Ci, jak skończyliśmy naszą ostatnią rozmowę rok temu. Polecałeś książkę „Odwaga bycia nielubianym”. Co stało się z tą odwagą 12 miesięcy później? ERYK KULM: Ja chyba w ogóle nie mam w sobie jakiejś wielkiej odwagi. Mam za to chęć nie żyć w strachu. Ważniejsze jest dla mnie ułożenie się z sobą nawet kosztem akceptacji u innych ludzi niż ciągły niepokój, czy robię wszystko wystarczająco. Więcej energii tracę na domyślaniu się, jak zaspokoić potrzeby innych niż na skupianiu się na sobie i lubieniu tego, co czuję. A jednak takie myślenie jest formą odwagi. Dla mnie to raczej zobowiązanie wobec siebie. To nie dowód na odwagę, po prostu nie umiem już inaczej. Nie chce mi się udawać. Skoro z uwagą przyglądasz się własnym potrzebom, to czemu jeszcze? Drugiemu człowiekowi. Interesuje mnie to, co się z nim dzieje, co mówi. Miałem w swoim życiu okres,kiedy czułem się niewygodnie w towarzystwie innych. Ludzie często przekraczają granice empatii. W moim towarzystwie zdarzało się, że ktoś chciał pokazać swoją siłę, ważność, bo nagle z niewiadomych przyczyn czuł się zagrożony – a to nigdy nie było moją intencją. Długo to trawiłem, aż zrozumiałem, że wszyscy jesteśmy tacy sami. Dosłownie – tacy sami. Moim zdaniem nie ma na świecie jednej tak naprawdę pewnej siebie osoby. Pewność siebie to tylko i wyłącznie bariera międz…

104680210002eye-b5c8d13.jpg
width: 2715
height: 1800

Chopin. Chopin! Cały pachnie fiołkami. Recenzja filmu w ramach 50. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych
type: item
date: 2025-09-23T14:24:17.000Z
creator: Maja Chitro
subject: Kultura
subject: festiwal filmowy w gdyni
subject: fryderyk chopin
subject: polskie filmy
description: Artysta, którego, zdawałoby się, znamy wszyscy. A jednak... Nowy film poświęcony Chopinowi nie tylko obnaża narosły wokół kompozytora mit, ale w dynamiczny sposób tłumaczy jego fenomen z zaskakującej strony.
encoded: Chopin taki podobno był. Świadczą o tym zapiski najbliższych, zachowane listy. Fircyk, kawalarz, niezły aktor. Rozrabiaka. Suchotnik, a i owszem, ale z tym utrwalonym obrazem dojrzałego mężczyzny zasłuchanego we wspomnieniu szelestu witek wierzb z okolic Żelazowej Woli niewiele miał wspólnego. W powszechnej świadomości pozostał jednak jako wiecznie zasmucony kompozytor, a w rzeczywistości z życia czerpał, ile mógł. Ale skąd moglibyśmy o tym wiedzieć? Wychodzę z założenia, że do konsumowania kultury trzeba się przygotować. Idąc do galerii sztuki współczesnej warto zapoznać się wcześniej z wystawianym autorem i filozofią jego pracy, by poczuć kontekst, mieć osobistą satysfakcję z łączenia kropek. Podobnie jest z muzyką klasyczną – kunszt i ikoniczność kontrowersyjnego pianisty Ivo Pogorelića poczujemy na koncercie słuchając jego interpretacji różniących się zupełnie od pierwotnych zapisów nutowych. Ale żeby to dostrzec, musimy przejść przez lekturę. Żeby zatopić się w mandze, dobrze wiedzieć, że jej korzenie tkwią w japońskiej tradycji emaki-mono – średniowiecznych zwojów, które łączyły obraz i tekst w opowieść rozwijaną wzdłuż papieru i drzeworytach ukiyo-e Hokusaia – tego od słynnej „Wielkiej fali w Kanagawie”. Podobnie jest z filmem Michała Kwiecińskiego „Chopin, Chopin!”. Warto zobaczyć go zaopatrując się w choć podstawowe informacje o kompozytorze – wówczas posmakuje się wszystkich emocji zamkniętych w ponad dwugodzinnym obrazie. I w pełni doceni dynamiczny, unowocześniający historię montaż. Bo ten nie jest przypadkowy. By móc zbudować psychologiczny portret Chopina, reżyser studiował monografię autorstwa Ferdynanda Hoesicka, czytał listy uczennicy muzyka – Friederike Müller, która z najdrobniejszymi szczegółami opisywała swoim ciotkom każde jedno spotkanie z pianistą. Tym samym we współpracy ze scenarzystą Bartoszem Janiszewskim zbudowali wielowarstwową podstawę, wchodząc głębiej w postać muzyka niż ktokolwiek inny dotąd w kinie. A obrazów chopinowskich przecież…

Zrzut-ekranu-2025-09-23-162334-296614a.png
width: 1376
height: 798

Romantyczny Chopin w Art Box Experience - multimedialna podróż przez życie kompozytora.
type: item
date: 2025-09-18T15:54:25.000Z
creator: -
subject: Kultura
subject: fryderyk chopin
subject: wirtualna wystawa
subject: wystawy
description: Już 19 września 2025 roku w warszawskiej Fabryce Norblina odbędzie się światowa premiera immersyjnej wystawy „Romantyczny Chopin”. To pierwsze w Polsce tak zaawansowane przedsięwzięcie multimedialne poświęcone Fryderykowi Chopinowi. Projekt przygotowany przez Art Box Experience we współpracy z Narodowym Instytutem Fryderyka Chopina łączy najnowocześniejsze technologie z klasycznymi technikami artystycznymi. Efekt? Doświadczenie, które pozwala zanurzyć się w świecie kompozytora – pełnym muzyki, obrazu, historii i emocji.
encoded: Pomysł na wystawę narodził się w 2023 roku. Od początku twórcom przyświecał cel: stworzyć przestrzeń, która w sposób przystępny i poruszający przybliży postać Chopina nie tylko melomanom, ale też tym, którzy nie mieli wcześniej z jego twórczością bliskiego kontaktu. To propozycja zarówno dla koneserów, jak i rodzin z dziećmi czy uczniów szkół. Ekspozycja została pomyślana tak, by angażować odbiorców w każdym wieku i inspirować ich do odkrywania muzyki klasycznej w nowoczesnej formie. Zwiedzający przemierzą osiem tematycznych przestrzeni, z których każda opowiada inną część historii życia Chopina. Wystawa rozpoczyna się w zrekonstruowanym dworze w Żelazowej Woli – miejscu narodzin kompozytora. Obok makiety jego rodzinnego domu zobaczymy dynamiczną mapę zmieniających się granic Polski, nadającą tej części wystawy osobisty i historyczny kontekst. Kolejne sale prowadzą przez Warszawę młodości, Wiedeń – pełen niepewności – i Paryż, gdzie Chopin odniósł największe artystyczne sukcesy i przeżywał swoje osobiste uniesienia. Warstwa wizualna wystawy opiera się na starannie wyselekcjonowanych materiałach: obrazach Canaletta, ilustracjach epoki oraz ponad 50 oryginalnych akwarelach Beaty Musiał-Tomaszewskiej, które – ożywione w formie animacji – wprowadzają element magii i poetyckości. Jednym z najważniejszych punktów ekspozycji jest sala immersyjna. Podczas 30-minutowego seansu widzowie zanurzają się w muzyce Chopina, której towarzyszą metaforyczne, malarskie obrazy inspirowane jego twórczością i krajobrazem ojczyzny. Narracja prowadzona jest w pierwszej osobie - jakby sam Chopin opowiadał o swoim życiu, dzieląc się listami, emocjami i doświadczeniami. W tej przestrzeni pojawia się także PZLPiT Mazowsze, uosabiający ludowe motywy obecne w twórczości kompozytora. To chwila, która szczególnie mocno podkreśla związki muzyki Chopina z polską tradycją. Romantyczny Chopin nie ogranicza się do kontemplacji. Widzowie mogą wejść w interakcję z dziełami i historią kompozytora. Dotykają…

L1220589-920a52f.jpg
width: 3000
height: 2000

Chopinowskie "być albo nie być" zależy od... fortepianu. Instrument tej marki kompozytor ściągał aż na Majorkę
type: item
date: 2025-08-08T13:39:29.000Z
creator: Maja Chitro
subject: Kultura
subject: fryderyk chopin
subject: muzyka
description: Do XIX-wiecznego Paryża przylgnął przydomek pianopolis. To z uwagi na wysokiej jakości fortepiany, jakie w tym czasie produkowano w stolicy Francji. Chopin wybierał te od Pleyela, bo miały ciepły i miękki dźwięk, ale nie gardził również Érardami. Wybór fortepianu przez uczestników Konkursu Chopinowskiego może okazać się ich być albo nie być. A mają na to zaledwie 15 minut…
encoded: Gdy wchodziło się do paryskich apartamentów Fryca, jak kompozytor zwykł nazywać gościnne pokoje w swoich mieszkaniach, wizytanta najczęściej uderzał najpierw zapach fiołków. Te kwiaty cenił nad życie, rozkładał fantazyjnie w specjalnie na tę okoliczność wyszykowanych pękatych, ale spłaszczonych wazonach i oferował w uroczych bukiecikach wybranym paniom z towarzystwa. Fortepian idealny Gdy węch już się oswajał z sytuacją, następowało rozpoznanie wzrokowe. Tu całą uwagę skupiał na sobie piękny Pleyel. Fortepian, który – jak mawiał Chopin – nie miał lepszych ponad siebie. Nawet Érardy nie robiły na nim takiego wrażenia, bo nie wydobywał się z nich wymarzony przez Fryca dźwięk: subtelny, ciepły, nieco przytłumiony, odpowiadający indywidualnemu tonowi muzyka. Érard był twardszy, niektórzy uczniowie narzekali, że klawisze ranią ich palce, choć z tych instrumentów, jaśniejszych i donioślejszych, z lubością korzystali choćby Alkan albo bliski Fryderykowi Liszt. Ale to Pleyela Chopin kazał ściągać na Majorkę, gdy wyjechał tam z George Sand i jej dziećmi w 1838 roku, by podreperować zdrowie. To Camille Pleyel, właściciel fabryki i bliski przyjaciel Fryca, dostarczył na plac Vendôme 12 – adres Polaka, pod którym w październiku 1849 roku dokonał żywota – jego ostatni instrument. Dziś fortepian ten stoi w Muzeum Fryderyka Chopina w Warszawie. I można go traktować jak najprawdziwszą relikwię. Co więcej, poddany gruntownej konserwacji, od czasu do czasu jest udostępniany najwybitniejszym pianistom. Dziś fortepiany brzmią zupełnie inaczej. Współczesne maszyny są o wiele mocniejsze, głośniejsze, a także bardziej jednolite w brzmieniu. Te historyczne mają delikatniejszy dźwięk, bardziej zróżnicowaną barwę i pozwalają na subtelniejsze niuanse, bliższe estetyce dawnych kompozytorów. To dlatego wybór odpowiedniego sprzętu jest tak istotny podczas Konkursu Chopinowskiego. Od niego zależy być albo nie być uczestników. Konkursowa decyzja na szali sukcesu Wybór w warszawskiej Filharmonii Na…

GettyImages-514814528-3985566.jpg
width: 5616
height: 3744

Cykl „Wygrać Chopina”: Azjatyccy pianiści odnaleźli w jego kompozycjach język ukojenia i wolności
type: item
date: 2025-08-08T13:39:27.000Z
creator: Maja Chitro
subject: Kultura
subject: fryderyk chopin
subject: muzyka
description: Choć historia, styl życia i kultura Japonii, Wietnamu, Chin czy Korei zupełnie różnią się od tych europejskich, azjatyccy pianiści zachwycają techniką, a także interpretacją dzieł Chopina. w tym roku, do XIX edycji konkursu, zakwalifikowało się 13 muzyków z Japonii, aż 29 z Chin, trzech z Korei Południowej, jeden z Wietnamu. Skąd miłość do polskiego kompozytora? i jakie wyrzeczenia za nią stoją?
encoded: Był finał V Konkursu Chopinowskiego. 1955 rok. Triumf Adama Harasiewicza, więc święto w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Podobne zadowolenie, na drugim końcu globu, wyrazili wysoko postawieni członkowie Komunistycznej Partii Chin, gdyż dwa miejsca niżej uplasował się pianista Fu Ts’ong. Tak wczuł się w estetykę Chopinowską, że oprócz trzeciego miejsca Polskie Radio wyróżniło go za najlepsze odegranie mazurków. Ale cóż z tego, skoro dekadę później Mao Zedong wprowadził terror Wielkiej Proletariackiej Rewolucji Kulturalnej, a oprócz krwawych represji z przestrzeni publicznych i prywatnych zniknęły fortepiany – symbol burżuazyjnego zepsucia. Podobnie jak zachodnia muzyka klasyczna. Dopiero kilka lat po śmierci wodza, od lat 80., młodzi Chińczycy, którzy właśnie doczekali się jedynego dziecka (kwestia polityki), przelewali na nie wszelkie własne niespełnione marzenia. Fortepian i pianista w domu oznaczały podniesienie statusu społecznego. A Chopin? Stał się językiem wolności. Jednym z tych potomków jest pierwszy pochodzący z Chin zwycięzca Konkursu Chopinowskiego – Li Yundi. Był 2000 rok, gdy w Chinach wybuchła yundimania, wielbiciele wołali na niego „książę fortepianu”. Bohater narodowy, którego oboje rodzice pracowali w hucie stali, był opisywany jako wzór do naśladowania dla młodzieży. Na platformie społecznościowej Weibo obserwowało go ponad 20 milionów fanów. Aż do czasu… W 2021 roku został zatrzymany przez pekińską policję pod zarzutem korzystania z usług pracownicy seksualnej. Wszelkie konta i ślady nagrań pianisty zablokowano, a media grzmiały o braku moralności. Zupełnym przypadkiem w tym czasie rząd prowadził akcję „czyszczenia branży rozrywkowej”, by uwolnić tkankę społeczną od obecności artystów trudnych do sterowania. Takie oskarżenia to stały element prowokacji. Yundi odbudowuje dziś swoje media. I pozycję. A jest o co walczyć. Szacuje się, że w Chinach żyje dziś 40, a według niektórych szacunków nawet 60 milionów pianistów. Aż 29 artystów przeszło elimi…

GettyImages-613010804-6abc4c7.jpg
width: 4240
height: 2830

Jest zwiastun najdroższego polskiego filmu ostatnich lat. Eryk Kulm zachwyca na ekranie
type: item
date: 2025-06-27T14:33:53.000Z
creator: ELLE
subject: Kultura
subject: breakingnews
subject: Eryk Kulm
subject: filmy
subject: fryderyk chopin
subject: polskie filmy
description: Czy Chopin mógłby być gwiazdą rocka? W filmie „Chopin, Chopin!” zobaczymy go jako enfant terrible XIX-wiecznego Paryża. Eryk Kulm tworzy kontrowersyjny obraz kompozytora, którego życie toczy się między fortepianem, miłością, chorobą i imprezami. Kiedy premiera?
encoded: Czy Fryderyk Chopin mógłby dziś konkurować z największymi gwiazdami estrady? Film „Chopin, Chopin!” próbuje odpowiedzieć na to pytanie w sposób zaskakujący i pełen rozmachu. Produkcja w reżyserii Michała Kwiecińskiego prezentuje polskiego kompozytora w zupełnie nowym świetle – jako buntownika, celebrytę i ikonę paryskiego życia towarzyskiego XIX wieku. Zwiastun zapowiada produkcję, która może podzielić widzów i krytyków – jedni zobaczą w niej świeże spojrzenie na legendę, inni zbytnią fantazję. W tym artykule: Zwiastun filmu „Chopin, Chopin!” już dostępny Chopin jako paryski celebryta – fabuła nowego filmu o kompozytorze Obsada filmu „Chopin, Chopin!” Zwiastun filmu „Chopin, Chopin!” już dostępny W sieci pojawił się zwiastun jednego z najbardziej wyczekiwanych filmów tej jesieni – „Chopin, Chopin!” w reżyserii Michała Kwiecińskiego. Premiera kinowa produkcji zaplanowana jest na 10 października. W tytułową rolę Fryderyka Chopina wciela się Eryk Kulm, który określił ten występ jako swoje aktorskie marzenie. Zwiastun prezentuje zupełnie nowe, dynamiczne oblicze kompozytora: mocno odbiega ono od jego klasycznego, introwertycznego wizerunku. Prace nad produkcją trwały dwa lata. Zdjęcia realizowano m.in. we Wrocławskiej Wytwórni Filmów Fabularnych. Reżyserem jest Michał Kwieciński, a za scenariusz odpowiada Bartosz Janiszewski. Eryk Kulm, przygotowując się do roli, spędził trzy miesiące w domku w górach we Francji, gdzie przez sześć godzin dziennie grał na fortepianie. Doświadczył nawet paraliżu ręki i nerwobóli, ale – jak sam podkreśla – muzyka Chopina wywołuje w nim łzy i niezwykłe emocje. Michał Kwieciński zaznacza, że „Chopin, Chopin!” to nie klasyczna biografia. Choć wszystkie fakty historyczne są zgodne z rzeczywistością, film jest przede wszystkim psychologiczną próbą przedstawienia Chopina jako człowieka – nie tylko kompozytora. Twórcy skupili się na intymnych, mało znanych momentach z jego życia, zaczerpniętych z prywatnej korespondencji i biografii. Chopin jako …

Zwiastun-filmu-Chopin-Chopin-94f2bd9.jpg
width: 1200
height: 900

Cykl „Wygrać Chopina”: Wszystko, co trzeba wiedzieć o Konkursie Chopinowskim
type: item
date: 2025-05-20T14:00:08.000Z
creator: Maja Chitro
subject: Kultura
subject: fryderyk chopin
subject: muzyka
description: Konkurs Chopinowski to przede wszystkim jego uczestnicy i szacowne jury. Ale to też dziennikarze i melomani, bez których nie poznalibyśmy tylu zakulisowych sensacji. Bo kto usłyszałby o tajemniczym szczekaniu psa podczas gry jednego z kandydatów, gdyby nie doniósł o tym Jerzy Waldorff? Bez ciekawości i analizy Jarosława Iwaszkiewicza zaś nie byłoby odpowiedzi na wiele pytań o Chopina.
encoded: „Pochodzę z bardzo starej szlachty, mianowicie jestem herbu Nabram (…). To jest moja arystokracja, a nie jakiś tytuł hrabiego czy barona kupiony za ciężkie pieniądze” – mówił w programie Tomasza Raczka „7 niebo, 8 niebo” w latach 90. Jerzy Waldorff, posługujący się najbarwniejszą polszczyzną, stworzył wspaniałe opowieści o Konkursie Chopinowskim. Jednakowoż ten pisarz i krytyk muzyczny bywał ostry. Urodzony w 1910 roku, edukowany wysoce kulturalnie, przez dekady obserwował powolne odchodzenie od nauki kultury, szczególnie muzyki. Nie omieszkał opisać swojego rozgoryczenia w jednym z felietonów: „(...) rosną u nas – jedno za drugim – pokolenia głuchych” (z „Waldorff. Ostatni baron Peerelu” Mariusza Urbanka). Przyjaźnił się z największymi, od Artura Rubinsteina po Władysława Szpilmana, w którego postać oscarowo wcielił się kilkadziesiąt lat później Adrien Brody w filmie „Pianista” w reż. Romana Polańskiego. Waldorff opracował zresztą pierwsze wydanie Szpilmanowskich wspomnień. Po wojnie regularnie komentował w Polskim Radiu, współpracował z „Przekrojem” i „Polityką”, a jego muzyczne felietony to dzieła sztuki dziennikarskiej. Donosił m.in. o „brzydkim” zwyczaju używania dzwoneczka przez jury podczas II Konkursu Chopinowskiego w momentach, kiedy gra pianisty się nie podobała. Do annałów przeszła historia o szczekającym psie. W książce „Wielka gra. Rzecz o Konkursach Chopinowskich” mistrz pisał: „(…) gdy zaczął się produkować młody polski kandydat, z pustego lewego balkonu raptem się rozległo szczekanie psa. Najwyraźniej psa! Przewodniczący dzwonkiem przerwał grę, woźni ruszyli na piętro w poszukiwaniu psa, ale go nie znaleźli. Pianista stremowany podwójnie rozpoczął grę po raz drugi, aliści za chwilę pies zaczął znowu szczekać, tyle że z balkonu prawego. (…) Na sali rozległy się chichoty. Woźni skoczyli, ale tymczasem ostatecznie wyprowadzony z równowagi kandydat z dalszego udziału w konkursie zrezygnował. A po przerwie pies już się nie odezwał i nikt nigdy się nie dow…

GettyImages-2200892172-3be0518.jpg
width: 2248
height: 1333

Cykl „Wygrać Chopina”: o polskich zwycięzcach Konkursu Chopinowskiego
type: item
date: 2025-04-30T08:13:18.000Z
creator: Maja Chitro
subject: Kultura
subject: fryderyk chopin
subject: muzyka
description: Mówi się, że muzyka Fryderyka Chopina jest na wskroś Polska. Można by więc zadać pytanie, kto lepiej zrozumie i przekaże swoim wykonaniem narodową dumę, tęsknotę, miłość od polskich pianistów? Cóż, w historii Konkursu Chopinowskiego medal za pierwsze miejsce odebrało czworo rodaków: Halina Czerny-Stefańska, Adam Harasiewicz, Krystian Zimerman i Rafał Blechacz. Dziś o nich.
encoded: Trzeba na konkursie ładnie wyglądać. Podobno im bardziej przypominasz Chopina, tym większa szansa, że wygrasz. Na przykład Blechacz albo Zimerman. To nie jest przypadek! – uśmiecha się Marcin Wieczorek, pianista, jeden z bohaterów nagrodzonego Emmy filmu dokumentalnego „Pianoforte” w reż. Jakuba Piątka, portretującego chopinowskie igrzyska. Ile w tym prawdy? Cóż, za kulisami czasami ten pomysł zostaje zwerbalizowany, a fizys Blechacza i Zimermana przypominały kompozytora. Ale jak zatem wytłumaczyć wygraną Haliny Czerny-Stefańskiej? Był 1949 rok, gdy pianistka odebrała pierwszą nagrodę ex aequo z Bellą Dawidowicz reprezentującą ZSRR. III i IV konkurs dzieliło 12 lat. W 100. rocznicę śmierci Chopina z powojennego popiołu rodziła się dopiero nowa rzeczywistość. Lewobrzeżna Warszawa była nadal zrujnowana. Sala Filharmonii Narodowej nie nadawała się do użytku, w mieście brakowało fortepianów. Zorganizowano więc konkurs w sali Roma. Na jednym fotelu siadały po trzy osoby. O samej Czerny- -Stefańskiej pisałam już w drugim artykule z cyklu, poświęconym kobietom Chopina. Przenieśmy się więc w czasie o kilka lat, do 1955 roku. Wtedy znów triumfował Polak. Adam Harasiewicz miał 23 lata, gdy wygrał V konkurs. Już za chwilę miał podbić świat. A jednak publiczność (co dzieje się regularnie) miała innego faworyta – Francuza Bernarda Ringeissena (IV miejsce). Jak pisał Jerzy Waldorff w „Wielkiej grze”, „publiczność warszawska była – jak zawsze – własnego zdania, ciężko rozżalona i tym razem na werdykt jurorów, bo wedle jej opinii pierwszą nagrodę winien był otrzymać Ringeissen. Kiedy więc jej nie dostał i ze swą matką smutny siadał do auta, entuzjastyczny tłum przed filharmonią zaczął mamę i syna Ringeissenów… podrzucać wraz z autem do góry!”. Takie emocje wzbudza Chopin. Musiały minąć kolejne dwie dekady, żeby na najwyższym podium znów stanął Polak. Ten przyszedł na świat w 1956, rok po V edycji. Krystian Zimerman, bo o nim mowa, to postać otoczona aurą boskości w związku z niepra…

Pianoforte-977240a.png
width: 1017
height: 680

Cykl „Wygrać Chopina”: Fenomen Ballady f-moll Op. 52 Fryderyka Chopina
type: item
date: 2025-03-21T15:31:50.000Z
creator: Maja Chitro
subject: Kultura
subject: fryderyk chopin
description: Całe lata przeleżała w archiwach prywatnej kolekcji. Czyjej? Tego się nie dowiemy. Do dziś zachowały się jedynie dwa rękopisy Ballady f-moll Op. 52 Chopina. Jeden znajduje się w Oksfordzie. Drugi od stycznia tego roku dołączył do najcenniejszych eksponatów w Narodowym Instytucie Fryderyka Chopina w Warszawie. Wzbudzająca zachwyty Ballada f-moll jest grana podczas Konkursów Chopinowskich. Dziś o jej fenomenie.
encoded: Chopin niechętnie przepisywał swoje rękopisy. W listach prosił o to najczęściej przyjaciela Juliana Fontanę, który pilnował, by trafiły do wydawców – Schlesingera, Pleyela czy Breitkopfa i Härtla (i wielu innych), z którymi negocjował (najczęściej zdawałoby się nienegocjowalne) stawki. „Jakbym kolejny miał kopiować, to chyba bym owariował” – utyskiwał kompozytor, co przypomniał dyrektor Narodowego Instytutu Fryderyka Chopina, dr Artur Szklener, podczas styczniowej konferencji prasowej. O tyle istotnej, bo prezentującej bezcenny autograf (czyli zapis utworu ręką muzyka) ballady f-moll op. 52, który właśnie trafił do zbiorów NIFC. Publiczność zobaczy go w czerwcu podczas wystawy czasowej towarzyszącej XIX Konkursowi Chopinowskiemu – „Życie romantyczne. Chopin, Scheffer, Delacroix, Sand” w warszawskim Muzeum Fryderyka Chopina. Znajdą się na niej m.in. eksponaty z Muzeum Życia Romantycznego w Paryżu, więc jest na co czekać. Ale o jakiej balladzie w ogóle mowa? O co tyle krzyku? Fryderyk w swoim życiu wydał cztery ballady. I tym samym stworzył nowy gatunek – ballady instrumentalnej, bo dotąd kojarzono je raczej z utworami poetyckimi i pieśniami. F-moll była ostatnią – romantycznie słodką, liryczną, a do tego fragmentami boleśnie tnącą, uspokajającą i żwawo dramatyzującą. Muzykolodzy uznają ją za szczytowe osiągnięcie w swoim gatunku, a także „najbardziej dopracowaną i ambitną artystycznie” w dorobku Chopina. Dedykował ją baronowej Charlotte de Rothschild, która razem z mężem wspierała karierę muzyka. Także finansowo. Do naszych czasów przetrwały tylko dwa autografy ballady f-moll. Ta, która trafiła właśnie do instytutu, przebyła długą drogę. Tuż po śmierci Chopina jego siostra Ludwika Jędrzejewiczowa, ta sama, która w kryształowym słoju (zakrywanym pod spódnicą) przewiozła z Paryża do Polski serce artysty, zaczęła porządkować pozostawione przez niego dokumenty. Rękopis rzeczonej ballady podarowała pianiście i kompozytorowi, przyjacielowi brata, Josephowi Dessauerowi (ded…

chopin-877ac65.jpg
width: 3378
height: 2129