Oscary 2026: najważniejsze trendy z czerwonego dywanu okiem szefa działu mody ELLE
Od widowiskowych piór, przez romantyczne pastele, po glamour rodem z lat 50. Wśród najgłośniejszych stylizacji wieczoru dominowały kreacje z atelier trzech potężnych domów mody: Chanel, Dior i Louis Vuitton. To one nadały ton najważniejszym trendom tegorocznej gali.
Powrót Złotej Ery Hollywood Na tegorocznym czerwonym dywanie wyraźnie powróciła estetyka lat 50. – epoki zdominowanej przez kunszt wielkich mistrzów krawiectwa, takich jak Christian Dior i Cristóbal Balenciaga. Gorsety, suknie typu bustier, rozkloszowane fasony o linii A i mocno podkreślona talia ponownie zdefiniowały hollywoodzki glamour. Kwintesencją tego trendu była kreacja Elle Fanning, nominowanej za rolę drugoplanową w filmie „Wartość sentymentalna”. Aktorka postawiła na spektakularną, rozkloszowaną suknię od Givenchy, zdobioną błyszczącymi kwiatowymi aplikacjami. W podobnej estetyce pojawiła się także laureatka Oscara za rolę pierwszoplanową Jessie Buckley w pastelowej kreacji od Chanel, przywodzącej na myśl słynną oscarową suknię Grace Kelly z 1956 roku. Z kolei Rose Byrne zachwyciła w czarnej, gorsetowej sukni z haftowanymi kwiatami od Dior. Minimalizm z efektem wow Wiele gwiazd udowodniło że spektakularny efekt nie zawsze wymaga bogatych zdobień. Wystarczy doskonały krój i czysta linia, by stworzyć stylizację, która przyciąga spojrzenia. Zoe Saldaña postawiła na zmysłową, koronkową slip dress od Saint Laurent, która subtelnie podkreślała sylwetkę. Renate Reinsve zachwyciła w intensywnie czerwonej, minimalistycznej kreacji od Louis Vuitton, za to z prowokacyjnym rozcięciem. Taki kroj wybrała też Gwyneth Paltrow, stawiając na perłową suknię od Armani Privé o prostej, eleganckiej linii. Kto stroszył piórka? Pióra okazały się jednym z najbardziej efektownych akcentów tegorocznego czerwonego dywanu. Spektakularne, teatralne i pełne ruchu — przyciągały spojrzenia niczym najrzadsze egzotyczne ptaki. Na ten trend postawiła m.in. Demi Moore, która pojawiła się w długiej, połyskującej, szmaragdowej kreacji od Gucci. Równie widowiskowo prezentowała się Teyana Taylor w kreacji z trenem od Chanel, bogato zdobionej piórami marabuta. Z kolei Nicole Kidman wybrała gorsetową suknię tego samego domu mody, w której pióra stanowiły dekoracyjny, lecz przyciągający uwagę detal. W dobrym tonie Nie tylko ponadczasowa czerń przyciągała uwagę podczas tegorocznej gali. Na czerwonym dywanie wyraźnie zaznaczył się również trend subtelnych, świetlistych pasteli. Jedną z najbardziej olśniewających stylizacji zaprezentowała Kate Hudson. Aktorka pojawiła się w pistacjowej sukni podkreślającej talię od Armani Privé, którą dopełniła spektakularną biżuterią od Garrard wartą około 35 milionów dolarów. Na lawendową suknię maxi z falbanami postawiła Chase Infiniti, wybierając romantyczną kreację z kolekcji Louis Vuitton. Z kolei Felicity Jones zachwyciła w jasnożółtej sukni od Prada z efektownym tiulowym trenem.
Chanel jesień - zima 2026/27: Funkcjonalność i fantazja
W swojej drugiej kolekcji Pret - a - Porter dla Chanel Matthieu Blazy sięga do archiwów domu mody, budując opowieść o przemianie — od prostych dziennych sylwetek po spektakularne wieczorowe formy.
Pokaz kolekcji Chanel na jesień 2026 odbył się w monumentalnej przestrzeni Grand Palais i był drugą kolekcją ready to wear przygotowaną przez dyrektora kreatywnego Matthieu Blazy dla legendarnego domu mody. Tym razem projektant zbudował narrację show wokół filozofii samej założycielki - Coco Chanel, która przekształciła elementy ubioru klasy pracującej w luksusową modę. Główną ideą było zestawienie dwóch modowych światów: codziennego komfortu i wieczorowej ekstrawagancji. Blazy pokazał więc z jednej strony bardzo proste, niemal użytkowe formy — czarne dzianinowe żakiety zapinane na złote guziki, tweedowe bluzki czy koszulowe kurtki inspirowane odzieżą roboczą. Z drugiej pojawiły się bardziej teatralne, połyskujące sylwetki, wykonane z metalicznej siatki, zdobione koralikami czy połyskującymi aplikacjami w opalizujących kolorach. Kluczowym punktem wyjścia był klasyczny kostium Chanel, który Blazy potraktował jak „pierwszą cegłę” budującą całą kolekcję. W kolekcji pojawiły się także bogato zdobione, błyszczące płaszcze, pastelowe koszule i szmizjerki, maksi dress zdobione kwiatowymi aplikacjami i spektrum dzianin w intensywnych, eklektycznych wzorach. Silnym odniesieniem były lata 20. XX wieku, epoka szczególnie ważna w historii domu mody. W kolekcji można było dostrzec echa stylu flapper — w luźniejszych sukienkach, plisowaniach czy dekoracyjnych haftach. Projektant bawił się także proporcjami — talia została obniżona a sylwetki podkreślały biodra. Co ciekawe - wśród projektów pojawiły się tylko dwie pary spodni - proste cygaretki. A całość zamknął inny wynalazek Coco - mała czarna. Prawdopodobnie było to symboliczne nawiązanie do obchodzonej w tym roku setnej rocznicy narodzin słynnej „Little Black Dress”. Scenografia pokazu miała charakter lekko surrealistyczny i zabawkowy — przestrzeń wypełniały kolorowe konstrukcje przypominające elementy dziecięcego zestawu budowlanego. Towarzyszyła im holograficzna podłoga, która odbijała światło i podkreślała błyszczące materiały, metaliczne tkaniny i trójwymiarowe kwiatowe aplikacje pojawiające się na ubraniach. Zobaczcie wybrane sylwetki z pokazu Chanel jesień-zima 2026/2027:
„Prawda jest sexy”. Anita Werner o twardych pytaniach, hejcie i tym, dlaczego nie da się dyskutować z faktami
25 lat pracy na antenie. Od początku istnienia TVN24. Anita Werner, czołowa polska dziennikarka newsowa, mówi: „Prawda jest jedna. Każdy może mieć swoją opinię, ale nie swoją prawdę. Z faktami nie da się dyskutować. Prawda jest sexy”. Na przypieczętowanie tych słów pozuje w bezkompromisowej odsłonie.
Marcin Świderek: Zdarzyło Ci się usłyszeć, że na antenie jesteś chłodna? Anita Werner: Mam prostą filozofię zawodową: nie jestem od tego, by do kogokolwiek się wdzięczyć ani osładzać rzeczywistość. Moje zadanie to patrzeć władzy na ręce, każdej. Przez 25 lat pracy doświadczyłam rządów lewicy, prawicy, ludowców. Rzetelny, niezależny dziennikarz informacyjny nie jest czyjś, nie jest tych albo tamtych. Opowiadam widzom o faktach, biorę ich za rękę i przeprowadzam przez świat, w ich imieniu zadaję politykom trudne pytania i w odpowiedzi domagam się prawdy. I wciąż po tylu latach chce mi się to robić. Prawda jest sexy. To brzmi jak tytuł naszego wywiadu. Prawda jest jedna. Każdy może mieć swoją opinię, ale nie swoją prawdę. Z faktami nie da się dyskutować. Prawda w życiu publicznym jest po prostu atrakcyjna, to wartość. Ale podobnie widzę to w życiu w ogóle. Kiedy pisaliśmy z Michałem (Kołodziejczykiem, dziennikarzem sportowym, partnerem bohaterki – przyp. red.) książkę „Mecz to pretekst. Futbol, wojna, polityka”, pojechaliśmy do Sarajewa, by spotkać się z generałem Jovanem Divjakiem. Podczas wojny w latach 90., choć z pochodzenia był Serbem, przeszedł na stronę obrońców oblężonego miasta. Był tam traktowany jak bohater. To on zadał nam pierwsze pytanie: „Czym jest miłość?”. Zaniemówiliśmy, a on odpowiedział: „Miłość zaczyna się od tego, że jesteś zakochany w sobie. Bo musisz znać i akceptować siebie, żeby móc kochać drugiego człowieka”. To zostało mi w głowie na zawsze. Dlatego powtarzam, że akceptacja siebie jest wyzwalająca – akceptacja swoich mocnych i słabych stron, konfrontacja z tym, co nam w sobie się nie podoba. Do tego trzeba odwagi. Ale warto się na nią zdobyć, bo prawda — także ta o sobie samej – jest sexy. Szczerość z samą sobą jest piękna. Wyzwala czułość. A moda jest sexy? Nie jestem jej pasjonatką, ale lubię klasykę. Ogromna w tym zasługa mojej mamy. Miała niesamowite wyczucie stylu i… kufer. Taki stary, kuty. Przechowywała w nim rzeczy, które „jeszcze wrócą”. I zwykle wracały. Gdy byłam nastolatką i przyszła moda na kołnierze i szerokie mankiety, wyjęła z niego przepiękną białą koszulę, którą nosiła w liceum. Była na mnie idealna. Wychowałam się w skromnym domu, więc to była dla mnie lekcja, że styl nie wynika z pieniędzy. Mama zawsze powtarzała: „Nie sztuką jest wyglądać dobrze, mając wielki budżet. Sztuką jest wyglądać dobrze, mając niewiele”. I to mi zostało. Wolisz zadawać pytania czy na nie odpowiadać? Zdecydowanie wolę zadawać pytania. Michał czasem się ze mnie śmieje, bo potrafię pójść do sklepu po pieczywo i wrócić z historią o tym, że syn pani kasjerki interesuje się militariami. On nie rozumie, skąd biorę takie informacje. Dla mnie to naturalne. Lubię zamienić dwa słowa z drugim człowiekiem, zapytać, co słychać. Naprawdę mnie to interesuje. Jak przygotowujesz się do wywiadu? Najwięcej czasu poświęcam na pierwsze pytanie. To ono decyduje o atmosferze rozmowy i przyciąga uwagę widza. Przygotowuję listę pytań jako punkty wyjścia, zapisuję cytaty i dane, które mogą się przydać. Podczas wywiadu te pytania często ewoluują, rozmowa potrafi potoczyć się w niespodziewany sposób. Raz zdarzyło mi się, że nie zabrałam do studia części notatek. Musiałam biec po nie pięć minut przed programem. To był wywiad z marszałkiem Sejmu. Wiesz… adrenalina zrobiła swoje, wszystko poszło gładko, ale to pokazuje, że w tym zawodzie trzeba być gotowym na wszystko. Duży stres. Jak sobie z nim radzisz? Zawsze byłam na niego odporna. W sytuacjach trudnych działam: biorę sprawy w swoje ręce, docieram do celu. W pracy dziennikarskiej to niezwykle pomaga. Przed wejściem na antenę nie odczuwam tremy, raczej koncentrację i podwyższony poziom adrenaliny. Bez niej po prostu by się nie udało. Myślę, że każdy, kto zawodowo jest profesjonalistą, powie to samo. Artysta przed koncertem, pianista przed recitalem Chopina – wszyscy odczuwają podobną mieszankę adrenaliny i skupienia. Dla mnie jako dziennikarki najważniejsze jest dać z siebie wszystko, robić swoje, trzymać się zasad. Czyli jesteś zadaniowa. We wszystkim? Tak, z natury jestem zadaniowa. Pewnie po rodzicach. Mama była świetnie zorganizowana – perfekcyjnie ogarniała dom, swoją pracę, później uniwersytet trzeciego wieku. Tata też – prowadził zajęcia na Politechnice Łódzkiej, był biegłym sądowym, rzeczoznawcą samochodowym, komisarzem rajdowym. Od nich przejęłam sumienność, dokładność, a po mamie – perfekcjonizm. Ten ostatni jest zaletą i wadą. Jednak w mojej pracy bardzo się przydaje. Rodzice namówili Cię, żebyś poszła do „Jedynki”, kultowego liceum w Łodzi, które słynie z nauk ścisłych i przez lata uchodziło za jedno z najlepszych w Polsce? Tata tam się uczył, a ja chciałam podzielać jego doświadczenia. Wybrałam klasę mat.-fiz. Szybko okazało się, że z fizyki jestem beznadziejna. Ale miałam profesora Przybyszewskiego, który zawsze mnie wspierał. Pamiętam, jak rozwiązywał zadanie i pytał: „Anita, rozumiesz?”, a ja odpowiadałam: „Tak, rozumiem”. Wtedy chyba pierwszy raz tak wyraźnie poczułam, że czasem wystarczy mieć wsparcie, żeby przetrwać trudności. Masz raczej artystyczną duszę. Trochę po mamie, trochę po babci. Mama tańczyła w balecie, była bardzo muzykalna, szyła na maszynie, kupiła też maszynę dziewiarską, prenumerowała „Burdę” – dla niewtajemniczonych, w czasach PRL to był chyba jedyny magazyn z wykrojami ubrań, które można było wykorzystać do szycia własnych kreacji. Mama miała artystyczną duszę, choć była inżynierem chemikiem. Dziadkowie też mieli różne pasje: dziadek Werner był profesorem Politechniki Łódzkiej i współkonstruktorem ciężarówki Star, a tata mamy, którego nie poznałam, pasjonował się fotografią. Studiowałaś kulturoznawstwo ze specjalizacją filmoznawstwo. Jak trafiłaś do dziennikarstwa newsowego? Na studia szłam bez konkretnego planu, miałam mnóstwo zainteresowań: sport, języki obce, muzyka. Kulturoznawstwo i filmoznawstwo dawały mi czas, żeby odkryć, co tak naprawdę chcę w życiu robić. Kiedy w klasie maturalnej zagrałam w „Słodko gorzkim” u Władysława Pasikowskiego i zobaczyłam świat filmu od kulis, pomyślałam, że mogłabym też poznać go od naukowej strony. Studia były typowo humanistyczne. Historia filmu, socjologia, filozofia, logika formalna… Szeroka perspektywa. Złośliwi koledzy żartowali, że „to bardzo dobre studia dla kobiet, bo rozwijające”. Dziś pewnie nie mieliby odwagi na taki szowinistyczny komentarz. Kiedy byłam na trzecim roku, przeczytałam w „Gazecie Wyborczej”, że powstaje telewizja informacyjna – TVN24, taka polska CNN. Pomyślałam, że może to jest przygoda, której warto spróbować. Dorastałam w domu, gdzie oglądało się newsy, CNN, Sky News, Sejm, „Wiadomości”. Teraz mogłam zobaczyć to z bliska. To był niesamowity czas. Budowaliśmy od zera studio, scenografię, robiliśmy materiały do szuflady, zanim zaczęliśmy nadawać. A później patrzyliśmy, jak rośniemy, zdobywamy widzów, jak buduje się marka – ogromna duma. Od razu złapałaś bakcyla? Mam w sobie ciekawość i chęć próbowania różnych rzeczy. Miałam 23 lata i wielką ekscytację. Chłonęłam wiedzę, uczyłam się od najlepszych. Pamiętam, jak do chłopaków z „Faktów” mówiłam wprost: „Nie wiem nic, chcę się nauczyć”. Zawsze zadawałam pytania, krok po kroku zdobywałam pewność siebie. To trwało lata, nie stało się od razu, ale poczułam, że chcę tu być. Odkrycie własnej dyscypliny, czegoś, w czym się sprawdzasz, co robisz dobrze, jest naprawdę fantastycznym uczuciem. Jest ktoś, o kim marzysz, by przeprowadzić z nim wywiad? Kiedy kończyłam studia, namówiłam na rozmowę Władysława Pasikowskiego. Nie udzielał żadnych wywiadów, więc dosyć szybko nauczyłam się, że w życiu wszystko jest możliwe. Dołączyłam tę rozmowę do swojej pracy magisterskiej, bo pisałam o wielogatunkowości kina lat 90. na przykładzie jego filmów. A dzisiaj? Na pewno jest kilka takich osób. Chciałabym porozmawiać z Christiane Amanpour z CNN. Obserwuję ją przez wiele lat, rozmawiała z najpotężniejszymi ludźmi na świecie. Ma piękne motto: „Be truthful, not neutral”, które przypomina, że dziennikarz nie powinien stać z boku, chowając się za bezstronnością, gdy chodzi o prawdę. Jak wygląda dzień dziennikarki newsowej? Jeśli prowadzę „Fakty”, rytm jest prosty: 7.00 – pobudka, 8.30 – w pracy, 9.00 – pierwsze kolegium, potem kolejne spotkania, o 10.00 rozdzielanie tematów z reporterami. Reszta dnia płynie w rytmie wydarzeń. Pracujemy do mniej więcej 20. To nie jest tylko wejście na antenę – przygotowuję swój program razem z zespołem, dobieram gości, analizuję materiały. Każdego dnia dzieje się coś innego i to kocham. Czasem śmieję się, że codziennie „doktoryzuję się” z innej dziedziny. Przenosisz te emocje do życia prywatnego? Mam wyłącznik. Wracam do domu i zdarza się, że dyskutujemy z Michałem o czymś dotyczącym pracy, ale rzadko długo i inwazyjnie. Raczej zmywam makijaż, siadam na kanapie i ląduję na innej planecie. Pilnuję zdrowego podziału między pracą, która wymaga pełnej koncentracji, a domem, który – powiedzmy – jest spokojnym portem po dniu na wzburzonym morzu. Byłabyś jeszcze w stanie funkcjonować bez tej adrenaliny? Nie wiem… Pamiętam, jak kilka lat temu Michał miał zakaz konkurencji przez dziewięć miesięcy – początkowo myślał, że to wspaniały czas wolny, ale po trzech tygodniach zaczął wariować – brak adrenaliny nie był dla niego łatwy. Wtedy właśnie zajęliśmy się pisaniem książki „Mecz to pretekst. Futbol, wojna, polityka”. Dla mnie adrenalina i kontakt z newsami są nieodłączną częścią życia zawodowego – nigdy nie próbowałam, czy umiałabym funkcjonować bez tego. Jak poznaliście się z Michałem? Śmiejemy się, że robiliśmy to dwa razy i że dopiero za drugim – skutecznie. Podeszłam do niego, powiedziałam, że nazywam się Anita Werner i… że jestem jego fanką. Michał był już wtedy rozpoznawalnym dziennikarzem sportowym, świetnie pisał. Bardzo lubiłam słuchać jego wypowiedzi nagrywanych dla telewizji. Ceniłam jego odwagę, bezkompromisowość i to, że mówił wprost, co myśli. Imponował Ci? Wciąż imponuje. Ma olbrzymią wiedzę o świecie. Jako dziennikarz sportowy nigdy nie ogranicza się do swojej dziedziny. Kiedy jedzie na mecz, potrafi wcześniej przeczytać trzy, pięć reportaży o miejscu, do którego się wybiera — i nie są to publikacje sportowe. Tak więc w pracy jest perfekcjonistą. W domu trochę się różnimy. Ja działam od razu, on często odkłada coś na później, ale ostatecznie to robi. Woli np. pracować nad dużym materiałem w nocy, a ja wstanę wcześniej, by go skończyć. Podczas pisania książki wyglądało to podobnie — on pracował do późnej nocy, a ja wczesnym rankiem. Paradoksalnie ta różnica działa na naszą korzyść. Dużo razem podróżujecie. Relacje z Waszych wypraw publikujesz w swoich social mediach. Potrafisz „odciąć się” na wakacjach? Teraz potrafię, i to całkowicie. Ale to był proces – musiałam nauczyć się odpoczywać – dziś korzystam już z tego w pełni. Umiem spokojnie leżeć na leżaku, cieszyć się słońcem, czytać książkę, mieć święty spokój i skupić się tylko na tym, co tu i teraz. Pamiętam, jak byliśmy z Michałem w Dolinie Śmierci w Kalifornii – cisza była tak intensywna, że wręcz kłuła w uszy. Stałam i po prostu ją chłonęłam. Myślisz, że organizm kiedyś upomni się o swoje przy tak wyczerpującym tempie pracy? Po 25 latach intensywnego życia zawodowego, w dużym stresie, a w ostatnim czasie także w towarzystwie ogromnej fali złych emocji, trudno udawać, że organizm tego nie czuje. Dziennikarka prowadząca najlepiej oglądany wieczorny program informacyjny, „Fakty” TVN, jest wyjątkowo wdzięcznym celem dla hejterów. Dostaję komentarze, które naruszają moje dobra osobiste, wyzywają mnie, obrażają bez żadnego powodu, podważają mój dziennikarski warsztat. To jest czyste zło. Zdarzają się też groźby śmierci. W takich przypadkach nie ma dyskusji — zgłaszam to na policję. Jak sobie z tym radzisz? Uważam, że ludziom, którzy produkują tyle toksyn, tyle złych emocji, brakuje w życiu miłości. Mogę im tylko z całego serca tej miłości życzyć. Miłości do siebie i do innych. Nie zgadzam się na taki poziom agresji. Nie zgadzam się na zalew złych emocji w życiu publicznym. To jest coś, co po prostu dewastuje nas jako społeczeństwo. A w tym „prawdziwym” życiu spotykasz się z aktami życzliwości? Zdecydowanie. Wulgarna zaczepka w realu zdarzyła mi się tylko raz. Twarzą w twarz ludzie są ciepli, serdeczni, wdzięczni za moją pracę. Wczoraj po „Faktach” wpadłam na pocztę na ostatnią chwilę, w czapce, zmęczona, zasypana śniegiem. Kupuję kopertę, a pani zza okienka mówi: „Ale pani pięknie wygląda”. To było niesamowicie miłe. Odpowiedziałam jej: „Jest pani cudowna”. Gdyby nie szyba, to bym ją wyściskała. Tyle mówimy o modzie na to czy tamto — niech modny będzie miły gest, miłe słowo. Wdzięczność. Uśmiech. Powiedzenie czegoś miłego kosztuje nas dokładnie tyle samo co powiedzenie czegoś paskudnego. To jest tylko nasz wybór. Nasza rozmowa ukazuje się na początku nowego roku. Jakie masz plany na 2026? Tak po ludzku? Chciałabym, żeby wciąż mi się chciało, żeby była we mnie pasja, apetyt na życie. A zawodowo — to dla mnie wyjątkowy moment, bo TVN24 kończy 25 lat, a ja razem z nim. Chciałabym, żeby ten rok wyraźnie pokazał, jak ważni są fachowcy — ludzie, którzy wiedzą co robią, robią swoje i trzymają się zasad. Chciałabym, żeby to był rok dbania o wartości. Dorastałam w Polsce marzącej o demokracji, państwie prawa i wolności słowa. I po 40 latach od tamtego momentu nagle muszę — jako dziennikarka — mierzyć się z rzeczywistością, w której te wartości są podważane. Nawet Ameryka, która w dzieciństwie była dla mnie symbolem demokracji i konstytucyjnych zasad, zaczęła nimi chwiać. Tym bardziej uważam, że to moment, by tych wartości bronić.
Od lat 60. XX wieku do dziś. Jak zmieniał się dom mody Valentino? „Bez Valentino Rzym byłby martwy"
Od dekad dom mody Valentino jest czymś więcej niż luksusową marką – to żywa legenda, która współtworzyła mit Rzymu jako stolicy ponadczasowej elegancji. Od olśniewających sylwetek lat 60., przez epokę czerwonych dywanów i wielkich ikon stylu, aż po współczesne redefinicje romantyzmu i haute couture, Valentino nieustannie odpowiadał na zmiany świata, nie tracąc własnego DNA.
Spis treści: Mr Nobody. Jak Alessandro Michele został dyrektorem Valentino? Rzym vs. Paryż. Historia domu mody Valentino V jak Valentino, V jak Victory Człowiek renesansu. Dosłownie. 30 września 2024 r. Wiosenny, paryski tydzień mody dobiega końca. Pokaz Valentino z premierową kolekcją nowego dyrektora kreatywnego – Alessandro Michele jest jak wisienka na torcie. Po prawie dwóch latach przerwy w świecie mody, odkąd w listopadzie 2022 r. odszedł z Gucci, powraca obejmując kierownictwo w innym, dużym włoskim domu mody. Już sama lokalizacja show sugeruje, że jego kadencja będzie zupełnie nowym rozdziałem w historii Valentino. Po latach pokazów w eleganckim Hôtel Salomon de Rothschild w ósmej dzielnicy Paryża, Włoch zaprosił gości do hali sportowej Dojo de Paris, która znajduje się tuż przy autostradzie, na obrzeżach miasta. To nietypowe miejsce dla marki, której założyciel, słynny bon vivant, kojarzy się z luksusowym stylem życia. Ale Michele zupełnie odmienił surowe wnętrze przestronnej areny, tworząc scenografię pełną teatralnych rekwizytów: kanap, foteli, puf a także szaf i ogromnych klatek dla ptaków. A wszystko przykryte białymi prześcieradłami i ustawione na podłodze wyłożonej pękniętymi lustrami. W takiej atmosferze zaprezentował 85 sylwetek. Wśród nich koronkowe kreacje, mini z hiszpańskim dekoltem, pastelowe futra, bieliźniane szorty, jedwabne podomki, dziewczęce koszule, haftowane żakiety, ale też klasyczne dżinsy i marynarki. Wszystko pełne kokard, frędzli, groszków, piór i oczywiście falban, które eksplodowały spod kołnierzy i układały się w kaskady na długich sukniach w kształcie litery A. Całość wzbogacona o niezliczone akcesoria: turbany, kapelusze z głębokim rondem, koronkowe rękawiczki i pończochy, czółenka na obcasie i wysokie kozaki. Torebki często noszono po dwie – od kopertówek z logo, przez zdobione ćwiekami torby zamszowe, aż po puzderka w kształcie figurki kota. I jak to u Michele – wszystko w rytm retro. Na wybiegu rokoko mieszało się z belle epoque a dziewczęce hippie z lat 60. z pełnym przepychu glamourem lat 80. Wszak projektant to absolutny mistrz tak eklektycznych miksów. Jak pisała w swojej recenzji z pokazu krytyczka Nicole Phelps: „Podczas jego nieobecności moda pogrążyła się w estetyce „cichego luksusu”, do której wszyscy zdążyliśmy się już przyzwyczaić. Dlatego przypomnienie sobie, jak bardzo mogą nas zachwycić jego maksymalistyczne i pełne przepychu wizje, było odświeżające. Gdy pokaz dobiegł końca, atmosfera była euforyczna. Choć ta branża ma skłonność do przesady, usłyszany komentarz „król powrócił” miał w sobie coś z prawdy”. Mr Nobody. Jak Alessandro Michele został dyrektorem Valentino? Grudzień, 2014 r. Marco Bizzarri, ówczesny CEO Gucci, ogłasza, że dyrektorem kreatywnym marki zostaje Alessandro Michele. Większość pyta: Alessandro kto? Bo nikt spoza wąskiego grona profesjonalistów z branży nigdy o nim nie słyszał. Podobno lista kandydatów na to stanowisko była imponująca a samego Michele początkowo nie niej nie było. Zamiast jednak werbować znanego projektanta, pan prezes postanowił zaufać komuś z wewnątrz firmy a dokładne ze studia projektowego, w którym Alessandro odpowiedzialny był za tworzenie akcesoriów (do Gucci w 2002 r. zatrudnił go Tom Ford). Mało tego, dał mu pełną kontrolę nad wszystkimi artystycznymi aspektami marki. Od pierwszej kolekcji, pokazanej kilka tygodni po objęciu stanowiska, postanowił diametralnie zmienić jej wizerunek, odchodząc od wyrafinowanego, nowobogackiego stylu jego poprzedniczki – Fridy Giannini. W projektach powiało retro i estetyką jak z epoki. Było ekscentrycznie, eklektycznie i energicznie. Na wybiegu mieszały się style, sezony i płci. Przenikanie się tych ostatnich pozwoliło przyciągnąć do brandu nowych, młodszych konsumentów, którzy od świata mody zaczęli domagać się większej owartości i tolerancji. Co dalej? Zamienił mokasyny w pantofle sypialniane wyściełane futrem, diwom na czerwonym dywanie założył okulary w grubej oprawie a na wybieg wysłał modelki niosące repliki własnych głów. Zorganizował pokazy na starożytnym cmentarzu rzymskim w Arles, gdzie modele przechadzali się po ścieżkach wśród płonących pochodni i nagrobków; w Sali Palatyńskiej, jednym z najświętszych miejsc na świecie, będącej częścią kompleksu Muzeów Watykańskich czy na Hollywood Boulevard w Los Angeles, gdzie wybieg prowadził wzdłuż Alei Gwiazd. „Jego projekty, choć często inspirowane vintage, miały ogromny wpływ kulturowy, redefiniując inkluzywność i emocje w modzie. Stworzył świat modowych geeków i dziwaków, w którym każdy mógł znaleźć coś dla siebie”, komentowała w New York Times dziennikarka Vanessa Friedman. Aż w listopadzie 2022 r., dość nieoczekiwanie, ogłoszono, że rozstaje się z Gucci. Mówiono, że został zmuszony do odejścia, ponieważ jego styl, choć wciąż atrakcyjny, stał się powtarzalny a przez to mało ekscytujący. Wydarzenie to stało się symbolem presji na projektantach, by stale oferowali coś nowego i unikalnego. Tymczasem podczas swojego ośmioletniego okresu urzędowania Michele nie tylko zmienił sposób, w jaki ubierają się ludzie, ale i trajektorię całej mody. A mało komu się to udało. Zrobiła to Coco Chanel zrzucając gorset i tworząc luźną, tweedowa garsonkę. Zrobił to Christian Dior prezentując New Look. Zrobił to Saint Laurent za pomocą Le Smoking i Giorgio Armani lansując garniturowy power look. A być może zrobił to i Valentino Garavani przy użyciu swojej ultra kobiecej, czerwonej maksi. Rzym vs. Paryż. Historia domu mody Valentino Sierpień 1960 r. Garavani zakłada w Rzymie własny dom mody. Jego kolekcje od początku hołdują klasycznej, kobiecej elegancji. Łączą w sobie glamour, romantyzm i ponadczasowy szyk. Sam Valentino mówi o sobie: „Nigdy nie byłem rewolucyjnym projektantem. Jednak jestem innowacyjny w tym, że zawsze staram się ubierać moją kobietę w nowe pomysły”. Chciał to robić od dziecka. Już wtedy wszystko to sobie wymarzył. A potem konsekwentnie realizował. Urodził się w miasteczku Voghera, na południe od Mediolanu. Jego ojciec prowadził dobrze prosperujący biznes elektryczny. „Gdy chodziłem do licem, miałem grupę przyjaciół, której przewodziłem. Nie to, że bardzo chciałem im szefować, ale po prostu uważałem, że moje pomysły są najlepsze”, wspominał w wywiadzie udzielonym Pameli Golbin, historyczce mody i autorce albumu o legendarnym kreatorze. Po wojnie jego starsza siostra Wanda zaraziła go miłością do kina i do hollywoodzkich filmów. W modzie na dobre zakochał się po obejrzeniu „Wielkiej Rewii Ziegfelda” i widowiskowych kreacji słynnych aktorek tamtych czasów jak Lana Turner i Judy Garland. Wtedy oznajmił rodzicom, że chce zostać projektantem a ci uznali, że trzeba go w tym wspierać. Dzięki koneksjom ojca dostał się na kurs szycia w szkole designu w Mediolanie a po nim postanowił przenieść się do Paryża. Przybył tam w 1950 r., mając zaledwie 18 lat, i podjął naukę w École de la Chambre Syndicale de la Couture Parisienne – prestiżowej uczelni kształcącej w dziedzinie zasad haute couture. Potem zdobywał doświadczenie u znanych wówczas mistrzów krawiectwa – najpierw Jeana Dessesa, później Guya Laroche. Po prawie dziesięciu latach we Francji, podjął decyzję o powrocie do Rzymu i założeniu własnej marki. Był koniec lat 50. A włoska stolica właśnie przeżywała rozkwit ery dolce vita. Federico Fellini, Marcello Mastroianni, Gina Lollobrigida i Sophia Loren rozsławili Rzym na cały świat. A to tylko dodało młodemu projektantowi wiatru w żagle. Ponownie z pomocą ojca (potem wesprze go jeszcze raz sprzedając dom letniskowy) otworzył prywatne atelier. A niedługo potem poznał Giancarlo Giammettiego – swojego przyszłego partnera biznesowego, życiowego i najlepszego przyjaciela. „Pewnego wieczora siedziałem sam w Cafe de Paris, gdy pojawił się on w towarzystwie dwójki przyjaciół. Nie było miejsca więc zapytał czy mogą się dosiąść”, wspominał na łamach „Valentino. Themes and Variations”. Traf chciał, że przypadkiem spotkali się dziesięć dni później na Capri. Zaiskrzyło a kilka miesięcy później Giammetti rzucił studia na architekturze, aby pomagać Garvaniemu w prowadzeniu biznesu. Od razu okazało się, że ma do tego żyłkę. V jak Valentino, V jak Victory Lipiec 1962 r. okazał się przełomowy dla kariery projektanta. Wtedy to cudem dostał się do grafika targów Sala Bianca. Po prezentacji kolekcji obecni tam kupcy z Ameryki oszaleli. Posypały się zamówienia z domów handlowych i butików od Nowego Jorku po Los Angeles i od Chicago po Miami. „Pewnego dnia dostałem telefon z Bloomingdales. Zadzwonili, że chcą kupić 50 krótkich, czerwonych płaszczy. A przecież wszystko szyliśmy w naszym małym atelier”, opowiadał w jednym z wywiadu Giammetti. Valentino uruchomił produkcję pret – a – porter sprzedając głównie na rynek amerykański. Pieniądze dosłownie płynęły, ale o projektancie zaczęło być głośno także w Europie. Jego delikatnymi, pełnymi haftów i koronek kreacjami oraz sukniami inspirowanymi hiszpańską corridą zaczęły interesować się gwiazdy. Do grona klientek dołączyły Monica Vitti, Wallis Simpson, Gloria Guinness i Babe Paley. Krytyczka mody Hebe Dorsey pisała wówczas tak: „Jego ubrania nie niosą ze sobą intelektualnego przesłania i nie są trudne do rozszyfrowania. Strasznie kobiece i strasznie drogie, przeznaczone są dla uprzywilejowanej grupy osób.” Ale ta najważniejsza klientka, oraz przyszła muza projektanta, miała się dopiero pojawić. W 1964 r. podczas pobytu w Nowym Jorku Valentino wysłał swojego asystenta z modelką i projektami ubrań do prywatnego apartamentu Jackie Kennedy na Piątej Alei. Po powrocie oznajmił, że Pierwsza Dama chce zamówić wszystko, w bieli i w czerni. „To był najszczęśliwszy dzień w moim życiu. Wiele zawdzięczam Jacqueline Kennedy. Poznanie jej wiele dla mnie znaczyło. Zostaliśmy bliskimi przyjaciółmi. Projektowałem dla niej całą garderobą a ona sprawiła, że stałem się sławny”. Jeszcze większą popularność zdobył gdy stworzył dla niej suknię na ślub z Aristotelesem Onassisem w 1968 r. Był to czas niekończących się triumfów. Wtedy to zaprojektował ikoniczną „Białą kolekcję” i otworzył swój pierwszy butik w Paryżu. Jak pisało Vanity Fair: „Bez Valentino Rzym byłby martwy. Projektant jest absolutnie przekonany o wartości swoich projektów. W przeciwieństwie do reszty włoskich kreatorów, którym brakuje pewności siebie a przez to przynudzają”. Garavani marzył jednak o podbiciu Paryża i tak się stało. W 1975 r. podczas tygodnia mody pokazał tam swoją pierwszą kolekcję pret – a – porter (projekty haute couture zacznie prezentować od 1989 r.). Trzy lata później w Théâtre des Champs-Élysées przy Polach Elizejskich premierę miały jego pierwsze perfumy zatytułowane oczywiście „Valentino”. Jako jeden z pierwszych europejskich projektantów dostrzegł potencjał w wielkich gala i zaczął ubierać amerykańskie gwiazdy na czerwony dywan i rozdania „Oscarów”. Wystarczy wspomnieć biało – czarną kreację Julii Roberts z 2001 r., w której aktorka odebrała statuetkę za rolę w filmie „Erin Brockovich”. Z modowej sceny projektant zszedł po prawie pięciu dekadach. Karierę zakończył w 2008 r. hucznym pokazem w Muzeum Rodina w Paryżu z listą gości sięgającą 900 osób. Wtedy stery w domu mody objęli Maria Grazia Chiuri i Pierpaolo Piccioli, dotychczas projektanci akcesoriów w marce. Ich kadencja okazała się bardzo rentowna, głównie za sprawą linii nabijanych ćwiekami butów i torebek „Rockstud”. Gdy w 2016 r. Chiuri przeszła do Diora, Piccioli zaczął samodzielnie pełnić rolę dyrektora kreatywnego. Dużym sukcesem cieszyły się szczególnie jego widowiskowe kolekcje haute couture, w których przemycał elementy streetstyle’u. Człowiek renesansu. Dosłownie. Luty, 2025. Z Palazzo Scapucci, gdzie mieszka Michele, do Piazza Mignanelli u podnóża Schodów Hiszpańskich, gdzie znajduje się siedziba Valentino jest nie więcej niż 25 minut drogi spacerem. W Wiecznym Mieście Włoch dorastał i studiował projektowanie kostiumów. Ale Rzym i miłość do niego to nie jedyne co łączy Michele z Garavanim. Obaj kochają sztukę i lubią się nią otaczać – wypełniony antykami apartament Alessandro wygląda jak wyjęty z epoki renesansu. Obaj uwielbiają też kino i gwiazdy. I także lubią się nimi otaczać. W końcu ambasadorami Gucci za czasów pracy projektanta byli Jared Leto, Dakota Johnson, Harry Styles i Florence Welch, z którymi widywany był również prywatnie. Ale łączą ich także wielkie aspiracje i smykałka do marketingu. Garavani już w latach 80. Doceniał siłę reklamy zatrudniając pierwszoligowych fotografów jak Herb Ritts do portretowania kampanii. Michele tworzył z kolei ikoniczne reklamy dla Gucci z Glenem Luchfordem. Wszystko więc wskazuje na perfekcyjne dopasowanie projektanta do brandu. Czym zaowocuje przekonamy się wkrótce. Pewny jest natomiast jego entuzjazm i chęć do ponownej zmiany biegu historii mody. Za kulisami ostatniego pokazu opowiadał dziennikarzom, że już pierwszego dnia w nowej roli zanurzył się w archiwach marki. „To miejsce tętni historią. Można tam znaleźć wszystko: lata 60., 70., 80. Dla kogoś takiego jak ja, kto uwielbia analizować takie rzeczy, to prawdziwy przywilej.”
Anna Jagodzińska: „Moda to dla mnie narzędzie wyrażania siebie”. Dom, garderoba i archiwum emocji top modelki
„Moda to dla mnie narzędzie wyrażania siebie. Czasem jestem dziewczyną w białej koszuli i balerinach, czasem kobietą w sukience, która wymagała dziesiątek godzin pracy mistrzów krawiectwa” – mówi top modelka Anna Jagodzińska, otwierając przed nami drzwi swojej szafy i domu na południu Francji.
Od 15. roku życia moim domem były walizki. Teraz chciałam miejsca, które będzie moją bazą – mówi Anna Jagodzińska, oprowadzając nas po swojej posiadłości na południu Francji. Do Europy wróciła po latach w Nowym Jorku, gdzie rozwijała biznes i kończyła studia. – To wspaniałe miejsce do pracy, ale z czasem zrozumiałam, że brakuje mi równowagi. Europa daje mi spokój i poczucie, że naprawdę mam gdzie wracać. Pochodzę z Sierpca i tam wciąż jest duża część mnie. Ale Francja dała mi coś, czego długo szukałam: zakorzenienie i jednocześnie wolność. Dom modelki znajduje się w otoczeniu śródziemnomorskiej zieleni, w sąsiedztwie morza i plaży. Posiadłość jest utrzymana w ciepłej, naturalnej stylistyce: dominują drewno, kamień i to, jak gra na nich światło wpadające przez duże okna. – Chciałam zachować klimat prowansalski, ale dodawać też smaczki, które uczynią go unikatowym. Salon i jadalnia to serce domu. – To tam toczą się długie rozmowy, tam przyjmujemy gości. Lubię, kiedy wokół stołu gromadzą się ludzie i dom naprawdę żyje. Każdy kąt kryje pamiątki z podróży. Na półkach porcelana wybrana osobiście przez właścicielkę, w salonie – oryginalne tkaniny i oświetlenie sprowadzane z różnych stron świata. – Lubię otaczać się przedmiotami, które mają wartość sentymentalną. To takie małe zakotwiczenia w czasie. Ogród stał się jej prywatnym azylem. – Natura czyni cuda. Kiedy chcę się wyciszyć, wystarczy, że usiądę na tarasie i posłucham szumu drzew. To najlepsza medytacja. Choć dom powstawał przy współpracy z architektem, każdy detal przeszedł przez jej ręce. – Wnętrza muszą mieć duszę. Dlatego obok mebli znajdzie się sztuka młodych artystów, fotografie z podróży czy pamiątki o wartości sentymentalnej. Wśród artystów, których ceni, wymienia Koguciuka, Misztal, Kowala, Rychter-Janowską i Shummer-Fangor, a także Kujawę. – Uwielbiam wrażliwość malarzy i fotografików. Ich prace pokazują oddanie się pasji. Szczególne miejsce w jej sercu zajmuje obraz podarowany przez ojca – przedstawiający polski pejzaż. – To dzieło jest dla mnie nie tylko piękne, lecz także bardzo osobiste. CO RZECZ TO INNA OPOWIEŚĆ Najbardziej intymnym miejscem w domu jest garderoba – położona tuż przy sypialni, praktyczna i perfekcyjnie zorganizowana. – Kiedy patrzę na niektóre ubrania, widzę siebie w tamtych chwilach. To trochę jak pamiętnik. Każdy wieszak to inne wspomnienie. To tutaj przechowuje ubrania i dodatki, które przez lata towarzyszyły jej w pracy na światowych wybiegach. – Każda kreacja ma swoją historię – pamiętam, co miałam na sobie w Paryżu, co w Mediolanie, co na sesji w Nowym Jorku. Ta garderoba to moje archiwum emocji. Jej styl łączy elegancję z luzem. – Mój codzienny uniform? Biały T-shirt, dobrze skrojone dżinsy i mokasyny lub sneakersy. Lubię czuć się swobodnie, a jednocześnie zadbanie. Ale kocham też mocne akcenty: koszule i marynarki Saint Laurent czy Ungaro. Jej ulubione marki na co dzień to The Row, Toteme i Celine. – Te ubrania są jak druga skóra – minimalistyczne, ale z perfekcyjnym detalem. Wśród najcenniejszych elementów garderoby wymienia rzeczy o wyjątkowej wartości sentymentalnej: torebkę Chanel („To moja słabość. Mogę być w dżinsach, ale jeśli dołożę dobrą torebkę, cała stylizacja nabiera charakteru”), podarowaną przez Karla Lagerfelda, bluzkę z ważnego castingu, biżuterię od rodziców i bliskich, ubrania mamy, a nawet bluzę z wizerunkiem psa Salwadora. Nie brakuje także pamiątek z podróży – biżuterii z Nepalu czy miękkich swetrów i szali z Peru. – To nie tylko ubrania, ale i zapis wspomnień i przełomowych momentów. Obok nich znajdują się także zdobycze od polskich projektantów. – Lubię nosić rzeczy od rodzimych twórców. To dla mnie forma łączności z Polską. Kiedy jestem za granicą i mam na sobie coś z polską metką, często pojawia się pytanie: „A to skąd?”. To dla mnie powód do dumy, bo wiem, że nasze projekty nie ustępują światowym markom. MUZA MEISELA Poranek zaczyna się od prostych rytuałów, które dają jej poczucie równowagi. – Szklanka wody z cytryną i krótka medytacja. Później sok z warzyw, a następnie kawa. W planie są też siłownia, spacer z psem i sprawdzenie mejli. Z uśmiechem najlepsze dla urody jest… wycałowanie ukochanego psa. Dzień kończy długą kąpielą z olejkami eterycznymi. – To mój sposób na wyciszenie. Przed sesją zdjęciową zawsze stara się wyspać, pije dużo wody i uprawia jogę, tak aby na plan wejść z pełną energią. To właśnie intensywność pracy, podróże i spotkania z nietuzinkowymi osobowościami zapisały się w jej pamięci najmocniej. Karierę zaczęła na początku lat 2000. Przełomowy okazał się 2004 rok, gdy wzięła udział w pokazach takich marek, jak Prada, Alexander McQueen czy Roberto Cavalli. Już rok później dołączyła do ścisłej czołówki modelek, chodząc na wybiegach największych domów mody – od Saint Laurenta i Stelli McCartney, przez Johna Galliano i Burberry, po Chanel i Louis Vuitton. W 2008 roku aż dwukrotnie pojawiła się na okładkach włoskiego „Vogue’a”, na obu sfotografowana przez Stevena Meisela. Od tamtej pory stała się jedną z jego ulubionych modelek. Rok później ponownie stanęła przed jego obiektywem – trafiając na okładkę amerykańskiego numeru tego magazynu i zapisując się w historii jako pierwsza i do dziś jedyna Polka na okładce tego wydania. U szczytu kariery, w 2010 roku, została twarzą kultowego zapachu Light Blue Dolce & Gabbana, występując u boku Davida Gandy. Kampania przypieczętowała jej status top modelki. – Meisel zajmuje szczególne miejsce w moim sercu, ale podziwiam też Davida LaChapelle’a, Paolo Roversiego czy nieżyjących już Petera Lindbergha i Patricka Demarcheliera. Świat mody dał jej ogrom doświadczeń, a do tego lekcję niezależności i pewności siebie. – Nigdy niczego nie żałowałam. Dziś oprócz pracy w modelingu angażuje się w projekty charytatywne. Planuje też działać na polu ekologii oraz wspierać inicjatywy prozwierzęce. – Nigdy nie zamykam drzwi. Interesują mnie projekty, które odkrywają moje kolejne, nieznane strony.
Z Tarnowskich Gór na światowe wybiegi – wywiad z Zuzą Bryk, modelką z okładki listopadowego ELLE
Ma zaledwie 20 lat, a na swoim koncie kampanię dla Chanel i współprace z największymi domami mody – od Dries Van Noten, przez Roberto Cavalli i Ninę Ricci, po Lacoste. Teraz do tej listy sukcesów dopisuje jeszcze dwie najnowsze okładki ELLE, których jest gwiazdą. Pozuje na nich na tle i we wnętrzach Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie – miasta, do którego właśnie się przeprowadziła.
Ile masz lat i skąd pochodzisz? Mam 20 lat. Pochodzę z Tarnowskich Gór – małego miasta na Śląsku, które zawsze będzie moim punktem odniesienia. Teraz przeprowadzam się do Warszawy, razem z moją siostrą, która zaczyna studia na Uniwersytecie Warszawskim. To dla nas obu nowy rozdział. Jak trafiłaś do świata mody? Miałam czternaście lat. Wszystko zaczęło się od zwykłej wiadomości na Facebooku, którą równie dobrze mogłam zignorować. Zamiast tego, przekazałam kontakt do mamy. Pół roku później podpisałam kontrakt z Uncover Models. Na początku modeling był tylko dodatkiem do szkoły – sesje w wakacje, sporadyczne wyjazdy. Dopiero pierwsza kampania dla Chanel, w wieku 17 lat, pokazała mi, że mogę być częścią czegoś naprawdę wyjątkowego. Co uznajesz za swój pierwszy duży sukces? Kampanię perfum Chanel Chance. Miałam 17 lat, spędziłam pięć dni w Paryżu, a wokół mnie – nazwiska jak z podręczników historii mody: Steven Meisel, Jean-Pierre Jeunet, Pat McGrath, Guido Palau. Trzy doświadczone modelki i ja – dziewczyna ze Śląska. To było surrealistyczne doświadczenie. Który pokaz zapamiętasz do końca życia? Każdy pokaz to ekscytujące przeżycie, ale najpiękniejszy był Chanel Cruise 2025 nad jeziorem Como. Jezioro w tle, czarna suknia, oddech publiczności… To był prawdziwy teatr mody – magia w czystej postaci. Masz ulubionego fotografa? Uwielbiam estetykę lat 90., erę supermodelek. Bardzo inspiruje mnie David Sims – za prostotę, czystość i to, że potrafi uchwycić prawdziwy moment. Jego zdjęcia mają duszę. Która sesja mody była dla Ciebie wyjątkowa? Kampania dla Niny Ricci. Sesja odbyła się w paryskiej kamienicy, w świetle wpadającym przez wysokie okna. Jedwabie, koronki, stylizacje Carine Roitfeld, energia Harrisa Reeda, który wspierał nas na każdym kroku. To było jak wejście do innego wymiaru – piękno bez przesady, lekkość bez ciężaru. Twój ulubiony projektant? Uwielbiam klimat boho, który od lat reprezentuje Chloé, zresztą miałam już okazję z tą marką współpracować. Ale moją absolutną faworytką jest Isabel Marant – marzę o tym, by pewnego dnia wziąć udział w jej pokazie. Masz swoje rytuały przed wyjściem na wybieg lub sesją zdjęciową? Moje ciało i twarz to narzędzia pracy, ale przede wszystkim – część mnie. Staram się im dawać odpocząć. Dużo snu, woda, pielęgnacja. Makijaż tylko wtedy, gdy trzeba. Uważam, że naturalność to największy luksus. Jak odpoczywasz od świata mody? Szukam równowagi w drobnych rzeczach – spacerach, książkach, spotkaniach z przyjaciółmi. Kocham muzykę, gram na skrzypcach, uczę się gry na pianinie i gitarze. Studiuję kulturoznawstwo online i rozwijam się aktorsko – to moje drugie marzenie. Masz książkę lub film, do którego często wracasz? Dużo czytam, ale rzadko wracam do przeczytanych książek – podobnie mam z filmami. Lubię nowości i staram się być na bieżąco z kulturą. Ale przyznaję, że jesienią moim guilty pleasure są sitcomy – szczególnie Sex and the City i Przyjaciele. Co w modzie najbardziej Cię ekscytuje, a co denerwuje? Najbardziej kocham podróże – w tym roku byłam m.in. w Sztokholmie, Kopenhadze, Nowym Jorku i Florencji. Nawet jeden wieczór w nowym mieście potrafi być dla mnie ogromnym przeżyciem. Uwielbiam też ludzi, których poznaję – z wieloma modelkami mam świetny kontakt i spotykamy się w różnych miejscach na świecie. Najtrudniejsze są castingi i oczekiwanie – czasem w kolejkach spędza się dwie godziny, a potwierdzenie pracy przychodzi w ostatniej chwili. To potrafi być stresujące.
Architektoniczny minimalizm na wybiegu i gwiazdy w pierwszym rzędzie czyli pokaz COS na New York Fashion Week
Już po raz czwarty marka COS zaprezentowała swoją kolekcję podczas nowojorskiego tygodnia mody. Tym razem na sezon jesień/ zima 2025. Pokaz odbył się w industrialnej przestrzeni na Brooklynie, na który przybył tłum gwiazd od Rosie Huntington Whiteley po Christophera Briney.
Surowe kroje i sceneria Pokaz COS odbył się w Greenpoint Terminal Warehouse – surowym, industrialnym hangarze położonym nad brzegiem Brooklynu. Przestrzeń została całkowicie odmieniona: pomalowana na biało hala stała się tłem dla 47 sylwetek. Scenografię uzupełniały zawieszone nad wybiegiem świetlne boksy, które zmieniały barwę od ciepłego blasku po chłodną biel, podkreślając rytm prezentacji i charakter poszczególnych stylizacji. Elegancka paleta Kolekcja opierała się na ciemnej, eleganckiej gamie kolorystycznej: dominowały czerń, grafit i granat, uzupełnione o neutralne odcienie. Zestawiono je z bogatymi fakturami – miękką skórą, shearlingiem, tkaninami o „pony-effect”, a także połyskliwymi i matowymi wykończeniami, które tworzyły kontrast i dodawały głębi. Mocnym akcentem były także heritage check – kraty, które pojawiły się zarówno na odzieży, jak i akcesoriach czy obuwiu. Od kokonu do New Look W linii damskiej projektanci marki eksperymentowali z formą. Sylwetki budowane były przy pomocy oversize’owych szali, wysokich kołnierzy i draperii, które nadawały im kokonowy kształt. Wyraźne taliowanie i otwarte dekolty nawiązywały do lat 50. i estetyki „New Look”, jednak w nowoczesnym, uproszczonym wydaniu. Pojawiły się także projekty o wieczorowym charakterze – jak rzeźbiona jedwabna sukienka, którą można stylizować na różne sposoby, od codziennych po eleganckie. Całość uzupełniały akcesoria – gładkie loafersy, elastyczne botki i lakierowane Mary Jane, które dopełniały stylizacje. Forma i funkcjonalność W męskiej odsłonie COS postawił na odświeżenie klasycznych form. Oversize’owe ramiona, poszerzone proporcje i warstwowe stylizacje wprowadzały współczesny charakter do klasycznych, garniturowych krojów. Inspiracje militariami – epolety, funkcjonalne kieszenie i kompletne sety – nadawały projektom użytkowego wymiaru. Istotnym elementem były także faktury: grube sploty, miękkie dzianiny i chenille dodawały ciepła i taktylności. Stylizacje ugruntowało obuwie – klasyczne skórzane botki i trampki w neutralnych kolorach. Gwiazdorski pierwszy rząd We front row pokazu zasiedli m. in. Naomi Watts, Rosie Huntington Whiteley i znany z „Tego lata stałam się piękna” Christophera Briney. Nie zabrakło też idolek i ulubieńców z Azji jak Namtam Tipnaree Weerawatnodom (aktorka i wokalistka z Tajlandii), Shu Hua (członkini (G)I-DLE), Pruk Panich (tajski aktor i model) oraz Mika Hashizume (piosenkarz z Japonii, członek grupy INI).
Premierowo na Elle.pl: kolekcja „Echa” Jarosława Ewerta
Związany z Łodzią projektant w nowej kolekcji sięgnął do archiwum i wspomnień – od pierwszych chwil przy maszynie do szycia spędzonych z matką, po tkaniny zbierane przez 16 lat pracy.
„Nowe, to na śmierć zapomniane stare” – ta zasłyszana lata temu maksyma krawcowej projektanta powraca w jego najnowszej kolekcji niczym echo, które rozbrzmiewa w tkaninach, detalach i konstrukcjach. „Echa” nie są pokazem mody w tradycyjnym rozumieniu. To osobista opowieść o powrocie do źródeł – od pierwszych godzin spędzonych z matką przy maszynie do szycia, przez resztki i końcówki materiałów zbieranych przez szesnaście lat, do pracy ręcznej jako rytuału odzyskiwania spokoju i kontroli. Powstało dwadzieścia dwie sylwetki, które łączą emocję z krawiectwem, teatralność z intymnością. Patchwork wspomnień Kolekcja „Echa” to celebracja pracy manualnej – szycia, cięcia, drapowania i haftowania. Ewert sięgnął po satyny, szyfony, żakardy, koronki i gipiury, a także po autorskie tkaniny konstruowane ręcznie, czasem wręcz godzinami przeszywane w kratki, siatkowane czy łączone w patchworkowe struktury. Kolorystyka jest zarazem teatralna i wysublimowana: czerń i biel zestawiono z mszystą zielenią, złotem, stalą, odcieniami szarości i pudrowym różem. W wielu sylwetkach pojawiają się maski – nie dodatki, ale integralne elementy stylizacji – nadające kolekcji niemal rytualny charakter. Teatralne formy Każdy z projektów opowiada osobną historię. „Meluzyna” to aż dwanaście metrów satyny w odcieniu mszystej zieleni, skontrastowanej z szyfonem układanym w falbany cięte z koła. „Yin Yang” igra czernią i bielą w nieregularnych pasach, dopasowując sylwetkę gorsetowym wiązaniem. W „Tetris” geometryczny żakard staje się kurtką o postrzępionych szwach, zestawioną z lejącymi spodniami. W „Kapłance” monumentalna peleryna inspirowana szatami liturgicznymi układa się jak płynąca tafla. Płaszcz „Daimon” to 50 godzin ręcznej pracy – czarny drelich przeszyty w kratkę, ozdobiony białymi aplikacjami i surowymi wykończeniami. Spektakularne są także zwiewna, żółta „Aurora” czy neonowa „Salamandra”, w której ramoneska z gipiury kontrastuje z suknią przypominającą termiczne mapy. Odniesienia i symbole Ewert bawi się kontrastami: od gotyckiej „Morticii” z dopasowanej czarnej dzianiny i falban po bajkową „Świteziankę” w odcieniach mchu, czy „Samuraja” i „Chiyo” inspirowanych japońską kulturą. W „Żurawiu” pojawia się ręczny haft, w „Arrakis” – oversizowy żakardowy trencz, w „Atara” – barokowa asymetria ze złotem i pudrowym różem. Obok surowych konstrukcji, jak „Void” czy „Splątana” z metaliczną dzianiną i łańcuchem, znajdziemy także romantyczne czy wręcz teatralne formy, w których falbany, bufiaste rękawy i ręcznie naszywane aplikacje nadają całości dramatyzmu. Warto dodać, że kolekcja powstała w niespełna miesiąc – w dużej mierze własnoręcznie – jako odpowiedź na nadmiar bodźców i potrzebę dyscypliny.
Nie żyje Giorgio Armani. Niemal do końca był aktywny zawodowo: „Praca pozwoliła mi stworzyć własny świat i za to ją kocham”
„Ludzie nie potrzebują dużo. Potrzeba im znacznie mniej, niż myślą”, mówił Giorgio Armani, król mody ponadczasowej. Światowej sławy projektant zmarł 4 września 2025 roku w wieku 91 lat. Przypominamy tekst, który ukazał się w ELLE w 2020 roku.
23 lutego. Niedziela, poranek, ostatni dzień tygodnia mody w Mediolanie. Siedzę na widowni pokazu Bossa, gdy między rzędami zaczyna krążyć informacja, że Armani odwołuje pokaz swojej kolekcji, który miał się odbyć po południu. A będąc precyzyjnym, że nie wpuści gości na swój show. Impreza odbędzie się bez publiczności, czyli tylko na potrzeby zdjęć i wideo. Wszystko z powodu wiadomości o wybuchu epidemii koronawirusa. Wtedy dotarło do mnie, że sytuacja robi się poważna. Zaledwie dwa dni wcześniej, dokładnie pod tym samym adresem, odbył się pokaz jego tańszej linii – Emporio. Oglądając na żywo kolekcję złożoną z welurowych żakietów, długich, rozkloszowanych spódnic, szerokich marynarek i pastelowych trenczy, do głowy mi nie przyszło, że za kolejnych 48 godzin nie będę myślało modzie, tylko o tym, by jak najszybciej wydostać się z miasta. Ale podczas samego pokazu miałem inną refleksję: jak to możliwe, że robiąc co sezon podobne do siebie kolekcje, Giorgio Armani wciąż przyciąga uwagę klientów? Nie mówię o redaktorkach i stylistkach, które na pokaz przyszły dlatego, że projektant wydaje krocie na reklamy. Mówię o ludziach, którzy kupują jego ubrania, a których z roku na rok przybywa. Dowodem są liczby. Dziś jego majątek jest szacowany na mniej więcej 10 miliardów dolarów, czyli o dwa więcej niż kilka lat temu. Projektant zatrudnia 10 tysięcy osób. Jak mówi Richard Martin, były kurator Instytutu Kostiumu przy Metropolitan Museum: „To konserwatysta, który tworzy dla ludzi nielubiących zmian w modzie. A to, paradoksalnie, oni stanowią główną siłę nabywczą towarów luksusowych”. Armani odkrył to 45 lat temu, gdy założył swoją markę. Giorgio Armani, czyli człowiek orkiestra W wieku 86 lat Armani wciąż stoi na czele swojego domu mody, choć już od lat zarzeka się, że wytypuje następcę. Mimo wieku wciąż jest w świetnej formie. Szczupły, wysportowany, opalony. Nieważne, czy jest w domu, w biurze, czy akurat kłania się publiczności w finale, zawsze ma ten sam look. Granatowy T-shirt lub longsleeve, atramentowe, dzianinowe spodnie i białe, sportowe buty. Ta elegancka, lecz prosta stylizacja podkreśla jego niesamowicie błękitne oczy i siwe włosy. Dokładnie tak samo wygląda też za kulisami swoich pokazów, gdzie ze skrupulatnością od zawsze osobiście zawiaduje pracą całego zespołu. Brytyjska dziennikarka Justine Picardi porównuje go do dyrygenta orkiestry, który z gracją potrafi sterować dziesiątkami osób. To perfekcjonista w każdym calu, ale i maniak kontroli, co zresztą sam przyznaje. Takim rytmem pracuje od prawie pół wieku. Ale nie zawsze marzył o pracy projektanta. Urodził się w mieście Piacenza na północy Włoch w 1934 roku, w czasie wielkiego kryzysu gospodarczego, a wychowywał podczas faszystowskiej dyktatury Mussoliniego. Wie, co to strach i bieda, bo dotkliwie zaznał tego w dzieciństwie. Jego ojciec pracował w firmie transportowej, a matka zajmowała się domem. Był środkowym z trojga rodzeństwa, jego starszy brat Sergio już nie żyje, a młodsza siostra Rosanna przez lata pracowała w jego firmie (dziś Armani zatrudnia w niej swoje siostrzenice). Jako mały chłopiec doznał poważnych obrażeń w wyniku wybuchu pocisku artyleryjskiego. Spędził długie miesiące w szpitalu. Podobno był to impuls, który sprawił, że postanowił zostać lekarzem. Studiował trzy lata na akademii medycznej, a przez kolejne dwa odbywał służbę wojskową. Żeby pomóc w utrzymaniu rodziny, zatrudnił się w mediolańskim domu towarowym La Rinascente, w którym pracował jako dekorator witryn, a następnie jako kupiec kolekcji męskich. To zaprowadziło go do jego pierwszej poważnej posady, czyli stanowiska projektanta w popularnym wówczas domu mody Nino Cerruti. Markę pod własnym nazwiskiem założył dopiero po czterdziestce, co na dzisiejsze standardy, gdy odzieżowe brandy wprowadzają na rynek nastolatki, jest nie do pomyślenia. Era power suit i gigantyczny sukces Do pracy na własny rachunek namówił go jego ówczesny partner, włoski architekt Sergio Galeotti. Gdyby nie on, Armani pewnie nigdy nie zdobyłby się na ten krok. Nie miał wystarczająco pewności siebie i śmiałości, ale Galeotti od początku wierzył w jego talent i zrezygnował z własnej kariery, by pomagać mu w biznesie. „To był naprawdę związek partnerski. Rozumieliśmy się bez słów. Ale też uzupełnialiśmy, bo on był ode mnie znacznie odważniejszy. Może nawet nieodpowiedzialny i brawurowy. Ja z kolei, urodzony realista, do wszystkiego podchodziłem ostrożnie”, mówił Giorgio w wywiadzie dla „New York Magazine”. Firma rozwijała się szybko. Stworzony przez niego i dopracowany do perfekcji krój marynarek, spodni i koszul szybko przypadł do gustu mężczyznom. Miały szerokie ramiona i dopasowaną talię, a spodnie były zapinane wysoko w pasie i rozszerzane do dołu. Ten nowy biznesowy look był jednocześnie seksowny i nonszalancki, przez co szybko zyskiwał na popularności. A jeszcze większą sławę przyniósł mu film „Amerykański żigolak”, w którym Richard Gere nosił jego garnitury. Po premierze mówiono, że aktor wyglądał seksowniej, gdy się ubierał, niż rozbierał. Trudno się z tą opinią nie zgodzić. Damska linia również odniosła gigantyczny sukces. Klasyczne i eleganckie ubrania, ale oparte na męskim kroju, natychmiast spodobały się rosnącej w siłę klasie kobiet pracujących. Był początek lat 80., kobiety zaczęły przebijać szklane sufity i piąć się po szczeblach kariery. Do głosu dochodziły bizneswoman, a eleganckie garsonki i garnitury z dawką testosteronu tylko podkreślały ich siłę. O ubraniach Armaniego zaczęto mówić – symbol nowej fali feminizmu. Wkrótce styl, którego prekursorem był Giorgio, ochrzczono mianem power looku. Poszerzone garnitury, żakiety z poduchami i spodnie typu szwedy noszone do mokasynów weszły do kanonu mody i obowiązywały przez całą kolejną dekadę. Mało tego, mówiło się, że ta właśnie estetyka zapoczątkowała koniec ery kiczowatych i kolorowych lat 80. Sława o Armanim rozeszła się na cały świat, ale w gruzach legło jego życie osobiste. W 1985 roku jego partner zmarł na AIDS i choć projektant rzucił się w jeszcze większy wir pracy, to długo nie mógł otrząsnąć się z tragedii. Z wybiegu na czerwony dywan. Jak gwiazdy pokochały projekty Armaniego „Jestem inny niż Valentino. On prowadzi bogate życie towarzyskie, a ja nie mam na to czasu. Postanowiłem, że poświęcę się pracy, że będę ją kochał. Dlatego codziennie rano wstaję z łóżka z takim samym wigorem jak wtedy, gdy miałem 30 lat. Oczywiście mógłbym cieszyć się swoim bogactwem, polecieć odrzutowcem na wakacje. Tyle że byłbym na nich sam, bo nie mam znajomych, którym by odpowiadał taki sposób rozrywki. A poza tym nie jestem typem poszukiwacza przygód” – opowiadał w wywiadach. Za to jego pasją od dzieciństwa były telewizja i film. Wciąż przyznaje, że gdy wieczorem wraca po pracy do domu, pierwsze, co robi, to siada w fotelu i włącza telewizor. Postanowił jednak tę pasję wykorzystać i pożenić film z modą. Bardziej niż na bilbordach zależało mu na tym, by jego ubrania pojawiały się w wysokobudżetowych produkcjach. I tak się stało. Wkrótce jego kolekcje nosili Sean Connery w filmie „Nietykalni”, Kevin Costner w „Bodyguardzie” i Emmanuelle Seigner w „Nirvanie”. Aktorki i aktorów zaczął ubierać nie tylko na planie, lecz także poza nim. W jego strojach zaczęli pojawiać się na oficjalnych galach, premierach, rozdaniach nagród, a sam Armani stał się pierwszym projektantem, który na taką skalę ubierał gwiazdy na czerwony dywan, co jemu samemu przyniosło porównywalną popularność do gwiazd. W jego sukniach pozowały największe diwy ekranu, jak Julia Roberts, Michelle Pfeiffer czy Jodie Foster. Dziś do tego wyśmienitego grona dołączyły też Cate Blanchett, Anne Hathaway i Renée Zellweger. Ich wizerunek doskonale pasuje do marki – eleganckiej, luksusowej, z tradycjami. Tu wszystko jest spójne, od minimalistycznego wystroju butików (na świecie jest ich 500), przez design linii do domu Armani/Casa, aż po dobór modeli do reklam bielizny – o klasycznej urodzie, wysportowanej sylwetce. Armani czuwa nad każdym elementem biznesu. Jako pierwszy wprowadził limit BMI dla modelek. Jest przeciwnikiem dziewczyn anorektycznie chudych, ale jako pasjonat ćwiczeń (podobno trenuje półtorej godziny dziennie) i zdrowego stylu życia do swoich pokazów nie zatrudnia też modelek plus size. Jak to bywa z chorobliwymi perfekcjonistami, bywa też trudny we współpracy. W świecie mody krążą anegdoty, że pracownicy boją się go, a dziennikarki nie znoszą, bo doprowadzał je podczas wywiadów do płaczu. Jednak świat mody zawsze przymykał na to oko, a wszystko zbywano komentarzem, że święci nie lądują na liście najbogatszych ludzi „Forbesa”. Giorgio Armani: „To moment, by przywrócić autentyczność” Świat Armaniego to pałac przy Via Borgonuovo, letnia rezydencja pod Mediolanem, apartament w Paryżu na przeciwko Café de Flore, posiadłość w Saint-Tropez, domy na Antigui i w Sankt Moritz oraz 65-metrowy jacht i prywatny odrzutowiec. W siedzibie firmy wiszą jego cztery portrety, w tym jeden pędzla Andy’ego Warhola. A oprócz tego obrazy przedstawiające jego idolki: Dianę Vreeland i Coco Chanel. Do tej ostatniej Armani lubi być najbardziej przyrównywany. Podobnie jak ona zaczynał od zera i dorobił się wszystkiego sam. Stworzył modowe imperium i wylansował styl, który zmienił życie kobiet i historię ubioru. Ostatnio dyskusję w branży wywołał otwarty list, który Armani opublikował w dzienniku „Women’s Wear Daily”. Wskazuje w nim, że epidemia koronawirusa to okazja, by odmienić branżę mody: „To moment, by przywrócić autentyczność, a skończyć z gierkami i hipokryzją. Koniec z rozbuchanymi pokazami mody organizowanymi na całym świecie tylko dla rozrywki. To niestosowne. Koniec marnotrawienia pieniędzy i bezsensownych podróży, które tylko zanieczyszczają środowisko. To czas, by naprawić to, co zepsuliśmy, i sprawić, by moda miała bardziej ludzki wymiar”. Już rok temu tłumaczył w „The Guardian”: Ciekawe, czy te słowa są na rękę projektantom i markom, które dotychczas zarabiały krocie ze sprzedaży sezonowych bestsellerów? Armani jednak wie, co mówi. Jest prawdziwym prekursorem mody zrównoważonej. W końcu od prawie pół wieku tworzy rzeczy noszone przez lata i służące o wiele dłużej niż jeden sezon.
Jak nosić włoski szyk w sezonie lato 2025? Wakacyjna moda to prawdziwe „dolce vita”z nutą nostalgii à la Audrey Hepburn
100-lecie marki Fendi, premiera „Rzymskich Wakacji” w streamingu Netfliksa i pożegnalna kolekcja Marii Grazii Chiuri dla Diora zaprezentowana w stolicy Włoch. W tym sezonie wszystkie trendy prowadzą do Rzymu.
27 maja, Villa Albani Torlonia. Ta XVIII-wieczna rezydencja, otoczona klasycystycznymi ogrodami, stała się tłem pokazu linii resort domu mody Dior. Wydarzenia podwójnie wyjątkowego. Nie tylko ze względu na rozmach, lecz także – jak się chwilę później okazało – fakt, że był to pożegnalny show dyrektor kreatywnej marki – Marii Grazii Chiuri. Rzym, jej rodzinne miasto, odegrał w tym modowym spektaklu kluczową rolę. „Chciałam pokazać to, co kocham” – mówiła za kulisami. Tą deklaracją otworzyła drzwi do świata, gdzie osobiste wspomnienia, historia sztuki i symbolika religijna stworzyły jedną opowieść. Pokaz miał celowo niejednoznaczny charakter – balansował między projektami resort a haute couture, między lekką romantyką a architektonicznym minimalizmem. Inspiracji było wiele – od Rzymu epoki dolce vita i złotych czasów Cinecittà, przez wielkie nazwiska włoskiej mody, aż po zapomnianą postać Mimì Pecci-Blunt – mecenaski awangardy, organizatorki kultowego Białego Balu z 1930 roku i dalekiej krewnej papieża. Chiuri z córką Rachele właśnie odnowiły należący niegdyś do niej teatr Cometa. Wśród 80 looków dominowały suknie, niektóre zakrawające wręcz o teatralny kostium. Koronkowe, haftowane i welurowe kreacje kontrastowały z taliowanymi marynarkami, pelerynami i sylwetkami inspirowanymi strojem gladiatorów. Finał? Bogini w lejącej, welwetowej sukni w kolorze złota, a zaraz po niej kobieta centurion w złotej „zbroi”. Wszystko w odcieniach bieli, kości słoniowej i cielistym, przełamane akcentami czerwieni i czerni. Z pierwszego rzędu kolekcję podziwiały m.in. Natalie Portman, Rosamund Pike czy Deva Cassel, a sam show zakończył się owacją na stojąco dla Chiuri – pierwszej kobiety na tym stanowisku w Diorze, która przez dziewięć lat kształtowała markę, wprowadzając feministyczne przesłania i celebrując światowe rzemiosło. Jak pisała w swojej recenzji Sarah Mower: „Jej pokaz był cichy, pełen niuansów – ale przez to właśnie niezwykle głośny” Od rzemiosła do bagietki Modowa historia Rzymu zaczyna się jednak dużo wcześniej. Powiedzmy, że 100 lat temu. Jest 1925 rok – Włochy dopiero dźwigają się po zawirowaniach I wojny światowej, faszyzm nabiera politycznego rozpędu, ale mieszkańcy stolicy coraz śmielej spoglądają ku nowoczesności. Właśnie w takim klimacie Adele i Edoardo Fendi zakładają niewielki butik z pracownią futrzarską i kaletniczą przy Via del Plebiscito. Nie wiedzą jeszcze, że dają początek jednemu z najsłynniejszych domów mody na świecie. Ale nie była to historia sukcesu „z dnia na dzień”. Adele była rzemieślniczką z krwi i kości – nie tylko świetnie znała się na skórach, lecz także potrafiła dostrzec w nich coś więcej niż tylko materiał użytkowy. Edoardo z kolei – praktyczny i zorganizowany – dbał o stronę biznesową. Legenda głosi, że pewnego dnia do ich sklepu weszła rzymska arystokratka z prośbą o odnowienie starego futra, które należało do jej matki. W większości zakładów byłoby to rutynowe zlecenie – czyszczenie, może wymiana podszewki. Ale Adele postanowiła zaszaleć. Zamiast zachowawczej renowacji zaproponowała całkowitą zmianę kroju – nowoczesną linię, odważniejsze detale. Klientka wyszła zachwycona. O Fendi zaczęto mówić nie tylko jako o rzemieślnikach, lecz także twórcach mody. Po śmierci Edoardo zarządzanie firmą przejęła Adele i ich pięć córek: Paola, Anna, Franca, Carla i Alda. Ponoć każda z nich miała inny talent – jedna lepiej rozumiała finanse, inna miała smykałkę do PR-u. A każda z nich miała intuicję. Zwłaszcza do tego, by w 1965 roku na stanowisko głównego projektanta marki zatrudnić Karla Lagerfelda. Ten ruch zdefiniował przyszłość Fendi. Projektant zrewolucjonizował sposób pracy z futrem – czyniąc je lekkim, giętkim i nonszalanckim – a do tego stworzył ikoniczne podwójne „F”, które stało się znakiem rozpoznawczym marki. „F jak »fun fur«” – mawiał Lagerfeld z uśmiechem, łamiąc konwenanse i pokazując, że nawet w konserwatywnej materii można być artystą. Między nim a siostrami panowała unikatowa dynamika. On – kreatywny geniusz. One – zgrany rodzinny zespół z niepodważalnym autorytetem. Z jednej strony pozwalały mu na eksperymenty, z drugiej rozkręcały biznes, otwierając nowe butiki poza granicami Włoch i rozwijając linię akcesoriów, szczególnie torebek. Ta zaprojektowana w 1997 roku przez Silvię Venturini Fendi, córkę Anny, staje się modelem ikonicznym. Mowa o Baguette – małej, prostokątnej torebce na krótkim pasku (pomyślanej tak, by mieściła się pod pachą niczym bagietka pod ramieniem paryżanki), która za sprawą Carrie Bradshaw i serialu „Seks w wielkim mieście” wyniosła Fendi na szczyt świata luksusu. Hollywood nad Tybrem Po II wojnie światowej, ze względu na niższe koszty produkcji i malownicze plenery Cinecittà, Rzym staje się ulubionym miejscem kręcenia filmów przez amerykańskie studia, co ma niebagatelny wpływ na rozwój tutejszej mody. Oba te światy zaczęły mówić jednym głosem: „dolce vita”. W 1953 roku świat zachwyciły „Rzymskie wakacje” z Audrey Hepburn, która – z pozoru skromna i prosta – w rzeczywistości definiowała nową ikonę stylu. Jej biała koszula, rozkloszowana spódnica i apaszka przewiązana na szyi stały się symbolem niezobowiązującej elegancji. Ten styl, naturalny i przystępny, stanowił zapowiedź tego, co niebawem na ulicach będzie codziennością. Kilka lat później Rzym ponownie zatrząsł światem mody – tym razem za sprawą „La Dolce Vita” (1960 rok) Federica Felliniego. Film, który opowiada o kilku dniach z życia dziennikarza Marcella granego przez Marcella Mastroianniego, pokazał Wieczne Miasto jako tętniącą życiem scenę społecznych przemian. Kobiety w obiektywie Felliniego – zjawiskowa Sylvia (Anita Ekberg), zmysłowe kochanki, dekadenckie arystokratki – zachwycały też stylizacjami. Sylwetka à la femme fatale zbudowana na bazie małej, czarnej, wieczorowej sukni, ogromnych okularów przeciwsłonecznych i kapeluszy stała się nowym obiektem pożądania. Co prawda film w swoim czasie wywołał skandal obyczajowy, ale też wyniósł włoską modę na światowy piedestał. „Dolce vita” przestało być tylko tytułem – stało się definicją stylu życia, w którym moda odgrywa pierwszoplanową rolę. Jej ambasadorkami były Sophia Loren, Gina Lollobrigida, Claudia Cardinale – uwodzicielskie ikony włoskiego kina, które inspirowały miliony kobiet na całym świecie. Równolegle do sukcesów filmowych Rzym stał się przestrzenią rozwoju mody wysokiej. Pod koniec lat 50. powstaje tu alta moda, włoski odpowiednik haute couture. Jak grzyby po deszczu wyrastają nowe, luksusowe domy mody, jak Sorelle Fontana, który ubierał Elizabeth Taylor, czy Roberto Capucci, do którego klientek należała Grace Kelly. Swoje atelier otwierają przy Via dei Condotti, luksusowej ulicy prowadzącej do Schodów Hiszpańskich. Tu swoją siedzibę w 1960 roku uruchamia też Valentino Garavani. Król wśród ówczesnych włoskich projektantów powrócił do Rzymu po pięciu latach nauk i pracy pod okiem francuskich couturierów w Paryżu. Jego szykowna, ekstrawagancka moda szybko zdobyła serca i portfele lokalnych arystokratek, dam z elit, a z czasem i gwiazd, jak Jackie Kennedy, dla której stworzył suknię na ślub z Aristotelisem Onasisem w 1968 roku. Oprócz wylansowania słynnego odcienia czerwieni Włoch zasłynął w 1975 roku tym, że był pierwszym nie-Francuzem, który pokazał w Paryżu kolekcję prêt-a-porter. Nie tylko włoska robota Białe rozkloszowane sukienki u Bottegi Venety, koronkowe małe czarne u Dolce& Gabbana, spódnice w grochy u Caroliny Herrery, szorty i bluzki w paski u Ralpha Laurena oraz ołówkowe spódnice połączone z bieliźnianym topem u Michaela Korsa. Inspiracje stylem dolce vita widać w wiosenno-letnich kolekcjach największych projektantów. Niektórzy z nich tworzą je dosłownie w Rzymie. Tu dorastała i studiowała w Istituto Europeo di Design wspomniana Maria Grazia Chiuri. Na tej samej uczelni kształcił się Pierpaolo Piccioli, tam zresztą poznali się, a potem przez lata razem pracowali w Valentino. W 2022 roku projektant oddał hołd miastu, prezentując na Schodach Hiszpańskich spektakularną kolekcję haute couture, którą na żywo oglądały Anne Hathaway i Kate Hudson. Z kolei w Palazzo Scapucci – historycznym budynku z XIII wieku – od lat mieszka Alessandro Michele. Notabene nowy dyrektor kreatywny Valentino. To także w Wiecznym Mieście na początku lipca swoją kolekcję alta moda zaprezentuje duet Dolce & Gabbana. Cóż, wygląda na to, że w tym roku wszystkie drogi prowadzą do Rzymu.