Festiwal Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni 2025: Złote Lwy rozdane. Oto pełna lista laureatów
50. Festiwal Filmów Fabularnych w Gdyni dobiegł końca, a my poznaliśmy zwycięzców Konkursu Głównego. Sprawdźcie, których twórców i jakie produkcje wyróżniło jury pod przewodnictwem Magnusa Von Horna.
To jedno z najważniejszych wydarzeń kulturalnych w kraju – prawdziwe święto kina, które od lat gromadzi twórców, aktorów i miłośników sztuki filmowej. Na kilka dni Gdynia staje się stolicą polskiego kina: na czerwonym dywanie pojawiają się największe gwiazdy, w salach kinowych premierowo prezentowane są najgłośniejsze produkcje, a w kuluarach toczą się inspirujące rozmowy o sztuce i przyszłości rodzimej kinematografii. Konkurs Główny 50. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni Festiwal Polskich Filmów Fabularnych jak zawsze dostarczył wiele emocji. Po raz 50. w Gdyni odbyło się wręczenie najważniejszych nagród w polskiej kinematografii. W Konkursie Głównym znalazło się 16 filmów, w tym 6 debiutów pełnometrażowych oraz 2 drugie filmy reżyserów. Ikony kina na czele z Agnieszką Holland, Wojciechem Smarzowskim czy Władysławem Pasikowskim zmierzyły się z debiutantami, m.in. Kordianem Kądzielą i Emi Buchwald. Kto wygrał w Konkursie Głównym? Poniżej znajdziecie pełną listę zwycięzców. WIELKA NAGRODA FPFF „ZŁOTE LWY” „Ministranci”, reż. Piotr Domalewski NAGRODA FPFF „SREBRNE LWY” reżyserka Agnieszka Holland, producenci: Marcin Wierzchosławski, Sarka Cimbalova, Agnieszka Holland, Alicja Jagodzińska-Kałkus, „Franz Kafka” KATEGORIA PERSPEKTYWY: „SZAFIROWE LWY” „Glorious Summer”, reż. Helena Ganjalyan, Bartosz Szpak „PLATYNOWE LWY” Ewa Braun (za całokształt twórczości) NAGRODY INDYWIDUALNE: REŻYSERIA Emi Buchwald, „Nie ma duchów w mieszkaniu w Dobrej” SCENARIUSZ „Ministranci”, reż. Piotr Domalewski ROLA KOBIECA Matylda Giegżno, „Światłoczuła” ROLA MĘSKA Idan Weiss, „Franz Kafka” PROFESJONALNY DEBIUT AKTORSKI Filip Wiłkomirski, „Brat” ZDJĘCIA Tomasz Naumiuk, „Franz Kafka” MUZYKA Piotr Szulc, „Trzy miłości” SCENOGRAFIA „Chopin, Chopin!”, Katarzyna Sobańska, Marcel Sławiński DRUGOPLANOWA ROLA KOBIECA Karolina Rzepa, „Nie ma duchów w mieszkaniu w Dobrej” DRUGOPLANOWA ROLA MĘSKA Andrzej Konopka, „LARP. Miłość, trolle i inne questy” DŹWIĘK Teresa Bagińska, Michał Bagiński, Miłosz Jaroszek, „Wielka Warszawska” MONTAŻ Agnieszka Glińska, „Ministranci” KOSTIUMY Magdalena Biedrzycka i Justyna Stolarz, „Chopin, Chopin!” CHARAKTERYZACJA Gabriela Polakowa, „Franz Kafka” FILM KRÓTKOMETRAŻOWY Grand Prix: „SLAP!!”, reż. Mikołaj Piszczan NAGRODA PUBLICZNOŚCI „Ministranci”, reż. Piotr Domalewski DEBIUT REŻYSERSKI LUB DRUGI FILM „Północ Południe”, reż. Sebastian Pańczyk WYJĄTKOWY WKŁAD ARTYSTYCZNY (NAGRODA PERSPEKTYWY) Kuba Grabowski, „Północ Południe” ZŁOTY PAZUR IM. ANDRZEJA ŻUŁAWSKIEGO Emi Buchwald, Jerzy Kapuściński, Magdalena Tomanek, „Nie ma duchów w mieszkaniu w Dobrej”
Festiwal Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni 2025: najpiękniejsze kreacje gwiazd z czerwonego dywanu
Podczas gali zamknięcia 50. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni, czerwony dywan ponownie stał się miejscem największych modowych i artystycznych deklaracji. Jakimi kreacjami zachwyciły nas gwiazdy kina i telewizji?
Od stylizacji z wyraźnym ukłonem w stronę klasyki, po nieoczywiste połączenia kolorów i faktur – tegoroczna edycja potwierdziła, że festiwal w Gdyni to nie tylko kino, ale również moda w najlepszym wydaniu. Gala finałowa 50. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych Gdynia na jeden wieczór zamieniła się w centrum polskiego filmu i elegancji. Finałowa gala jubileuszowej edycji Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych przyciągnęła twórców, aktorów i osobowości medialne. Czerwony dywan, rozciągnięty pomiędzy hotelem Mercure a Teatrem Muzycznym im. Danuty Baduszkowej, stał się sceną, na której główną rolę odegrały stylizacje i obecność ikon polskiej kultury. W wydarzeniu udział wzięli między innymi Małgorzata Kożuchowska, Joanna Kulig, Katarzyna Figura, Grażyna Szapołowska, Monika Olejnik, Sandra Drzymalska oraz Agata Załęcka. To ich kreacje przyciągały uwagę naszej redakcji. Najlepsze kreacje z festiwalu filmowego w Gdyni Małgorzata Kożuchowska bezdyskusyjnie wzbudziła największe zainteresowanie na czerwonym dywanie. Gwiazda naszej październikowej okładki wybrała na tę okazję lodowoszarą, srebrzystą suknię projektu Macieja Zienia z opadającymi ramiączkami. Stylizacja, podkreślona lekką biżuterią i subtelną fryzurą, doskonale wpisała się w festiwalowy klimat elegancji i klasy. Prosta forma i staranny dobór detali uczyniły ten look jednym z najbardziej zapamiętanych tego wieczoru. Joanna Kulig zdecydowała się na intensywną czerwień w formie sukni midi typu off shoulder projektu Magdy Butrym. Stylizacja była utrzymana w minimalistycznym stylu, ale dzięci oryginalnemu krojowi i intensywnemu kolorowi była bardzo wyrazista. Całość uzupełniły czerwone szpilki i geometryczne kolczyki. Podobnie postąpiła Katarzyna Herman i postawiła na kolorystyczną głębię oraz prostotę formy. Jej suknia w odcieniu burgundu, z satynowym połyskiem i dekoltem typu woda, doskonale podkreślała sylwetkę, a gładka fryzura fryzura i oszczędny makijaż wzmacniały efekt naturalnej, świadomej elegancji. Nieco inny styl zaprezentowała Sandra Drzymalska. Aktorka pojawiła się w jasnej, skórzanej sukni midi z paskiem podkreślającym talię. Stylizację dopełniły czarne, wysokie kozaki oraz bordowa torebka. Kontrast pomiędzy fakturą sukni a ciężkimi butami przyciągał wzrok i wyróżniał aktorkę na tle bardziej klasycznych looków. Z kolei Monika Olejnik postawiła na czarną, przezroczystą suknię z aplikacjami kwiatowymi i futrzanymi rękawami. Stylizacja wyróżniała się śmiałością i estetyczną konsekwencją, a całość utrzymana była w duchu rockowej elegancji, która jest znakiem rozpoznawczym dziennikarki.
„Ministranci” wymierzają sprawiedliwość i rapują o Bogu. Recenzja filmu Piotra Domalewskiego w ramach 50. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych
Co się stanie, gdy „Ministranci” z prowincji wezmą sprawy w swoje ręce i spróbują samodzielnie wymierzyć sprawiedliwość w swoim miasteczku? Historia stworzona przez jednego z najciekawszych obserwatorów polskiej codzienności, Piotra Domalewskiego, porusza czułe struny.
„Cicha noc” Piotra Domalewskiego zdeklasowała konkurencję w 2017 roku na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni, zdobywając wówczas 9 nagród, w tym dla najlepszego filmu i reżysera. Chociaż nie znamy jeszcze wyników tegorocznego konkursu, w kuluarach pojawiają się głosy, że nowy film Domalewskiego jest jednym z najlepszych w tym roku. A konkurencja jest przecież na najwyższym poziomie. „Ministranci” urzekają od pierwszych scen, a im dalej w las, tym narastające spektrum emocji: od śmiechu po płacz i śmiech przez łzy. Małomiasteczkowe blokowiska, echa przemocy domowej, alkoholizm, nierówności klasowe i Kościół jako schron, który jednoczy – niezależnie od statusu i sytuacji życiowej. 4 nastoletnich chłopców: Filip (Tobiasz Wajda), Gucci (Bruno Błach-Baar), Kurczak (Mikołaj Juszczyk) i Mały Kurczak (Filip Juszczyk) udzielają się w kościele jako ministranci. Każdy z nich ma inną sytuację życiową, ale łączy ich miłość do rapu i wspólne wartości. Nie chcąc pogodzić się z obojętnością instytucji kościoła, postanawiają wziąć sprawy w swoje ręce. Najpierw rozdają pieniądze potrzebującym, zabierając je z sejfu plebanii, a potem granice ich misji zaczynają się zacierać — podsłuch w konfesjonale ujawnia sekrety mieszkańców, a pozornie niewinna misja pomocy zamienia się w psychologiczną pułapkę. Każda decyzja odbija się echem, a chłopcy muszą zmierzyć się z konsekwencjami swoich działań, które okazują się trudniejsze, niż przypuszczali. Kościół jest przedstawiony w „Ministrantach” z jednej strony jako wadliwa, pełna hipokryzji instytucja (zarówno ze strony kleryków, jak i wiernych), ale Piotr Domalewski zwraca również uwagę na to, że wiara pełni rolę azylu. Tytułowi ministranci wychowują się w katolickich wartościach, a reżyser umiejętnie pokazuje, jak cienka jest granica między odwagą a fanatyzmem, między sacrum a profanum. W kulminacyjnych scenach film traci niewinność, odsłaniając ciemne strony idealistycznej rewolty i stawiając pytanie: czy naprawdę możemy być sędziami w imię Boga? Reżyser „Ministrantów” podąża za wypracowaną narracją polskiej prowincji, ale na próżno szukać tu sztampowych schematów. Zamiast prostych diagnoz otrzymujemy portret świata, w którym codzienność miesza się z duchowością, a dziecięca wrażliwość ściera się z brutalnością dorosłego życia. Na ekranie debiutują Tobiasz Wajda, Bruno Błach-Baar, Mikołaj i Filip Juszczyk. Młodzi aktorzy świetnie odnaleźli się na planie, a stworzonych przez nich bohaterów kupuje się w całości. Są jednym z największych odkryć tegorocznej edycji Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych. Nie bez znaczenia pozostaje oczywiście poprowadzenie ich na planie przez Piotra Domalewskiego. Oprócz trafnego castingu, „Ministranci” zachwycają scenariuszem, będącym jednym z najmocniejszych punktów filmu. Autentyczne, naturalne dialogi, postaci pełne charakteru (na wyróżnienie zasługuje kreacja Proboszcza, granego przez Sławomira Orzechowskiego). Gorzką tragikomedię Piotra Domalewskiego dobrze się ogląda, ale to nie jest lekki film. Historia ministrantów momentami boli, bywa bezlitosna, ale nigdy pusta. To kino, które wciąga, wzrusza i intryguje — i które jest tematem rozmów długo po zakończeniu seansu.
Eryk Kulm laureatem Kryształowej Gwiazdy ELLE. „Kino w jego wykonaniu nie jest obrazem, jest zmysłem”
Zgodnie z tradycją podczas Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni odbyła się Młoda Gala, na której przyznaliśmy Kryształową Gwiazdę ELLE.
Młoda Gala 50. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni: Kryształowa Gwiazda ELLE przyznana Festiwal Polskich Filmów Fabularnych to święto kina, które co roku celebrujemy z ogromnymi emocjami. Wydarzenie nie mogłoby się odbyć bez Młodej Gali, która zgodnie z tradycją poprzedza finałową Główną Galę. Wyjątkowa, bo jubileuszowa edycja, doceniła twórców filmowych. To wyróżnienia patronów wydarzenia, nagrody pozaregulaminowe oraz statuetki dla twórców filmów krótkometrażowych. Dzisiejszego wieczoru przyznana została również nagroda ELLE. W poprzednich latach laureatami statuetki byli m.in. Tomasz Włosok, Tomasz Kot, Dawid Ogrodnik, Bartosz Bielenia, Magdalena Koleśnik, czy Kamila Urzędowska. W tym roku Kryształowa Gwiazda trafiła w ręce Eryka Kulma, który wcielił się w rolę Fryderyka Chopina w filmie „Chopin, Chopin!” Michała Kwiecińskiego. Nagrodę wręczyła szefowa działu kultury ELLE Maja Chitro: „Kino w jego wykonaniu nie jest obrazem, lecz zmysłem. Nie tylko widzimy, lecz czujemy. A dziś w Gdyni czuć wyraźnie fiołki. Za tę niezwykłą zdolność sprawiania, że kino oddycha i pachnie, wręczamy dziś Kryształową Gwiazdę ELLE Erykowi Kulmowi”. View oEmbed on the source website
„Dom dobry”, w którym nikt nie powinien zamieszkać. Recenzja filmu Wojciecha Smarzowskiego w ramach 50. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych
„Dom dobry” Wojciecha Smarzowskiego jest autopsją przemocy. Tak dosłowną, że fizycznie bolesną dla widza.
Mamy problem. Nie istnieją w naszym kraju dane mówiące o konkretnych liczbach dotyczących kobiet zamordowanych przez partnerów. Kilka tygodni temu zastępca Rzecznika Praw Obywatelskich Adam Krzywoń zwrócił się z prośbą o wyjaśnienie i przekazanie opracowania sprawozdania z realizacji Krajowego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie za 2023 rok. Jak do tego doszło, że mogło zabraknąć danych za ostatnie dwa lata? Statystyki z wcześniejszych – te policyjne i te organizacji pozarządowych – mocno się różnią. Policja informuje o ok. 90 tys. ofiar przemocy domowej rocznie. Organizacje mówią nawet o 800 tys. Ile z nich traci życie? Tego nie wiemy, choć nieoficjalnie mówi się, że ok. 100 kobiet rocznie zostaje zamordowanych przez partnerów. Oznacza to, że co 3-4 dni jedna kobieta w kraju nad Wisłą traci życie z rąk bliskiej osoby. Podobnie jak we Włoszech i dwa razy więcej niż w Hiszpanii. Lecz w tych krajach rządy zajmują się problemem. W Polsce pomocy brak. „Lecz tę, którąś w życiu znienawidził w śmierci ukochasz”, pisał w „Opowieściach miłosnych, śmiertelnych i tajemniczych” Edgar Allan Poe. Zresztą jeden z innych jego cytatów pojawia się w filmie „Dom dobry” Wojciecha Smarzowskiego, będącego autopsją przemocy. Tak dosłowną, że fizycznie bolesną dla widza. Oto Gosia (Agata Turkot), młoda dziewczyna, całkiem zaradna nauczycielka angielskiego, aktualnie mieszka z nieszczęśliwą matką (Agata Kulesza), hipochondryczką i alkoholiczką, która wyrzuca córce, że przez zajście w ciążę z córką zrujnowała sobie życie. Jest jeszcze siostra Gosi, Magda (Maria Sobocińska), niezadowolona z męża, zawsze popadająca w jakieś kłopoty. Oto on – Grzesiek (Tomasz Schuchardt) – wybawiciel Gosi. Jest starszy, politycznie umocowany w regionalnych władzach w jednym z mniejszych miast. Poznają się w internecie, rozmowa się klei, rozwija, intelektualnie i emocjonalnie. Wkrótce się spotykają. Iskrzy. Grzesiek jest starszy, dojrzały, po przejściach. A Gosia? Zakochana. Smarzowski prowadzi pierwszą część filmu pokazując pocztówki ze szczęśliwej, pierwszej fazy związku zakochanych. Potem z podróży. Zaręczyn. Choć w pewnym momencie, najpierw nieśmiało, pojawiają się przeczące chronologii przebłyski. Wkrótce będzie ich coraz więcej. Dezorientują widza, podobnie jak zdezorientowana jest bohaterka. Zaburzenie chronologii to interesujący zabieg formalny zastosowany przez twórcę „Wesela”, „Kleru” czy „Pod Mocnym Aniołem”, by uniknąć tonu linearnej spowiedzi i prostej psychologizacji. Nagle z przyjemnej opowieści o zakochanych (choć znając dorobek Smarzowskiego czeka się w napięciu, kiedy zostanie odpalona bomba), wpadamy w alternatywne, pełne przemocy retrospekcje. Zaczynamy wątpić w to, co jest prawdą, a co wymysłem głównej bohaterki. Ale co z tego, skoro z każdą kolejną minutą widz zaczyna tonąć w wirze przemocy? Ta jest brutalna – od wielokrotnych gwałtów po długie ujęcia katowania. Nie tylko Gosi. Obrywa się jednej z kobiet z meliny. Tu też nie wystarczy jedno uderzenie. Obrywa się innym, które Gośka poznaje w ośrodku. Szybko zaczynam się zastanawiać czy to aby nie upajanie się agresją wyłącznie dla upajania? Bo przemoc z kolejnymi minutami staje się tu dla odbiorcy nie do wytrzymania, wywołując fizyczny dyskomfort. Czy jest to potrzebne? Z jednej strony owszem – stawia widza w pozycji niewidzialnych, wykluczonych systemowo ofiar (brak reakcji policji, umocowania polityczne, niereagowanie na zgłoszenia). Mówimy o kraju w centrum Europy, w którym w latach 2020-2021 Ministerstwo Sprawiedliwości przygotowywało projekt wypowiedzenia Konwencji Stambulskiej – jej głównymi celami są prowadzenie działań edukacyjnych i uczenie równości kobiet i mężczyzn mających zapobiegać przemocy, ochrona ofiar – a więc zagwarantowanie, że będą one traktowane z szacunkiem i nie zostaną wtórnie skrzywdzone przez wymiar sprawiedliwości czy zobowiązanie państwa do skutecznych procedur wobec sprawców przemocy – tej fizycznej, psychicznej, seksualnej czy ekonomicznej. Forma Agaty Turkot w filmie jest zadziwiająca – wszystko maluje się na jej twarzy. Jednak ciężar emocjonalny, który musiała nieść ze sobą aktorka jest dla mnie niewyobrażalny. Turkot prowadzi postać z dużą świadomością, bez niepotrzebnej ucieczki w nadekspresję, precyzyjnie i dojrzale. Tomasz Schuchardt natomiast staje się złem wcielonym. Wierzę mu do tego stopnia, że trudno mi po filmie na niego spojrzeć. To jedna z najmocniejszych ról męskich tego festiwalu i to uplasowana w pierwszej trójce. Schuchardt jest aktorem o niezwykle szerokiej skali – potrafi być subtelny i intymny, ale gdy trzeba budzi czyste przerażenie. W „Domu dobrym” pokazuje pełnię swojego warsztatu – to zdecydowanie jeden z najbardziej wyrazistych artystów swojego pokolenia. Tu jego kreacja nie opiera się na prostych środkach ekspresji, ale budowaniu napięcia gestem, pauzą, sposobem wypowiadania kwestii. Tym samym staje się nośnikiem szerokiej refleksji nad źródłami przemocy i mechanizmami zła. Nawet, gdy jego bohater przeprasza, śle serca i mówi kocham. Niestety, giną w tym wszystkim postaci drugoplanowe – te wpisują się w kliszę, są jednowymiarowe, płaskie, przewidywalne. Trochę jak sama opowieść. Mam świadomość tego, że o nadużyciu siły nie należy opowiadać wyłącznie subtelnie. Lecz przekroczenie granic prowadzi do efekciarstwa, które w pewnym momencie przestaje wnikać w istotę zła i przemocy, osuwa się w inscenizacyjne kalki, spłaszcza do serii brutalnych obrazów wywołujących nic więcej, jedynie wstrząs. Osłabia to chęć zadziałania, niezgody. Powoduje paradoksalnie to, czego chcielibyśmy wszyscy, z reżyserem na czele, uniknąć – odwrócenia wzroku od problemu. Ile można bowiem przyglądać się ilustracji, która jest karykaturą żywego doświadczenia, z którym widz powinien się konfrontować? Mimo wszystko jest to ważny film. Byłby ważniejszy zachowując umiar. View oEmbed on the source website
„LARP. Miłość, trolle i inne questy”, czyli jazda bez trzymanki, która może się nie kończyć [RECENZJA]
Dziwny tytuł, pomyślałam. Niekoniecznie intrygujący, gdyż nie jestem szczególną fanką gamingu ani LARPA. Ten ostatni to skrót od live action role-playing, a więc gry fabularnej, ale na żywo. Uczestnicy wcielają się w postacie i odgrywają opowieść, której autorami są albo sami, albo konkretny scenarzysta. Inspiracją może być chociażby literatura fantastyczna. Dałam jednak szansę trollom i questom, a tak szczerze? Prawdopodobnie przekonała mnie tytułowa miłość.
Kordian Kądziela to reżyser tzw. młodego pokolenia, ale już z sukcesami. W ubiegłym roku, razem z Jakubem Rużyłło i Maciejem Buchwaldem odebrał Orła za najlepszy filmowy serial fabularny – „1670”. Nic więc dziwnego, że część jego obsady widzimy w „LARP-pie”. W roli głównej Filip Zaręba (znany z roli Stanisława Adamczewskiego, syna Jana Pawła) czy Martyna Byczkowska. Jest i Bartłomiej Topa. Oprócz nich Andrzej Konopka i Edyta Olszówka. I ten dobór postaci okazuje się być strzałem w dziesiątkę. Kądziela zabiera widza w świat 17-latków i ich problemów. Kiedy? Trochę poza czasem, a jednak gdzieś obecnie. W szkole, jak to bywa, tworzą się grupki. Są normalsi, są miłośnicy LARP-ów, ale i „fajne” dzieciaki skupione wokół syna lokalnego biznesmena, który kręci najprawdopodobniej ciemne interesy. Mogłyby to być więc lata 90. Ale nie wiadomo. Czy to ważne? W obliczu pasji, przemocy, ale i pierwszej miłości, ta kwestia jest najmniej istotna. Z drugiej strony to też świat dorosłych – nie za bardzo rozumiejących dzieciaki, żyjących jak umieją, jak mogą, próbując radzić sobie z trudną rzeczywistością. Sergiusz Raban (fantastyczny na ekranie Filip Zaręba) jest fajnym chłopakiem, ale i ofiarą Gonza. Każdego dnia w szkole i po niej, obrywa żarciem – a to burgerem, a to hot dogiem skutecznie rozbryzgującym się na jego twarzy. Czy coś z tym robi? Niekoniecznie. Jest zbyt miły. Ma swój świat, którego nie rozumie ani ojciec policjant (fenomenalny Andrzej Konopka), ani brat, też policjant (Michał Balicki). Sergiusz, na którego wszyscy wołają Serek, przegrywem jednak nie jest, a na pewno nie donosicielem, a więc wszystkie występki bierze na siebie. Szczególnie wtedy, gdy w szkole pojawia się nowa dziewczyna, Helena (Martyna Byczkowska), w której się zakochuje. View oEmbed on the source website I niby dostajemy prostą historię o dojrzewaniu i młodzieńczych wyborach, niezrozumieniu przez najbliższych i świat, zagubieniu w rzeczywistości i wśród dorosłych, to jednak Kądziela funduje nam pełną bardzo dobrego humoru, inteligentną komedię, która rozbawi, ale też rozczuli. Humor ten jest dla twórcy charakterystyczny, znany, ale nie powtarzalny. Ożywczy – takiej formy w polskiej komedii przez lata brakowało. I dobrze, że w końcu się jej oczekaliśmy. Role rozpisane są wzorowo, a Zaręba wyrasta na nową, młodą gwiazdę filmu. Ma ku temu warunki – talent, pracowitość, otwartość. To nazwisko trzeba zapamiętać. Potrafi tchnąć w postać ambiwalentne emocje, pokazać prawdę, nawet w celowo przerysowanej personie. To duża siła i obiecujący omen. Konopka to już klasa sama w sobie, a miotający się między złym a dobrym policjantem odgrywany przez niego ojciec stanowi studium prawdziwego aktorstwa. Podobnie jak krótka obecność na ekranie Bartłomieja Topy jako Louisa Lacroix – lokalnej gwiazdy, pisarza, który wyrwał się z tej niewielkiej miejscowości i robi międzynarodową karierę na książkach fantasy. To zachłyśnięty popularnością człowiek-kompleks, absolutnie zabawny, z uwypuklonymi poza granice celebryckimi przywarami. „LARP” utkany jest na czymś znajomym (problemy dojrzewania), lecz w zupełnie nowej konwencji, z dopracowaną scenografią Agaty Lepackiej i Ewy Soleckiej – to istotne, bo ona gra tu równorzędną aktorom rolę. Jeśli kino dla młodych, ale inteligentne i zabawne, to Kądziela ma na to przepis idealny, którego powinien bronić jak Coca-Cola własnej receptury. Swój charakterystyczny znak towarowy już ma. My stawiamy pieczęć jakości.
„Trzymać się nadziei warto, by w strugach wciąż padającego deszczu nie utonąć”. Recenzja filmu „Brat” w ramach 50. FPFF
Być może chodziło o niespodziewanie bolesne zderzenie z kapitalistycznym Zachodem? Lata 90., gdy wiatr zmian nie dla wszystkich okazał się pomyślny. Tym samym do polskiego kina, wraz z początkiem XXI wieku, wkradły się mrok, smutek i szarość. Film stał się zwierciadłem tej codzienności, niepokoju. Również moralnego, lecz mniej dostojnego niż nauczyła nas tego formacja artystyczna polskiej kinematografii z przełomu lat 70. i 80.
Szarości i zobojętnieniu szczególny wyraz dał wielokrotnie nagradzany „Plac Zbawiciela” Joanny Kos-Krauze i Krzysztofa Krauzego. Wkrótce miał stać się abecadłem rodzimego kina i należało przygotować się na falę podobnych obrazów. Do tego stopnia, że niedługo dobry film polski zaczęto utożsamiać z nieszczęściem. Wrześniowa Gdynia jest jasna. Słońce jeszcze udaje lato. Wchodzę do festiwalowej sali kinowej i pierwsze, co widzę to marazm, cień i ulewa. „Polskie kino” – krąży mi po głowie, choć od dawna przecież tak nie myślę. Karcę więc siebie. Choć „Brat” w reżyserii Macieja Sobieszczańskiego rzeczywiście wraca do abecadła, wciągając widza w świetnie skonstruowany scenariusz i bardzo sprawne poprowadzenie opowieści. Blok z wielkiej płyty, niewielkie mieszkanie, a w nim matka i dwóch synów – nastolatek i kilkulatek. Ojciec w więzieniu. Przewinień nazbierało mu się wystarczająco, by nie skracano wyroku. Figura nieobecnego ojca jest tu bardzo silna i zaznaczona od pierwszych minut. Starszy z braci – Dawid (fenomenalny w tej roli Filip Wiłkomirski) – znalazł sposób na kontakt z tatą, ustawiając się na klatce schodowej jednego z bloków stojących nieopodal zakładu. Jeśli głośniej krzyknie, do jednego z okien dotrze jego donośny głos. Poza tym trenuje judo, leje rówieśników, którzy zajdą mu za skórę, ale niekontrolowaną, nastoletnią agresję zdarza mu się kierować też w stronę matki. Choć potrafi być wobec niej również opiekuńczy. Młodszy – Michał (równie fantastyczny Tytus Szymczuk) – sprawia same problemy. Przede wszystkim kradnie, za co obrywa mu się srogo od matki. Ale też tęskni i trudno mu wyrazić to dziecięcymi emocjami. Na szczęście zawsze stoi przy nim Dawid, a jego chwilowy brak prowadzi do tragedii. Chłopcy – de facto amatorzy – są w swoich rolach zaskakujący, dobrzy! Prawdziwi i uczciwi. Podobnie jak matka grana przez Agnieszkę Grochowską, umęczona pielęgniarka. Kocha swoje dzieci, ale próbując znaleźć właściwą ścieżkę w labiryncie życia, gubi się w uczuciach i reakcjach, raz boleśnie karząc, innym razem tuląc swoje dzieci. Pozwala sobie jednak na bliskość (tu mocna rola Juliana Świeżewskiego, grającego trenera Dawida), co daje pewną nadzieję na lepsze czasy. A trzymać się nadziei warto, by w strugach wciąż padającego deszczu nie utonąć. Oferuje nam Sobieszczański kino bardzo polskie, szare, ale pełne odcieni, które rozszyfrowuje się jeden po drugim. To film o dysfunkcyjnej rodzinie, o Polsce, ale dla mnie, przede wszystkim, o relacji chłopców – poruszającej, dobrej, odpowiedzialnej, agresywnej, dojrzałej – choć czasami też nie. Na śmierć i życie. W dosłownym tego rozumieniu. „Brat” nie operuje kliszami, do których się przyzwyczailiśmy, a jednak zdarza się deja vu – czuję jakbym oglądała „Plac Zbawiciela 2.0”. Czy wiem, co mnie czeka? Tak. Ale mimo to oglądam i nie żałuję. Czy spełnia się zły sen zwany zgrzebną rzeczywistością? Może tak? Może nie? To jest solidnie zrobione kino, z naprawdę znakomitymi rolami świetnych aktorów i młodych adeptów. Z przemyślanym scenariuszem i dobrą realizacją. Jednak jedno pytanie wciąż nie daje mi spokoju: po co ten film powstał? Przecież nie jako ostrzeżenie. Nie jako umoralniacz. Nie jako drogowskaz. A więc po co?
Chopin. Chopin! Cały pachnie fiołkami. Recenzja filmu w ramach 50. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych
Artysta, którego, zdawałoby się, znamy wszyscy. A jednak... Nowy film poświęcony Chopinowi nie tylko obnaża narosły wokół kompozytora mit, ale w dynamiczny sposób tłumaczy jego fenomen z zaskakującej strony.
Chopin taki podobno był. Świadczą o tym zapiski najbliższych, zachowane listy. Fircyk, kawalarz, niezły aktor. Rozrabiaka. Suchotnik, a i owszem, ale z tym utrwalonym obrazem dojrzałego mężczyzny zasłuchanego we wspomnieniu szelestu witek wierzb z okolic Żelazowej Woli niewiele miał wspólnego. W powszechnej świadomości pozostał jednak jako wiecznie zasmucony kompozytor, a w rzeczywistości z życia czerpał, ile mógł. Ale skąd moglibyśmy o tym wiedzieć? Wychodzę z założenia, że do konsumowania kultury trzeba się przygotować. Idąc do galerii sztuki współczesnej warto zapoznać się wcześniej z wystawianym autorem i filozofią jego pracy, by poczuć kontekst, mieć osobistą satysfakcję z łączenia kropek. Podobnie jest z muzyką klasyczną – kunszt i ikoniczność kontrowersyjnego pianisty Ivo Pogorelića poczujemy na koncercie słuchając jego interpretacji różniących się zupełnie od pierwotnych zapisów nutowych. Ale żeby to dostrzec, musimy przejść przez lekturę. Żeby zatopić się w mandze, dobrze wiedzieć, że jej korzenie tkwią w japońskiej tradycji emaki-mono – średniowiecznych zwojów, które łączyły obraz i tekst w opowieść rozwijaną wzdłuż papieru i drzeworytach ukiyo-e Hokusaia – tego od słynnej „Wielkiej fali w Kanagawie”. Podobnie jest z filmem Michała Kwiecińskiego „Chopin, Chopin!”. Warto zobaczyć go zaopatrując się w choć podstawowe informacje o kompozytorze – wówczas posmakuje się wszystkich emocji zamkniętych w ponad dwugodzinnym obrazie. I w pełni doceni dynamiczny, unowocześniający historię montaż. Bo ten nie jest przypadkowy. By móc zbudować psychologiczny portret Chopina, reżyser studiował monografię autorstwa Ferdynanda Hoesicka, czytał listy uczennicy muzyka – Friederike Müller, która z najdrobniejszymi szczegółami opisywała swoim ciotkom każde jedno spotkanie z pianistą. Tym samym we współpracy ze scenarzystą Bartoszem Janiszewskim zbudowali wielowarstwową podstawę, wchodząc głębiej w postać muzyka niż ktokolwiek inny dotąd w kinie. A obrazów chopinowskich przecież w filmie nie braknie – wcielali się w niego Janusz Olejniczak (w „Błękitnej nucie” Żuławskiego), Piotr Adamczyk (w „Chopin: Pragnienie miłości” Antczaka), a nawet Hugh Grant (w „Improwizacji” Lapine’a). Ale nie jest to intymna historia wybitnego artysty. To estetyczny rozmach, którego w polskim kinie dawno nie było – a z pewnością nie w tak doskonałej wizualnie realizacji. Tu wielka zasługa jednych z najlepszych w swoim fachu. Dopieszczona do granic scenografia autorstwa Katarzyny Sobańskiej i Marcela Sławińskiego to poziom światowy. Każdy detal, każdy dekor, każda przestrzeń opiera się na dokładnej wiedzy historycznej i rozeznaniu w projektach XIX-wiecznej Francji (Paryż, który zaczęto przebudowywać trzy lata po śmierci Chopina, gra w filmie Bordeaux, niemal niezmienione od lat 40. XIX stulecia), ale i upodobań Fryca, który kochał styl mieszczański. Jego wymagania dotyczące mieszkań były bardzo dokładne, o czym możemy się przekonać czytając listy, które wymieniał ze swoim przyjacielem Julianem Fontaną (w filmie bardzo dobry Kamil Szeptycki). To jemu zlecał robienie zakupów, choćby tapet. W jednej z korespondencji kazał mu na przykład nabyć „rączkę ze słoniowej kości do drapania sobie głowy”. I absolutnie nie był dandysem – przeciwnie, dandysami pogardzał, odmawiając kupowania żółtych rękawiczek, które stały się ich znakiem rozpoznawczym. O to zadbały kostiumografki Magdalena Biedrzycka i Justyna Stolarz, które zjechały pół Europy, by dobrać odpowiednie kostiumy, zgodne z duchem epoki. Jedna z najpiękniejszych scen, pulsująca elektroniczną muzyką, to ta, gdy Chopin w towarzystwie kompozytora Ferenca Liszta (bardzo świeży w portretowaniu postaci Victor Meutelet) i polskich przyjaciół, wspomnianego Fontany i Jana Matuszyńskiego, wchodzi do galerii. Scena wskazuje na zamiłowanie Chopina do szastania pieniędzmi (co zarzucał mu przez całe życie ojciec), ale przede wszystkim jest konkretną informacją: żyj, póki możesz. Jest również jednym z przykładów kunsztu wybitnego operatora Michała Sobocińskiego. Oko Sobocińskiego to jeden z filarów filmu. Fantastyczne prowadzenie kamery, wyczucie światłocieni, malarskich kadrów, nieoszukiwanego mroku XIX-wiecznego Paryża sprawiają, że „Chopin, Chopin!” staje się pod tym względem wysmakowanym majstersztykiem. Sobociński to klasa, co warto podkreślać i czym warto się chwalić. Ani jednej fałszywej nuty. Dokładnie tak, jak w kompozycjach Fryderyka, nie ma w grze Eryka Kulma. To aktor niesłychanie świadomy. Uzbrojony w przytłaczające pokłady wrażliwości, którą a to puszcza, a to wstrzymuje. Jego Fryc jest męski, ale delikatny. Moralny, ale cwany i wykorzystujący najbliższych. Pogubiony i wiedzący dobrze, co jeszcze może. Rozdarty między śmierć i muzykę. W końcu, co niezwykle istotne w kontekście pracy, jaką włożył w rolę, jego Chopin gra. Gra na fortepianie, dzięki czemu możliwe były długie ujęcia Sobocińskiego z ukazaniem pełnej postaci. Kulm cały pachnie fiołkami. Podobnie jak pachniał Chopin. To jego ukochane kwiaty, na co w filmie Kwieciński zwraca uwagę wielokrotnie, pokazując naturę mistrza, ale i jej rozedrganie za pomocą tak prostego środka wyrazu, jakim jest kwiat. Jednak prawdopodobnie to nie tylko aromat tak zachęcał Fryca do przystrajania mieszkania fiołkami. Te, w medycynie tradycyjnej, były podstawą środków łagodzących podrażnienia dróg oddechowych. A o chorobie przecież tak bardzo traktuje film. To ona dominowała ostatnich 15 lat życia Chopina. „Chopin, Chopin!” jest filmem, który sprawnie rozpościera nić między przeszłością a teraźniejszością, dlatego jest tak współczesny w wyrazie. Nie strąca jednak ikony z pomnika, czego się obawiano. Analizuje za to jego fenomen. A nad nim głowiło się wielu. Muzykolodzy wskazują na muzykę – wciąż świeżą, z którą mierzą się kolejne pokolenia pianistów. Genialną! Kwieciński pokazuje natomiast twarz, o której zapominamy – 30-latka, który z życia chce wycisnąć tyle, ile się da. Póki się da. Póki można. Jako widzka zadaję sobie pytanie: czy w naszych pragnieniach i zachwytach różnimy się od siebie – my, 30-latki XXI wieku od tych żyjących w wieku XIX? Okazuje się, że niekoniecznie. Najprostszy przykład: na widok Liszta kobiety mdlały zupełnie tak, jak robiły to potem na widok Beatlesów, a dziś gwiazd K-popu. Ten koncertował w całej Europie, a trasy rozpisywał na wiele tygodni. Korzystał też z okazji, śląc najwytrwalszym fankom pukle swoich długich włosów. Dziś moglibyśmy nazwać to osobistym merchem. Za Chopinem również ustawiał się wianuszek kobiet, ale to inny typ człowieka. Skromniejszy w obyciu, choć artystycznie bardziej dumny, a wśród przyjaciół – pierwszy rozrabiaka. Inne nawiązania? Epidemia cholery, która w trakcie pobytu Chopina w Paryżu uderzyła w miasto dwukrotnie. „Jeśli chcesz przeżyć, załóż maskę”, krzyczy w stronę Chopina tzw. croque-mort, jak nazywano w tym czasie człowieka przewożącego zmarłych na zarazę na niewielkim wozie na cmentarz. Ten zwrot znamy niestety zbyt dobrze. Naprawdę mierzymy się z podobnymi tematami, co nasi przodkowie. Dotyczą nas niezależnie od czasu i momentu historii. Choć nie wszystkie fakty w filmie „Chopin, Chopin!” zgodne są z rzeczywistością (np. Majorka, na którą filmowy Chopin podróżuje wyłącznie z Sand, tak naprawdę była wyprawą rodzinną, z dziećmi pisarki – Solange i Maurycym), nagięcie ich do wizji reżysera pomaga filmowi ograniczyć mnogość bodźców i postaci – bo tych już więcej obraz by nie zniósł. Widz niezapoznany z historią Chopina może się czasami pogubić w labiryncie zdarzeń. Zdawałoby się, czasem nieuporządkowanych. Ale podoba mi się ta zabawa konwencją – tą strukturalną, ale też formalną – tu, choćby przy pierwszej improwizacji odbywającej się w mieszkaniu Chopina, usłyszymy fragment Koncertu fortepianowego e-moll. Albo stado wieprzy – które z historycznej prawdy (podróż z Majorki na kontynent rzeczywiście Chopin odbył na statku, na którym przewożono wieprze) zamieniają się w chopinowskie mary. I jeszcze muzyka – połączenie klasyki z elektroniką jest zabiegiem wielce filmowi potrzebnym. Na uwagę zasługują jeszcze dwie role: Mai Ostaszewskiej, grającej matkę Fryca – choć krótka jest pełna napięcia i Przemysława Kowalskiego – całego ubranego w emocje jako niemy brat cudownego dziecka, Carla Filtscha, ucznia Fryderyka. Nierówno za to ustawiają się dialogi. Raz niezwykle trafne, innym razem zbyt dosłowne. Przekonuje mnie wizja Kwiecińskiego. Jest odważna. Zrobiona z rozmachem. Poszarpana, owszem – lecz to nadaje dynamiki obrazowi, który zmieścił tu całego Fryderyka Chopina – muzyka, kompozytora, syna. A przede wszystkim człowieka.
Gdynia – port polskiego kina. 50 lat Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych
Gdynia. Miasto młode, modernistyczne, jedno z najszczęśliwszych do życia. Raz w roku, we wrześniu, zamienia się w stolicę polskiego filmu. Pachnie tu wtedy przyjemną mieszanką słonego morza i artystycznej ekscytacji. I tak od 50 lat.
Żeby tylko nie padało. Czerwony dywan rozkładany tuż przed galą rozdania Złotych Lwów jest sprowadzany z Belgii, ma 60 metrów i rozwija się go wyłącznie raz w roku. A bywa na nim naprawdę tłoczno. To w końcu święto polskiego kina. Ale nie od początku rozkładano go w Gdyni. Był wrzesień 1974 roku, gdy w pierwszym numerze „Wiadomości Festiwalowych”, jak wspomina portal Culture.pl, wydrukowano: „Trójmiasto. Fenomen połowy lat 50., kiedy ruch studencki tego ośrodka pozbawionego uniwersytetu wysunął się przed wielkie, renomowane centra humanistyczne, jak Warszawa, Kraków czy Lublin. Wtedy to właśnie błysnęli fantazją i zadziwili głębią refleksji członkowie klubu Żak, teatrzyku satyrycznego Bim-Bom (…) na próżno szukać przyczyn owego fenomenu w układach, związkach, lekturach. One tkwią po prostu w klimacie tego miasta, które właściwie składa się z trzech miast i funkcjonuje w ogólnej świadomości jako Trójmiasto”. Teatrzyk Bim-Bom zresztą był prawdziwym objawieniem, z zachwycającym wówczas tłumy Zbyszkiem Cybulskim na czele, który objął go opieką artystyczną. Były trudne, powojenne lata 50., lecz w powietrzu można już było wyczuć, że kolejne dekady mogą przynieść rozkwit nadmorskiego życia kulturalnego. To tu wyrosła kultowa trójmiejska muzyczna scena alternatywna, do której zresztą czule odnosi się film Olgi Chajdas „Imago”, opowiadający historię rodzinną aktorki Leny Góry. Tu kształtowała się sztuka miejska i neoawangardowa. W końcu stąd smakowicie doprawiony tygiel aktorski, skupiony wokół Teatru Wybrzeże z Janem Kobuszewskim na czele, rozlewał się na cały kraj. W Polsce w tym czasie istniał już festiwal poświęcony kinu – Lubuskie Lato Filmowe w Łagowie, na zachodzie kraju. Bywały na nim gwiazdy rodzimego i europejskiego show biznesu. Nic nie stało więc na przeszkodzie, by nowe wydarzenie. poświęcić produkcjom polskim. Wszystko temu sprzyjało. Świetni twórcy, jeszcze lepsze pomysły. Były lata 70., okres dynamicznego rozwoju pod rządami Edwarda Gierka, co wkrótce miało zmienić się w potężny kryzys. Jednak zdawało się, że w kulturze w końcu można więcej. Mocniej. Wyraźniej. Piwowski wypuścił fenomenalny „Rejs”, Kondratiuk „Hydrozagadkę”, Chmielewski „Nie lubię poniedziałku”, Kieślowski „Amatora”. W połowie dekady z kolei w kinach pojawiły się dwa ważne obrazy: „Potop” i „Ziemia obiecana”. Ten pierwszy Jerzego Hoffmana z Danielem Olbrychskim w roli Kmicica i Małgorzatą Braunek jako Oleńką Billewiczówną ukazał się w 1974 roku. W tym samym, w którym przecięto wstęgę pierwszego Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych. Uroczystość odbyła się w Domu Technika NOT w Gdańsku. Filmy wyświetlano w różnych kinach i trójmiejskich domach kultury. Sama Gdynia nie miała jeszcze pełnej infrastruktury, która pozwoliłaby jej prowadzić pełnoskalowy festiwal i przyjmować zainteresowanych gości. Na czele jury pierwszej edycji stanął Jerzy Kawalerowicz, a do konkursu oprócz „Potopu” zakwalifikowano m.in. „Iluminację” Krzysztofa Zanussiego, „Kaprysy Łazarza” Janusza Zaorskiego, „Nocleg” Feliksa Falka, „Sanatorium pod Klepsydrą” Wojciecha Jerzego Hasa, „Straconą noc” Janusza Majewskiego, „W pustyni i w puszczy” Władysława Ślesickiego czy „Chleba naszego powszedniego” Janusza Zaorskiego. Hoffman był jednak bezkonkurencyjny, za swój obraz odebrał najważniejsze nagrody, w tym Złote Lwy dla najlepszego filmu, nagrodę publiczności dla reżysera i za najlepszą rolę męską przyznaną Olbrychskiemu. Z kolei w 1975 roku, ex aequo z „Nocami i dniami” Jerzego Antczaka triumfowała „Ziemia obiecana” Andrzeja Wajdy. Rok później obraz został nominowany do Oscarów. Lecz gdy reżyser wrócił w 1977 do Gdyni z jedną ze swoich najgłośniejszych produkcji, „Człowiekiem marmuru”, sytuacja się zmieniła. Jako że obnażał w niej mit budowy nowej, socjalistycznej Polski, machiny propagandowej, a na piedestale postawił zapomnianego przodownika pracy, murarza rekordzistę Mateusza Birkuta, jury odmówiło uznania filmu. Podobno pod naciskiem politycznym. Wśród widzów i dziennikarzy decyzja wzbudziła oburzenie. Ci ostatni przyznali Wajdzie nagrodę specjalną i wręczyli mu symboliczną cegłę. To nawiązanie do fabuły. Filmowemu Birkutowi podczas bicia rekordu wznoszenia muru, w wyniku sabotażu wpadła w ręce rozpalona cegła, która poparzyła jego dłonie tak dotkliwie, że robotnik nie mógł pracować. Cegła ta dla dziennikarzy stała się symbolem ciężaru prawdy, a także rzeczywistości zbudowanej z mitów. W ramach obchodów 50-lecia festiwalu można obejrzeć ją w Muzeum Miasta Gdyni. Nikt by się nie spodziewał, że po kilku dekadach na festiwalu znów odbędą się protesty związane z obroną prawa do ekspresji artystycznej. Przypuszczony przez władzę atak na Agnieszkę Holland, reżyserkę dramatu „Zielona granica”, zjednoczył środowisko. Filmu nie wyświetlono w pokazach Konkursu Głównego, za to rok później zdobył Złote Lwy. W Gdańsku festiwal funkcjonował jeszcze do 1986 roku, z przerwą w 1982 i 1983 roku z uwagi na stan wojenny. Część filmów, które miały w tym czasie startować w wyścigu o najwyższe laury, wzięła udział w kolejnych edycjach, jak choćby „Austeria” Jerzego Kawalerowicza, która w 1984 roku pokonała „Seksmisję” Juliusza Machulskiego. Podobny los spotkał „Matkę Królów” Janusza Zaorskiego, która na swój wielki moment czekała do 1987. To wtedy festiwal oficjalnie przeniósł się do Gdyni. W 1972 roku na placu Grunwaldzkim wbudowano kamień węgielny zwiastujący okazały gmach Teatru Muzycznego. Zaprojektowali go Daniel Olędzki i Józef Chmiel. Dziś, w drugiej połowie września, zamienia się on w mekkę kinomaniaków. Ogromna publiczność na 1500 miejsc widziała i słyszała tu już niejedno – od szlochu i wzruszenia, przez śmiech, po westchnienia zawodu. Kilkadziesiąt metrów dalej, również w latach 70., rósł inny strzelisty budynek. Jako że do Białego Miasta, jak od lat 20. nazywano Gdynię, przybywało coraz więcej turystów i marynarzy, wypadało wszystkich jak najlepiej ugościć. Hotel Gdynia miał być czystym luksusem w każdym znaczeniu tego słowa. Spacer na plażę miejską i do portu zajmuje ledwie kilka minut. Na dole otwarto Pewex i pachnącą pudrem cukiernię. Schodami w dół schodziło się do klubu nocnego Nautica. To tam odbyły się pierwsze festiwalowe imprezy. Wkrótce bywalcy przemianowali nazwę klubu na Piekiełko. A w Gdyni każdy wie, że co dzieje się w Piekiełku, zostaje w Piekiełku. Tej zasady nie odważył się od dekad złamać jeszcze nikt. Przyciemniona sala, lustra na ścianach, kula dyskotekowa, burgundowe kolory, bar i sala taneczna. Prawdziwy oldskul. Nic się tu nie zmienia od lat poza kolejnymi pokoleniami filmowców świętujących sukcesy. W tym cały urok klubu. Tu tworzy się alternatywna historia festiwalu. Dziś opowieść o Gdyni to legenda o polskim kinie. Często zadziwiająca. Trzy razy jury przyszło nie zdecydować się na przyznanie grand prix żadnemu filmowi. Jednak gdy film się już spodobał, nagród nie szczędzono. Jak w przypadku Borysa Lankosza w 2009 roku i jego „Rewersu”, który zgarnął aż 11 statuetek. Podobnie jak w ubiegłym roku Magnus von Horn za wstrząsającą „Dziewczynę z igłą”. W 2020 roku za to pierwszy raz w dziejach festiwalu główną nagrodę zdobyła animacja Mariusza Wilczyńskiego „Zabij to i wyjedź z tego miasta”. Do historii przeszła ta 45. edycja przeprowadzona zdalnie z uwagi na pandemię COVID-19. Gdynia wczesną jesienią pachnie morzem i kinem. 50-lecie festiwalu oznacza kolejne zetknięcie odbiorców z twórcami i ich dziełami. Lecz to także istotna impreza branżowa, wypełniona konferencjami, forami, prezentacjami i warsztatami. Wtym roku, by uczcić półwiecze, na plaży miejskiej wieczorami odbywają się plenerowe pokazy filmów laureatów z poprzednich edycji, w tym wspomnianego „Rewersu”, „Zimnej wojny” Pawła Pawlikowskiego czy „Matki Królów” Janusza Zaorskiego. Gdynia nie jest dziś już tylko portem dla statków. To port polskiego kina. W końcu, po całym tygodniu, przychodzi niedziela. Ostatnia. Ten poranek zdaje się niepokojąco cichy. To dziwne uczucie odstawienia towarzyszy mi za każdym razem, gdy pakuję walizkę i wszystkie emocje, jakie kolekcjonowałam, oglądając przez ostatnie dni filmy. Za każdym z nich stoją ludzie, którzy zostawiają w nich cząstkę siebie. Filmy, które mówią o pięknie miłości lub samotności. Walce lub odpuszczeniu. Odwadze i jej braku. Uwadze lub rozproszeniu. Kino ma wielką moc docierania w najgłębsze rejony ludzkiego umysłu, gdyż opowiada o jednostkowym doświadczeniu niezależnie od tego, czy jest komedią, czy dramatem. Święto kina jest więc świętem człowieka. A tego – jak mówi w naszej okładkowej rozmowie Eryk Kulm, odtwórca głównej roli w filmie „Chopin, Chopin!”, otwierającym jubileuszową 50. edycję Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni – zawsze należy stawiać na pierwszym miejscu.
Festiwal Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni 2025: znamy listę nominowanych tytułów! Kto powalczy o Złote Lwy?
Poznaliśmy listę filmów zakwalifikowanych do Konkursu Głównego i Konkursu Filmów Krótkometrażowych 50. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni. Wśród 48 tytułów znalazły się produkcje znanych twórców i świeże debiuty.
Festiwal Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni to najważniejsze wydarzenie dla rodzimej kinematografii – platforma prezentacji premier, debiutów i najgłośniejszych produkcji sezonu. Od pięćdziesięciu lat stanowi barometr kondycji polskiego kina, skupiając uwagę branży filmowej, krytyków i widzów. To właśnie tutaj debiutują twórcy, którzy później zdobywają międzynarodowe uznanie, a także tu odbywają się najgłośniejsze premiery filmów, które trafiają do kin w całym kraju. Festiwal Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni 2025 - kiedy się odbędzie? 50. Festiwal Polskich Filmów Fabularnych odbędzie się w dniach 22–27 września 2025 roku w Gdyni. Organizatorem wydarzenia jest Pomorska Fundacja Filmowa w Gdyni. Festiwal to nie tylko konkursy, ale także miejsce dyskusji o trendach, przyszłości kina i zmianach społecznych, które odbijają się w fabułach filmowych. Edycja jubileuszowa podkreśla wagę tego wydarzenia jako kulturalnego dziedzictwa i współczesnej areny dla filmowych głosów różnych pokoleń twórców. Holland, Smarzowski czy Pasikowski? Lista filmów, które powalczą o nagrody w Konkursie Głównym W Konkursie Głównym znalazło się 16 filmów, w tym 6 debiutów pełnometrażowych oraz 2 drugie filmy reżyserów. Wśród twórców są m.in. Wojciech Smarzowski, Agnieszka Holland, Piotr Domalewski, Władysław Pasikowski, Juliusz Machulski czy Łukasz Grzegorzek. Oto pełna lista filmów, które zakwalifikowano do Konkursu Głównego 50. edycji Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni: "Brat", reżyseria: Maciej Sobieszczański, scenariusz: Maciej Sobieszczański, Grzegorz Puda, producenci: Dariusz Jabłoński, Violetta Kamińska, Izabela Wójcik "Capo", reżyseria: Robert Kwilman, scenariusz: Robert Kwilman, Malwina Górecka, Kirk Kjeldsen, producentki: Malwina Górecka, Peter Sand Magnussen "Chopin, Chopin!", reżyseria: Michał Kwieciński, scenariusz: Bartosz Janiszewski, producenci: Michał Kwieciński, Małgorzata Fogel-Gabryś "Dom dobry", reżyseria i scenariusz: Wojciech Smarzowski, producenci: Janusz Hetman, Wojciech Gostomczyk "Franz Kafka", reżyseria: Agnieszka Holland, scenariusz: Marek Epstein, Agnieszka Holland, producenci: Marcin Wierzchosławski, Sarka Cimbalova, Agnieszka Holland, Alicja Jagodzińska-Kałkus "Klarnet", reżyseria i scenariusz: Tola Jasionowska, producenci: Adrian Skwiercz, Joanna Jankowska-Flis "Larp. Miłość, trolle i inne questy", reżyseria: Kordian Kądziela, scenariusz: Kordian Kądziela, Michał Wawrzecki, producenci: Andrzej Papis, Maciej Sowiński "Ministranci", reżyseria i scenariusz: Piotr Domalewski, producenci: Leszek Bodzak, Aneta Hickinbotham, Piotr Walter, Jarosław Jakubiec "Nie ma duchów w mieszkaniu na Dobrej", reżyseria: Emi Buchwald, scenariusz: Emi Buchwald, Karol Marczak, producenci: Jerzy Kapuściński, Magdalena Tomanek "Światłoczuła", reżyseria: Tadeusz Śliwa, scenariusz: Tomasz Klimala, Hanna Węsierska, producenci: Klaudiusz Frydrych, Inga Kruk, Agata Dybul "Terytorium", reżyseria: Bartosz Paduch, scenariusz: Marcin Grabowski, Bartosz Paduch, producenci: Jacek Kulczycki, Paweł Jóźwik "Trzy miłości", reżyseria: Łukasz Grzegorzek, scenariusz: Łukasz Grzegorzek, Krzysztof Balcewicz, Weronika Bilska, Natalia Grzegorzek, producentka: Natalia Grzegorzek "Vinci 2", reżyseria: Juliusz Machulski, scenariusz: Juliusz Machulski, Robert Więckiewicz, producent: Zbigniew Domagalski "Wielka Warszawska", reżyseria: Bartłomiej Ignaciuk, scenariusz: Jan Purzycki, Bartłomiej Ignaciuk, producentka: Alicja Grawon-Jaksik "Zamach na papieża", reżyseria i scenariusz: Władysław Pasikowski, producenci: Klaudiusz Frydrych, Inga Kruk "Życie dla początkujących", reżyseria: Paweł Podolski, scenariusz: Paweł Podolski, Lynn Kucharczyk, producentki: Anna Wereda, Alicja Gancarz Nominowani w Konkursie Filmów Krótkometrażowych Do Konkursu Filmów Krótkometrażowych zakwalifikowano 32 filmy spośród 190 zgłoszeń. Produkcje pochodzą z uczelni filmowych, niezależnych źródeł oraz programu „30 minut” Studia Munka – Stowarzyszenia Filmowców Polskich. O nagrodę powalczą te tytuły: "Asomia", reżyseria: Wojtek Węglarz, Gracjana Piechula, produkcja: Szkoła Filmowa im. Krzysztofa Kieślowskiego, Uniwersytet Śląski w Katowicach "Bazarove Love", reżyseria: Jakub Pycak, produkcja: Warszawska Szkoła Filmowa "Bez reszty", reżyseria: Jakub Prysak, produkcja: Studio Munka - Stowarzyszenie Filmowców Polskich "Bliżej", reżyseria: Aleksandra Szczyrek, produkcja: Szkoła Filmowa im. Krzysztofa Kieślowskiego, Uniwersytet Śląski w Katowicach "Ćwiartka", reżyseria: Maja Górczak, produkcja: Państwowa Wyższa Szkoła Filmowa, Telewizyjna i Teatralna im. L. Schillera w Łodzi "Dickflip", reżyseria: Dominik Hadziewicz, produkcja: Państwowa Wyższa Szkoła Filmowa, Telewizyjna i Teatralna im. L. Schillera w Łodzi "Fish and Chips", reżyseria: Bartłomiej Błaszczyński, produkcja: Szkoła Filmowa im. Krzysztofa Kieślowskiego, Uniwersytet Śląski w Katowicach "Fuck Them All", reżyseria: Polina Biliaieva, produkcja: Warszawska Szkoła Filmowa "Glitter", reżyseria: Konrad Kultys, produkcja: Państwowa Wyższa Szkoła Filmowa, Telewizyjna i Teatralna im. L. Schillera w Łodzi "Houdini", reżyseria: Mariusz Rusiński, produkcja: Państwowa Wyższa Szkoła Filmowa, Telewizyjna i Teatralna im. L. Schillera w Łodzi "Jagody", reżyseria: Marta Kowalska, produkcja: Gdyńska Szkoła Filmowa "Jak się odkochać", reżyseria: Varvara Zarytska, produkcja: Państwowa Wyższa Szkoła Filmowa, Telewizyjna i Teatralna im. L. Schillera w Łodzi "Jogurt", reżyseria: Aleksandra Góralewska, produkcja: Państwowa Wyższa Szkoła Filmowa, Telewizyjna i Teatralna im. L. Schillera w Łodzi "Lucciola", reżyseria: Aleksandra Neyman, produkcja: Szkoła Filmowa im. Krzysztofa Kieślowskiego, Uniwersytet Śląski w Katowicach "Ludzie i rzeczy", reżyseria: Damian Kosowski, produkcja: Studio Munka - Stowarzyszenie Filmowców Polskich "Navidad de Marga", reżyseria: Marcia Majcher, produkcja: Staron-Film "Nibylandex", reżyseria: Agata Kapuścińska, produkcja: Warszawska Szkoła Filmowa "Nigdy nie znikasz", reżyseria: Jakub Cyryl Grabarczyk, produkcja: Państwowa Wyższa Szkoła Filmowa, Telewizyjna i Teatralna im. L. Schillera w Łodzi "Patrzę w niebo", reżyseria: Alexandra Strunin, produkcja: Warszawska Szkoła Filmowa "Po prostu", reżyseria: Olga Kałagate, produkcja: Szkoła Filmowa im. Krzysztofa Kieślowskiego, Uniwersytet Śląski w Katowicach "Pożegnanie z morzem", reżyseria: Mateusz Nowak, produkcja: Katarzyna Strumnik "SLAP!!", reżyseria: Mikołaj Piszczan, produkcja: Państwowa Wyższa Szkoła Filmowa, Telewizyjna i Teatralna im. L. Schillera w Łodzi "Soap Opera", reżyseria: Anja Zalewska, produkcja: Państwowa Wyższa Szkoła Filmowa, Telewizyjna i Teatralna im. L. Schillera w Łodzi "Strach", reżyseria: Robert Zawadzki, produkcja: Gdyńska Szkoła Filmowa "Szmonces o Dybuku", reżyseria: Maciej Tyburski, produkcja: Państwowa Wyższa Szkoła Filmowa, Telewizyjna i Teatralna im. L. Schillera w Łodzi "Szumy i fonie", reżyseria: Piotr Krzysztof Kamiński, produkcja: Warszawska Szkoła Filmowa "Taty nie ma", reżyseria: Jan Saczek, produkcja: Szkoła Filmowa im. Krzysztofa Kieślowskiego, Uniwersytet Śląski w Katowicach "Tłum. it's okay to be quiet", reżyseria: Filip Jakubowski, produkcja: Państwowa Wyższa Szkoła Filmowa, Telewizyjna i Teatralna im. L. Schillera w Łodzi "Wyspy", reżyseria: Jakub Wenda, produkcja: Państwowa Wyższa Szkoła Filmowa, Telewizyjna i Teatralna im. L. Schillera w Łodzi "Zwyczaje pingwinów", reżyseria: Jakub Poterała, produkcja: Gdyńska Szkoła Filmowa "Zza szyby podglądam jak umiera sarna, młoda", reżyseria: Angelika Cygal, produkcja: Państwowa Wyższa Szkoła Filmowa, Telewizyjna i Teatralna im. L. Schillera w Łodzi "Żabi śpiew", reżyseria: Xymena Zaręba, produkcja: Państwowa Wyższa Szkoła Filmowa, Telewizyjna i Teatralna im. L. Schillera w Łodzi. Do końca lipca ogłoszona zostanie również lista filmów zakwalifikowanych do Konkursu Perspektywy.