Magdalena Cielecka - metamorfozy. Od wampa z lat 20. po futurystyczną dziewczynę z okładki [Z archiwum ELLE Polska]
Sławę przyniósł jej koniec lat 90. W roku 2000 zobaczymy ją w trzech filmowych rolach głównych. U nas zagrała ich sześć: od wampa z lat 20. po futurystyczną dziewczynę z okładki ELLE 2000. ,,Podróż w czasie to fantastyczne doświadczenie - powiedziała nam. - Aktorstwo wydaje się na to najlepszym sposobem". Przypominamy sesję zdjęciową z udziałem Magdaleny Cieleckiej z archiwalnego numeru ELLE Polska.
Magda Cielecka o ideałach kobiet XX wieku: Emancypantka i dym z papierosa Lata 20. „To moja ulubiona epoka. Bardzo działa na mnie tamten wizerunek kobiety. Może dlatego że ówczesna moda lansowała sylwetkę bez biustu! Krótkie włosy, podkrążone oczy, prościutkie sukienki, męskie spodnie. Typ kobiety wyemancypowanej, otwartej na wszelkie doświadczenia. Jeżdżącej samochodem ze szprychowymi koła- mi, z psem na tylnym siedzeniu. Palącej papierosy w długiej fifce, chodzącej do teatru i na pierwsze pokazy nie- mych filmów. Tańczącej charlestona ze sznurami pereł plączącymi się między nogami. Trochę perwersyjnej. Awangardowe kobiety nosiły wówczas męskie garnitury. Nie oznaczało to chęci zmiany osobowości, ale prowokację. Tak jak eksperymentowanie z narkotykami albo egzotyczne podróże. Może byłabym jedną z nich?" Talia osy i sztywne halki Lata 50. „Znam je tylko z kina. Te wąskie talie, szerokie suknie zawsze miały w sobie coś cukierkowo-banalnego. Co więcej, kłóciły się z lansowanym wizerunkiem kobiety pracującej i aktywnej. Ciasne kostiumiki, malutkie torebki, sztywne uczesania, falbanki - jak w tym iść do fabryki czy do biura! Rozumiem ideę tych strojów jako potrzebę zachowania kobiecości w nowych warunkach. Za to w kinie działy się wówczas fantastyczne rzeczy. Chciałabym więc być hollywoodzką gwiazdą, Marilyn Monroe otuloną w futro, wysiadającą z limuzyny w cukierkowym kolorze, pijącą drinki nad basenem w kształcie nerki". Odlot przed telewizorem Lata 70. „To czas młodości moich rodziców. Urodziłam się w 1972 roku, brat trochę wcześniej. Uwielbiam oglądać nasze stare fotografie. Pamiętam zdjęcia ojca z wakacji: miał na sobie czerwoną koszulę, czerwone spodnie i czerwone adidasy. Odlot. Nigdy później takiego go nie widziałam. Rodzice nie byli hipisami, raczej globtroterami. Zabierali nas na wędrowne wakacje po Polsce. Zwijaliśmy namiot i pakowaliśmy się do samochodu. A festiwale piosenki! Rodzice śpiewali przed telewizorem. Przeżywali tę muzykę zapewne tak, jak my nasze acidowe kawałki. Nie pamiętam z tamtego czasu żadnych problemów, nawet z pieniędzmi. W latach 70. chciałabym być podróżnikiem, może fotografem. Nosić długie włosy, być na bakier z higieną..." Różowy odcień różowości Lata 80. ,,Nienawidzę ich. Były okropne pod każdym względem, także estetycznym. Oczywiście, wtedy się tego nie czuło. Pamiętam, jak marzy. łam o kozaczkach z materiału do pół łydki. Nie mogę zapomnieć różowych swetrów, które robiła moja mama. A im bardziej były różowe, tym lepsze! Akcję filmu »Jak narkotyk« Barbary Sass-Zdort, w którym zagrałam chorą na serce poetkę, osadzono właśnie w tamtych realiach. Każdego ranka, wkładając kostium, cierpiałam, że muszę się tak oszpecić! Lata 80. nie dawały też pola do popisu w innych dziedzinach. Wspominam je jako szary ciąg miesięcy, kiedy nic się nie działo. Zajęłabym się wówczas chyba pracą naukową. Bezpieczną i nie rzucającą się w oczy". Naturalność kontrolowana Lata 90. „Akceptuję je totalnie. Identyfikuję się z nimi. Wynika to pewnie z faktu, że lubię siebie i jestem zadowolona z tego, co robię. Podoba mi się moda, kolory, trendy w sztuce, filmie. Lubię minimalizm. Mam przy tym wrażenie, że moda ostatnich lat nie jest hermetyczna w swojej ascezie. Jest w niej miejsce na romantyzm i kobiecość. Wygląda na to, że wizerunek kobiety zmierza ku lepszemu. Jesteśmy coraz ładniejsze, coraz bardziej naturalne. Nie wyglądamy już jak napompowane lalki z lat 50., ale niemal tak, jakbyśmy dopiero wstały z łóżka. Naturalność kontrolowana, w której jednak nie czuje się ani grama wysiłku. W latach 90. chciałabym być wyłącznie aktorką. Mam okresy depresji, ale generalnie nie mogę narzekać. Nie znoszę tylko stać na zimnie, kiedy leją na mnie deszczówkę. Bardzo doceniam bycie kobietą właśnie dzisiaj. To, że musimy być silne, stawiać przed sobą wymagania, nie powinno zabierać nam wrażliwości. Wręcz przeciwnie. Jeśli realizujemy się zawodowo, zarabiamy, tym bardziej możemy pozwolić sobie na delikatność, bo same decydujemy o sobie".
Psychotest: Jesteście jak dwie połówki jabłka czy łączy was tylko wspólny adres?
Rozwiąż nasz test i odkryj prawdę o Waszym związku. Kliknij w link!
>>>PRZEJDŹ DO PSYCHOTESTU
Najważniejsi projektanci mody wszech czasów
Poznajcie historie najwybitniejszych twórców, którzy na zawsze odmienili kobiece garderoby.
W tym artykule: Hubert de Givenchy Elsa Schiaparelli Cristobal Balenciaga Coco Chanel Christian Dior Yves Saint Laurent Vivienne Westwood Alexander McQueen Hubert de Givenchy Hubert de Givenchy przyszedł na świat w 1927 roku, w szlachetnej francuskiej rodzinie. Początkowo młody hrabia miał poświęcić się prawu, ale pod koniec drugiej wojny światowej przekonał rodzinę, by pozwoliła mu realizować jego pasję do ubrań. Po ukończeniu Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Pięknych w Paryżu młody arystokrata rozpoczął swoją przygodę ze światem mody u boku paryskiego couturiera Jacquesa Fath. Później zdobywał doświadczenie pod szyldami takich marek jak Robert Piguet, Lucien Lelong czy Elsa Schiaparelli. Hubert de Givenchy miał zaledwie 24 lata, gdy w 1952 roku otworzył własny dom mody. Podczas swojej debiutanckiej prezentacji haute couture zaprezentował słynny model bluzki Bettina (nazwa pochodziła od popularnej modelki z lat 50. XX wieku - Bettiny Graziani), która stała się symbolem jego rozpoznawalnej i docenianej estetyki. To jemu zawdzięczamy także stroje „gotowe do noszenia”. Givenchy jako pierwszy w branży, w 1954 roku, wypuścił na rynek kolekcję prêt-à-porter. Był przy tym najbardziej arystokratycznym francuskim projektantem, a znany ze swojej osobistej elegancji i nienagannych manier dyktował szyk w latach 50. i 60. Tworzył ponadczasowe, opływowe kształty, które przyciągały szerokie rzesze wybitnych klientek, w tym Księżną Monako (Grace Kelly), architektkę Bunny Mellon, Gretę Garbo, Księżną Windsoru, Ingrid Bergman, ikonę stylu Babe Paley, Lauren Bacall, Glorię Guinness, Jane Fondę czy Elizabeth Taylor. To właśnie spod ręki mistrza wyszła najbardziej znana „mała czarna wszech czasów”, stworzona dla jego największej muzy - Audrey Hepburn. Aktorka w kultowej sukni wystąpiła w początkowych scenach filmu „Śniadanie u Tiffany’ego” z 1961 roku. Givenchy z Hepburn poznali się jednak znacznie wcześniej, na planie „Sabriny” i od tamtej pory ściśle współpracowali przez ponad 40 kolejnych lat - aż do śmierci artystki. Dla gwiazdy Hollywood stworzył kreacje również do produkcji takich jak "Szarada", „Jak ukraść milion dolarów” czy „Zabawna buzia”. Hepburn zainspirowała projektanta do stworzenia jego własnych perfum - kwiatowy zapach L'Interdit został wydany w 1957 roku. Na początku lat 60. współpracował także z Jacqueline Kennedy Onassis. Givenchy pomagał jej tworzyć wytworny, ale zarazem przystępny styl Pierwszej Damy. Z kolei w latach 70. projektant zajął się tworzeniem autorskich tkanin, wystrojem hotelowych wnętrz, a nawet aranżacją modelu Continental amerykańskiego koncernu Ford. Po 36 latach niezależności sprzedał swój dom mody koncernowi LVMH w 1988 roku za 45 milionów dolarów. Przez siedem kolejnych lat pozostał dyrektorem kreatywnym marki, by odejść na emeryturę w 1995 roku. W 2017 pierwszą kobietą za sterami domu mody Givenchy została Clare Waight Keller. Hubert de Givenchy zmarł sobotniej nocy z 10 na 11 marca 2018 podczas snu. Odszedł w wieku 91 lat. Elsa Schiaparelli Elsa Schiaparelli urodziła się w 1890 roku w Rzymie jako córka arystokratki i uczonego, a wychowywała się w późno barkowych wnętrzach Palazzo Corsini. Podobno jako mała dziewczynka pewnego dnia zobaczyła ekscentryczną arystokratkę Marcheśę Casati, która prowadziła lamparta na wysadzanej diamentami smyczy. Ten zaskakujący widok zrobił na Elsie takie wrażenie, że we wszystkich swoich późniejszych projektach usiłowała odwzorować odwagę, magię i styl Casati. Zanim jednak do tego doszło Schiaparelli studiowała filozofię na Uniwersytecie Rzymskim. Potem z kolei opublikowała kontrowersyjny tomik tak zmysłowej poezji, że zszokowana rodzina wysłała ją do klasztoru. Tam jednak Elsa rozpoczęła strajk głodowy, który spowodował zwolnienie jej ze służby w wieku 22 lat. Po zakonnej traumie przyszła projektantka postanowiła wyprowadzić się do Londynu i rozpocząć pracę jako opiekunka do dzieci. To właśnie tam spotkała swojego byłego nauczyciela - Williama de Wendt de Kerlor. Schiaparelli postanowiła poślubić hrabiego, z którym przeniosła się do Nowego Jorku. Wkrótce na świat przyszła ich córeczka Maria Luisa Yvonne Radha de Wendt de Kerlor. Przyjazd do Wielkiego Jabłka zdawał się być dla Elsy zbawienny. Oprócz tego, że w jej kręgach znajomych pojawiły się osobowości takie, jak Picabia, Duchamp, Man Ray czy Edward Steichen, Elsa rozpoczęła pracę w butiku specjalizującym się we francuskiej modzie. Pozwoliło jej to na wyrobienie własnego, charakterystycznego gustu godnego przyszłej kreatorki ubrań. W tym samym czasie rozpadło się jej małżeństwo, co poskutkowało powrotem Elsy do Europy, a konkretnie do Paryża. W stolicy mody Schiaparelli kontynuowała swoją karierę w branży, aż w końcu sama zaczęła projektować ubrania. Otwarcie własnej marki Schiaparelli datuje się na 1927 rok. Jej debiutancka kolekcja, której udało się przyciągnąć uwagę krytyków i czasopism modowych składała się w głównej mierze ze swetrów z surrealistycznymi motywami. To właśnie innowatorskie, dowcipne podejście do mody stało się znakiem rozpoznawczym projektantki i pozwoliło na zaistnienie w branży. Jako kolorowa, głośna, wesoła i pełna pozytywnej energii osoba była przy tym kompletnym przeciwieństwem swojej największej rywalki - Chanel. Kolejnymi sukcesami projektantki okazały się kolekcje zarówno strojów kąpielowych, jak i ubrań narciarskich. Jej związek ze sportem został przypieczętowany, gdy w 1931 roku w spódnicy jej projektu na korcie wystąpiła tenisistka Lily d'Alvarez. Nowatorski projekt można uznać za prototyp damskich spodenek jakimi znamy je dziś. W tym samym roku projektantka rozszerzyła swoją ofertę o segment wieczorowy. Schiaparelli oprócz sportu była także w zażyłej relacji ze światem sztuki. Jednym z jej najlepszych przyjaciół był sam Salvador Dali, którego udało jej się namówić na zaprojektowanie tkanin. Chętnie projektowała także stroje teatralne czy filmowe. Kreacje projektantki mogliśmy zobaczyć chociażby w „Every Day's a Holiday”, gdzie wystąpiła Mae West czy podczas występów Moulin Rouge. Jej wiernymi fankami były jedne z najlepiej ubranych kobiet na świecie w tamtych czasach - Daisy Flowers, Lady Mendl czy Millicent Rogers oraz gwiazdy Hollywood takie, jak Marlene Dietrich, Zsa Zsa Gabor czy Greta Garbo. Po zakończeniu wojny sprawy w Paryżu przybrały inny kierunek. Już nie „Schiap” (jak nazywano projektantkę) rządziła modą - jej miejsce zajął Dior. W 1954 roku Elsa Schiaparelli zamknęła swój dom mody po tym, jak trzy lata wcześniej zrezygnowała z działalności couture. Mimo tego posunięcia projektantka nie przeszła na emeryturę. Zajęła się tworzeniem akcesoriów, a później peruk. Zmarła w 1973 roku w Paryżu. O wielu innych wydarzeniach z życia jednej z największych kreatorek mody wszech czasów możecie przeczytaj w jej autobiografii zatytułowanej „Shocking Life”, którą projektantka wydała w 1954 roku. Cristobal Balenciaga Cristóbal Balenciaga Eizaguirre przyszedł na świat w 1895 roku w baskijskiej rybackiej wiosce Getaria na północy Hiszpanii , jako syn krawcowej. Legenda głosi, że w wieku 13 lat poznał i zaprzyjaźnił się z markizą de Casa Torres, która odwiedziła małą nadmorską miejscowość. To właśnie arystokratka (babcia przyszłej królowej Belgii) sfinansowała jego naukę krawiectwa w Casa Gomez. Dzięki elementarnej wiedzy z zakresu szycia chłopiec był gotowy, by rozpocząć pracę na własne nazwisko. W 1917 roku otworzył swój pierwszy butik w San Sebastian. Później przyszedł czas także na oddziały Madrycie oraz Barcelonie. Nie minęło wiele czasu, zanim hiszpańscy członkowie rodziny królewskiej oraz arystokraci dowiedzieli się o jego talencie i zapragnęli kreacji spod ręki mistrza. Do zamknięcia działalności i wyemigrowania do Paryża zmusiła go jednak wojna domowa. W 1937 roku w stolicy Francji zainaugurował pierwsze atelier, od którego rozpoczął europejska ekspansję swojej innowacyjnej wizji mody. Marka nabrała takiej rozpoznawalności, że telefony i spotkania szybko zaczęły dotyczyć postaci nie tylko ze Starego Kontynentu. W suknie od Balenciagi chciały ubierać się najgorętsze nazwiska z Hollywood, a wśród nich m. in. Marlena Dietrich, Ava Gardner, Ingrid Bergman, Lauren Bacall czy Greta Garbo. Cristóbal był również autorem sukni ślubnej królowej Fabioli z Belgii, strojów szanowanych szlachciców, a także kreacji dla bogatych Amerykanów. Tworzył perfekcyjne płynne linie, zaskakujące formy a także wypromował prekursorską damską sylwetkę - to on ubrał kobiety w sukienki przypominające worki (luźne tuniki), szmijzerki, suknie baby doll czy spódnice bombki. Couturier nie znosił jednak nowości dla samej nowości. Jego projekty były efektem konsekwentnej wewnętrznej przemiany. Jednakże garderoba z metką Balenciagi stanowiła sporą inwestycję finansową - był znany jako najdroższy couturier w Paryżu. Barbara Hutton za bajecznie ozdobiony strój „Mozart”, który zamówiła na XVIII wieczny bal Beistegui, zapłaciła 5 376 £. Był to czas, kiedy średni roczny dochód mężczyzn w Wielkiej Brytanii wynosił 667 £ (a znacznie mniej w przypadku kobiet). Projektant unikał rozgłosu i udzielił tylko jednego pełnego wywiadu w swoim życiu (dla The Times w 1971 roku). Podczas jego pokazów najważniejsze były klientki, drugie miejsce zajmowali kupcy, a dziennikarzom z branży zalecał wchodzić na prezentacje tylnymi drzwiami. Tak, by nie przeszkadzać ważniejszym gościom. Był chyba jedynym projektantem na świecie tak bardzo docenianym przez kolegów po fachu. Christian Dior stwierdził, że Cristóbal "był mistrzem dla nas wszystkich". Hubert de Givenchy powiedział o nim „Jest architektem haut couture”, za to Coco Channel określiła go mianem "jedynego autentycznego couturiera”. Skąd tak wiele zachwytów nad kreatorem pochodzącym z Hiszpanii? Prawdopodobnie dlatego, że w przeciwieństwie do swoich konkurentów "był w stanie zaprojektować, obciąć, ułożyć i uszyć sukienkę od początku do końca”. Cristóbal był człowiekiem bardzo religijnym i przywiązanym do kościoła katolickiego, dlatego nie obnosił się ze swoim homoseksualizmem. Jego największą miłością był Władzio Jaworowski d’Attainville - francusko-polski arystokrata. Przeżyli wspólnie około 20 lat, a rozdzieliła ich śmierć kochanka w 1948 roku. Monopol modowy kreatora-perfekcjonisty zniknął wraz z nadejściem nowej epoki. Było nią narodzenie się linii prêt-à-porter - mody produkowanej masowo, czyli przeciwieństwa haute couture. Nie mogąc oprzeć się duchowi czasu postanowił zamknąć swój dom mody w 1968 roku z wyraźnym nakazem, by nigdy nie został reaktywowany. Cristóbal Balenciaga zmarł w 1972 roku w hiszpańskim mieście Xàbia. Życzenie kreatora dotyczące jego marki nie zostało uszanowane - aktualnym dyrektorem kreatywnym jest Demna Gvasalia. Coco Chanel Coco Chanel, a właściwie Gabrielle Bonheur Chanel urodziła się w 1883 roku we Francji. Przyszła projektantka oraz jej pięcioro rodzeństwa zostali osieroceni przez ojca krótko po śmierci matki. Gabrielle dorastała w sierocińcu, gdzie opiekunki nauczyły ją szyć. Co ciekawe, zanim Chanel zajęła się ubraniami, miała krótki epizod z karierą piosenkarki. To właśnie z czasów okupacji, gdy młoda Gabriella występowała w klubach w Vichy czy Moulins, zaczęto nazywać ją „Coco”. Niektórzy twierdzą, że pseudonim pochodzi od jednej z piosenek z repertuaru Chanel. Ona sama wolała mawiać, że jest to skrócona wersja francuskiego słowa „cocotte”, oznaczającego… utrzymankę. W 1910 roku projektantka otworzyła swój pierwszy sklep przy Rue Cambon 31 w Paryżu. Początkowo w ofercie przedsiębiorstwa były jedynie nakrycia głowy. Wraz z otwarciem kolejnych oddziałów w Deauville i Biarritz, Chanel rozpoczęła sprzedaż projektów spod jej reki. W roku 1920 Coco wyniosła bardzo dobrze prosperujący biznes na jeszcze wyższy poziom - wypuściła własne perfumy. Chanel No. 5 to zapach, bez którego historia perfumiarstwa potoczyłaby się pewnie zupełnie inaczej, a toaletki milionów kobiet na świecie byłyby uboższe o tzw. „klasyk”. Projektantka nie spodziewając się tak ciepłego przyjęcia wypuszczonego przez nią bukietu, przystała na bardzo niekorzystne warunki jego dystrybucji. Na każdym sprzedanym flakonie zarabiała jedynie 10%. Kolejnym przełomowym momentem w karierze dizajnerki był rok 1925, kiedy to przedstawiła swoją propozycję eleganckiego kobiecego garnituru. Zaproponowany przez Chanel zestaw składał się z żakietu bez kołnierza i dobrze dopasowanej spódnicy. Tego typu nowatorskie pomysły Coco (często inspirowane modą męską) rewolucjonizowały ówczesny przestarzały kanon damskiego ubioru. Później przyszedł czas na kultową dziś „małą czarną”. Projektantka pokonała konwenanse i udowodniła, że kolor kojarzący się z żałobą może równie świetnie, a przy tym szykownie sprawdzić się na wieczorne wyjście. Francuzka była znana również z własnych wyrafinowanych strojów, których uzupełnieniem zazwyczaj był sznur pereł na szyi. Mimo szykowności jej ubrania zawsze były praktyczne, a Coco zwykła mawiać, że „luksus musi być wygodny, inaczej nie jest luksusem”. Stąd na liście jej kultowych projektów znaleźć możemy komfortowe czarno-beżowe pantofelki czy praktyczną torebkę 2.55. Kreatorka mody oprócz tworzenia strojów ściśle uczestniczyła w artystycznym życiu towarzyskim ówczesnego Paryża. Do jej przyjaciół należeli Jean Cocteau czy Pablo Picasso, a przez pewien czas miała również romans z rosyjskim kompozytorem Igorem Strawińskim. Międzynarodowa depresja gospodarcza lat 30. zmusiła Chanel do zawieszenia swojej działalności. Do projektowania wróciła dopiero w wieku około 70 lat i po raz pierwszy w historii spotkała się w recenzjach z ostrą krytyką. Mimo to, jej kobiece propozycje strojów szybko zdobyły klientki na całym świecie. Gabrielle Bonheur „Coco” Chanel zmarła w 1971 roku w swoim paryskim mieszkaniu w Hotelu Ritz. Na pogrzebie w kościele de la Madeleine w Paryżu setki osób oddały jej hołd, zakładając kreacje spod szyldu marki. Mimo wielu związków i romansów - projektantka nigdy nie wyszła za mąż. Christian Dior Christian Dior urodził się w 1905 roku w niewielkiej portowej miejscowości Granville we Francji. Choć wraz z czwórką rodzeństwa wychowywał się w Paryżu, rodzinne miasteczko darzył ogromnym sentymentem przez całe życie. Jego ojciec Maurice był zamożnym przedsiębiorcą, który fortuny dorobił się na produkcji nawozów. Wraz z żoną Isabelle (z domu Cardamone) dla przyszłego projektanta planowali zupełnie inną przyszłość, niżby on sobie tego życzył. Pragnęli, aby ich syn został dyplomatą. Pomimo faktu, że ich syn pasjonował się sztuką oraz wyraził zainteresowanie pracą architekta, w 1925 roku zapisali go do École des Sciences Politiques. Rodzina, próbując wybić z głowy wybujałe fanaberie dotyczące sztuki drugiemu z pięciorga dzieci, przystała jedynie na naukę komponowania muzyki. Chłopiec musiał zadowolić się lekcjami aranżacji muzyki, ale wkrótce porzucił i to zajęcie. Ukończył prestiżową uczelnię na kierunku politologii, ale wciąż najbardziej zainteresowany był twórczością artystyczną. Ojciec widząc upór syna w 1928 roku postanowił kupić mu niewielką galerię sztuki. Dior rozkazem rodziciela nie mógł sygnować jej własnym nazwiskiem, dlatego przedsiębiorstwo, które prowadził z przyjacielem nazwano Jacques Bonjean. W ofercie galerii znalazły się prace wybitnych artystów tamtych czasów, takich jak Pabla Picassa, Maxa Jacoba, Jeana Cocteau czy Georgesa Braque’a. Rok 1931 okazał się dla rodu Dior dramatycznym - życie straciła nie tylko matka Christiana, ale także jego starszy brat. Niebawem rodzinną tragedię pogłębił także Wielki Kryzys, który doprowadził do upadku biznesu ojca Christiana, a tym samym przyczynił się do zamknięcia firmy poświęconej sztuce. Aby wiązać koniec z końcem, Dior zaczął sprzedawać swoje żurnalowe ilustracje, dzięki którym w 1935 udało mu się zdobyć posadę w magazynie „Figaro Illustré”. Po upływie kilku lat dostał propozycję objęcia stanowiska asystenta projektanta Roberta Pigueta. Dior wspominał później, że „Robert Piguet nauczył mnie wartości prostoty, która prowadzi do prawdziwej elegancji”. Przygoda w atelier paryskiego couturiera nie trwała jednak długo, ponieważ wraz z rozpoczęciem II wojny światowej Dior rozpoczął służbę jako oficer armii na południu Francji. Do Paryża powrócił w 1940 roku i zaczął pracę u boku coutiera Luciena Lelonga, gdzie w roli młodszego projektanta współpracował z Pierrem Balmain. W 1946 roku dostał nawet propozycję objęcia kierownictwa w domu mody Philippe et Gaston od Marcela Boussaca, ale odmówił ze względu na plany rozpoczęcia własnej działalności. Boussac, który ówcześnie uznawany był za najbogatszego człowieka we Francji, objął patronat nad założonym w grudniu 1946 roku domem mody Christiana Diora. Jego legendę w 1947 roku zapoczątkowała prezentacja jego pierwszej kolekcji składającej się z linii „Corolle” i „Huit”. Wszyscy znamy je jako „New Look”, ale to określenie przypisuje się legendarnej redaktor naczelnej amerykańskiego wydania „Harper’s Bazaar” - Carmel Snow. Nowatorskie projekty przywróciły ubraniom kobiecość i skupiły się na luksusie mody damskiej, który w obliczu wojennych ograniczeń zszedł na dalszy plan życia społecznego. Dior w swoich kreacjach stosował gorsety podkreślające talię, wykorzystywał podszycia na biodrach czy halki, spódnice odszywał z koła, a strojom nadawał szyku poprzez dodanie kapeluszy. Przywrócił kobietom wytworny sznyt, a powojennemu Paryżowi splendor, który wyniszczyła wojna. Rok 1947 to także moment, kiedy wprowadził na rynek perfumy „Miss Dior”. Zadedykował je swojej ukochanej młodszej siostrze. Jego sukces oparty był nie tylko na innowacjach, ale także na doskonałych praktykach biznesowych. Wszystko to sprawiło, że Christian Dior jest najbardziej utytułowanym projektantem mody na świecie. Nie cieszył się jednak sławą zbyt długo. W 1957 roku, kilka miesięcy po tym, jak pojawił się na okładce magazynu „Time”, wyjechał do Włoch na wakacje w mieście Montecatini, gdzie zmarł nagle w wieku 52 lat. Przyczyna śmierci nie jest dokładnie znana, ale spekuluje się, że mógł to być atak serca spowodowany zakrztuszeniem się ością lub zbyt emocjonującą grą w karty. W chwili jego śmierci dom mody zarabiał rocznie ponad 20 milionów dolarów. Yves Saint Laurent Yves Henri Donat Matthieu Saint Laurent urodził się 1 sierpnia 1936 roku w Oranie w Algierii. Pomimo dorastania w stosunkowo zamożnej rodzinie z dwiema młodszymi siostrami, Michelle i Brigitte, Yves od najmłodszych lat zmagał się z przeciwnościami losu. Często spotykał się z ostracyzmem w szkole i był prześladowany ze względu na swoją homoseksualność, przez co był nerwowym i często chorowitym dzieckiem. Moda stała się schronieniem i pasją Yvesa. Uwielbiał tworzyć skomplikowane papierowe lalki i jako nastolatek zaczął projektować sukienki dla swojej matki i sióstr. W wieku 17 lat jego świat poszerzył się, gdy matka zorganizowała spotkanie z Michaelem de Brunhoffem, redaktorem francuskiego Vogue. Będąc pod wrażeniem talentu Yves'a, de Brunhoff przedstawił go Christianowi Diorowi, dając początek wpływowej mentorskiej współpracy. Pod jego okiem styl Yvesa dojrzał i nabrał wyrazistości. Kiedy Dior zmarł niespodziewanie w 1957 roku, Yves Saint Laurent został wybrany na jego następcę. Jego pierwsza kolekcja odniosła sukces, ale kolejne projekty były krytykowane za kierowanie ich do młodszej publiczności, co doprowadziło do spadku sprzedaży i jego publicznego zwolnienia z marki Dior. Z powodzeniem pozwał swoich byłych pracodawców za naruszenie umowy i zebrał 48 000 funtów. Z nowo nabytą wolnością i zasobami finansowymi, Yves, wraz ze swoim partnerem i kochankiem, Pierrem Berge, założyli własny dom mody. Innowacyjne projekty Saint Laurenta, inspirowane sztuką, popkulturą i międzynarodowymi wpływami, zmieniły branżę. Wprowadził na rynek koncepcje takie jak Pop Art, Afryka, Safari, Maroko i Chinoiserie, przesuwając granice mody. Jego kolekcje ready-to-wear odzwierciedlały zmieniające się czasy, obejmując indywidualność, wolność seksualną i wzmocnienie pozycji kobiet. Wprowadził kultowe elementy, takie jak garnitur do spodni, smoking i kurtka Safari, które stały się podstawami kobiecej garderoby. Jego twórczość celebrowała siłę indywidualności, wykraczając poza płeć i pochodzenie etniczne. W latach 80. jako pierwszy projektant doczekał się retrospektywy swoich prac w Metropolitan Museum w Nowym Jorku. Pod kierownictwem Pierre'a Bergé dom mody prosperował jako lukratywne przedsięwzięcie. Jednak życie osobiste Yvesa było naznaczone trudnościami, w tym uzależnieniami i samotnictwem, a niektórzy w świecie mody uważali, że jego praca stała się przewidywalna. Na początku lat 90. jego twórczość znów zyskała na popularności, gdy elita mody zmęczyła się stylem grunge. Artysta przezwyciężył swoje demony, ale wraz ze spowolnieniem tempa pracy, on i Bergé ostatecznie sprzedali swoją firmę. W styczniu 2002 roku Yves Saint Laurent wziął udział w swoim ostatnim pokazie mody w Marrakeszu. Zmarł 1 czerwca 2008 roku. Vivienne Westwood Vivienne Westwood, urodzona w 1941 roku, była pionierską projektantką mody i prowokatorką kulturową, która zmieniła krajobraz mody i rzuciła wyzwanie normom społecznym. Jej ścieżka kariery była niekonwencjonalna: studiowała w Harrow School of Art i na University of Westminster, parając się modą i kowalstwem srebra, ale zrezygnowała po zaledwie jednym semestrze, czując się niezdolna do utrzymania się w świecie sztuki jako dziewczyna z klasy robotniczej. Pracowała w fabryce i szkoliła się na pedagoga, jednocześnie tworząc własną biżuterię, którą sprzedawała na straganie na londyńskiej Portobello Road. Choć późne lata sześćdziesiąte w Londynie były zdominowane przez ruch hipisowski, Westwood i jej partnera, Malcolma McLarena, pociągały akty buntu i styl lat pięćdziesiątych. W 1971 roku otworzyli mały butik o nazwie "Let it Rock" przy Kings Road w Londynie. Z czasem jej zmieniające się zainteresowania doprowadziły do zwrotu w stronę odzieży motocyklowej, zamków błyskawicznych i skóry, a sklep przechrzczono na "Too Fast to Live, Too Young to Die". Butik przeobrażał się jeszcze kilka razy, a jego najbardziej ikoniczna era upłynęła pod nazwą "Sex" i humorystycznym hasłem "gumowa odzież biurowa". Westwood, później uhonorowana tytułem Damy Imperium Brytyjskiego za swój wkład w kulturę, głęboko zmieniła publiczne postrzeganie mody. Wprowadziła do mainstreamu spodnie bondage, elementy BDSM, agrafki i łańcuchy. Jej innowacyjne wykorzystanie XVII i XVIII-wiecznych technik cięcia do dziś wpływa na branżę mody. Jej pierwsza kolekcja wybiegową, zatytułowana "Pirates", była w 1981 roku punktem zwrotnym. Kontynuowała tworzenie kolekcji o charakterystycznych motywach przewodnich, takich jak "Savage", "Buffalo Girls", "New Romantics" i "The Pagan Years". Zaprojektowała nawet swój własny tartan dla kolekcji "Anglomania" na sezon jesień-zima 1993/94, tworząc jednocześnie swój własny klan, MacAndreas. Co imponujące, klan ten został oficjalnie uznany przez szkocki Lochcarron, co zwykle zajmuje 200 lat. Jej twórczość często zawierała slogany i polityczne apele do działania. Jej aktywizm obejmował wiele spraw, w tym zmiany klimatu, rozbrojenie nuklearne i prawa obywatelskie, ze szczególnym naciskiem na wolność słowa. Wierzyła w moc mody w przekazywaniu ważnych przesłań, dzięki czemu jej ubrania były zarówno piękne, jak i skłaniające do refleksji. Zmarła w wieku 81 lat 29 grudnia 2022 r., pozostawiając markę pod kierownictwem swojego męża, Andreasa Kronthalera. Alexander McQueen Alexander McQueen, urodzony w 1969 roku w Londynie, był wizjonerem, który odcisnął trwałe piętno na świecie haute couture. Jego początki w branży mody zaczęły się, gdy opuścił szkołę w wieku 16 lat, aby zostać praktykantem na prestiżowej Savile Row w Mayfair, epicentrum brytyjskiego krawiectwa męskiego. Później pracował jako krojczy w Angels & Bermans, znanej firmie zajmującej się kostiumami teatralnymi. W końcu uzyskał tytuł magistra sztuki w dziedzinie projektowania mody w Central Saint Martins. Tam przeszedł od biegłego krawca do kreatywnego twórcy mody, czerpiąc inspirację z bogatej historii Londynu, światowej klasy muzeów i wschodzącej sceny BritArt. Kolekcja dyplomowa McQueena zyskała duże zainteresowanie prasy i została w całości zakupiona przez wpływową stylistkę mody Isabellę Blow. Zapoczątkowało to jego błyskawiczny rozwój w branży modowej. W 1992 roku założył swoją autorską markę. Cztery lata później, w 1996 roku, McQueen został mianowany głównym projektantem Givenchy, zastępując Johna Galliano. Twórczość Alexandra McQueena charakteryzowała się unikalną mieszanką subwersji i tradycji. To połączenie konwencjonalnego i innowacyjnego było widoczne w jego spodniach "Bumster", surowych surdutach, skorodowanych tkaninach, pociętej skórze i odsłaniającej ciało koronce. Kiedyś powiedział: "Musisz znać zasady, aby je łamać. Po to tu jestem, aby burzyć zasady, ale zachować tradycję". Jego wykształcenie w Savile Row, w połączeniu z wiedzą zdobytą w Givenchy, pozwoliło mu na innowacyjne eksperymenty z krojem i konstrukcją. Odniesienia historyczne były powracającym motywem w kolekcjach McQueena. Wśród nich na uwagę zasługuje "Highland Rape" z 1995 roku, zainspirowana jego szkockim dziedzictwem i nawiązująca do prześladowań w regionie Highland. XIX wiek, zwłaszcza wiktoriański gotyk, był częstym źródłem inspiracji dla jego twórczości. McQueen słynął z dramatyzmu swoich pokazów mody, które czerpały inspirację ze sztuki performance i teatru. Jego prezentacje na wybiegach były spektakularne, jak choćby "VOSS" (wiosna/lato 2001), "Scanners" (jesień/zima 2003) czy "The Widows of Culloden" (jesień/zima 2006). Ten ostatni przedstawiał Kate Moss jako eteryczną zjawę w szklanej piramidzie, nawiązując do XIX-wiecznej sztuczki scenicznej. W 2009 roku "Plato's Atlantis" (wiosna/lato 2010) przeszedł do historii jako pierwszy pokaz transmitowany na żywo w Internecie. Tragicznie, w lutym 2010 roku, artysta zmarł w swoim londyńskim mieszkaniu. W uroczystościach żałobnych wzięło udział ponad 1000 gości. Jego ostatnia kolekcja na jesień/zimę 2010 została pośmiertnie skompletowana przez Sarah Burton, kierującą jego działem odzieży damskiej.
Styl Jane Birkin - 32 zdjęcia z okazji 76. urodzin ikony francuskiej mody
Zdjęcia młodej Jane Birkin inspirują do dziś - połowa instagrama francuskich it girls wygląda jak album z jej retro zdjęciami. Jaki styl miała Jane Birkin? To od niej pożyczamy dziś spodnie szwedy, koronkowe białe topy, minimalistyczne bikini a torebki, tak jak ona, wymieniłyśmy latem na wiklinowe koszyki.
Stylem Jane Birkin inspirują się Louise Follain, Jeanne Damas, Caroline de Maigret a także jej własne córki: Charlotte Gainsbourg i Lou Doillon. Podobna fryzura i stylizacje w klimacie lat 70. sprawiają, że na wielu zdjęciach piękne Francuzki wyglądają jak sobowtóry Jane. Birkin przyszła na świat jako Jane Mallory Birkin w londyńskim Marylebone. Aktorstwa uczyła się w Kensington Academy. Debiutowała na scenie teatru Haymarket, ale prawdziwą sławę przyniosła jej rola w filmie "Powiększenie" Michelangelo Antonioniego. W 1968 roku rozpadło się jej pierwsze małżeństwo. Wyjechała do Paryża, nie znając języka francuskiego. Mimo to udało jej się zdobyć główną (!) rolę w melodramacie "Slogan". Na planie poznała francuskiego piosenkarza Serge'a Gainsbourga i właśnie to spotkanie zmieniło jej życie. W 1969 roku świat usłyszał nasyconą erotyzmem piosenkę "Je t'aime... moi non plus", w której oboje szeptali do siebie miłosne wyznania. Z namiętnego, choć kontrowersyjnego związku (mówiono o nich Piękna i Bestia), na świat przyszła córka Jane i Serge'a - Charlotte Gainsbourg. Czytaj też: Modny beżowy płaszcz >> Jane nie została wybitną aktorką, ale wydała 15 muzycznych albumów i przyczyniła się do powstania torebki - obiektu pożądania. Na pokładzie samolotu poznała Jeana-Louisa Dumas, prezesa marki Hermès. Wysypane z koszyka Jane rzeczy stały się pretekstem do rozmowy o wygodnych weekendowych torbach. Tak narodził się projekt torebki "Birkin", na której zakup gwiazdy czekają dziś w kolejce. Czytaj też: Wzruszające filmy >> Jane Birkin do dziś ma wpływ na styl dziewczyn zakochanych we francuskiej nonszalancji. Nikt tak jak ona nie nosił dzwonów, surferskich dzianinowych topów, białych koszul i koszyczków. To, że tak ubieramy się dziś w centrach wielkich miast to jej wielka zasługa. Jane przeniosła wakacyjny luz z Lazurowego Wybrzeża na paryskie i londyńskie ulice. Pokazała, że w białym t-shircie można wyglądać bardziej zjawiskowo, niż w wymuskanej stylizacji. Miało się wrażenie, że Jane jest mentalnie na niekończących się wakacjach. W galerii znajdziecie znane i mniej znane zdjęcia młodej Jane Birkin. Jakiś czas temu aktorka obchodziła 72 urodziny. Niech jej styl zrobi wam weekend ;)
Okładka ELLE z Magdą Cielecką na nowo po 15 latach!
Magda Cielecka na okładce ELLE z 2004 roku ma 32 lata. Piękny kadr Marcina Tyszki powstał na plaży i zapisał się w pamięci redakcji i naszych czytelniczek jako jeden z najlepszych w historii naszego magazynu. "Odważna, szokująca, niesamowita, cudownie wakacyjna" - tak opisywaliśmy tę sesję na kolegium, gdzie w naszym nieoficjalnym sondażu wygrała bezapelacyjnie jako ta, która mogłaby zostać odtworzona z okazji naszych urodzin. Podjął się tego Adam Pluciński, a całość wystylizowała Karolina Limbach.
Magda Cielecka w sierpniu 2004 już od dawna była w ekstraklasie polskiej sztuki filmowej i teatralnej. Grała między innymi w "4.48. Psychosis" u Grzegorza Jarzyny w TR Warszawa. Inspirowała i elektryzowała. "Nieprzeciętnie zdolna, niezależna, piękna. Zjawiskowa. Synonim kobiety ELLE. Dziś ma 47 lat i nic się nie zmieniło. Jest tylko dla siebie wyrozumialsza i oswaja się ze zmarszczkami. Nie ściga się z czasem, bo wie, że to bez sensu." - pisze w naszym nowym numerze o Magdzie Marta Drożdż, redaktor naczelna magazynu. Spójrzcie na obie okładki, kupcie i delektujcie się cielesną Cielecką. Na dodatkową zachętę (której w zasadzie tu nie potrzeba), kilka cytatów z wywiadu, który w całości przeczytacie w sierpniowym ELLE. Od jutra w sprzedaży! Magdalena Cielecka w ELLE - fragmenty wywiadu ELLE: Chciałaby Pani coś zamanifestować? Magdalena Cielecka: Skończyłam 47 lat i lubię swoje ciało! Niektórzy pewnie powiedzą, że jestem stara i bezwstydna, ale ja uważam, że dojrzałość kobiety to ważny i ciekawy etap w życiu, a ciągle jest tematem tabu. Choć mam wrażenie, że to się zmienia (...)". * ELLE: A macierzyństwo? Nie żałuje Pani, że ominęło Panią coś ważnego? Magdalena Cielecka: Nie. Widocznie tak miało być. Nie dowiem się już, czy gdybym miała dziecko, moje życie byłoby lepsze czy gorsze. Na pewno nie zgorzkniałam z tego powodu. Nigdy nie miałam silnej potrzeby bycia matką, więc nie starałam się tego celowo doświadczyć. Nie lubię robić czegoś wbrew sobie, bo coś wypada, albo ktoś czegoś oczekuje (...)". * ELLE: Polubiła Pani już kobiety? Pytam trochę żartobliwie, bo w wywiadzie, który towarzyszył tej "oryginalnej" okładce, powiedziała Pani, że nie wierzy w przyjaźń między kobietami. Aż trudno w to uwierzyć. * Magdalena Cielecka: Nie wiem, co się musiało dziać wtedy w moim życiu. Może bałam się konkurencji ze strony kobiet. Jak to czytałam, sama się śmiałam. [...] Mam wokół siebie mnóstwo wspaniałych kobiet. Uważam, że kobieca przyjaźń to jedyny pewnik w życiu. Może ta solidarność kobiet przychodzi z wiekiem? * ELLE: Gdyby znów miała Pani 25 lat, co by sobie Pani powiedziała? Magdalena Cielecka: Żebym częściej odpuszczała, nie była taka zerojedynkowa w życiu. I nie bała się popełniać błędów, bo lepiej żałować tego, co się zrobiło, niż żałować, że czegoś nie spróbowało
Jak zostałam reporterką. "Prime time w radiu jest o siódmej rano, więc trzeba wstać przed czwartą i być na bieżąco przez cały dzień"
Błyskotliwe, charyzmatyczne. Dobrze wiedzą, czego chcą. I chociaż wybrały niezbyt łatwy zawód, który według starych wyjadaczy już się kończy – świetnie sobie radzą.
Tekst Marta Szarejko Artykuł ukazał się lutowym numerze ELLE Polska, w 2017 roku. Mają szczególną skłonność do gapienia się. W metrze, tramwaju, autobusie albo na ulicy. Jeśli bezwstydnie będą cię obserwować – nie przejmuj się. One po prostu wymyślają, jak ciekawie cię opisać. Pewnie wracają z redakcji, ale nie mogą przestać pracować. Nie jesteś do tego przygotowana, ale udawaj, że tego nie widzisz. A potem im wybacz – to reporterki. Prasa Pierwsza rozbraja mnie tak: – W pracy pomaga moja zwyczajność. Nigdy nie stosuję intelektualnych rozgrywek. Nie jestem też piękną blondynką, która onieśmiela. Może dlatego ludzie zawsze podkreślali, że czują się przy mnie swobodnie i bezpiecznie. A to dla reportera najważniejszy atut. To Justyna Kopińska, reporterka „Gazety Wyborczej”, która zrobiła najbardziej spektakularną karierę dziennikarską ostatnich kilku lat. Najpierw ukazały się jej bestsellerowe książki: „Czy Bóg wybaczy siostrze Bernadetcie?” i „Polska odwraca oczy”, a potem sprawy potoczyły się szybko: posypały się nagrody i propozycje pracy. Kopińska została nagrodzona Amnesty International Journalism Award, a potem European Press Prize, ­zwaną europejskim Pulitzerem. – Zajmuję się sprawami związanymi z prawem karnym, sądami i więziennictwem. Dlatego często rozmawiam z osobami, które są ofiarami przemocy i czują się oszukane przez system sprawiedliwości. Nie muszę namawiać ludzi na rozmowę, oni sami się do mnie zgłaszają. Ale już uwiarygodnienie ich słów dla czytelników, czyli dotarcie do osób z wymiaru sprawiedliwości, urzędników, znalezienie konkretnych dokumentów, wymaga ogromnego wysiłku i znajomości prawa. Najpierw chciała zostać policjantką śledczą. – W mojej rodzinnej miejscowości często mówiło się o niesprawiedliwości i poczuciu, że jeśli coś złego się wydarzy, to nie można liczyć ani na policję, ani na prokuraturę. Zaczęłam śledzić sprawy sądowe, wyroki, żeby się przekonać, czy faktycznie tak jest. Poza tym już jako dziecko lubiłam programy polityczno-publicystyczne i filmy kryminalne. A najbardziej „Milczenie owiec” – uważałam Clarice Starling za piękną, odważną postać. Na odrabianie lekcji zostawiałam sobie 15 minut dziennie. I tak miałam dobre oceny. Zaczęła studiować socjologię. Przez przypadek na imprezie w akademiku poznała policjanta. – Przegadaliśmy cały wieczór, ale on cały czas opowiadał o swoim rozczarowaniu pracą: o tym, jak wiele rzeczy w policji jest podporządkowane statystykom. Jak tuszuje się różne sprawy. Wróciłam do domu i w zeszycie, w którym spisywałam decyzje życiowe, słowo „policjantka” zamieniłam na „dziennikarka śledcza”. Wciąż interesowała mnie walka ze złem, ale nie chciałam być uwikłana w sieć policyjnych powiązań czy nacisków. Dziennikarz to chyba najbardziej wolny zawód, jaki znam. Twierdzi, że to, że jest kobietą, zdecydowanie pomaga jej w zawodzie. – Tą dziedziną zajmuje się niewiele dziewczyn. Często osoby z wymiaru sprawiedliwości są zaskoczone, że kobieta pisze o najtrudniejszych sprawach, takich jak morderstwa, przemoc, gwałty. A na etapie rozmowy płeć przestaje się liczyć, najważniejsze jest przygotowanie i wiedza. W mojej pracy, jeśli czujesz się pewnie i wiesz, że jesteś równa facetom, to cię szanują. Nie pozwoliłabym sobie na to, żeby zarabiać mniej niż mężczyzna albo żeby mnie gorzej traktowano. Od początku znajduje spektakularne tematy – pisze o wpływowych osobach, którym dzięki kontaktom udało się uniknąć kary. I o tych, które im w tym unikaniu pomagały. Bez przerwy zgłaszają się do niej kolejni bohaterowie. – Ludzie zawsze mi powtarzali, że dobrze się ze mną rozmawia. Dlatego niezależnie od tego, o czym piszę i w którym kraju mieszkam, szybko nawiązuję znajomości. Wielokrotnie miała okazję to sprawdzić – mieszkała w Anglii, Stanach Zjednoczonych i Kenii. W Londynie, po liceum, pracowała jako barmanka i manager recepcji w hotelach. W czasie studiów pisała do polonijnych gazet. W Los Angeles uczyła się pisania scenariuszy. A w Kenii była przewodniczką i pisała opowiadania. – W Nairobi poznałam jedną z najlepszych tenisistek w Afryce, która oprowadzała mnie po niezwykłych miejscach. Raz trafiłyśmy do klubu dla kobiet, które do czwartej rano piły wino i opowiadały różne historie. Robiły to fantastycznie. W Afryce duży nacisk kładzie się na umiejętność opowiadania anegdot – słowa mają znaczenie, są wręcz magiczne. Pisze obrazowo, jej teksty przypominają filmy. Właśnie skończyła scenariusz do filmu, który wyreżyseruje Borys Lankosz. Następne czekają w kolejce. Czy reporterka, która bez przerwy pracuje, ma czas na życie prywatne? – Oczywiście, że tak! I tu bardzo szczęśliwy zbieg okoliczności: mało sypiam. Jak byłam młodsza, jeszcze w Kalifornii, wystarczały mi trzy godziny. Teraz, w Warszawie – pięć. Wstaję o 4.00, czytam akta, odpisuję na mejle albo pracuję nad tekstami. Potem idę do redakcji, zaszywam się w kącie i dalej piszę. Po południu biegnę na siłownię, a wieczory poświęcam znajomym i przyjaciołom. Mam w życiu dużo szczęścia w sferze prywatnej: nikt mnie nie ciągnie w dół, nikt nie narzeka, że za dużo pracuję. A jak ma się oparcie w bliskich, to śmiało można iść do przodu. W pracy dziennikarza śledczego - jeśli czujesz się pewnie i wiesz, że jesteś równa mężczyznom - to cię szanują - mówi Justyna Kopińska. Internet Druga mówi, że praca dziennikarza nigdy się nie kończy. Wpisanie jej nazwiska do internetu powoduje nie tylko wysyp jej tekstów, lecz także wpisów hejterów. – Interpretuję to tak: jeśli ktoś czyta tekst i nie ma się do czego przyczepić, to zwraca uwagę na wygląd autora. Jak dziennikarz jest mało atrakcyjny, można mu napisać, że jest brzydki. A jak jest atrakcyjny, to pewno głupi – mówi Paula Szewczyk, dziennikarka newsweek.pl. – Pracuję tu trzy lata, więc zdążyłam przeczytać o sobie mnóstwo ciekawych rzeczy. Począwszy od tego, że mam krzywy ryj, przez to, że muszę być słaba w łóżku, a skoro piszę o uchodźcach, to może próbuję przemycić do Polski jakiegoś terrorystę. Po maturze myślała, żeby zostać aktorką, ale szybko się okazało, że nie ma dla niej życia bez literatury. – W szkole aktorskiej w Krakowie zorientowałam się, że to zupełnie nie to. Wychodziłam na scenę i czułam, że jestem przede wszystkim ciałem. A miałam coś do powiedzenia, wolałam, żeby ludzie mnie słuchali. Dałam sobie z aktorstwem spokój. Wyjeżdża do Łodzi i zaczyna studiować polonistykę. Jednocześnie pracuje jako kelnerka. Po trzech latach przyjeżdża do Warszawy, tu kończy studia. – Cały swój wolny czas wykorzystywałam na pisanie. Chciałam jak najwięcej się uczyć, pracować i oswoić miasto. Ale rok po skończeniu studiów ciągle pracowałam w restauracji. Myślałam: „Pięć lat studiów, tony przeczytanych książek, ciągle wysyłam CV i cisza!”. Ale po roku następuje przełom. – Zaczęłam pisać do miesięcznika literackiego „Chimera”, w którym wkrótce zostałam sekretarzem redakcji. I niemal jednocześnie dostałam staż w „Newsweeku”. Miał trwać miesiąc, zostałam pół roku. A potem otrzymałam propozycję pracy w dziale internetowym. Internet daje jej mnóstwo możliwości: robi wywiady, jeździ na konferencje, odwiedza sztaby wyborcze, w błyskawicznym tempie rozbudowuje siatkę kontaktów. Teraz zajmuje się sprawami równościowymi, zwłaszcza prawami kobiet i osób LGBT. – Nie musiałam specjalnie szukać tematów, przyszły do mnie same. Kiedy byłam kelnerką, nie mogłam się pogodzić z tym, że w czasie sprzątania restauracji koledzy decydowali, że nie będą czyścić toalet, bo to przecież kobiece zajęcie. Wtedy mogłam się buntować, teraz o tym piszę. Oprócz tego, że pisze, regularnie nagrywa wywiady wideo. – Kamera to jednak duży stres. Najgorzej, gdy zapomni się oczywistego nazwiska albo daty. Przytrafiło mi się to ostatnio – od pasa w górę byłam rozluźniona, ale za to nogi zaplątałam w taki supeł, że potem przez kilka dni bolały mnie mięśnie. Jakbym ćwiczyła z Ewą Chodakowską! Radio Trzecia jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych głosów radiowych. Cztery lata temu została laureatką Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego przyznawanej przez PAP. To wyróżnienie za reportaż radiowy, ale od czasu do czasu bywa też korespondentką. Na co dzień prowadzi program publicystyczny. Agnieszka Lichnerowicz, dziennikarka Tok FM, zajmuje się tematyką międzynarodową, dlatego często nadaje z zagranicy. – To bardzo wyczerpujące, bo prime time w radiu jest o siódmej rano, czyli trzeba wstać przed czwartą, a potem być na bieżąco przez cały dzień i nadawać do późnych godzin. Czasem z niebezpiecznych miejsc. Przyznaję, że często przed kolejnym wyjazdem za granicę pluję sobie w brodę, że się w to wpakowałam, ale chwilę po lądowaniu przypomina mi się, dlaczego ta praca wciąż mnie kręci. Fascynuje mnie poznawanie innych punktów siedzenia, a przez to i widzenia, inspirują mnie ludzie, których poznaję, i rozmowy z nimi. Pytam o jej najtrudniejszy wyjazd. Agnieszka pamięta mnóstwo szczytów brukselskich, które odbijają jej się czkawką do dziś, kiedy to skomplikowane prawne mechanizmy musiała opisywać w 40 sekund. Ogromnym wyzwaniem była wojna rosyjsko-gruzińska, pierwsza, na którą pojechała. – Ale moment największego strachu przeżyłam w Egipcie, na placu Tahrir. Kobiety, szczególnie Egipcjanki, ale też zagraniczne dziennikarki, padły tam ofiarą przemocy seksualnej.Ja też znalazłam się w wyjątkowo nieprzyjemnej sytuacji. Czułam się tam bardziej zagrożona niż na linii frontu w Doniecku czy Kurdystanie. Na czym polega specyfika reportażu radiowego? – Kiedy reporter radiowy pracuje z dziennikarzem prasowym, wkurzają się na siebie. Bo radiowiec, nawet jak coś wie, musi zapytać bohatera po to, żeby nagrać jego głos. A prasowiec sam może coś zaobserwować i potem to opisać, nie musi o wszystko pytać. W tym sensie praca nad reportażem radiowym może być frustrująca.Kiedyś robiła materiał o suszy w Kenii. I strasznie zależało jej na tym, żeby przekazać słuchaczom bezmiar tej pustyni i dokuczliwość upału, który sieje spustoszenie. – To było niebywale trudne, bo starałam się skonstruować materiał na podstawie wypowiedzi swoich bohaterów, ale dla nich pustynia była czymś oczywistym. Nie mogłam wyciągnąć z nich żadnej obrazowej wypowiedzi, dzięki której polski słuchacz mógłby sobie tę suszę wyobrazić. Chyba mi się nie udało. Co w tym zawodzie budzi największą frustrację? – Chyba próba opisania ludzkich tragedii, np. w Donbasie, i przekazania tego ludziom w Polsce, którzy są zajęci swoimi problemami. Reporter ma poczucie, że jest świadkiem historycznych wydarzeń, a od wydawcy słyszy, że ludzi w Warszawie emocjonuje pożar mostu Łazienkowskiego. Z jednej strony to zrozumiałe, z drugiej irytujące. Odreagowuje, oglądając amerykańskich komików, przełamujących schematy i pokazujących pułapki, w które wpadają dziennikarze w opowiadaniu o świecie. – Oni to bardzo dobrze punktują i mogą sobie pozwolić na skróty myślowe, dowcipy i obrazoburstwo. To bardzo odświeżające. Telewizja Czwarta miała pracować w PR-ze kryzysowym, ale szybko zmieniła zdanie. Monika Krajewska, reporterka „Faktów”, studiowała nauki polityczne. Już na drugim roku zaczęła pracować. – Interesował mnie PR, który w Polsce dopiero raczkował. Chciałam doradzać firmom albo politykom w momencie, kiedy ich wizerunek legł w gruzach – to trudna, ale niewiarygodnie opłacalna działka i wymaga cech i umiejętności, które mam. Na przykład wysokiej odporności na stres i rozsądnego myślenia w obliczu trudnych sytuacji. Ale zrozumiałam, że bardziej niż wizerunek polityków ciekawi mnie świat. Postanowiła spróbować w telewizji, dostała staż w „Faktach”. I mniej więcej trzeciego dnia wiedziała, że to jest to. – Taką pracą ciężko się znudzić, codziennie zajmujesz się czymś innym. W poniedziałek wojną w Syrii, a we wtorek rozwodem Angeliny Jolie z Bradem Pittem. Dwie sytuacje utwierdziły ją w tym, że świetnie wybrała zawód. Pierwsza, kiedy poleciała do Iranu robić reportaż. Miała wizę na trzy dni, została tydzień. Była pod ścisłą obserwacją irańskich służb. – Ale wszystko poszło doskonale. Pamiętam moment, kiedy stoję na największym bazarze w Teheranie – dookoła ludzie niosący dywany, przyprawy, kwiaty, koło mnie mój operator, fantastyczny kompan w tej wyprawie, i myślę: „To niesamowite, nie mogłam wybrać lepiej!”Drugi raz poczuła to w Londynie. – Robiłam relację z premiery „Gwiezdnych wojen”. Kocham ten film i to było spełnienie moich dziecięcych marzeń. Takie tematy mnie relaksują – jeśli przez 10 dni zajmuję się piekłem w Syrii, oglądam zdjęcia wyciąganych z gruzowisk zwłok, martwych dzieci i matek nad grobami, to po tym zajęcie się życiem Kim Kardashian może byś prawdziwym oddechem. Praca reportera jest jej sposobem na życie. – Trzeba się do tego przyzwyczaić, bo zdarza się, że pracujemy przez kilka tygodni po kilkanaście godzin dziennie. To zależy od tego, co dzieje się na świecie. Tych wydarzeń jest tak dużo, że wszyscy musimy być na pokładzie. Nieistotne, czy mamy urodziny, są święta, weekend, czy wolny dzień. Po jakimś czasie wracasz do domu i się zastanawiasz: „Jak to możliwe, że już jest grudzień?!”. Ale szybko przestajesz to roztrząsać, bo znowu chcesz odkrywać świat i zacierasz ręce np. na myśl o wyborach w Stanach. Czeka cię przecież kilka ciekawych miesięcy, kiedy będziesz tłumaczyć widzom, jak wygląda świat po wygranej Donalda Trumpa. I sama będziesz się tego uczyć. A to w naszym zawodzie najważniejsze, prawda?
Superszczupła sylwetka, o której marzą setki dziewczyn, dla mnie stała się początkiem koszmaru. Dziś wiem, że poczucie własnej wartości nie zależy od kilogramów. Ale na wagę nie wchodzę. Na wszelki wypadek.
O tym, że będę pracować w ELLE, mogłam tylko marzyć. Gdy ukazał się pierwszy numer polskiej edycji, miałam siedem lat. Na wybiegach królowały kościste piękności – Kate Moss i Stella Tennant. Dziś gwiazdą wybiegów jest Kate Upton, seksowna blondynka o rubensowskich kształtach. Ale Kate i modelki plus size są wciąż niszą, zwłaszcza w świecie high fashion. Kreacje od projektantów dobrze leżą tylko na bardzo, bardzo chudych dziewczynach, i to one wciąż wiodą prym w modelingu. A my, kobiety, wciąż się do nich porównujemy i często chcemy wyglądać tak samo. „Nie mogę pić, nie mogę jeść. Ja chcę być chuda” – śpiewała Agnieszka Chylińska. Też chciałam być chuda. Nie wiedziałam, że potem moim największym marzeniem będzie, aby przytyć i normalnie jeść. Przez pięć lat miałam anoreksję. Listopad 2004 54 kg Zaczęło się niewinnie. Eliminacja słodyczy, chowanie kotleta pod ziemniakami. Dość szybko za obiad wystarczał mi jogurt 0 proc., choć jako dziecko byłam pulchna i kochałam wszystko, co słodkie i tłuste. Początek liceum. Jestem zwykłą, szczupłą dziewczyną, która lubi siebie i lubi jeść. Ale presja otoczenia daje się we znaki. Gdy w klasie zaczyna się moda na odchudzanie, szybko ją podchwytuję. Tylko o ile moje koleżanki z pasją dyskutują o dietach, po czym idą na frytki, ja poważnie podchodzę do sprawy. Od listopada do stycznia tracę 12 kilo. Pierwszy miesiąc to koszmar. Mój żołądek przyzwyczajony do regularnych posiłków, błaga o jedzenie. Głód hamuję papierosami i kawą. Cellulit ekspresowo znika z moich ud, jak zresztą one same. W lustrze pojawiają się za to wystające obojczyki. Im mniej ważę, tym czuję się pewniejsza siebie i z pogardą patrzę na grubsze koleżanki. Nareszcie jestem chuda i atrakcyjna jak modelki. Ale tylko dla siebie. I niestety tylko do czasu... Tracę kontrolę nad odchudzaniem. Chudnę coraz szybciej, jem coraz mniej. Po szkole przesiaduję godzinami w parku, byle tylko nie wracać do domu i mamy, która prośbą i groźbą próbuje nakłonić mnie do jedzenia. Mój żołądek jest tak skurczony, że nie mogę zjeść jabłka, nie wspominając o obiedzie. Do życia wystarczają mi paczka Marlboro, butelka wody i miętówki bez cukru. Ubrania kupuję w dziale dziecięcym, bo w „dorosłych” rozmiarach tonę. Nie wiem skąd, ale na szczęście mam siłę się uczyć i chodzić na imprezy. Znów do czasu... Kwiecień 2005 35 kg Wiosna, a ja chodzę w kożuchu, bo wciąż jest mi zimno. Mam zapchane uszy i nogi spuchnięte jak kobieta w ostatnich tygodniach ciąży. Na moim całym ciele pojawia się dziwny meszek. Z każdym dniem jestem coraz bardziej zmęczona, coraz słabsza. W mediach coraz głośniej mówi się o anorektyczkach, które zagłodziły się na śmierć. I po raz pierwszy pojawia się strach... Też tak skończę? Ulegam presji mamy, która siłą zaciąga mnie do psychiatry. Lekarz każe mi stanąć na wadze. Diagnoza: 35 kilo (mam 168 cm wzrostu), BMI 12,5, anoreksja, wyniszczenie organizmu z zagrożeniem życia, hospitalizacja natychmiastowa. Do szpitala trafiam na trzy miesiące, tuż przed osiemnastką. Szybko się okazuje, że jeśli nie chcę tam spędzić kolejnych miesięcy, muszę współpracować. Jeść i tyć. Jem więc jak wzorowa uczennica. Inne anorektyczki mnie nienawidzą. Kiedy chowają kotlety po kieszeniach, masło wcierają we włosy, a przed ważeniem opijają się litrami wody, ja zjadam wszystko w imię wolności. I tyję. Koniec czerwca, 11 kilo na plusie. Zmuszam mamę, aby wypisała mnie na własne żądanie. Wychodzę i wiem, że już tam nie wrócę. I że znów będę chuda. Początek roku szkolnego. Wracam do wagi sprzed szpitala. Znów wybucha panika, zwłaszcza że za parę miesięcy mam zdawać maturę. Nauczyciele przekonują mamę, że nie dam rady przystąpić do egzaminów. Na przekór wszystkim zakuwam więc jak szalona. I znów jem coraz mniej. Przed cotygodniową wizytą kontrolną u dietetyczki wkładam najcięższe buty. Ale i tak do końca roku waga spada poniżej 40 kilogramów. Maturę zdaję celująco i dostaję się na wymarzone dziennikarstwo. I co? I niewiele się zmienia. Mam coraz bardziej dosyć siebie i swojego życia. – Powinnaś zmienić otoczenie – radzi mi znajoma lekarka. Na drugim roku składam więc papiery na wszystkie możliwe uczelnie. Trafiam do Mediolanu w ramach programu Erasmus. Czy mogło być lepiej? Włochy, moda, dolce vita... Gdzie, jak nie tam, mogę na nowo nauczyć się jeść i cieszyć się życiem? Początki są trudne. Obcy kraj, język... i jedzenie. Włosi jedzą ciągle! Jedzenie to ich sens życia, którego nie potrafię zasmakować. Ale poznaję Daniele, który co tydzień zaprasza mnie na kolację. Zaczynamy jeść o 22, często kończymy o trzeciej nad ranem. Nikt mi nie zadaje pytań, dlaczego jestem taka chuda, tylko dolewa wina i częstuje kolejnym kawałkiem pizzy. Nie wiem kiedy, nie wiem jak, ale zaczynam jeść coraz więcej i zaczynam odczuwać zapomniany głód. Po roku we Włoszech wracam 10 kilo cięższa, zakochana i szczęśliwa. Rodzina jest zachwycona moją przemianą. Od znajomych słyszę, że ładnie wyglądam. – Ładnie czy grubo? – pytam zaczepnie. Oswojenie się z „nowym” ciałem zajęłomi ponad rok. W międzyczasie tyję, chudnę, obżeram się, głodzę. I zaczynam staż w ELLE. Wrzesień 2014 56 kg Dziś jem tak jak przed chorobą. Nie mam obsesji na punkcie kalorii i chyba z coraz większym przekonaniem mogę powiedzieć, że akceptuję siebie. Praca w ELLE oswoiła mnie z magią Photoshopa. W świecie mody nigdy nie jest się za chudym, skoro nawet wiotkie jak trzcina modelki są komputerowo wyszczuplane. Pozostaje odpuścić. Pewnie, że mogłabym ważyć mniej, mieć bardziej płaski brzuch albo węższą talię. Tylko czy dzięki temu moje życie byłoby lepsze? Nie, bo im więcej chudłam, tym bardziej byłam nieszczęśliwa. Ale na wszelki wypadek unikam wagi, zwłaszcza gdy mi się wydaje, że trochę przytyłam, że jest mi za ciężko z samą sobą. Mimo wszystko widoku szóstki z przodu mogłabym łatwo nie przeżyć. Anoreksja zostanie już ze mną na zawsze. W głowie i w ciele. To przez nią mam zwiększone ryzyko osteoporozy, dlatego powinnam uprawiać sport. Ale przyznaję się – często zamiast na jogę wolę iść na wino i pizzę z koleżanką. To też jest przyjemne. Marta Krupińska
Zbuntowana Maja Ostaszewska. Wywiad ELLE!
Zawsze była inna. To niedopasowanie zaprowadziło ją do wolności, dało poczucie wartości. Dziś czuje się spełniona, jest u szczytu kariery i w szczęśliwym związku. Z aktorką rozmawia Robert Kozyra.
W 2013 roku w lutowym numerze ELLE pojawił się wywiad z jedną najlepszych aktorek w Polsce, Mają Ostaszewską. Do niedawna postrzegana jako artystka z misją, gwiazda przynaje się dlaczego wystąpiła w serialu "Przepis na życie": Cieszysz się życiem czy zamartwiasz tym, co będzie jutro? Maja Ostaszewska: Staram się żyć "Tu i teraz", doceniać to co mam. Wiadomo, że pojawiają się różne pytania dotyczące przyszłości, ale staram się pielęgnować życiowy optymizm. Wspaniale jest cieszyć się chwilą, dzielić radość z rodziną. Uwielbiam podróżować, robić przyjemności dzieciom, zapraszać znajomych, jeść dobre, zdrowe jedzenie … i szczerze mówiąc oboje z Michałem nie potrafimy oszczędzać. Wydawanie pieniędzy na przyjemności sprawia Ci radość czy budzi wyrzuty sumienia? Jedno i drugie. Ciężko pracuję i uważam, że mam prawo zrobić sobie co jakiś czas przyjemność. Shopping nie jest mi obcy, ale nie ulegam bezmyślnemu konsumpcjonizmowi. Nie kupuję kompulsywnie. Przywiązuję uwagę do tego, co noszę - lubię polskich projektantów, mam ulubione sklepy zagranicą, ale nie wydałabym na ubrania horrendalnej kwoty. Wolałabym przeznaczyć ją na coś, co mogłoby stać się dla mnie życiowo rozwijające i inspirujące albo przynieść radość moim bliskim, czy po prostu wesprzeć pożyteczne działania - jak prace Fundacji na rzecz zwierząt VIVA i np. schronisko w Korabiewicach, którym się opiekuję. To – jak na artystkę – bardzo racjonalne podejście do pieniędzy. Pieniądze nie są dla mnie celem, a jedynie środkiem. Nie jestem materialistką , z wielu rzeczy mogłabym zrezygnować. Ale są też takie, które wspaniale byłoby móc utrzymać - jak np. miejsce, w którym teraz mieszkamy, któremu oddaliśmy dużo pracy i serca. Zależy mi, żeby dzieci chodziły do dobrego przedszkola, a potem szkoły, by mogły rozwijać wybrane przez siebie zainteresowania. Wiem, że taki start jest dla nich skarbem. Posiadanie pieniędzy nie jest czymś złym, można przecież je mądrze wykorzystywać, dzieląc się z innymi – ważne, żeby nie stać się niewolnikiem ich pomnażania. Myślę, że dokonuję dojrzałych, świadomych wyborów zawodowych. Oczywiście, zawsze priorytetem jest dla mnie artystyczna wartość projektu, jego przekaz, ale aktorstwo to również mój zawód i muszę nim zarabiać na życie. Czy dlatego zagrałaś w lekkim serialu „Przepis na życie”? Zaskoczyłaś mnie. Wydawało mi się, że interesuje Cię tylko sztuka z misją. Od dawna miałam chęć na komediową rolę. A "Przepis na życie" był przez Agnieszkę Pilaszewską inteligentnie i dowcipnie napisany. Postać Beatki wydała mi się ciekawa do zagrania - zupełnie inna od tego, co zrobiłam do tej pory. Różnorodność ról, konwencji, w których gramy, pozwala rozwijać warsztat, sprawia, że nie zamykamy się w tym, co dobrze znane i bezpieczne. Nie nudzimy siebie i widzów … mam nadzieję (śmiech). No i trzeba mieć do siebie dystans. Aktorstwo to cudowny, fascynujący zawód - czasami o niezwykłej sile przekazu. A jednak to tylko zawód. Ważne jest, żeby wykonywać go z prawdziwym zaangażowaniem , a nie bufonadą, kabotyństwem. Niektórym aktorom wydaje się, że są lepsi od innych ludzi, bo realizują jakąś misję. Moim zdaniem misyjny, przełamujący tabu może być film czy spektakl - ale nie aktor! To, że ktoś gra np. Dalajlamę, nie oznacza, że ma jego mądrość i empatię. W tym kontekście ukłon w stronę komercji jest czasem dobry, bo szybko sprowadza nas na ziemię i nadaje odpowiednie proporcje temu, czym się na co dzień zajmujemy. Po sukcesie w serialu trafiłaś już do nowej szuflady - aktorki komediowej? Na szczęście nie, ale mogło się tak zdarzyć. Po roli Beatki dostałam kilka takich propozycji. Zabawne, bo przez lata, poza epizodem u Juliusza Machulskiego, nie dostałam żadnej. Wpadłabym w szufladę, gdybym teraz rzuciła się na wszystkie. Ale wybrałam jedną, dla mnie najciekawszą. Zdjęcia przede mną. Zresztą, dziś w ogóle nie mogę narzekać, bo - oprócz tego projektu - szykuję się do dwóch fabuł niekomediowych. Schematyczność w myśleniu o aktorach zdarza się również w repertuarze bardziej dramatycznym. Przytrafiło mi się to po niezwykle dla mnie ważnej roli w "Katyniu" A. Wajdy. Przez jakiś czas dostawałam wyłącznie propozycje ról w filmach wojennych. Zagrałam w "Dzieciach Ireny Sendlerowej" i w pierwszym sezonie "Czasu honoru", ale potem taktownie odmawiałam, nawet jeśli projekt był interesujący. Czułam, że nie chcę być niewolnikiem cudzej wizji mojej osoby, że potrzebuję zmiany. To dlatego ciągle się buntujesz? Robię to, aby żyć w zgodzie z sobą. Ale nie dla samego buntu – po prostu wyrażam własne poglądy, odrzucam nakazy, presję społeczną tak silną w Polsce, a to sprawia, że przypina mi się łatkę buntowniczki. Nigdy nie miałam oporów przed mówieniem, czy coś mi się podoba, czy nie. Gdy byłam nastolatką i studentką, byłam nawet dość bezczelna i arogancka. Teraz wiem, że ostentacja i krzyk niekoniecznie są najlepsze, że skuteczniej jest walczyć na argumenty. Na studiach z niektórymi wykładowcami miałam cudowny kontakt, ale część mnie nie cierpiała właśnie za tę moją niezależność. Pewnie byłam zbyt radykalna i naiwna, ale cieszę się, że już wtedy miałam własne zdanie i gust. Ale buntownicy nie mają łatwego życia. Nie ma to dla mnie znaczenia. Zawsze będę protestować przeciw kołtuństwu, przeciw nietolerancji, która jest w Polsce gigantyczna. Nie znoszę braku szacunku dla ludzi o innym pochodzeniu, wyznaniu, poglądach, orientacji seksualnej, kolorze skóry. Dlaczego nie pozwalamy sobie wzajemnie żyć tak, jak chcemy? Uważam, że każdy z nas ma prawo do samodzielnych wyborów. Kilka lat temu poszłam na manifę przeciw zaostrzeniu ustawy antyaborcyjnej, choć byłam w zaawansowanej ciąży. Brukowce nie zostawiły na mnie suchej nitki; sugerowały np., że skoro protestuję w tej sprawie, to znaczy, że nie chcę dziecka, które w sobie noszę. Kompletna bzdura. Niby jesteśmy coraz bardziej otwartym państwem, a jednak na każdym kroku czujemy presję. Patriarchat, szowinizm, stereotypy mieszczańskie. Narzuca się nam, co jest kobiece, a co męskie. Mężczyźni nie mają prawa do słabości, do tego, by nie pracować, tylko zajmować się domem, dziećmi. Z kolei kobieta ma być matką-Polką, której wartość określa tylko to, czy wyszła za mąż i urodziła dzieci. Czyli nie wyjdziesz za mąż, ponieważ nie lubisz ulegać presji? Nie wyobrażam sobie wyjścia za mąż tylko dlatego, by sprostać presji społecznej. Ślub nie sprawi również, że mąż czy żona będzie naszą własnością - bezwarunkowo i na zawsze. Z drugiej strony, może być on prawdziwie symboliczny i piękny, kiedy jest wynikiem głębokiej potrzeby serca. Świadomą, dojrzałą i wolną decyzją. Wzięciem odpowiedzialności za związek. Jesteśmy z Michałem narzeczonymi, nie wykluczam możliwości wzięcia ślubu w porywie romantyzmu, ale rodziną jesteśmy od dawna - bez papierka. I tę siłę i niezależność wyniosłaś z dzieciństwa? Wychowałaś się w artystycznej rodzinie, w filozofii buddyjskiej. Rówieśnicy Cię nie odrzucali? Doświadczyłam dyskryminacji. Dzieci straszyły mnie, zrzuciły mnie ze schodów, bo nie wyglądałam jak one i nie chodziłam na religię. Jako nastolatka z kolei sama miałam ogromną potrzebę podkreślania własnej indywidualności. Wręcz lubiłam tę swoją inność, dobrze się z nią czułam. Akcentowałam ją, bo dzięki niej się wyróżniałam. Buddyzm, niejedzenie mięsa, strój. To poczucie odmienności, odrębności, pewnego wyobcowania i niedopasowania towarzyszyło mi przez sporą część życia. Właściwie najmniej osobna czuję się teraz, bo jestem otoczona ludźmi otwartymi i tolerancyjnymi. W teatrze funkcjonuję w środowisku bardzo wolnych ludzi. Wierzysz w przeznaczenie? To, że jesteś z Michałem – to było przeznaczenie, czy coś jednak od Was zależało? Wierzę w przeznaczenie, ale według mnie równie wiele zależy od nas samych. Przeznaczenie stawia nas np. w określonych sytuacjach, ale to my dokonujemy wyboru kierunku. Mając taki a nie inny los, możemy nad nim pracować. Nasze spotkanie to było przeznaczenie, ale już kształtowanie związku, nadawanie mu formy i wypełnianie treścią zależy od nas obojga. Od naszej pracy, zaangażowania. Które z Was rządzi w związku? Jesteśmy związkiem naprawdę partnerskim, pod każdym względem. Uzupełniamy się, jesteśmy ze sobą bardzo mocno związani, ale jednocześnie szanujemy przestrzeń drugiego. Nie kontrolujemy się nawzajem. Tak ja postrzegam nasz związek. Mam nadzieję, że Michał również, ale żeby mieć pewność, musiałbyś spytać jego. Kłócicie się? Oczywiście! Mamy oboje duże temperamenty, choć może sprawiamy wrażenie osób spokojnych, wyważonych. Naturalne wyrażanie emocji jest oczyszczające i szczere. Czasem przypominamy włoski schemat – pół tygodnia potrafi być cudownie, a pół niemal w kryzysie (śmiech). Miewacie też ciche dni? Nie do końca, bo małych dzieci nie powinno się narażać na takie przeżycia. Ale zdarza się, że ograniczamy komunikowanie się do niezbędnego minimum. Ja w ogóle mam taką naturę, że jak ktoś mnie zrani, to potrzebuję czasu, by to przetrawić, poradzić sobie z uczuciami, jakie ta sytuacja we mnie wywołała. To nie obrażanie się, ale rodzaj wycofania. Najważniejsze jest, że taki stan nie trwa długo. Zdecydowanie więcej nas łączy, niż dzieli. Jesteśmy sobie bardzo bliscy. Co sprawia Wam najwięcej przyjemności? Uwielbiamy spędzać czas z dziećmi - jak one to nazywają "rodzinka w komplecie". To najszczęśliwsze chwile. Nasze dzieci są wspaniałymi kompanami. Bycie mamą i tatą jest cudowne, ale ważne są też chwile tylko we dwoje. Chyba jesteśmy dość romantyczni…Nie ulegamy rutynie (śmiech)... Rozumiemy się, lubimy razem podróżować, bawić się, tańczyć, przegadać całą noc. Mamy też to szczęście, że nasze zawody są naszą pasją. Kiedy jesteśmy na planie, a ja również w teatrze, czujemy dreszczyk podekscytowania. Razem pracujemy rzadko, ostatnio przy nowym filmie Małgośki Szumowskiej, i bywa, że na długo się rozłączamy. Tęsknimy, ale dajemy sobie oddech. W ogóle nie jesteście o siebie zazdrośni? Oczywiście, że w jakimś stopniu jesteśmy zazdrośni. Wydaje mi się, że miłość bez pewnego stopnia zazdrości nie istnieje. Ważne jest jednak, by nie było to uczucie koncentrujące się na kontrolowaniu partnera, pozbawiające zaufania do niego. Nie można zazdrości podgrzewać, bo ona spala przede wszystkim osobę zazdrosną. Staje się jej upiorem, zaniża poczucie wartości. Moim zdaniem, szkoda czasu na życie w paranoi, w absurdzie własnych domysłów. Dajemy sobie dużo przestrzeni, jednocześnie starając się być naturalnie uważnym na partnera, okazywać mu atencję. Dzieci zmieniają życie pary. Czasem scalają związek, czasem wręcz przeciwnie. Jak jest u Was? Dzieci pojawiły się w naszym życiu w odpowiednim momencie, gdy oboje byliśmy na nie gotowi. Byłam dojrzałą kobietą, miałam czas się wyszumieć, zrealizować zawodowo, a zarazem nabrać życiowego doświadczenia. Dzieci ogromnie scaliły nasz związek. Myślę, że stało się tak dlatego, że są owocem naszej miłości i zostały powołane na ten świat świadomie, były od początku niezwykle chciane i oczekiwane. Nieprawdopodobnie wzruszające jest odkrywanie w nich podobieństw do siebie i do partnera. Skłamałabym mówiąc, że niczego nie musieliśmy poświęcić. Tak naprawdę, gdy pojawiają się dzieci, życie zmienia się diametralnie. Moim zdaniem, zdecydowanie na lepsze, ale np. bardzo trudno jest wygospodarować czas, który poświęcisz wyłącznie partnerowi. My dopiero ostatniej jesieni wyjechaliśmy we dwoje do Barcelony – po raz pierwszy sami, bez dzieci. Byłaś w panice, że nie masz ich na oku? Nie - były z moją mamą, którą uwielbiają. Oczywiście, tęskniłam, nie miałam jednak takiego poczucia, że zostawiając je robię im krzywdę. Ale musiałam dojrzeć do takiego myślenia. Przez długi czas byłam nadopiekuńcza. Teraz staram się dawać im i sobie więcej przestrzeni. Wiem, że nie mogę zagłaskiwać ich swoją miłością, że muszę im pozwolić przekonać się, że świat jest piękny nawet wówczas, gdy mamy i taty przez chwilę nie ma w pobliżu. Ten czas, spędzony tylko we dwoje, był nam bardzo potrzebny. Był wspaniały. Myślę, że to, o czym mówię, jest dobrze znane większości rodziców. Twój dom różni się od tego, który stworzyli Twoi rodzice? Wiele pięknych wartości chciałabym kontynuować. Dali mi prawo do samodzielności w myśleniu, nie narzucali kierunku, jaki wybrałam. Ich buddyzm rozwinął we mnie potrzebę duchowości, poszukiwania. To oni uwrażliwili mnie na los zwierząt, na rezygnację z mięsa, by nie przyczyniać się do zabijania. Ale jestem mniej "wyluzowana" w wychowywaniu dzieci - jest więcej zasad, których muszą przestrzegać. Ja, jako nastolatka, mogłam na przykład uczestniczyć w życiu towarzyskim rodziców, co było ciekawe, ale sprawiło, że lekceważyłam rówieśników. Nie byłam zwykłą nastolatką - kolegowałam się ze znajomymi rodziców. To oni Ci imponowali? Pewnie! Zwłaszcza środowisko związane z teatrem krakowskim, bo już jako dziecko wymyśliłam sobie, że będę aktorką. I to z jednej strony było fantastyczne, bo jako małolata biegałam na przestawienia Lupy czy Kantora, ale z drugiej – pozbawiło mnie uroków dorastania, fascynacji sprawami ważnymi dla młodych. Nie poszłam na studniówkę, bo uważałam, że to strata czasu. Byłam strasznie egzaltowana. Kiedy moje koleżanki były na etapie "burzy w zlewozmywaku", ja czytałam Beaudelaire’a, wolałam siedzieć w teatrze na „Braciach Karamazow” Lupy niż bawić się z kolegami. Ominął mnie typowy świat nastolatków. Nie chcesz pozbawiać swoich dzieci dzieciństwa? Ależ ja miałam wspaniałe dzieciństwo! Nikt tak się nie bawił z dziećmi, jak moi rodzice. Nasz pokój był jak zaczarowana kraina. Całe wakacje spędzaliśmy razem. Jacht, który zaprojektował mój dziadek, stawał się okrętem, a każda mazurska przystań - wyspą skarbów, nieznanym lądem. To, o czym wspominałam wcześniej, to krótki okres, kiedy byłam nastolatką. Moje dzieci chodzą jeszcze do przedszkola, wiec najtrudniejsze problemy wychowawcze zapewne jeszcze przede mną. Dziś ważne jest dla mnie, by dać im maksimum miłości i akceptacji, zapewnić poczucie bezpieczeństwa. Stawianie granic jest jednym z jego elementów. Masz wszystko. Jesteś docenianą aktorką, dużo grasz i jesteś pozytywnie odbierana przez widzów. A oprócz tego odnalazłaś szczęście w życiu prywatnym. Ludzie mówią o Tobie „szczęściara”. Jesteś nią? Jestem. Bardzo doceniam to, co mam - cudowną rodzinę, fantastycznego partnera, pracę, która jest moją pasją. Spotykam wybitnych reżyserów, jestem częścią zespołu Nowego Teatru Krzysztofa Warlikowskiego. Wiem, że mam szczęście. Czuję, że się spełniam, a to sprawia, że mam większą gotowość na przemijanie. Naprawdę już myślisz o przemijaniu? Naturalnie, jak każdy myślący człowiek. Ja, zresztą, z jednej strony mam w sobie dużo radości, spokoju, energii ukierunkowanej na tu i teraz - o czym mówiłam na początku; z drugiej - od zawsze towarzyszy mi swego rodzaju melancholia. I choć to zakrawa na sentymentalizm, nie są mi obce stany roztkliwiania się nad kruchością wszystkiego (śmiech). Ale myślę, że dla aktorki takie rozdwojenie - żeby nie rzec: dwubiegunowość - jest cenna. Im więcej w nas różnorodnych pokładów, tym nasze postaci stają się ciekawsze, wielowymiarowe. Skończyłaś 40 lat - to taki moment podsumowań. Żałujesz czegoś w życiu? Jest sporo takich rzeczy. Popełniłam na pewno masę błędów, zraniłam kogoś po drodze… Żałuję, że poza angielskim nie znam żadnego obcego języka, że nie gram na żadnym instrumencie, że – choć byłam nim zafascynowana – nie zdecydowałam się pójść na kurs tańca nowoczesnego. I wielu innych rzeczy żałuję, ale nie rozpamiętuję tego. Wiem też, że mogę jeszcze niejednego dokonać. Kiedyś planowałam pójść na reżyserię. Teraz mam 40 lat i dwoje dzieci – trudno mi wyobrazić sobie siebie jako studentkę, ale kto wie? (śmiech). Naprawdę, wszystko jest możliwe. Jestem otwarta na zmiany, ale jakkolwiek banalnie to zabrzmi - czuję wdzięczność za te 40 lat. Nie zamieniłabym ich na inne…
Zastanawialiście się kiedyś, jak wyglądał pierwszy numer polskiego ELLE? Na okładce pojawiła się piękna Basia Milewicz, a w środku można było przeczytać wywiady z Isabelle Adjani, Basią Trzetrzelewską i Barbarą Falender. Wspominamy.
Pierwszy numer ELLE ukazał się w Paryżu 21 listopada 1945 roku (założycielką magazynu była francuska dziennikarka Hélène Gordon-Lazareff). Polska edycja wystartowała w 1994 roku z październikowym wydaniem. Gazeta kosztowała wtedy 39 900 zł (!), a na jej okładce pojawiła się w biało-czerwonym zestawie światowej sławy modelka - Basia Milewicz. Co zabawne, czytelnicy w opisie do zdjęcia mogli odnaleźć informację nie tylko o tym, kto stylizował sesję, ale także ile ważyła Milewicz (54 kilogramy), ile ma wzrostu (177 cm) i że jej znakiem zodiaku są Ryby. Redaktor naczelną była Maria Majdrowicz-Pijanowska, zastępcą Marzena Wilkanowicz-Devoud (kolejna, wieloletnia naczelna), a w dziale mody pracowali m.in.: Barbara Czartoryska, Dorota Maj, Sławomir Blaszewski i Beata Misiewicz. O urodzie pisała Barbara Mietkowska, a kulturą zajmowały się Manuela Gretkowska i Agnieszka Różycka. "Główna bohaterka - kobieta. Kobieta, która umie korzystać z życia, decydować o sobie i śmiało zabierać głos. Robi to zawsze świadomie i w poszukiwaniu przyjemności i zadowolenia, ciekawa świata i dumna, że jest kobietą. Polskie wydanie wiernie realizuje cel, który Hélène Gordon-Lazareff wytyczyła ELLE w Nowym Jorku prawie pięćdziesiąt lat temu". W pierwszym numerze polskiego ELLE można było przeczytać m.in. wywiad z Isabelle Adjani - francuska aktorka wspominała w nim o tym, jak pozowała Richardowi Avendonowi i jak, przygotowywała się do roli królowej Margot w filmie w reżyserii Patrice'a Chéreau. Z kolei artykuł o Andrzeju Sewerynie i Jerzym Radziwiłowiczu odpowiadał na pytanie, czy najlepszymi Don Juanami byliby polscy aktorzy. Wokalistka Jazzowa - Basia Trzetrzelewska wyznała w szczerej rozmowie z ELLE, że chciałaby mieć dziecko, najchętniej dziewczynkę, a rzeźbiarka Barbara Falender wyjaśniała, jak wygląda według niej związek sztuki z erotyzmem. Pierwszy numer ELLE poruszał też (aktualny i dziś) temat aborcji. Dziennikarze ELLE pisali również o filmach, wystawach, odważnie o aborcji (już wtedy!) i marzeniach erotycznych kobiet i o tym, że piękno nie zna wieku. Niezwykle mocno rozbudowany był dział kulinarny. Czytelnicy mogli wyrwać swoje ulubione przepisy (nadrukowane były na specjalnym, sztywniejszym papierze) i zbierać je w segregatorze czy pudełku. W ELLE nie zabrakło także podróży - pierwszy numer poświęcony był Tunezji. Na końcu numeru na czytelników czekał horoskop. Najwięcej w pierwszym numerze ELLE było oczywiście mody. Sesja "Olśnienie" (autorstwa Gillesa Bensimona) lansowała minispódniczki, sztuczne futra i pióra. Z kolei "Pole wyobraźni" (zdjęcia Mike Reinhardt) pokazywała, jak zestawić ze sobą różne wzory (kratki, paski, kwieciste, roślinne wzory) i faktury (moher z angorą). Zdjęcia dedykowane szlafrokowym płaszczom ("długie, obszerne i bardzo miękkie otulą Cię w każdy mroźny dzień"), są tak aktualne, że spokojnie mogłyby być wydrukowane teraz. ELLE lansowało też skórzaną ramoneskę ("doda Ci otuchy, ogrzeje, podkreśli Twój charakter") i krótkie fryzury. Na łamach ELLE reklamowały się takie marki jak: Dove, Margaret Astor, Estée Lauder, Vichy oraz L'Oréal Paris. Zdjęcia pierwszego numeru ELLE znajdziecie w naszej galerii!
W sekcji Archiwum ELLE przypominamy najlepsze teksty w historii magazynu. Oto zestawienie kosmetyków, które zostało opublikowane z okazji naszych 18 urodzin w 2012 roku. Przez osiemnaście lat redaktorki urody ELLE przetestowały kilka tysięcy kosmetyków. Oto te, do których wciąż wracamy. Nie z sentymentu, ale dlatego, że nigdy nas nie zawiodły.
Artykuł ukazał się w listopadowym numerze ELLE, w 2012 roku. Więcej z "Archiwum ELLE" znajdziecie tu >>