Roszad ciąg dalszy. Miguel Castro Freitas nowym dyrektorem kreatywnym Mugler
Dom mody Mugler ogłosił zmianę na stanowisku dyrektora kreatywnego. Miguel Castro Freitas, doświadczony projektant z bogatym dorobkiem, zastąpi Casey’ego Cadwalladera, który po siedmiu latach kończy swoją kadencję.
Spis treści: Kim jest Miguel Castro Freitas? Dziedzictwo Casey'ego Cadwalladera Nowy rozdział dla Mugler Marka Mugler zdecydowała się na zmiany w kierownictwie kreatywnym. Miguel Castro Freitas obejmie stanowisko dyrektora kreatywnego, zastępując Casey'ego Cadwalladera, który przez siedem lat kształtował nowoczesne oblicze marki. Odejście Cadwalladera zostało ogłoszone w marcu 2025 roku, a Freitas obejmie funkcję 1 kwietnia. Cadwallader, który dołączył do Mugler z Acne Studios, zasłynął z widowiskowych pokazów i odważnych projektów, które zdobyły popularność wśród gwiazd takich jak Beyoncé, Cardi B czy Megan Thee Stallion. Jego estetyka łączyła futurystyczne sylwetki z mocnymi akcentami ciała, redefiniując kobiecość i siłę w modzie. W trakcie pandemii zasłynął również serią dynamicznych filmów modowych, które przyciągnęły uwagę całego świata. Kim jest Miguel Castro Freitas? Miguel Castro Freitas to portugalski projektant, który w branży działa już od dwóch dekad. Ukończył Central Saint Martins w 2004 roku i zdobył doświadczenie w prestiżowych domach mody, takich jak Yves Saint Laurent, Lanvin, Givenchy i Dries Van Noten. Przez wiele lat pracował jako szef działu krawiectwa w Christian Dior Couture pod kierunkiem Rafa Simonsa, a ostatnio pełnił funkcję dyrektora kreatywnego w Sportmax. Co ciekawe, w młodości był tancerzem, podobnie jak założyciel marki Mugler, Manfred Thierry Mugler, który zmarł w 2022 roku w wieku 73 lat. Choć Freitas nie jest gwiazdą mediów społecznościowych i pozostaje stosunkowo nieznany szerokiej publiczności, jego dorobek budzi szacunek w świecie mody. Znany jest z precyzji kroju i umiejętności tworzenia eleganckich sylwetek. „Miguel żyje i oddycha duchem Muglera. Jego głębokie zrozumienie DNA marki Mugler oraz ogromna kreatywność i talent sprawiły, że był to naturalny wybór” - powiedziała Danièle Lahana-Aidenbaum, globalna prezes ds. mody i zapachów marki Mugler. Adrian Corsin, dyrektor zarządzający Mugler, podkreślił jego wyjątkowe podejście do krawiectwa oraz głęboką znajomość kodów marki. Dziedzictwo Casey'ego Cadwalladera Casey Cadwallader przez siedem lat pełnił funkcję dyrektora kreatywnego Mugler, wprowadzając markę w nowoczesną erę. Jego projekty były odważne, pełne energii i często nawiązywały do teatralnych korzeni domu mody. Zyskał reputację projektanta, który nie boi się eksperymentować i łączyć mody z performance'em. Jego pokazom towarzyszyły spektakularne efekty wizualne, a dynamiczne kampanie reklamowe stały się wizytówką nowego Muglera. Pod kierownictwem Cadwalladera marka przyciągnęła młodsze pokolenie odbiorców, nie tracąc przy tym swojej charakterystycznej tożsamości. Nowy rozdział dla Mugler Zmiana na stanowisku dyrektora kreatywnego to szansa na nową interpretację estetyki marki. „To zaszczyt dołączyć do spektakularnego domu Mugler. Jako jeden z największych projektantów XX wieku, pan Mugler na nowo wyobraził sobie siłę i granice mody. Wraz z zespołami jestem podekscytowany, że mogę wnieść własną wizję, historię i emocje do tego monumentalnego dziedzictwa” - powiedział Castro Freitas. Debiut projektanta na stanowisku dyrektora kreatywnego nastąpi podczas Paris Fashion Week jesienią 2025 roku, gdzie zaprezentuje kolekcję na sezon wiosna-lato 2026.
Loewe ma nowych projektantów: twórcy Proenza Schouler przejmują stery po Jonathanie Andersonie
Jack McCollough i Lazaro Hernandez, założyciele Proenza Schouler i ikony nowojorskiej branży mody, przejmują stery w Loewe – domu mody, który w ostatniej dekadzie pod rządami Jonathana Andersona stał się jednym z najbardziej ekscytujących brandów.
LVMH potwierdziło dziś, że McCollough i Hernandez oficjalnie obejmą stanowisko dyrektorów kreatywnych Loewe już 7 kwietnia, przejmując pełną kontrolę nad kolekcjami damskimi, męskimi, skórzaną galanterią i akcesoriami. Ich wybór wydawał się przesądzony już od stycznia, kiedy ogłosili odejście z Proenza Schouler – marki, którą założyli prosto po studiach i którą przez lata konsekwentnie budowali na styku rzemiosła i nowoczesnego, artystycznego podejścia do mody. Kim są nowi dyrektorzy kreatywni Loewe? Duet z Proenza Schouler to jedne z najbardziej rozpoznawalnych postaci nowojorskiej sceny mody. Już ich dyplomowa kolekcja trafiła do luksusowego Barneys, a na przestrzeni lat zdobyli pięć statuetek CFDA, w tym trzykrotnie nagrodę dla Najlepszego Projektanta Roku. Według źródeł portalu WWD, LVMH przez lata prowadziło rozmowy z McColloughem i Hernandezem na temat dołączenia do jednego z domów mody koncernu, takich jak Dior, Louis Vuitton, Givenchy i Fendi. Pascale Lepoivre, dyrektorka generalna Loewe, nie kryje entuzjazmu wobec ich nominacji. „Są nie tylko niezwykle kreatywni, ale też przedsiębiorczy, a ich wizja wykracza daleko poza modę. To osoby otwarte, ciepłe, pasujące do naszej kultury marki – intensywnej, pełnej pasji, ale jednocześnie zabawnej i bezpretensjonalnej” – powiedziała w rozmowie z WWD. Zarówno McCollough, jak i Hernandez traktują tę rolę bardzo poważnie – przenoszą się z Nowego Jorku do Paryża, gdzie znajduje się siedziba kreatywna Loewe. Czeka ich również podróż do Madrytu, kolebki marki, gdzie spotkają się z rzemieślnikami i przejrzą archiwa, by lepiej zrozumieć dziedzictwo Loewe. „Nie możemy się doczekać, by współpracować z niezwykłymi zespołami i rzemieślnikami, którzy – pod genialnym kierownictwem Jonathana Andersona – uczynili z Loewe prawdziwą siłę kulturową” – napisali w oficjalnym oświadczeniu. Następcy Andersona mają przed sobą trudne zadanie. Pozostaje tylko czekać na ich pierwszą kolekcję – choć na razie nikt nie zdradza, kiedy ją zobaczymy.
Jonathan Anderson odchodzi z Loewe. Dokąd się wybiera?
Jonathan Anderson żegna się z Loewe po 11 latach. Projektant, który przekształcił hiszpański dom mody w jedną z najbardziej pożądanych marek luksusowych, najprawdopodobniej już szykuje się do nowego wyzwania.
Jonathan Anderson odchodzi z Loewe – i choć oficjalnie nie zdradził jeszcze swoich planów, w świecie mody huczy od spekulacji. Według doniesień z Paryża (podanych przez portal WWD.com), projektant ma objąć stery w Diorze, gdzie już pracuje nad kolekcją męską na wiosnę 2026. Jeśli to prawda, czeka nas spektakularna jesień na europejskich wybiegach – z debiutem Matthieu Blazy’ego w Chanel, Dario Vitalem w Versace, Louise Trotter w Bottega Veneta, Demną w Gucci i nowym nazwiskiem w Loewe. Jak Jonathan Anderson zmienił Loewe? Nie ma wątpliwości, że irlandzki projektant postawił poprzeczkę niezwykle wysoko. Gdy przejmował Loewe, marka kojarzyła się głównie z rzemieślniczymi wyrobami skórzanymi, upominkami i perfumami. Dziś to jedno z najbardziej rozpoznawalnych i pożądanych nazwisk w modzie luksusowej – uwielbiane za innowacyjne fasony, humorystyczne akcenty i odważne kampanie. Jego wpływ wykracza jednak daleko poza same ubrania. W 2016 roku zainicjował Loewe Foundation Craft Prize, który w tym roku przyciągnął ponad 4,5 tysiąca zgłoszeń z całego świata. W ten sposób projektant podkreślił rzemieślnicze dziedzictwo marki, nawiązując do jej początków jako dostawcy skórzanych wyrobów dla hiszpańskiej rodziny królewskiej. Pod jego kierownictwem Loewe nie tylko zyskało nową tożsamość, ale również osiągnęło spektakularne wyniki finansowe – według źródeł branżowych, roczne przychody wzrosły siedmiokrotnie, sięgając niemal 2 miliardów euro. „Rozmyślając nad ostatnimi 11 latami, miałem szczęście być otoczonym przez ludzi z wyobraźnią, umiejętnościami, wytrwałością i pomysłowością, aby znaleźć sposób na powiedzenie »tak« wszystkim moim szalenie ambitnym pomysłom” - powiedział Anderson w oświadczeniu na Instagramie. Pascale Lepoivre, dyrektor generalny Loewe, wyraziła wdzięczność Andersonowi za „niezrównaną kreatywność, pasję i poświęcenie, które dał Loewe. Mając go za dyrektora kreatywnego, dom wzniósł się na nowe wyżyny i zyskał międzynarodowe uznanie. Torebka Puzzle, obchodząca swoją 10. rocznicę, stała się prawdziwą ikoną, a kody marki, które stworzył, zakorzenione w rzemiośle, będą żyły jako jego dziedzictwo”. Jeśli rzeczywiście obejmie ster Diora, oznacza to zupełnie nowy i ekscytujący rozdział dla francuskiego domu mody, który w ostatnich latach zbierał mieszane recenzje. Jedno jest pewne – w najbliższych miesiącach branża będzie uważnie śledzić każdy jego ruch.
To on zastąpi Donatellę Versace. Kim jest Dario Vitale, nowy dyrektor kreatywny Versace?
To koniec pewnej ery. Donatella Versace przekazuje kreatywne stery nowemu projektantowi. Co trzeba wiedzieć o jej następcy, Dario Vitale?
Spis treści: Donatella Versace przekazuje pałeczkę – co to oznacza dla domu mody? Nowy dyrektor kreatywny spędził 14 lat u boku Miucci Prady Co mówią o nim ludzie z branży? Czy Dario Vitale uratuje Versace przed kryzysem? Czego możemy się spodziewać po pierwszej kolekcji Vitale? Dario Vitale do niedawna był nazwiskiem znanym tylko w branżowych kuluarach, ale wkrótce to się zmieni. Oto wszystko, co musicie wiedzieć o nowym dyrektorze kreatywnym Versace. Donatella Versace przekazuje pałeczkę – co to oznacza dla domu mody? To pierwszy raz w 47-letniej historii marki, gdy jej kreatywna wizja nie będzie nadzorowana przez żadnego z rodzeństwa Versace. Decyzja o mianowaniu Vitale na dyrektora kreatywnego to nie tylko koniec pewnej epoki, ale także sygnał, że Versace szuka nowej strategii. Donatella Versace, która przez dekady budowała markę po tragicznej śmierci swojego brata Gianniego, przechodzi na stanowisko ambasadorki brandu. Pozostaje jednak blisko związana z marką i z entuzjazmem wypowiada się o swoim następcy: „Jestem podekscytowana, że Dario Vitale dołącza do nas i nie mogę się doczekać, by zobaczyć Versace jego oczami” – powiedziała w oficjalnym oświadczeniu. Nowy dyrektor kreatywny spędził 14 lat u boku Miucci Prady Choć jego nazwisko może nie brzmieć znajomo, Vitale to projektant z imponującym dorobkiem. Po ukończeniu Istituto Marangoni w 2006 roku, zdobywał doświadczenie w Dsquared2 i Bottega Veneta, ale to w Miu Miu przez 14 lat kształtował swoją estetykę. Praca u boku Miucci Prady i Fabio Zambernardiego dała Vitalemu nie tylko warsztat, ale i umiejętność łączenia kreatywności z sukcesem komercyjnym. Pod jego okiem Miu Miu odnotowało spektakularny wzrost sprzedaży – w 2024 roku marka zanotowała 93-procentowy wzrost przychodów, a jej produkty wyprzedzały się na pniu. Nic dziwnego, że kiedy projektant ogłosił odejście z Miu Miu na początku 2025 roku, w branży zaczęły krążyć plotki o jego przejściu do Gucci lub Bottega Veneta. Co mówią o nim ludzie z branży? „To projektant, który doskonale rozumie współczesny rynek mody – potrafi kreować produkty pożądane przez klientki, nie tracąc przy tym artystycznej tożsamości marki” – skomentował Roberto D’Incau, headhunter z Lang & Partners, w rozmowie z portalem WWD.com. „Zawsze go ceniłam, zarówno jako człowieka, jak i profesjonalistę. Ma doskonały gust, wielką wrażliwość kreatywną i niezwykłą konsekwencję w budowaniu marki” – dodała Rodgy Guerrera, założycielka firmy rekrutacyjnej Rodgy Guerrera & Partners. Czy Dario Vitale uratuje Versace przed kryzysem? Versace, należące do Capri Holdings, od jakiegoś czasu zmaga się z problemami finansowymi. W ostatnim kwartale 2024 roku przychody spadły o 15%, a marka odnotowała stratę operacyjną w wysokości 21 milionów dolarów. „Versace to marka z ogromnym potencjałem. Jeśli zostanie dobrze poprowadzona i otrzyma odpowiedni zastrzyk kreatywności, może stać się złotą żyłą” – powiedział portalowi WWD.com Mario Ortelli, dyrektor zarządzający M&A advisory Ortelli & Co. Czego możemy się spodziewać po pierwszej kolekcji Vitale? Nowy dyrektor kreatywny stanie przed wyzwaniem przywrócenia blasku włoskiemu domowi mody, balansując pomiędzy dziedzictwem Gianniego i Donatelli a nowoczesnym podejściem do projektowania. Bazując na jego sukcesie w Miu Miu, można śmiało założyć, że odmłodzi wizerunek Versace i wypuści kilka virali, które w świeży sposób oddadzą hołd dziedzictwu marki.
Dzień przewrotów w modzie. Demna Gvasalia nowym dyrektorem kreatywnym Gucci
Gucci zatrudnia Demnę. Te trzy słowa wystarczyły, by cały świat mody wstrzymał oddech. Po latach prowokowania branży swoimi dystopijnymi wizjami w Balenciadze, gruziński projektant przechodzi do najbardziej włoskiego z włoskich domów mody.
To już oficjalne – Demna został nowym dyrektorem kreatywnym Gucci, przejmując schedę po Sabato De Sarno, którego kadencja zakończyła się po zaledwie dwóch latach. Projektant, który przez ostatnie lata kształtował dystopijną estetykę Balenciagi, teraz ma stworzyć nową tożsamość włoskiego domu mody. „Jesteśmy zgodni, że Demna to jeden z najlepszych dyrektorów kreatywnych swojego pokolenia” – powiedział Stefano Cantino, CEO Gucci. „Udowodnił swoją zdolność do przekształcenia Balenciagi, jej tożsamości i oczywiście jej spojrzenia na modę”. Niekończąca się gra muzycznych krzeseł To kolejna zmiana w fali kreatywnych roszad, które w ostatnim czasie przetaczają się przez świat mody. W 2025 roku aż połowa marek należących do Keringu będzie miała nowych projektantów. Gucci, Balenciaga, Bottega Veneta, a także Versace (odejście Donatelli zostało ogłoszone zaledwie kilka godzin przed bombą o Demnie), Jil Sander i Celine – wszystkie te domy mody są w trakcie gruntownych zmian. Demna oficjalnie kończy swoją kadencję w Balenciadze pokazem haute couture 6 lipca, a potem w pełni przejmuje stery w Gucci. Jakie zmiany czekają dom mody? Po barokowej estetyce Alessandro Michele i krótkim, stonowanym epizodzie Sabato De Sarno, marka znów szuka nowego języka. Choć nie wiadomo jeszcze, kiedy zobaczymy jego pierwszą kolekcję, pewne jest jedno – branża nie przestanie o tym mówić.
Gucci żegna się z Sabato de Sarno po zaledwie dwóch latach. Co dalej z domem mody?
Zmiany na stanowiskach dyrektorów kreatywnych w branży mody zdają się nie mieć końca. Po burzliwym tygodniu, w którym Kim Jones opuścił Diora, przyszła kolej na Gucci. Dom mody ogłosił dziś koniec współpracy z Sabato de Sarno.
Sabato de Sarno przejął stery w 2023 roku, zastępując Alessandro Michele, który zbudował wizerunek Gucci na eklektycznej mieszance retro, ekstrawagancji i maksymalizmu. Projektant, wcześniej związany z Valentino jako dyrektor projektowy pod okiem Pierpaolo Piccioli, został powołany do Gucci z misją przywrócenia marki do bardziej powściągliwych korzeni. De Sarno zaprezentował bardziej stonowaną estetykę, która podzieliła krytyków — niektórzy doceniali subtelność jego wizji, inni wskazywali, że zabrakło spektakularnych elementów, które przywróciłyby dom mody do statusu najgorętszej marki. Ostatecznie okazało się, że jego wizja była za mało ekscytująca: ostatni kwartał 2024 roku przyniósł spadek sprzedaży o 25 procent. Gucci ogłasza koniec współpracy z Sabato de Sarno Francesca Bellettini, wiceprezes Kering odpowiedzialna za rozwój marki, powiedziała: „Szczerze dziękuję Sabato za jego lojalność i profesjonalizm. Jestem dumna z pracy wykonanej w celu dalszego wzmocnienia fundamentów Gucci. Stefano i nowa dyrekcja artystyczna będą kontynuować te działania i poprowadzą Gucci w kierunku ponownego przywództwa w modzie i zrównoważonego wzrostu”. Co dalej z Gucci? Pokaz jesiennej kolekcji zaplanowany na 25 lutego zostanie zaprezentowany przez studio projektowe marki, a nazwisko nowego dyrektora kreatywnego poznamy „w odpowiednim czasie”, podał dom mody.
2025. Zmiana warty, czyli o niekończących się zmianach na wysokich stanowiskach w domach mody
Światem mody rządzą plotka i intryga. Dziś to powiedzenie sprawdza się lepiej niż kiedykolwiek. A najbardziej przy okazji niekończących się zmianach na wysokich stanowiskach w domach mody. Co przyniesie nadchodzący rok?
Stabilizacja to ostatnie, co można dziś powiedzieć w kontekście świata mody. Głównie z powodu roszad w luksusowych markach. To generuje różne pogłoski i teorie spiskowe, którymi żywią się Internet i Social Media. Najpierw jednak kilka ważnych kwestii. Zmiany dotyczą stanowisk biznesowych: CEO i dyrektorów kreatywnych. Choć oba istotne, my zajmiemy się tymi drugimi. Jeśli ktoś myśli, że reformy w niedostępnych, eleganckich brandach go nie dotyczą, jest w błędzie. A tak kulturalnie wyjaśniłaby to Miranda swojej asystentce Andrei (aka Emily) w „Diabeł ubiera się u Prady”: zmiana projektanta w domu mody często powoduje przewrót estetyczny, a co za tym idzie – transformację kolekcji. Jeśli jest ona dobra i mocna, znajduje naśladowców w innych projektantach, którzy w kolejnym sezonie idą tym nowym torem. Oprócz tego chętnie wkładają ją gwiazdy, influencerzy pokazują na swoich kontach na Instagramie, a styliści w magazynach. Wieść o kreacjach się niesie, aż dociera do projektantów mniejszych firm i sieciówek, którzy się nimi „inspirują”. Zatem nieco przerobiona, ale o podobnym charakterze rzecz ląduje na półkach sklepowych na całym świecie. Potem w naszych domach, za chwilę u koleżanki, która ją u nas wypatrzyła. Aż rodzi się trend, który staje się fenomenem. A zaczęło się gdzieś na stole krawieckim w mediolańskiej lub paryskiej pracowni tego właśnie projektanta. Gorące krzesła Pierwszy efekt ostatnich roszad zobaczymy w 2025 roku. W marcu premierową kolekcję dla domu mody Givenchy pokaże Sarah Burton. Wcześniej przez 26 lat pracowała u Alexandra McQueena. Tam zastąpił ją projektant młodego pokolenia – Sean McGirr. Zważywszy, jak szybko podano nazwisko jej następcy, można przypuszczać, że zmiana była zaplanowana dużo wcześniej. Być może marka szukała świeżego spojrzenia, a Irlandczyk mimo młodego wieku zdobył już doświadczenie w Uniqlo, u Driesa Van Notena i JW Andersona, skąd został podkupiony. Jego kolekcje na razie zdobywają umiarkowane recenzje. W przeciwieństwie do debiutanckiego pokazu Alessandro Michele dla Valentino, zatytułowanego „Pavillon des Folies”. Po prawie dwóch latach od odejścia z Gucci, Włoch trafił pod skrzydła kolejnego ikonicznego domu mody z Półwyspu Apenińskiego. Mimo że pokazał zaskakująco podobne projekty do tych, które lansował u Gucci, większość krytyków rozpływała się z zachwytu, argumentując, że brakowało jego retromaksymalistycznego podejścia do mody. Oprócz wyjątkowo surowej Cathy Horyn, która opiniowała: „Kolekcja, choć pięknie wykonana, miała trudności w zachowaniu balansu między hołdem dla historii marki a wiernością jej faktycznemu dziedzictwu”. Na pocieszenie warto dodać, że dziennikarka z dezaprobatą wypowiedziała się na temat większości włoskich marek, pisząc, że ich projektanci nie potrafią zrobić dobrej letniej kolekcji, a przecież przez dekady właśnie z tej lekkości w stylu dolce vita słynęła włoska moda. Na początek przyszłego roku zapowiedziano również premierową kolekcję Michaela Ridera dla Celine. Jego nominację na stanowisko dyrektora kreatywnego obwieszczono w październiku, dokładnie w dniu, w którym zakomunikowano rozstanie z eksprojektantem marki – Hedim Slimane’em, który pracował w niej siedem lat. Z elitarnego, względnie małego brandu miał stworzyć imperium luksusu. Czy mu się udało? Chyba nie do końca, być może stąd ta zmiana. Do niedawno typowano go na następcę Virginie Viard w Chanel, która w czerwcu po 30 latach rozstała się z domem mody. Jednak w grudniu, po miesiącach oczekiwań, ogłoszono, że na nowego dyrektora kreatywnego marki wybrano Matthieu Blazy’ego. Francuza podkupiono z Bottega Veneta, gdzie z sukcesem projektował przez ostatnie trzy lata. Jego miejsce zajęła zaś Louise Trotter, którą z kolei zwerbowano z Carven. Podobno w kolejce po lukratywne stanowisko w Chanel stali też Pierpaolo Piccioli (w marcu odszedł z Valentino) i John Galliano. Kontrakt tego ostatniego z Maison Margiela niedawno wygasł a to rodzi spekulacje co do jego przyszłości. Jedna z hipotez wskazuje jakoby miał objąć posadę dyrektora kreatywnego Diora, którą z hukiem opuścił w 2011 roku. Powodem mają być kiepskie opinie na temat kolekcji dotychczasowej dyrektor kreatywnej marki – Marii Grazii Chiuri. Rzecz w tym, że wyniki finansowe brandu zdają się zadowalać panią prezes – Delphine Arnault. A kiedy biznes idzie dobrze, nikt nie ryzykuje robienia artystycznego tsunami. Jakiekolwiek roszady w tym miejscu mogą być zatem mrzonkami znudzonych estetyką Diora stylistek i socialmediowych kreatorów. Nie zmienia to faktu, że dwa największe symbole i dobra narodowe Francji nie schodzą z afisza. Konflikt pokoleń To jednak nie koniec sensacyjnych wieści. W październiku wydano oświadczenie, że Kim Jones odchodzi z Fendi, a w listopadzie – że Peter Do żegna się z posadą u Helmuta Langa. Ostatnia wiadomość jest owiana kontrowersjami, bo w projektancie pokładano duże nadzieje, a stworzył tam trzy kolekcje. Nie jest to odosobniony przypadek. Szczególnie wśród włoskich marek, choć nie tylko. Przez kilka sezonów w Blumarine pracował Walter Chiapponi (zastąpiony przez Davida Komę), w Missoni Filippo Grazioli (jego miejsce zajął Alberto Caliri), a u Toma Forda Peter Hawkins (nie podano następcy). Domy mody nagminnie ostatnio stawiają na młodych projektantów, a gdy natychmiast nie są zadowolone z efektów, po roku, dwóch ich zwalniają. Zuchwałość wcześniej niespotykana. Jej korzeni można dopatrzyć się prawie dekadę temu, kiedy Balenciaga i Gucci na stanowiska dyrektorów kreatywnych zatrudniły nikomu nieznanych projektantów – kolejno Demnę i Alessandro Michele. Ponieważ był to strzał w dziesiątkę, inne domy mody postanowiły brać z nich przykład. Problem w tym, że ich decyzje nie zawsze były trafione. Wtedy szukano kolejnego nieoszlifowanego diamentu. Gdy następna próba kończyła się niepowodzeniem, a przez to stratami finansowymi, znowu robiono rekrutację. Odwrotu nie było – marka traciła na wartości i renomie – przez co już i tak nie mogła pozwolić sobie na zatrudnienie projektanta z pozycją. I tak doszło do spirali roszad, która ogarnęła całą branżę. Dojrzałość w cenie Według indeksu najgorętszych brandów platformy Lyst pierwsze dwa miejsca zajmują Miu Miu i Prada. Oba prowadzone przez 75-latkę. Jako nieliczne w ostatnim roku zaliczyły zyski. Do ich grona można zaliczyć też Louis Vuitton, na którego czele stoi 53-letni Nicolas Ghesquière, oraz Maison Margiela, w którym stery trzyma 64-letni John Galliano. Rodzi się pytanie: czy na pewno gwarancją sukcesu marki jest młodzieńcza brawura? Jak mówi Jan Chodorowicz, reprezentant nowej generacji polskich projektantów: –Młodzi może i bardziej dyktują trendy, ale często inspirując się starą gwardią. Wydaje mi się, że naj-ważniejsze w tym są szacunek i międzypokoleniowa współpraca. Tymczasem doświadczenie z pewnością liczy się na wybiegach. Od jakiegoś czasu obserwujemy boom na modelki 40+, a sezon wiosna–lato 2025 tylko przypieczętował tę tendencję. Dojrzałe modelki w wiosennych pokazach zostały uwzględnione przez takie marki jak Chanel, Bottega Veneta czy Tod’s. Rozchwytywane na wybiegach były 39-letnia Natasha Poly i 44-letnia Mariacarla Boscono. A także Polka, Angelika Wierzbicka, której kariera na światowych wybiegach rozkręciła się po czterdziest¬ce. W ostatnim sezonie defilowała m.in. u Balmain i Vivienne Westwood. Z kolei furorę na londyńskim tygodniu mody zrobiła 57-letnia Bogna Sworowska. Ale pierwszy sezon 2025 roku był łaskawy także dla naszych młodych rodaczek. Najwięcej zagranicznych pokazów zrobiły Olga Lane (m.in. Prada, Miu Miu, Chloé), bohaterka grudniowej okładki ELLE Asia Żebracka (m.in. Prada, Valentino) oraz Zuza Bryk (m.in. Balmain, Lacoste, Dries Van Noten). I choć mniejszym powodzeniem cieszyły się na fashion weekach modelki plus size, to wciąż świetnie ma się różnorodność w kontekście rasowym. W każdym sezonie, począwszy od jesieni 2020 roku, modelką, która występowała w największej liczbie pokazów, była czarna dziewczyna lub Azjatka. Nie inaczej było podczas wiosennych tygodni mody, które zdominowała Kanadyjka Awar Odhiang, paradując na 38 wybiegach. Jednak, jak dodaje Mateusz Rogenbuk, booker i współwłaściciel agencji Selective: – Po szturmie curvy models, gender fluid, diversity, silversów świat mody skłania się ku erze castingu europejskiego. A znaczy to, że na światowych wybiegach znów zobaczymy więcej dziewczyn z Europy Środkowej i Wschodniej.
To najbardziej pożądane sneakersy sezonu według raportu Lyst. Nie są to ani adidas Samba, ani Gazelle
Platforma Lyst właśnie opublikowała swój najnowszy raport, w którym znajdziemy najgorętsze marki i najbardziej pożądane produkty pierwszego kwartału 2024 roku. Obsesja świata mody na punkcie sneakersów nie mija, dlatego nie jest zaskoczeniem, że na pierwszym miejscu znalazły się sportowe buty. Jednak to co dziwi to fakt, że topowy model przebił swoją popularnością kultowe sneakersy marki adidas.
W tym artykule: Miu Miu najgorętszą marką w prestiżowym rankingu Lyst Index Q1 2024 Sneakersy Miu Miu x New Balance 530SL to najbardziej pożądane buty sezonu Lyst Index to ranking publikowany co kwartał przez platformę zakupową Lyst, która śledzi trendy i dane dotyczące mody. Ich raporty prezentują najpopularniejsze marki i produkty w danym okresie, bazując na analizie milionów wyszukiwań, zakupów i interakcji na platformie Lyst oraz w mediach społecznościowych. Jest to swego rodzaju barometrem aktualnych trendów i preferencji w świecie mody. Miu Miu najgorętszą marką w prestiżowym rankingu Lyst Index Q1 2024 Najnowszy raport Lyst Index, opublikowany w środę 24 kwietnia, potwierdza dominację domy mody Miu Miu nad innymi markami. Brand zdobył tytuł Marki Roku zarówno w latach 2022, jak i 2023, ale w kwartalnych rankingach nieustannie bije się o podium ze swoją starszą siostrą - Pradą. Jakie marki pokonało w tym roku Miu Miu? Podczas gdy Prada spadła na drugie miejsce, Saint Laurent z dyrektorem kreatywnym Anthonym Vaccarello zadebiutował w pierwszej piątce. Balenciaga najwyraźniej zostawiła za sobą kontrowersje i pragnie odzyskać tron jako ulubieniec celebrytów, pojawiając się w raporcie jako jedna z najszybciej rozwijających się marek i zamieniając dwunaste miejsce na ósme. Valentino, Skims i Louis Vuitton również wspięły się na wyższe miejsca, a Moncler, Jacquemus i Diesel spadały nieco w dół. Czemu marka Miu Miu zawdzięcza zaszczytne pierwsze miejsce? Jak czytamy w raporcie Lyst Index przyczyniły się do tego trzy rzecz: najgorętsze nazwiska zasiadające w pierwszych rzędach pokazów, upcyklingowa kolekcja z jeansem w roli głównej i viralowe sneakersy 530SL stworzone we współpracy z marką New Balance. Te ostatnie biją obecnie rekordy popularności. Serce mówi Miu Miu, ale portfel mówi Mango? Znana sieciówka odtworzyła stylizacje viralowej "Miu Miu girl" Sneakersy Miu Miu x New Balance 530SL to najbardziej pożądane buty sezonu Sneakersy Miu Miu SL530 zaprojektowane we współpracy z marką New Balance pojawiły się na wybiegu w kolekcji wiosna-lato 2024, a do sprzedaży trafiły pod koniec lutego tego roku. Błyskawicznie stały się viralem, deklasując kultowe modele adidas Samba i Gazelle. Utrzymane są jednak w podobnej estetyce, co popularne buty adidas. New Balance sięgnął do swojego archiwalnego projektu z 1992 roku, dekonstruując kultowy model 530, a Miuccia Prada dodała stonowaną kolorystykę, ultrapłaską podeszwę i sznurówki przypominające żeglarskie węzły. Tak powstały najbardziej pożądane sneakersy sezonu, o których marzą wszystkie trendsetterki, redaktorki mody i miłośniczki brandu Miu Miu. Na podium najbardziej pożądanych produktów marki według raportu Lyst Index znalazły się także wracające do mody koszulki polo i charakterystyczne majki kąpielowe, na których Miuccia Prada zbudowała wizerunek brandu Miu Miu. Kirsten Dunst zaskakuje stylizacją z koszulką polo. Jak ograć jeden z najtrudniejszych trendów na wiosnę 2024?
Tajemnice zawrotnych cen luksusowej mody
T-shirt za 20 złotych? Brzmi atrakcyjnie, ale i abstrakcyjnie. Trzeba przecież posadzić bawełnę, pielęgnować ją, zerwać, oczyścić, przerobić na włókna i materiał. zafarbować, uszyć koszulki, dowieźć je do sklepów, wreszcie sprzedać, opłacając po drodze każdego, kto pracował przy ich produkcji. No i jeszcze zarobić. Jakim cudem? Wiadomo, kosztem środowiska, a nierzadko i pracowników. Nic dziwnego, że o taniej modzie mówi się, że po prostu jest za tania. Ale co z T-shirtem za grubo ponad 11 tysięcy złotych?
Tyle w e-sklepie Farfetch kosztuje ten w prążki z najnowszej kolekcji marki Brunello Cucinelli. Skład ma lepszy, bo wełnę w 90 proc. i w 10 proc. kaszmir. Nie znajdziemy jednak na naszym globie przędzy wystarczająco kosztownej, by uzasadniała tę cenę. Dlatego umówmy się: droga moda, choćby najwspanialsza, jest zdecydowanie za droga. Zwłaszcza że rozmawiamy o prostej koszulce, a nie o misternych akcesoriach czy sukniach. Tu bowiem cenowo „sky is the limit”. Albo i dalej, bo ceny bywają jak z księżyca. Dokładnie 57 199 złotych kosztuje w warszawskim Vitkacu torba na ramię Sylvie marki Gucci, choć na tle najdroższych torebek, także tych vintage, i tak jawi się jak okazja. Albo taka sukienka Dolce & Gabbana. Jedwabna, drukowana w motywy kart do gry, otagowana do noszenia „na co dzień”. Showroom.pl wycenił ją na 129 tysięcy złotych. Też okazyjnie, bo po 46-proc. przecenie – wcześniej oferował ją za blisko ćwierć miliona złotych. To oczywiście przykład skrajny. Z drugiej jednak strony, co tyle kosztuje w tej sukience, by żądać za nią równowartość kawalerki w dużym polskim mieście? I kogo na to stać? Z każdym sezonem luksusowa moda jest coraz droższa. Jak wyliczył „Wall Street Journal”, Louis Vuitton podniósł ceny torebek w maju ubiegłego roku o 6 proc., a kilka miesięcy później o kolejne 3 proc. Christian Dior uczynił to uderzeniowo, nawet o 11 proc. Chanel z kolei niektóre klasyczne modele wycenił o 20 proc. drożej, co oznacza podwyżkę z dnia na dzień rzędu tysięcy złotych. Niby nic nowego. Przykładowo od 1984 roku cena torebki Birkin Hermès, model 35 cm, poszybowała z dwóch do ponad 13 tysięcy dolarów, choć uwzględniając inflację powinna kosztować dziś „ledwie” 5,1 tysiąca „zielonych”. Nigdy wcześniej podwyżki nie były tak częste. Powodem jest coraz większy popyt. Kilka dekad temu odbiorców mody luksusowej było relatywnie niewielu. Zachodnia Europa, USA i Kanada, szejkowie i arabskie rodziny królewskie. Finansiści, spadkobiercy wielopokoleniowych fortun, trochę gwiazd. Świat jednak stopniowo zaczął się bogacić: fortun najpierw dorobiła się Japonia, a po przestawieniu się na kapitalizm – Chiny, na które przypada dziś niemal połowa obrotów marek Gucci, Prada i 40 proc. Burberry. Następnie Rosja, Brazylia, Indie, naftowe kraje Azji Środkowej. Wszyscy nabrali apetytu na luksusowe akcesoria. W końcu to symbol statusu, którym w kapitalistycznej gospodarce można, a nawet należy się pochwalić. Ale to, co posiadane masowo, nie jest elitarne. Dlatego domy mody sukcesywnie podnoszą ceny w miarę, jak przybywa bogatych osób. Tych nazywanych w skrócie HNWI (z ang. high-net-worth individual) z majątkiem powyżej miliona dolarów dziewięć lat temu było 12 milionów. Dziś – blisko 20. Łącznie zgromadzili 74 biliony dolarów. Dla porównania budżet naszego kraju to ledwie ponad 100 miliardów, czyli 740 razy mniej. Nie oznacza to jednak, że wśród nas nie znajdą się amatorzy luksusowych dóbr. Dwa lata temu w Polsce mieszkało ponad ćwierć miliona osób z zarobkami powyżej 20 tysięcy złotych miesięcznie oraz 69,1 tysiąca osób zarabiających powyżej 50 tysięcy złotych, wynika z danych firmy audytorskiej KPMG. Pandemia nie miała na to znaczącego wpływu. Miała za to na cenę luksusowych dóbr. W drugim kwartale zeszłego roku prestiżowe marki straciły według wyliczeń Boston Consulting Group do 45 proc. zysków. Ci, którzy kupują ich produkty, teraz muszą z własnego portfela zrekompensować im choć część strat. Podczas lockdownów, zwłaszcza pierwszego, markom zostało mało towaru. Wiele zakładów, podobnie jak lotnisk, zamknięto. Moda to system naczyń połączonych. Sama torebka składa się z mnóstwa elementów: skóry, tkaniny na podszewkę, okuć, nici, suwaka. Zwykle każdy z nich ma innego dostawcę. Nie miał kto i z czego szyć, a jeśli już uszył, często nie było jak tych rzeczy dostarczyć. Dlatego wiele domów mody wywindowało ceny, by po towar sięgnęli tylko ci najbardziej zdesperowani. Dziś znów pływają frachtowce, a fabryki są otwarte, ale skoro amatorzy takich cen się znaleźli, to nie ma powodu, by je obniżyć. Cynizm? Pewnie. W końcu to drugie imię branży luksusowej. Według raportu agencji Bernstein drożyzna jest taktyką firm, które przyciągają w ten sposób inwestorów i uspokajają akcjonariuszy: dzięki wysokim cenom mogą przecież więcej zarobić. Nie bez powodu wśród 10 najbogatszych ludzi na naszej planecie znajdziemy Bernarda Arnaulta, prezesa koncernu LVMH (w którego skład wchodzą m.in. Louis Vuitton, Fendi i Dior), i François Pinaulta, właściciela konkurencyjnego Keringa (Gucci, Balenciaga czy Saint Laurent). Łącznie dysponują około 200 miliardami dolarów. Owszem, bywa, że podwyżki odstraszają klientów, dlatego mogą sobie na nie pozwolić tylko marki o ugruntowanej renomie. Wówczas nie muszą nawet podawać sensownych powodów. Burberry przyznał kilka lat temu, że podniósł ceny, by na ich widok wzdychano: „Matko, jakie to drogie!”. Postanowił w ten sposób zainteresować nowych, bogatszych klientów, a z obecnych, często wiernych, zatrzymać przy sobie tylko tych najzamożniejszych. W Polsce bywa podobnie, choć na mniejszą skalę. Właścicielka jednego z salonów sukni, głównie ślubnych i na miarę, przyznała mi – anonimowo, bo nad Wisłą oficjalnie o pieniądzach się nie rozmawia – że podniosła ceny, bo dla wąskiego grona jej klientek nie grają one roli. Dziesięć czy piętnaście tysięcy złotych za kreację? Nie zauważą różnicy. Z podobnych powodów wiele marek nie przecenia kolekcji. – Ceny naszych produktów są superwysokie. Jeśli je obniżymy, nadal mało kogo będzie na nie stać – mówił Marco Bizzarri, prezes Gucciego. Naturalnie, wiele – jeśli nie większość marek – nadal stosuje wyprzedaże. I paradoksalnie to kolejny powód, dla którego ustalają tak wysokie ceny. Po prostu muszą mieć z czego ścinać, by nawet przy dużych obniżkach wyjść na swoje. No właśnie, marża. Oficjalnie margines zysku dla marek luksusowych to jakieś 65 proc. Torebka, którą klient kupi za 3,5 tysiąca euro, kosztuje więc markę 1,2 tysiąca euro. Nieoficjalnie jednak przebitka potrafi być nawet 11-krotna. Zwłaszcza w przypadku akcesoriów, tak naprawdę niedrogich w produkcji. To podatek od snobizmu. W cenie nabywamy jednak historię marki i poniekąd stajemy się jej częścią. Dobrze też, jeśli dzięki temu firma produkuje w sposób etyczny i godnie wynagradza pracowników. Najbardziej znane domy mody zatrudniają setki wykwalifikowanych rzemieślników i artystów. Dotyczy to nie tylko haute couture i ręcznie tworzonych sukni po kilkadziesiąt tysięcy euro, lecz także dodatków. Jak można przeczytać na elle.pl, standardowa torebka Louis Vuitton jest szyta ręcznie i powstaje w 100 etapach produkcji, a bardziej szczegółowe modele potrzebują ich trzy razy tyle. Efekty takie jak połysk są uzyskiwane za pomocą naturalnych metod, choćby „przypalania” gorącymi agatami. Wiadomo, że takie rzeczy potrafią tylko najlepsi fachowcy. Wszystkie modele przechodzą też test wytrzymałości: naświetla się je promieniami ultrafioletowymi, zrzuca się przez cztery dni z rzędu z wysokości prawie 1,5 metra z prawie czterokilogramowym ciężarem w środku oraz ekspresowo otwiera i zamyka po pięć tysięcy razy. Dzięki temu producent ma pewność, że torba jest na tyle trwała, by towarzyszyć klientom przez całe życie. Wysoka cena to zatem także wysoka jakość. Gorzej jednak, jeśli luksusowa moda powstaje w tragicznych warunkach, a marki przymykają na to oko. Dzieje się tak od lat. W słynnym dokumencie telewizji RAI3 „Schiavi del lusso” („Niewolnicy luksusu”) z 2007 roku ujawniono, że na takie praktyki przyzwalała m.in. Prada. Dzięki temu nylonowo-skórzaną torebkę, jaką do salonów wstawiała w cenie 440 euro, kupowała za… 26 euro. A to już marża 17-krotna. Kilka lat później dziennikarze przez pięć miesięcy obserwowali w ukryciu kontrahentów Gucciego. Z podobnymi wnioskami – redaktorka Sabrina Giannini odkryła, że inspekcje przeprowadzane u Gucciego są pozorowane, bo firmie opłaca się oszczędzać na robociźnie. W ubiegłym roku z kolei „New York Times” doniósł, że utalentowani rzemieślnicy pracują w Indiach dla światowych domów mody przez 17 godzin na dobę za kilka dolarów dziennie w zakładach z zakratowanymi oknami i bez wyjść awaryjnych. Nocowali także w zakładzie, na podłodze. Zamówienie od Diora na 15 czarnych tiulowych sukni, których ozdobienie wymagało sześciu tysięcy godzin pracy, realizowano na ciasnym poddaszu bloku mieszkalnego. Chciwość zatem nie jest cechą typową tylko dla sieciówek. Wysokimi cenami firmy rekompensują sobie rosnące o kilka procent rocznie koszty materiałów, inwestycje w nowe technologie i tkaniny, a także w garbarnie, farbiarnie czy farmy dzikich zwierząt. Choć akurat te ostatnie są już na cenzurowanym i domy mody, w tym Chanel, zaczynają z nich rezygnować. Nie na taką skalę jak w przypadku futer, z którymi dały sobie spokój m.in. Versace, Prada, Armani czy Gucci, ale w miarę jak prawa zwierząt stają się ważnymi postulatami. Przyszłość (nie)stosowania skór z węży czy aligatorów wydaje się więc przesądzona. Te marki, które tego nie robią, zasłaniają się… dobrem zwierząt. Inny głośny dokument – „L’etichetta” stacji RAI3 sprzed dwóch lat – wykazał jednak, że np. certyfikaty fińskiego domu aukcyjnego Saga Furs bywają niewiele warte. Zwierzęta przerabiane na futra dla Loro Piana czy Max Mary, są dręczone i trzymane w potwornych warunkach wbrew zapewnieniom dostawcy, który ich żywot porównuje do pobytu w spa. Sesje zdjęciowe i angażowanie gwiazd w oczywisty sposób mają wpływ na cenę, podobnie jak pokazy mody. I chociaż tych ostatnich w trakcie pandemii brakuje, to one wcześniej nabijały kasę. „Gdy Karl Lagerfeld na pokazach Chanel buduje gigantyczną wieżę Eiffla albo wypuszcza prawie w kosmos prawie prawdziwą rakietę, komu zadrży ręka przed wydaniem sześciu tysięcy euro na torebkę?”, pytała retorycznie w „Rzeczpospolitej” Joanna Bojańczyk. Te pieniądze, nawet dwa miliony euro za 10-minutowy show, trafiły teraz na Instagram – główne źródło promocji. To tam realizuje się projekty związane z wirtualną i rozszerzoną rzeczywistością, z angażowaniem w świat marki konsumenta, który jest dziś nie tyle klientem, ile członkiem społeczności, a wręcz rodziny. Pozostając bowiem przy ekskluzywnych cenach, luksusowe marki muszą się jawić jako inkluzywne, otwarte na każdego, przyjazne. Przyjaźni i bardziej dostępni muszą być też projektanci. Czas kapryśnych diw pokroju Galliano minął, teraz wypada być miłym chłopakiem, a do sesji zatrudnić własną babcię, jak zrobił to choćby Jacquemus. Ale familiarność nie oznacza, że kreator nie będzie sowicie opłacony. Transfery projektantów z jednej marki do drugiej świat mody obserwuje z tak samo zapartym tchem jak kibice roszady w piłkarskich klubach. Bo dla domów mody pracują najlepsi. I najdrożsi. Wybitny talent potrafi wprowadzić markę do ekstraklasy i zwielokrotnić zyski ze sprzedaży, co ostatnio stało się udziałem Daniela Lee z Bottegi Venety. A przy okazji stworzył naprawdę piękne kolekcje. Przeciętne zarobki „zwykłego” projektanta we Włoszech to mniej niż 3 tysiące euro miesięcznie, w USA – około 5,5 tysiąca dolarów, a w Polsce zdaniem portalu wynagrodzenia.pl około czterech tysięcy złotych na rękę. Ale gdy jest się Tomem Fordem, to po odejściu z Gucciego można zająć się wydawaniem pieniędzy: na film („Samotny mężczyzna” w jego reżyserii kosztował go siedem milionów dolarów), dzieła sztuki (Andy Warhol, Alexander Calder) czy nieruchomości w Nowym Meksyku. Ich łączna powierzchnia – 83 kmkw. – zajmuje więcej niż Manhattan. W ubiegłym roku Ford sprzedał dwa domy łącznie za blisko 65 milionów dolarów. Mowa o projektancie, który pracuje dla kogoś, bo jeśli robi to na swoje konto, wówczas może zarobić w ciągu życia prawie 10 miliardów dolarów, jak choćby Giorgio Armani. I wreszcie – mimo pandemii swoje kosztują lokalizacje. Handel w sieci kwitnie, ale sprzedaż luksusu nadal opiera się na tradycyjnych salonach. Policzmy na przykładzie Chanel. Rocznie metr kwadratowy powierzchni handlowej przy londyńskiej Bond Street to koszt około 15 tysięcy funtów. Salon francuskiej legendy przy tej ulicy liczy 1171 mkw., co oznacza, że marka w teorii mogła płacić – w przeliczeniu na polskie złote – blisko 95 milionów. W sierpniu ubiegłego roku salon wystawiono na sprzedaż za astronomiczną kwotę 240 milionów funtów, a już w październiku „Times” doniósł, że kupił go… Chanel. Ostatecznie za 310 milionów funtów. No bo kogo innego byłoby na to stać? ELLE Polska, sierpień 2021
Harris Reed: „Jako dziecko miałem silne poczucie tożsamości, zawsze nosiłem dokładnie takie ubrania, jakie chciałem”
Wygląda, jakby zszedł z obrazu Botticellego na imprezę w Studiu 54. Już gdy pretendował do miana projektanta, otaczali go wpływowi znajomi, wśród nich Solange Knowles i Adele. Jak to się stało, że Harris Reed, dyrektor artystyczny marki Nina Ricci, rzucił świat mody na kolana?
Harris Reed wchodzi do londyńskiej restauracji Delaunay. W butach na obcasach ma ponad dwa metry wzrostu. Ufarbowane na miedziany kolor włosy spływają na czarny kombinezon z głębokim dekoltem w serek, który sięga aż do pępka. Wygląda zjawiskowo – jakby zszedł prosto z obrazu Botticellego na imprezę w Studiu 54. Jego kolorowa sylwetka wyraźnie odcina się od tła tej cichej restauracji wyłożonej ciemnymi panelami z drewna. Reed, brytyjsko-amerykańskie cudowne dziecko mody i nowy dyrektor kreatywny Niny Ricci, ma urodę cherubina, ale wygląda, jakby czołg po nim przejechał. „Płakałem” – mówi na powitanie, a potem opada lekko na sofę naprzeciwko mnie. „Wczoraj wieczorem po raz pierwszy wyszedłem jako zaręczona osoba queer i wreszcie mogłem odetchnąć, bo od trzech miesięcy zasuwam, żeby sfinalizować sprawy związane z własną marką. Również wczoraj przenieśliśmy pracownię, do tego nowa praca, przeprowadzka do paryskiego domu…”. Harris bierze przerwę na oddech: „A więc wieczorem poszedłem na randkę z partnerem do restauracji i pewna osoba queer poruszająca się na wózku podjechała do mnie ze swoją matką. Powiedziały mi, że inspirują je nie tylko moje projekty, ale też to, jak żyję. Były takie kochane, a ta młoda osoba miała na sobie tank top włożony na lewą stronę. I w końcu jej mama powiedziała, że dziecko ma tremę, ale chciałoby mi coś pokazać. Okazało się, że pod koszulką był ukryty motyl z cekinów. Zobaczyłem, że osoba na wózku trzepocze rękami niczym skrzydłami motyla. Mój narzeczony, który złapał mnie za nogę pod stołem, zaczął płakać i ja też, bo było to czyste piękno”. Reed ociera łzy. „A poza tym jestem bardzo zmęczony”. Zmiana reguł To niesamowite spotkanie przypomniało mu, dlaczego nie przeprasza, że żyje. I skłoniło go do zanurzenia się w świat Instagrama. „Otworzyłem wszystkie wiadomości prywatne, których nie sprawdzałem ostatnio dla zdrowia psychicznego. Pisały do mnie niesamowite osoby queer z całego świata i mówiły, jak wiele znaczy dla nich to, że jestem sobą”. Reed skończył Central Saint Martins w 2020 roku i trafił do samego serca świata mody. Jego rzeźbiarskie sylwetki i rozkosznie kwieciste stroje nosili już m.in. Beyoncé, Harry Styles, Lil Nas X i Adele. Dwa lata temu debiutancki pokaz Reeda otworzył pierwszy oficjalnie neutralny płciowo tydzień mody w Londynie. Kolekcja składała się z artystycznie skrojonych smokingów połączonych z tiulowymi sukienkami o linii syreny, a sylwetkę wyciągały nakrycia głowy zrobione z piór. Krytycy zachwycali się pewnością siebie i radością, z jaką projektant zacierał granice płci. Uznali, że zmienia reguły gry. Wkrótce jego prace pojawiły się w londyńskim Muzeum Wiktorii i Alberta, a obszerny materiał o nim zrobił „The New Yorker”. Gdy we wrześniu zeszłego roku paryski dom Nina Ricci ogłosił Reeda swoim nowym dyrektorem kreatywnym, stało się jasne, że to nie kolejny utalentowany debiutant, lecz objawienie w świecie mody. Mamo, jestem gejem Dotychczasowe życie Reeda było nieustającą wędrówką. Dzieciństwo spędził w drodze. Razem z matką Lynette – pół Meksykanką, pół Amerykanką, która z modelki przekwalifikowała się na producentkę świec i artystkę – oraz z młodszą siostrą Isabelle zjechali całe Stany Zjednoczone. Rodzice rozstali się, gdy Harris miał 10 lat. Wówczas jego ojciec Nick, brytyjski agent i producent filmowy, przeprowadził się do Los Angeles. „Jako dziecko miałem silne poczucie tożsamości, zawsze nosiłem dokładnie takie ubrania, jakie chciałem” – wspomina projektant. „Nie przejmowałem się za bardzo, jak wyrażam siebie i czy idę w tym do spożywczaka, czy na plac zabaw. Moja matka ciągle nas przenosiła, żebyśmy znajdowali się tylko tam, gdzie czujemy się akceptowani, a nie wyśmiewani”. Dzieciństwo i okres dojrzewania spędził między Los Angeles, Arizoną, Oregonem i Kalifornią. Gdy skończył dziewięć lat, dokonał coming outu. „Siedzieliśmy przy kolacji, gdy powiedziałem: „Mamo, podobają mi się chłopcy, jestem gejem”. A ona: „Wiemy. Widzimy. Akceptujemy to”. Dodaje: „Otrzymałem niesamowite wsparcie”. Jednak w szkole nie zawsze było różowo. „Chowałem się do łazienki, żeby zjeść tam spokojnie lunch, bo ludzie mi dokuczali z powodu havaianasów z dżetami, w których chodziłem”. Dopiero gdy zdał do kalifornijskiego, liberalnego gimnazjum, poczuł, że także w szkole może być sobą. Przekonuje, że to był przełomowy czas – wzmocnił pewność siebie, która nie opuszcza go do dzisiaj. W jego wspomnieniach przenikają się światło i mrok, wolność i ograniczenie. Ten dualizm to jeden z kluczowych tematów twórczości Reeda. Gdy rozmawiamy o tym, jak wiele osób queer było zawstydzanych przez całe życie, odpowiada, że miał niesamowite szczęście uniknąć takiego cierpienia. Ale dodaje, że jeśli zdrapać pozłacaną warstwę jego efektownych projektów, to pod spodem ukrywa się kolejna. „Wiele z moich rzeczy porusza także temat traumy osób queer. Często stąpam po cienkim lodzie, kiedy ubieram heteroseksualną ciskobietę, ale uważam, że tak właśnie zaczyna się rozmowa. Wiem, że w niektórych moich materiałach, kolorach czy sylwetkach, które tworzę, osoby queer nie chciałyby wyjść na ulicę. Sam czuję się swobodnie, więc uważam za swój obowiązek rozszerzanie granic tego, co ekstremalne. Szczerze mówiąc, wiem, że mogę to robić bez strachu przed krytyką. I chcę, by to poczucie bezpieczeństwa było moim orężem”. London calling Gdy dostał się do Central Saint Martins i poznał queerowy Londyn, poczuł, że znalazł swoje miejsce. „Zadzwoniłem do mamy jakoś w pierwszym tygodniu studiów i płacząc, powiedziałem, że jestem nareszcie zwykły. Taki przeciętny”. Wtedy po raz pierwszy spotkałem osoby transpłciowe i niebinarne. Miałem panseksualnych przyjaciół i takich, którzy byli poliamoryczni. Czułem się niedoedukowany – myślałem, że wszystko, na co mnie stać w kwestii stylu, to noszenie dżinsowych cygaretek, traperów i kurtki motocyklowej All Saints. "Zrozumiałem, że tylko się ślizgam po powierzchni tego, co można”. Wkrótce dostrzegł go radykalny twórca i kreator Charles Jeffrey, którego marka Loverboy jest hitem wśród klubowej młodzieży queer. W dzień projektowali, w nocy imprezowali. „Chodziłem do The Queen Adelaide, pubu dla osób LGBT+, prawie w każdy czwartek. W piątki był wieczór Metropolis – spotykałem tam drag queen, których queerowość nawet dla mnie była czymś nowym. Właśnie wtedy zacząłem igrać ze swoją tożsamością, płcią i po prostu się tym bawić”. Kiedy połączył modę, w którą sam się ubierał, z tą, której nauczył się w szkole, olśniło go. I poczuł, że będzie tworzył już tylko w ten sposób. Pierwszy strój przez niego zaprojektowany składał się z bluzki z różowej mory (zazwyczaj jedwabnej tkaniny o prążkowanym wzorze – przyp. red.) z bufiastymi rękawami, połączonej z dzwonami i krawatem wykonanym z koronki oraz czarnego aksamitu. „Wrzuciłem post na Instagrama i tak się to wszystko zaczęło” – skromnie przyznaje. „To wszystko” oznacza oszałamiającą trajektorię kariery zawodowej – strój trafił na poświęconą męskiej modzie wystawę „Fashioning Masculinities: The Art of Menswear” w Muzeum Wiktorii i Alberta w Londynie. Paliwa do baku dolał też superstylista Harry Lambert, który zauważył projekty Reeda na tzw. The White Show – pokazie prezentującym kolekcje studentów wydziału mody Central Saint Martins. Ich zadaniem była praca na określony temat: „Masz do dyspozycji perkal lub biały filc. Uszyj coś, co wyróżni cię z tłumu”. Zaprojektowany przez Reeda gigantyczny, biały kapelusz wpadł Lambertowi w oko. Stylista zamówił u niego rzeczy dla swojego podopiecznego, Harry’ego Stylesa, który z kolei zaprezentował talent Reeda rzeszy fanów. Reed wspomina, że i Styles, i Lambert instynktownie czuli, że chodzi mu o projektowanie ubrań, które zachęcają do dyskusji, a nie tylko cieszą oko. Był wciąż na studiach, a pracował nad wizerunkiem jednej z największych gwiazd popu. „Kłóciłem się z wykładowcami, bo gdy kończyłem swoje szkolne zadania, to około 22 zaczynałem w naszej pracowni wykrawać bluzki dla Harry’ego Stylesa. Uważali, że takie rzeczy mogę robić, ale po studiach. Odpowiadałem, że muszę skorzystać z okazji, gdy się nadarza…”. Dzięki współpracy z Harrym Stylesem trafił na Matchesfashion, jedną z największych luksusowych platform sprzedażowych na świecie. Bałaganiarski i impulsywny Czy świat mody potrzebuje zmiany? Reed nagryza migdałowego croissanta i zamyśla się. „Ach, trzewia potwora” – wybucha śmiechem i kręci głową. „Myślę, że potrzebuje raczej nowych narracji. Zabawne, bo pracuję od dawna w Londynie, a w Paryżu stawiam pierwsze kroki i widzę, że im lepiej poznajesz konserwatywne kultury, tym jaśniej widzisz, jak mocno i głęboko sięga konserwatyzm. Musisz przyjąć reguły gry, ale sprytnie je stosować. W każdym razie na scenę wchodzi nowe pokolenie, a sytuacja na świecie się zmieniła. Przed branżą długa droga, trzeba ją wytyczyć i podążać nią rozważnie”. Zresztą Reed najlepiej czuje się właśnie w drodze. Krąży między Londynem, gdzie siedzibę ma jego autorska marka, a Paryżem, gdzie kieruje ukochanym domem mody Francuzów. Pytam go, czy rozważał zamknięcie swojej firmy, gdy ściągnięto go do Niny Ricci. „Postanowiłem tego nie robić, bo tam jest moja twórcza baza. Surowa, bałaganiarska, popieprzona i impulsywna. Ile tam włożę, tyle wyjmę. Nigdy nie robię więcej niż 12 modeli – wszystkie na miarę, takie pół demi-couture. U Niny jest podobnie. To surowy i piękny proces. Niesamowita jest w nim nauka, jak projektować prêt-à-porter dla globalnego klienta, a jednocześnie nie tracić wartości, które są dla ciebie ważne”. Kiedy Harris poznał Eitana Reed pracuje na dwóch etatach, ale dba o to, by mieć jak najwięcej czasu na życie prywatne. Nie chce, by dopadło go wypalenie zawodowe, przestrzega zasady, że w weekendy się nie pracuje. Szwenda się po Portobello Road, szukając na pchlich targach perełek, którymi ozdabia mieszkanie w Notting Hill. Co najmniej raz w tygodniu idzie na randkę z narzeczonym Eitanem, który pracuje jako innowator przestrzeni. Poznali się na ekskluzywnej aplikacji randkowej Raya, którą Reed miał już wykasować, ponieważ „przypomniały mi się czasy wczesnego Grindra, kiedy wszyscy byli opaleni i wyrzeźbieni jak Ken”. Ale trafił na Eitana. Ich pierwsze spotkanie trwało sześć godzin. Dwa lata później Eitan klęknął przed Reedem w cieniu drzewa w Somerset – ważne miejsce, bo właśnie tam wybrali się w jedną z pierwszych wspólnych podróży. Oczywiście wszyscy pytają, czy Reed sam zaprojektuje sobie suknię ślubną (już jedną uszył dla redaktorki ELLE Camille Charriere, gdy wychodziła za mąż). Sam zainteresowany odpowiada, że chyba tak. „Cztery lata temu w Los Angeles przymierzałem ślubną suknię vintage zaprojektowaną przez Johna Galliano dla Diora i była olśniewająca. Kosztowała więcej niż moje oszczędności, więc jej nie kupiłem. Obdzwoniłem wszystkie butiki w LA, żeby ją znaleźć, ale im dłużej jej szukałem, tym bardziej utwierdzałem się w przekonaniu, że to jednak nie ta. I że zrobię własną: połączenie sukienki garniturowej z peleryną”. Dzieci na razie nie planują. „Chcę jeszcze wiele osiągnąć, napisać książkę, która trafi na listę bestsellerów »The New York Times«, założyć organizację charytatywną, realnie wspierającą osoby queer” – deklaruje. Jestem pewna, że nie są to odległe plany. Do tej pory wszystkie marzenia projektanta się spełniały. „Nigdy nie sądziłem, że to, co osiągnąłem, wydarzy się, gdy będę po dwudziestce” – mówi (ma 27 lat). „Zawsze chciałem wziąć ślub. Iść na Met Galę. Mieć własną markę i być dyrektorem kreatywnym jakiejś innej. Wszystko zdarzyło się w ciągu ostatniego roku”. Brzmi jak szczęśliwe zakończenie, a przecież historia Harrisa Reeda dopiero się rozpoczyna.